Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan [Ga 3, 31-36]

Khi ấy, ông Gioan nói để làm chứng về Chúa Giêsu rằng: "ĐẤNG TỪ TRÊN CAO MÀ ĐẾN THÌ VƯỢT TRÊN HẾT MỌI NGƯỜI. Kẻ bởi đất mà ra, thì thuộc về đất và nói những sự thuộc về đất. Đấng từ trời mà đến thì vượt trên hết mọi người. Điều gì Người thấy và nghe, thì Người làm chứng về điều đó. Nhưng lời chứng của Người không ai chấp nhận. Ai chấp nhận lời chứng của Người, thì quả quyết Thiên Chúa là Đấng chân thật. Đấng được Thiên Chúa sai đến thì nói lời của Thiên Chúa, vì được Chúa ban cho thần linh khôn lường. Cha yêu mến Con, nên đã ban mọi sự trong tay Con. Ai tin vào Con thì có sự sống đời đời. Còn ai không tin vào Con, thì sẽ không được thấy sự sống, nhưng cơn thịnh nộ của Thiên Chúa đè nặng trên người ấy".

Đó là lời Chúa.

 

Điểm dừng chân thứ hai trong chuyến đi châu Phi của Đức Giáo Hoàng Leo là Cameroon, một quốc gia bị ảnh hưởng bởi xung đột, nhưng xã hội dân sự ở đây đã sẵn sàng bắt đầu lại.

Marco Mancini và Andrea Gagliarducci của hãng tin EWTNNews, ngày 15 tháng 4 năm 2026, đánh đi bản tin sau đây:

YAOUNDE, Cameroon — “Thực tế, hòa bình không thể được ban hành bằng sắc lệnh: Nó phải được đón nhận và sống,” Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhấn mạnh hôm thứ Tư trong cuộc gặp với các nhà chức trách chính phủ, đoàn ngoại giao và xã hội dân sự tại Cameroon — điểm dừng chân thứ hai trong chuyến đi châu Phi của ngài.

Trong bài phát biểu ngắn gọn, Đức Giáo Hoàng bày tỏ niềm tin vào xã hội Cameroon, thường được mô tả là “châu Phi thu nhỏ” vì sự giàu có về đất đai, văn hóa, ngôn ngữ và truyền thống. Một quốc gia bị ảnh hưởng bởi xung đột, thậm chí là xung đột gần đây, nhưng xã hội dân sự, theo Đức Giáo Hoàng, đã sẵn sàng gánh vác trách nhiệm tái sinh, cùng với thế hệ trẻ.

Đức Giáo Hoàng Leo đã đến thủ đô Yaoundé của Cameroon, chặng thứ hai trong chuyến công du 11 ngày đến châu Phi. Tổng thống Paul Biya, người đã nắm quyền gần bốn thập niên, đã chào đón Đức Giáo Hoàng. Tuy nhiên, bên dưới một hệ thống chính trị đã tồn tại lâu dài, các xung đột cũng đã bén rễ. Đặc biệt, cái gọi là cuộc khủng hoảng vùng nói tiếng Anh vẫn còn âm ỉ, một chủ đề mà Đức Giáo Hoàng sẽ đề cập khi ngài đến thăm Bamenda vào thứ Năm.

Cuộc khủng hoảng vùng nói tiếng Anh bùng nổ vào năm 2016 khi cộng đồng thiểu số nói tiếng Anh ở Cameroon phát động chiến dịch kêu gọi quyền tự trị lớn hơn và bị Biya bác bỏ. Từ thời điểm đó trở đi, tình hình xấu đi, dẫn đến thương vong và di dời, đỉnh điểm là “tuyên bố độc lập” được công bố vào tháng 10 năm 2017 tại một vùng lãnh thổ được gọi là Ambazonia. Vào thời điểm khủng hoảng lên đến đỉnh điểm, sự trung gian hòa giải của Tòa Thánh cũng được yêu cầu.

Giáo hội vẫn hiện diện ở Cameroon và thực hiện công việc rộng rãi. Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhắc lại rằng ngài là vị Giáo hoàng thứ ba đến thăm đất nước này, sau hai chuyến thăm của Thánh Gioan Phaolô II và một chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI. Năm 1995, Đức Gioan Phaolô II đã chọn Yaoundé, thủ đô của đất nước, để ban hành tông huấn hậu Thượng Hội đồng Giáo hội ở Châu Phi, xuất phát từ Thượng Hội đồng về Châu Phi.

“Một khát vọng và khao khát công lý”

Đây là bối cảnh bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng Leo vào ngày 15 tháng 4, không chỉ là một thông điệp hòa bình mà còn là lời khích lệ các tín hữu Công Giáo ở Cameroon tiếp tục xây dựng lợi ích chung.

“Tôi đến giữa các bạn với tư cách là một mục tử và là người phục vụ cho đối thoại, tình huynh đệ và hòa bình,” ngài nói. “Thực tế, chúng ta đang sống trong thời đại mà sự tuyệt vọng lan tràn và cảm giác bất lực có xu hướng làm tê liệt sự đổi mới mà người dân vô cùng khao khát. Có một sự khát khao công lý mãnh liệt! Một khát khao được tham gia, được có tầm nhìn, được lựa chọn can đảm và được sống hòa bình!”

Đức Giáo Hoàng bày tỏ mong muốn tiếp cận tất cả mọi người, đặc biệt là giới trẻ, “những người được kêu gọi góp phần định hình một thế giới công bằng hơn, kể cả trong lĩnh vực chính trị.” Ngài nhắc lại các chuyến thăm của các vị tiền nhiệm và hỏi về tình hình đất nước hiện nay, trích dẫn lời Thánh Augustinô: “Những người cai trị phục vụ những người mà họ dường như cai trị; vì họ cai trị không phải vì yêu quyền lực mà vì ý thức về bổn phận họ phải làm đối với người khác — không phải vì họ kiêu hãnh về quyền lực, mà vì họ yêu thương lòng thương xót.”

Từ quan điểm này, ngài nói, phục vụ đất nước có nghĩa là cống hiến hết mình, với tâm trí minh mẫn và lương tâm ngay thẳng, cho lợi ích chung của tất cả mọi người, bao gồm cả đa số và thiểu số, và sự hòa hợp lẫn nhau của họ.

Đức Giáo Hoàng Leo thừa nhận rằng Cameroon đang phải đối diện với những khó khăn phức tạp. Bạo lực và căng thẳng ở các vùng tây bắc, tây nam và cực bắc đã gây ra những đau khổ sâu xa: nhiều người thiệt mạng, nhiều gia đình phải di dời, nhiều trẻ em bị tước đoạt quyền được học hành. Đáp lại, ngài nhắc lại lời kêu gọi của mình về việc từ bỏ bạo lực và chiến tranh, hướng tới hòa bình dựa trên tình yêu thương và công lý: “Một nền hòa bình không vũ trang, nghĩa là không dựa trên nỗi sợ hãi, đe dọa hay vũ khí, và đồng thời mang tính giải trừ vũ khí, bởi vì nó có khả năng giải quyết xung đột, mở lòng người và tạo ra niềm tin, sự đồng cảm và hy vọng.”

“Hòa bình không thể bị thu hẹp thành một khẩu hiệu: Nó phải được hiện thân trong một lối sống từ bỏ mọi hình thức bạo lực, cả bản thân lẫn định chế,” Đức Giáo Hoàng nói tiếp. Ngài mạnh mẽ nhắc lại rằng “thế giới đang khát khao hòa bình… Đủ rồi chiến tranh, với tất cả nỗi đau mà nó gây ra thông qua cái chết, sự tàn phá và lưu đầy!”

“Thực thế, hòa bình không thể được ban hành bằng sắc lệnh: Nó phải được đón nhận và sống. Đó là một hồng phúc từ Thiên Chúa, được hé mở thông qua nỗ lực kiên nhẫn và tập thể. Đó là trách nhiệm của tất cả mọi người, bắt đầu từ chính quyền dân sự,” ngài nói. Đức Giáo Hoàng nói thêm rằng, cai trị có nghĩa là yêu thương đất nước mình và các nước láng giềng, áp dụng giới răn “yêu thương người lân cận như chính mình” ngay cả trong quan hệ quốc tế. Cai trị cũng có nghĩa là thực sự lắng nghe người dân và coi trọng họ. Khả năng giúp xây dựng các giải pháp bền vững. Trong bối cảnh này, ngài nhắc lại lời kêu gọi của Đức Giáo Hoàng Phanxicô về việc vượt ra khỏi “quan niệm chính sách xã hội là chính sách dành cho người nghèo, nhưng không bao giờ cùng với người nghèo và không bao giờ của người nghèo, càng không phải là một phần của dự án có thể đưa mọi người xích lại gần nhau hơn”.

Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng xã hội dân sự phải được công nhận là một lực lượng quan trọng cho sự gắn kết quốc gia. “Cameroon đã sẵn sàng cho sự chuyển đổi này!” Ngài nói: Các hiệp hội, tổ chức phụ nữ và thanh niên, công đoàn, các tổ chức nhân đạo phi chính phủ, và các nhà lãnh đạo truyền thống và tôn giáo đóng vai trò không thể thiếu trong hòa bình xã hội. Họ thường là những người đầu tiên can thiệp trong các cuộc căng thẳng, hỗ trợ những người bị di dời, giúp đỡ nạn nhân, mở ra không gian đối thoại và khuyến khích hòa giải tại địa phương. Sự gần gũi của họ với cộng đồng cho phép họ xác định nguyên nhân gốc rễ của xung đột và các giải pháp phù hợp.

Đức Giáo Hoàng Leo bày tỏ lòng biết ơn đặc biệt đối với phụ nữ, những người thường là nạn nhân đầu tiên của định kiến và bạo lực nhưng vẫn là những người kiến tạo hòa bình không mệt mỏi. Sự cống hiến của họ cho giáo dục, hòa giải và xây dựng lại cấu trúc xã hội kiềm chế tham nhũng và lạm dụng quyền lực, đồng thời đòi hỏi tiếng nói của họ phải được công nhận đầy đủ trong các quá trình ra quyết định.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhấn mạnh tính minh bạch trong quản lý nguồn lực công và tôn trọng pháp quyền là điều thiết yếu để khôi phục lòng tin.

“Phát triển toàn diện con người”

Hướng đến những người có thẩm quyền, Đức Giáo Hoàng Leo XIV nói về hai khía cạnh: sự hợp tác giữa các định chế phục vụ nhân dân, đặc biệt là người nghèo, và sự liêm chính trong đạo đức bản thân. Ngài nói: Để hòa bình và công lý được thịnh vượng, cần phải phá vỡ xiềng xích tham nhũng và giải phóng trái tim khỏi sự theo đuổi lợi nhuận mù quáng. Lợi nhuận thực sự nằm ở sự phát triển toàn diện con người.

Nhìn về phía trước, Đức Thánh Cha nhấn mạnh các nguồn lực về con người, văn hóa và tinh thần của Cameroon và nhấn mạnh rằng “giới trẻ đại diện cho niềm hy vọng của đất nước và của Giáo hội. Năng lực và sự sáng tạo của họ là những kho báu vô giá.” Ngài nói: Trong khi thất nghiệp và sự loại trừ có thể gây ra sự thất vọng và bạo lực, thì đầu tư vào giáo dục, đào tạo và tinh thần kinh doanh là con đường chiến lược dẫn đến hòa bình và là cách duy nhất để ngăn chặn sự mất mát tài năng và chống lại các tệ nạn ma túy, mại dâm và sự thờ ơ.

Ngài nói thêm, giới trẻ Cameroon sở hữu “một linh đạo sâu sắc vẫn đang chống lại ảnh hưởng đồng nhất hóa của thị trường.”

Đức Giáo Hoàng kết luận: Thông qua các nỗ lực về giáo dục, chăm sóc sức khỏe và từ thiện, Giáo Hội Công Giáo tại Cameroon mong muốn tiếp tục phục vụ tất cả mọi người không phân biệt, hợp tác với chính quyền dân sự và tăng cường mối liên hệ giữa người Cameroon trên toàn thế giới với cộng đồng quê hương của họ.

 

Cameroon: Các Phe nhóm tuyên bố tạm ngừng giao tranh trước chuyến viếng thăm của Đức Giáo Hoàng

Một tuyên bố từ Liên minh Thống nhất, tập hợp các nhóm ly khai nói tiếng Anh ở Cameroon, thông báo về việc tạm ngừng giao tranh trước chuyến viếng thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đến khu vực bị tàn phá bởi xung đột.

(Tin Vatican)

Các phe ly khai hoạt động tại các khu vực nói tiếng Anh bất ổn của Cameroon hôm thứ Ba đã tuyên bố tạm ngừng giao tranh, để chuẩn bị cho chuyến viếng thăm sắp tới của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

Đức Giáo Hoàng Lêô đến thủ đô Yaoundé vào thứ Tư, ngày 15 tháng 4, trong chặng thứ hai trong chuyến tông du bốn quốc gia đến lục địa châu Phi. Ngài sẽ đến Bamenda, thành phố chính ở khu vực nói tiếng Anh phía tây, vào thứ Năm, nơi ngài sẽ chủ trì một Cuộc gặp gỡ cho Hòa bình.

Thông báo của "Liên minh Thống nhất" đánh dấu một khoảnh khắc hiếm hoi giảm leo thang trong cuộc xung đột đã tàn phá các khu vực Tây Bắc và Tây Nam của đất nước trong gần một thập kỷ.

Trong nhiều năm, cuộc đấu tranh giành độc lập cho nhà nước mà phe ly khai gọi là Ambazonia đã dẫn đến bạo lực lan rộng, tình trạng di dời dân cư và một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng ảnh hưởng đến hàng triệu người.

Trong một tuyên bố, phe ly khai giải thích quyết định này dựa trên “trách nhiệm, sự kiềm chế và tôn trọng phẩm giá con người”, và nhằm mục đích tạo ra một hành lang an toàn và bầu không khí thuận lợi cho sự xuất hiện và các hoạt động của Đức Thánh Cha, vị lãnh đạo tinh thần của Giáo Hội Công Giáo.

 

1. Tổng thống Zelenskiy cho biết, robot đã lần đầu tiên trong lịch sử chiếm được các vị trí của quân đội Nga.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết quân đội Ukraine đã chiếm được một vị trí của Nga chỉ bằng các hệ thống robot mặt đất và máy bay điều khiển từ xa.

“Lần đầu tiên trong lịch sử cuộc chiến này, một vị trí của địch đã bị chiếm giữ hoàn toàn bằng các phương tiện điều khiển từ xa — các hệ thống mặt đất và máy bay điều khiển từ xa,” Tổng thống Zelenskiy nói hôm thứ Hai.

Tổng thống Zelenskiy nói thêm: “Quân xâm lược đã đầu hàng, và chiến dịch được thực hiện mà không cần bộ binh và không có thương vong nào về phía chúng ta”.

Quân đội Ukraine đang tăng cường sử dụng các hệ thống robot mặt đất, hiện đang được điều khiển bởi con người từ khoảng cách an toàn, để thực hiện các hoạt động tấn công khác nhau và giải cứu binh lính bị thương khỏi khu vực giao tranh, nơi các đội cấp cứu của con người có thể bị máy bay điều khiển từ xa tiêu diệt.

Vào tháng Giêng, robot mặt đất Droid TW-7.62 của Ukraine, được trang bị các yếu tố trí tuệ nhân tạo để tự động phát hiện, bắt giữ và theo dõi mục tiêu, đã bắt giữ ba binh sĩ Nga làm tù binh chiến tranh, theo thông báo của nhà sản xuất quốc phòng Devdroid của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cho biết trong ba tháng đầu năm 2026, các hệ thống robot mặt đất đã thực hiện hơn 22.000 nhiệm vụ trên tiền tuyến của Ukraine.

“Nói cách khác, hơn 22.000 mạng sống đã được cứu khi robot tiến vào những khu vực nguy hiểm nhất thay vì binh lính. Điều này cho thấy công nghệ cao đang bảo vệ giá trị cao nhất – mạng sống con người”, Tổng thống Zelenskiy nói.

[Politico: Robots captured Russian army positions for first time in history, Zelenskyy says]

2. Tổng thống Trump quay lưng lại với Meloni, người mà ông cho là “không thể chấp nhận được”.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba đã gọi Thủ tướng Ý Giorgia Meloni là “không thể chấp nhận được” và phàn nàn rằng bà “không còn là người như trước nữa”, một ngày sau khi bà chỉ trích cuộc tấn công của ông nhằm vào Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

Trong một cuộc phỏng vấn với nhật báo Corriere della Sera của Ý, Tổng thống Trump nói ông “bị sốc bởi bà ấy. Tôi nghĩ bà ấy dũng cảm, nhưng tôi đã nhầm.”

Khi được hỏi về những bình luận của Meloni hôm thứ Hai - trong đó bà gọi việc Tổng thống Trump tấn Công Giáo hoàng Lêô XIV là không thể chấp nhận được - tổng thống Mỹ đáp trả: “Chính bà ta mới là người không thể chấp nhận được, bởi vì bà ta không quan tâm đến việc Iran có vũ khí hạt nhân hay không và liệu họ có thể cho nổ tung nước Ý trong vòng hai phút nếu có cơ hội hay không.”

Các đồng minh chính trị của thủ tướng đang đứng về phía bà. Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto đã ủng hộ Meloni, tuyên bố rằng “Giorgia Meloni là một nhà lãnh đạo chưa bao giờ ngại nói lên quan điểm của mình, đặc biệt là khi các nguyên tắc, sự tôn trọng và bản sắc bị đe dọa.”

Với cuộc tranh cãi gần đây, Tổng thống Trump đã quay lưng lại với đồng minh cuối cùng — và có lẽ là kiên định nhất — của ông ở Âu Châu.

Chỉ một năm trước, tổng thống Mỹ còn gọi bà Meloni là “một người phụ nữ tuyệt vời” và “một nhà lãnh đạo xuất sắc”, khi mà nhiều người cho rằng nhà lãnh đạo Ý này sẽ là người cố vấn không chính thức của Tổng thống Trump trong Liên Hiệp Âu Châu. Bà là nhà lãnh đạo Âu Châu duy nhất có mặt tại lễ nhậm chức của ông vào Tháng Giêng năm 2025 và đóng vai trò “cầu nối” giữa Âu Châu và Mỹ trong các cuộc đàm phán về thuế quan, theo Phó Chủ tịch JD Vance.

Sự rạn nứt tuần này đã công khai làm tổn hại mối quan hệ của bà với Mỹ — nhưng điều đó có thể mang lại lợi ích cho bà ở trong nước.

Sau thất bại trong cuộc trưng cầu dân ý đầy cam go mà các đồng minh của bà đổ lỗi cho mối quan hệ thân thiết với Tổng thống Trump, bà Meloni ngày càng xa lánh nhà lãnh đạo Mỹ, dẫn đến việc bà lên án – dù bị trì hoãn – cuộc tấn công của Tổng thống Trump nhằm vào Giáo hoàng hôm thứ Hai.

Đầu tiên, chính phủ của bà đã từ chối cho phép máy bay quân sự Mỹ hạ cánh tại căn cứ không quân Sigonella ở Sicily, và sau đó thủ tướng đã sử dụng bài phát biểu trước quốc hội Ý để liệt kê tất cả những trường hợp chính phủ của bà bất đồng với Tòa Bạch Ốc. Căng thẳng leo thang vào thứ Hai sau khi bà Meloni lên tiếng bảo vệ Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

Những động thái này là một rủi ro chính trị đã được tính toán kỹ lưỡng khi tình bạn của bà với Tổng thống Trump ngày càng trở thành gánh nặng chính trị, trong bối cảnh cuộc khủng hoảng năng lượng do chiến tranh ở Trung Đông gây ra.

Các cuộc thăm dò của SWG hồi tháng 3 cho thấy sáu trong mười người Ý phản đối việc Mỹ và Israel ném bom Iran và chín trong mười người rất hoặc khá lo ngại về tác động của cuộc chiến đối với giá năng lượng.

Các đồng minh chính trị của thủ tướng cũng đang đứng về phía bà. Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto tuyên bố rằng “Giorgia Meloni là một nhà lãnh đạo chưa bao giờ ngại nói lên quan điểm của mình, đặc biệt là khi các nguyên tắc, sự tôn trọng và bản sắc bị đe dọa.”

Đối với các nhà lãnh đạo Âu Châu khác, tình bạn với Tổng thống Trump mang lại rất ít lợi ích kinh tế và cái giá chính trị rất cao. Lãnh đạo Hung Gia Lợi Viktor Orbán đã thất bại thảm hại trong cuộc bầu cử hôm Chúa Nhật sau khi nhận được sự ủng hộ của Tổng thống Trump.

Meloni đã tính toán rằng việc giữ khoảng cách với Tổng thống Trump sẽ giúp bà ấy tăng điểm trong các cuộc thăm dò dư luận trước cuộc tổng tuyển cử dự kiến diễn ra vào năm 2027 — vài tháng tới sẽ cho thấy liệu chiến lược này có hiệu quả hay không.

Meloni đã kịch liệt chỉ trích việc Tổng thống Trump dùng AI để tự miêu tả mình như một nhân vật giống Chúa Kitô đang chữa lành bệnh tật bằng ánh sáng, với hình ảnh chim đại bàng, máy bay chiến đấu và quốc kỳ Mỹ bay lượn phía sau. Hình ảnh đó đã vấp phải sự chỉ trích ngay cả từ nhiều người ủng hộ chương trình nghị sự MAGA của Tổng thống, một số người gọi đó là “báng bổ”. Joel Webbon, một mục sư MAGA cuồng nhiệt ủng hộ Tổng thống Trump cho rằng Tổng thống đã bị quỷ ám. Các phương tiện truyền thông Italia không đi xa đến mức đó nhưng gợi ý rằng Tổng thống Trump có vấn đề về sức khoẻ tâm thần. Trong bối cảnh đó, Meloni đã quyết định giữ khoảng cách với Tổng thống Trump.

[Politico: Trump turns against ‘unacceptable’ Meloni]

3. Ông Starmer cho biết Anh sẽ không ủng hộ lệnh phong tỏa Iran của Tổng thống Trump.

Thủ tướng Vương Quốc Anh Keir Starmer tuyên bố Anh không ủng hộ việc Ông Donald Trump phong tỏa eo biển Hormuz. Tuyên bố này mâu thuẫn với tuyên bố trước đó của Tổng thống Trump cho rằng Anh đã đồng ý tham gia và đang gởi chiến hạm đến giúp.

Lãnh đạo Anh cho biết trong một cuộc phỏng vấn trên đài phát thanh BBC rằng ông đang tập trung vào việc mở lại tuyến đường vận chuyển quan trọng này, khi Anh và Pháp chuẩn bị đồng chủ trì một hội nghị thượng đỉnh về vấn đề này trong tuần này.

Ông Starmer, người đang bị tổng thống Mỹ chỉ trích vì không cung cấp đầy đủ hỗ trợ quân sự cho các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, cho biết ông “rất lo ngại” về tác động của cuộc chiến đối với người dân Anh, những người “rõ ràng không hề tham gia”, và nói thêm: “Tôi không muốn họ phải trả giá.”

“ Chúng tôi không ủng hộ việc phong tỏa,” ông nói.

Ông Starmer xác nhận Anh có “khả năng rà phá thủy lôi”, nhưng từ chối bình luận về “các vấn đề tác chiến”.

Trong một bài đăng trực tuyến hôm thứ Hai, Emmanuel Macron đã không trực tiếp nêu rõ lập trường phản đối lệnh cấm vận của Tổng thống Trump, thay vào đó cảnh báo rằng cuộc xung đột ở Trung Đông phải được giải quyết “thông qua ngoại giao”.

Tổng thống Pháp viết: “Chúng ta không được tiếc bất kỳ nỗ lực nào để nhanh chóng đạt được một giải pháp mạnh mẽ và lâu dài cho cuộc xung đột ở Trung Đông thông qua ngoại giao.”

Ông cho biết sẽ đồng chủ trì một hội nghị của các quốc gia muốn tham gia “một sứ mệnh đa quốc gia hòa bình” nhằm khôi phục tự do hàng hải ở eo biển trong những ngày tới.

Ông Macron cho biết: “Nhiệm vụ này sẽ hoàn toàn mang tính phòng thủ và tách biệt khỏi các bên tham chiến, và sẽ được triển khai ngay khi tình hình cho phép”.

Ông Starmer nói thêm trên kênh X: “Tuần này, Anh và Pháp sẽ đồng chủ trì một hội nghị thượng đỉnh để thúc đẩy công việc xây dựng một kế hoạch phối hợp, độc lập, đa quốc gia nhằm bảo vệ ngành vận tải biển khi cuộc xung đột kết thúc.”

Hôm Chúa Nhật, trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ “phong tỏa mọi tàu thuyền cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz”, tuyến đường vận chuyển hàng hải ở Trung Đông.

Động thái này diễn ra sau khi vòng đàm phán hòa bình đầu tiên giữa Mỹ và Iran thất bại vào cuối tuần qua.

Khi được hỏi về việc đổ lỗi cho Mỹ về chi phí tăng cao, ông Starmer từ chối trả lời, thay vào đó cáo buộc Iran vi phạm luật quốc tế bằng cách hạn chế tàu thuyền đi qua Vịnh Ba Tư.

Ông cho biết, việc người tiêu dùng Anh phải trả giá cao hơn chủ yếu là do hành động của Iran trong việc đóng cửa hoặc đóng một phần eo biển Hormuz.

[Politico: Britain won’t support Trump’s Iran blockade, says Starmer]

4. Iceland và Ba Lan ủng hộ việc thành lập tòa án để truy tố hành động gây hấn của Nga đối với Ukraine.

Ngày 14 tháng 4, Ngoại trưởng Iceland Andrii Sybiha cho biết Iceland và Ba Lan đã đồng ý ủng hộ việc thành lập một tòa án đặc biệt trong khuôn khổ Hội đồng Âu Châu để truy tố tội xâm lược Ukraine.

“Iceland và Ba Lan đã xác nhận sự sẵn lòng tham gia thỏa thuận cần thiết để thành lập Tòa án đặc biệt về tội ác xâm lược Ukraine”, Sybiha viết trên mạng xã hội.

Ông cho biết Ukraine sẽ tiếp tục nỗ lực mở rộng sự ủng hộ quốc tế cho sáng kiến này.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục thu thập thêm chữ ký của các quốc gia tham gia – cả trong và ngoài Hội đồng Âu Châu, trên tất cả các châu lục và khu vực. Chúng tôi khuyến khích tất cả các quốc gia tham gia vào nỗ lực giải trình mang tính lịch sử này”, ông nói.

Sybiha nhấn mạnh rằng việc truy cứu trách nhiệm là điều thiết yếu để đạt được hòa bình lâu dài.

“Những kẻ phạm tội ở Mạc Tư Khoa phải nhận ra rằng công lý là điều không thể tránh khỏi. Từ những kẻ hành quyết bình thường của Nga cho đến giới lãnh đạo quân sự và chính trị cao nhất. Trách nhiệm giải trình là điều tối quan trọng để có được nền hòa bình lâu dài”, ông nói.

Ông Sybiha cho biết, hiện có ít nhất 17 quốc gia Âu Châu sẵn sàng cam kết ủng hộ tòa án này, đáp ứng ngưỡng tối thiểu cần thiết để đề xuất được đưa ra bỏ phiếu tại cuộc họp sắp tới của Hội đồng Âu Châu vào tháng 5.

Tòa án này sẽ có thẩm quyền truy tố các lãnh đạo chính trị và quân sự cao cấp về tội xâm lược Ukraine - quyết định phát động cuộc xâm lược một quốc gia khác.

Việc thành lập một tòa án riêng biệt được coi là cần thiết vì Tòa án Hình sự Quốc tế tại La Hay có thể điều tra các tội ác chiến tranh được thực hiện trong cuộc xung đột nhưng không có thẩm quyền truy tố tội xâm lược trong trường hợp này.

Tháng 6 năm 2025, Ukraine đã đồng ý thành lập tòa án này trong khuôn khổ Hội đồng Âu Châu. Để tòa án có hiệu lực, cần phải chọn một quốc gia chủ nhà và đủ số quốc gia cam kết tài trợ bằng cách ký kết “Thỏa thuận một phần mở rộng”, cơ chế pháp lý làm nền tảng cho tòa án.

Lithuania là quốc gia đầu tiên ký kết thỏa thuận vào tháng 11 năm 2025, tiếp theo là một số quốc gia khác, bao gồm Áo, Đan Mạch và Hòa Lan. Các quốc gia ngoài Âu Châu cũng đủ điều kiện tham gia, mặc dù Costa Rica là quốc gia duy nhất ngoài Âu Châu đã ký kết cho đến nay.

[Kyiv Independent: Iceland, Poland back tribunal to prosecute Russia's aggression against Ukraine]

5. Estonia vạch trần số lượng gián điệp Nga kỷ lục.

Hôm Thứ Tư, 15 Tháng Tư, Cơ quan An ninh Nội địa Estonia, gọi tắt là KAPO tiết lộ rằng nước này đã bắt giữ số lượng cộng tác viên người Nga kỷ lục trong năm 2025.

Ít nhất chín cá nhân được xác định là “đặc vụ” trong báo cáo thường niên mới nhất của cơ quan tình báo, và giấy phép cư trú của một số thành viên giáo sĩ có liên hệ với Giáo hội Chính thống Nga đã bị thu hồi vì lý do an ninh. Tổng số người bị phát hiện làm việc cho Điện Cẩm Linh, hoặc bị bắt giữ hoặc trục xuất vì thúc đẩy chương trình nghị sự của Nga, không được tiết lộ.

Theo báo cáo của KAPO, các mối đe dọa phi quân sự — bao gồm phá hoại, gián điệp và các chiến dịch thông tin — đang ngày càng trở nên phổ biến. Các hoạt động này trải rộng từ các báo cáo giả về bom đến các cuộc “tấn công” ảo được thực hiện trên nền tảng nhắn tin Telegram.

Báo cáo đặc biệt đề cập đến thông tin sai lệch trực tuyến nhắm vào Narva, một thành phố biên giới với đa số dân cư nói tiếng Nga. Trong những tuần gần đây, một chiến dịch trực tuyến thúc đẩy việc ly khai của Narva và vùng Ida-Viru lân cận đã thu hút sự chú ý ở Estonia và trên toàn thế giới. Thủ tướng Kristen Michal đã công khai lên tiếng phản đối phong trào ly khai, mô tả nó là “một chiến dịch thông tin do Nga tạo ra để gieo rắc bất hòa”.

“Đối với phe đối lập, việc các chiến dịch như vậy được truyền thông chính thống khuếch đại được coi là một thành công, vì nó làm tăng độ tin cậy và phạm vi lan truyền của các thông điệp thù địch,” báo cáo của KAPO nêu rõ.

Cơ quan tình báo bí mật của Estonia ghi nhận các hoạt động tình báo của Nga chủ yếu được tiến hành từ xa và thường dựa vào việc sử dụng dân thường một cách bí mật. Theo báo cáo, Mạc Tư Khoa đã tuyển mộ những người về hưu trên khắp đất nước để chụp ảnh những thiệt hại đối với các tượng đài chiến tranh thời Liên Xô, thu thập tư liệu sau đó được sử dụng trong một chiến dịch tuyên truyền của Nga cáo buộc Estonia cố tình phá hoại các di tích lịch sử.

Sự gia tăng đột biến trong việc phát hiện các điệp viên Nga không nhất thiết phản ánh sự gia tăng hoạt động do Điện Cẩm Linh chỉ đạo tại nước này. Các tác giả của báo cáo cho biết số lượng bắt giữ tăng cao nhấn mạnh “hiệu quả phòng ngừa của các nỗ lực an ninh nội bộ của Estonia”.

“Nhìn chung, bức tranh về mối đe dọa vẫn không thay đổi. Kẻ thù chính của Estonia vẫn vậy – đó là Nga, với tư duy đế quốc chủ nghĩa, và sẽ tiếp tục như vậy trong tương lai gần”, báo cáo nhấn mạnh.

[Politico: Estonia unmasks record number of Russian spies]

6. Bà Von der Leyen tận dụng thất bại của ông Orbán để thúc đẩy việc chấm dứt quyền phủ quyết trong chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu.

Chưa đầy một ngày sau khi Hung Gia Lợi bỏ phiếu phế truất Viktor Orbán, Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen đã kêu gọi Liên Hiệp Âu Châu tăng cường quyền lực đối với các chính phủ quốc gia để thúc đẩy các quyết định chính sách đối ngoại.

Bà nói với các phóng viên ở Brussels rằng các chính phủ nên có khả năng thông qua các chính sách của Liên Hiệp Âu Châu – về các vấn đề có thể bao gồm trừng phạt Nga và viện trợ cho Ukraine – bằng đa số phiếu thay vì cho phép các quốc gia riêng lẻ sử dụng quyền phủ quyết. Dưới thời ông Orbán, thủ tướng Hung Gia Lợi trong 16 năm, Hung Gia Lợi thường xuyên ngăn chặn các quyết định về chính sách đối ngoại.

Bà nói: “Việc chuyển sang bỏ phiếu theo đa số đủ điều kiện trong chính sách đối ngoại là một cách quan trọng để tránh những bế tắc mang tính hệ thống, như chúng ta đã thấy trong quá khứ”. Bà kêu gọi các chính phủ, những bên phải đồng ý với bất kỳ sự thay đổi nào, hãy “tận dụng động lực hiện tại”.

Bất kỳ sự thay đổi nào cũng sẽ gây tranh cãi gay gắt, thậm chí một số quốc gia thường ủng hộ Liên Hiệp Âu Châu cũng có thể phản đối viễn cảnh mất quyền kiểm soát chính sách đối ngoại và phải chấp thuận những quyết định mà họ phản đối.

Ủy ban sẽ nhanh chóng liên hệ với chính phủ Hung Gia Lợi sắp nhậm chức, lưu ý rằng Thủ tướng sắp nhậm chức Péter Magyar đã thể hiện rõ lập trường thân Âu Châu trong chiến dịch tranh cử.

“Chúng ta có thể thấy rõ ràng rằng ông ấy rất kiên định với con đường Âu Châu… cam kết chính phủ mới sẽ tiếp tục hợp tác với chúng tôi,” bà nói, đồng thời cho biết thêm rằng tiến triển về các khoản tài trợ và cải cách của Liên Hiệp Âu Châu sẽ là ưu tiên hàng đầu vì “người dân Hung Gia Lợi xứng đáng được hưởng điều đó.”

Bà Von der Leyen hoan nghênh kết quả bầu cử ở Hung Gia Lợi, gọi đó là “một ngày đáng ăn mừng” và cho rằng Liên Hiệp Âu Châu đã mạnh mẽ và đoàn kết hơn nhờ kết quả này.

“Người dân Hung Gia Lợi đã lên tiếng và họ đã giành lại quyền thực hiện nhiệm vụ Âu Châu của mình,” bà nói. “Đây là một chiến thắng cho các quyền tự do cơ bản.”

Ông Orbán, nhà lãnh đạo độc đoán nhất của Liên Hiệp Âu Châu - một đồng minh thân cận của Tổng thống Donald Trump và Putin - đã thất bại với cách biệt lớn trong cuộc bầu cử hôm Chúa Nhật, giữa bối cảnh tỷ lệ cử tri tham gia cao nhất trong lịch sử dân chủ của Hung Gia Lợi.

“Còn rất nhiều việc phải làm. Hung Gia Lợi đang quay trở lại với Liên minh Âu Châu”, bà von der Leyen nói.

[Politico: Von der Leyen uses Orbán defeat to push for end of veto in EU foreign policy]

7. Tây Ban Nha và Bỉ sẽ chi hơn 2 tỷ đô la viện trợ quốc phòng cho Ukraine.

Theo các quan chức, Tây Ban Nha và Bỉ đã cam kết viện trợ quân sự thêm tổng cộng 2 tỷ euro (2,35 tỷ đô la) cho Ukraine sau các cuộc đàm phán quốc phòng gần đây.

Các thỏa thuận tập trung vào việc tăng cường khả năng phòng không của Ukraine, mở rộng năng lực máy bay điều khiển từ xa và tăng cường nguồn cung cấp pháo tầm xa.

Bỉ cam kết viện trợ quân sự 1 tỷ euro (1,18 tỷ đô la) cho năm 2026, bao gồm thêm máy bay chiến đấu F-16 và phụ tùng để bảo trì các máy bay hiện có.

Tây Ban Nha cũng đã cam kết 1 tỷ euro (1,18 tỷ đô la) cho năm 2026, với các cuộc thảo luận tập trung vào việc mở rộng hợp tác quốc phòng theo cơ chế SAFE của Âu Châu.

Một phần quan trọng của cuộc đàm phán bao gồm việc phát triển máy bay điều khiển từ xa chung, trong đó Ukraine mời các công ty quốc phòng Tây Ban Nha hợp tác và đề nghị thử nghiệm máy bay điều khiển từ xa do Tây Ban Nha sản xuất trong điều kiện chiến đấu.

Các cuộc thảo luận cũng đề cập đến việc tiếp tục ủng hộ sáng kiến của Cộng hòa Tiệp, nhằm cung cấp cho Ukraine pháo tầm xa để sử dụng ở tiền tuyến.

Các quan chức cho biết hai bên đã đồng ý về các lĩnh vực hợp tác ưu tiên, bao gồm phòng không, máy bay điều khiển từ xa và hỗ trợ pháo binh.

Những cam kết mới này dựa trên những nỗ lực rộng lớn hơn của Âu Châu nhằm tăng cường viện trợ quân sự và sản xuất quốc phòng chung khi Ukraine tìm cách củng cố khả năng phòng thủ trong bối cảnh cuộc xâm lược toàn diện đang diễn ra của Nga.

Ngày 30 tháng 3, Ukraine và Bulgaria đã ký kết một thỏa thuận an ninh kéo dài 10 năm, theo đó Sofia cam kết hỗ trợ tài chính cho hệ thống phòng không của Ukraine và cùng sản xuất vũ khí.

Ngày 11 tháng 3, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố Ukraine đã nhận được các hỏa tiễn PAC-3 quan trọng được sử dụng bởi hệ thống phòng không Patriot từ Đức.

Theo tờ Der Spiegel, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius đã đạt được thỏa thuận với các đồng minh Âu Châu để cung cấp 30 hỏa tiễn PAC-3 cho Ukraine, ngoài 5 hỏa tiễn PAC-3 mà Berlin sẽ cung cấp từ kho dự trữ của riêng mình.

[Kyiv Independent: Spain, Belgium to allocate over $2 billion in defense support for Ukraine]

8. Ukraine và Na Uy ký tuyên bố hợp tác quốc phòng, mở rộng hợp tác về máy bay điều khiển từ xa.

Ngày 14 tháng 4, Na Uy và Ukraine đã ký một tuyên bố quốc phòng tại Oslo nhằm tăng cường hợp tác quân sự, bao gồm cả sản xuất máy bay điều khiển từ xa chung, sau cuộc hội đàm giữa Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere.

“Hôm nay, ngày 14 tháng 4, Thủ tướng Na Uy và Tổng thống Ukraine đã gặp nhau tại Oslo để thúc đẩy các nỗ lực phát triển quan hệ đối tác chiến lược”, chính phủ Na Uy cho biết trong một tuyên bố.

“ Trong bối cảnh cuộc chiến tranh xâm lược của Nga chống lại Ukraine và tình trạng bất ổn địa chính trị gia tăng, chúng tôi đã đồng ý tăng cường hợp tác quốc phòng và an ninh như một thành phần quan trọng của quan hệ đối tác chiến lược”, tuyên bố cho biết thêm, nhấn mạnh rằng cả hai nước đều hướng tới mục tiêu đóng góp vào sự ổn định và an ninh lâu dài của Âu Châu.

Một yếu tố quan trọng của thỏa thuận là mở rộng hợp tác về công nghệ máy bay điều khiển từ xa, trong đó Ukraine sẽ sản xuất máy bay điều khiển từ xa tại Na Uy. Tuyên bố cho biết: “Nhận thức được tầm quan trọng sống còn của việc duy trì và thúc đẩy năng lực máy bay điều khiển từ xa cũng như lợi thế công nghệ của Ukraine trong cuộc chiến chống lại sự xâm lược, Na Uy sẽ tiếp tục hỗ trợ các sáng kiến chiến lược về máy bay điều khiển từ xa”.

Bản tuyên bố nêu rõ các ưu tiên chung, bao gồm tăng cường khả năng sẵn sàng phòng thủ, thúc đẩy hợp tác công nghiệp và tích hợp những bài học kinh nghiệm từ chiến trường của Ukraine vào kế hoạch quân sự của Na Uy. Bản tuyên bố cũng kêu gọi sự hợp tác chặt chẽ hơn giữa các ngành công nghiệp quốc phòng của hai nước, bao gồm sản xuất chung và chia sẻ công nghệ. Na Uy cũng đồng ý “đẩy nhanh tiến độ công việc đang diễn ra để bảo đảm các cam kết an ninh vững chắc cho Ukraine trong khuôn khổ Liên minh các nước sẵn sàng hợp tác”.

Na Uy là một trong những quốc gia ủng hộ Ukraine đáng tin cậy nhất kể từ khi Nga xâm lược toàn diện, cùng với các quốc gia Bắc Âu và Baltic khác. Chính phủ Na Uy đã cam kết một kế hoạch tài trợ dài hạn cho Kyiv trị giá khoảng 28 tỷ đô la Mỹ từ năm 2023 đến năm 2030, với sự ủng hộ từ tất cả các đảng trong quốc hội, biến họ trở thành một trong những nhà tài trợ hào phóng nhất cho Ukraine tính theo đầu người.

Đầu năm nay, Na Uy đã cung cấp cho Ukraine 400 triệu đô la viện trợ khẩn cấp cho ngành năng lượng sau khi Nga liên tục tấn công vào cơ sở hạ tầng trọng yếu, khiến hàng trăm ngàn người dân không có nguồn cung cấp nhiệt, nước và điện ổn định trong suốt mùa đông.

Sau cuộc gặp, Tổng thống Zelenskiy bày tỏ lòng biết ơn đối với thủ tướng và người dân Na Uy: “Tôi xin chân thành cảm ơn Jonas, Na Uy và toàn thể người dân Na Uy vì sự hỗ trợ quân sự và năng lượng dành cho Ukraine... Chúng tôi cảm nhận được sự ủng hộ của các bạn và vô cùng biết ơn điều đó.”

Cùng ngày, Tổng thống Zelenskiy đã gặp Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại Berlin. Hai nhà lãnh đạo đã đồng ý về các kế hoạch hợp tác quốc phòng, bao gồm một thỏa thuận sản xuất máy bay điều khiển từ xa riêng biệt. Trong những tuần gần đây, Ukraine cũng đã đạt được các thỏa thuận hợp tác quốc phòng với ba quốc gia vùng Vịnh và, vào cuối tháng 3, đã ký một thỏa thuận an ninh 10 năm với Bulgaria.

[Kyiv Independent: Ukraine, Norway sign defense declaration, expand drone cooperation]

9. Tổng thống Zelenskiy sẽ sửa chữa đường ống dẫn dầu Druzhba vì ông trông chờ Hung Gia Lợi dỡ bỏ quyền phủ quyết khoản vay của Liên Hiệp Âu Châu.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy hôm thứ Ba cho biết đường ống dẫn dầu Druzhba bị hư hại sẽ hoạt động trở lại vào cuối tháng Tư, nhưng sẽ có một sự đánh đổi.

Tổng thống Zelenskiy kỳ vọng Hung Gia Lợi sẽ dỡ bỏ quyền phủ quyết đối với khoản vay 90 tỷ euro để tài trợ cho nỗ lực chiến tranh của Kyiv chống lại Nga, đồng thời xác nhận dầu sẽ được vận chuyển qua đường ống này trở lại vào cuối tháng Tư.

“Chúng tôi đã hứa rằng đường ống dẫn dầu Druzhba sẽ được sửa chữa xong vào cuối tháng Tư. Không phải hoàn toàn, nhưng đủ để nó hoạt động trở lại”, Tổng thống Zelenskiy nói trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại Berlin.

Ông nói thêm: “Chúng tôi tin rằng điều này phù hợp với các cam kết khác của các quốc gia thành viên Liên minh Âu Châu, đặc biệt là Hung Gia Lợi, quốc gia đã ngăn chặn một số quyết định quan trọng đối với chúng tôi”, đề cập đến khoản vay.

Đường ống dẫn dầu Druzhba, vận chuyển dầu của Nga qua Ukraine đến Hung Gia Lợi và Slovakia, đã trở thành tâm điểm của cuộc tranh chấp giữa Liên minh Âu Châu và Hung Gia Lợi. Sau khi bị hư hại trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa hồi tháng Giêng, Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orbán đã rút lại sự ủng hộ của mình đối với khoản vay 90 tỷ euro mà Kyiv cần để duy trì nỗ lực chiến tranh khi cuộc xâm lược toàn diện của Nga bước sang năm thứ năm.

Tuy nhiên, chiến thắng áp đảo của Thủ tướng đắc cử Hung Gia Lợi Péter Magyar vào cuối tuần trước đã làm giảm bớt sự lạc quan của các nhà lãnh đạo Âu Châu về một sự thay đổi nhanh chóng ở Budapest - với việc chính ông Magyar hôm thứ Hai đã tuyên bố sẵn sàng dỡ bỏ lệnh phong tỏa Budapest.

Ông Merz nói về khoản tiền này: “Chúng tôi cũng muốn nhanh chóng đưa khoản vay của Liên Hiệp Âu Châu dành cho Ukraine – đã được đồng ý vào tháng 12 – vào hoạt động. Các khoản tiền viện trợ quân sự cần được giải ngân nhanh chóng ngay bây giờ. Ukraine đang rất cần chúng.”

Ông Merz và Tổng thống Zelenskiy đã gặp nhau tại Berlin cùng với các bộ trưởng chủ chốt của cả hai chính phủ trong cuộc tham khảo ý kiến chính phủ đầu tiên sau hơn 20 năm, ký kết một số thỏa thuận, bao gồm cả việc cùng nhau phát triển các hệ thống vũ khí mới và giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung cấp từ Mỹ.

[Politico: Zelenskyy will fix Druzhba oil pipeline as he counts on Hungary to lift EU loan veto]

10. Ngoại trưởng Iran thông báo cho người đồng cấp Pháp về các cuộc đàm phán hòa bình.

Theo Bộ Ngoại giao Iran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã nói với Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot rằng “đã có tiến triển trên nhiều vấn đề” trong các cuộc đàm phán với Mỹ cuối tuần qua. Tuy nhiên, trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Pháp, ông Araghchi đổ lỗi cho phái đoàn Mỹ vì đã cản trở việc đạt được thỏa thuận “do những yêu cầu quá đáng và lập trường liên tục thay đổi”.

Ông Barrot nhắc lại sự ủng hộ của Pháp đối với việc chấm dứt xung đột bằng con đường ngoại giao và bày tỏ hy vọng các cuộc đàm phán tiếp tục sẽ dẫn đến một thỏa thuận. Theo Bộ Ngoại giao Iran, cả ông Araghchi và ông Barrot đều “nhấn mạnh việc tiếp tục” các cuộc thảo luận đang diễn ra.

Các quan chức cho biết với đài CBS News hôm thứ Hai rằng các cuộc tiếp xúc giữa phái đoàn Mỹ và các nhà lãnh đạo Iran vẫn tiếp tục kể từ vòng đàm phán hòa bình thất bại cuối tuần qua tại Islamabad. Một quan chức cho biết có “tiến triển tích cực trong nỗ lực đạt được một thỏa thuận”.

Phát ngôn nhân quốc phòng Iran hôm thứ Hai đã lên tiếng phản đối lệnh phong tỏa của Mỹ, cảnh báo rằng hành động quân sự của nước ngoài tại eo biển Hormuz “sẽ làm leo thang khủng hoảng và bất ổn trong an ninh năng lượng toàn cầu”, theo truyền thông nhà nước Iran.

Tướng Reza Talaei-Nik, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Iran, nói với đài truyền hình nhà nước Press TV rằng: “Dựa trên các nguyên tắc rõ ràng và hợp lý, Iran chịu trách nhiệm về an ninh và quản lý eo biển Hormuz”.

Ông nói rằng Iran “sẽ không cho phép bất kỳ sự can thiệp hay hành động gây hấn nào từ phía Mỹ hoặc các thế lực nước ngoài khác” và sẽ không ngần ngại đáp trả dứt khoát “đối với bất kỳ kẻ gây hấn nào, bao gồm cả Israel và Hoa Kỳ, ở eo biển Hormuz và những nơi khác”.

[CBSNews: Iranian foreign minister briefs French counterpart on peace negotiations]

11. Con trai của vị vua bị lật đổ của Iran cho biết ông đang liên lạc với phe đối lập Iran.

Con trai của vị vua bị phế truất của Iran hôm thứ Hai cho biết ông thường xuyên liên lạc với nhiều thành phần khác nhau trong phe đối lập Iran đang lưu vong, vốn đang bị chia rẽ sâu sắc, đồng thời nhắc lại mong muốn “đóng vai trò là một nhân vật thống nhất quốc gia, chứ không phải là một nhân vật phe phái.”

Ông Reza Pahlavi đã phát biểu trong chuyến thăm Stockholm, nơi ông có bài diễn văn tại khuôn viên quốc hội nước này, theo lời mời của đảng Dân chủ Kitô giáo bảo thủ và đảng Dân chủ Thụy Điển cực hữu.

Pahlavi, người có cha là Mohammad Reza bị lật đổ trong cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979, đã nhiều lần tuyên bố sẵn sàng lãnh đạo quá trình chuyển đổi nếu nền cộng hòa Hồi giáo sụp đổ trong cuộc chiến với Hoa Kỳ và Israel bùng nổ vào cuối tháng Hai.

Phe đối lập Iran vẫn còn chia rẽ sâu sắc, với các nhóm xuất thân từ các dân tộc thiểu số, giới tự do và các phong trào cánh tả phản đối ông và những người ủng hộ ông.

Khi được hỏi ông đang làm gì để gắn kết các tầng lớp khác nhau trong xã hội Iran, Pahlavi trả lời rằng ông thường xuyên liên lạc với họ. “Tôi nói chuyện với họ, tôi đối thoại với họ, tôi gặp gỡ họ,” ông nói mà không nêu rõ cụ thể là với ai.

Ông nói rằng có “đủ chỗ” cho bất kỳ ai tán thành bốn nguyên tắc cơ bản mà ông tin là nền tảng của một “diễn ngôn dân chủ”. Bốn nguyên tắc đó là toàn vẹn lãnh thổ của Iran, sự tách biệt rõ ràng giữa nhà nước và tôn giáo, bình đẳng của tất cả công dân trước pháp luật, và việc thiết lập một cơ chế để tổ chức các cuộc bầu cử tự do và công bằng.

[CBSNews: Son of Iran's ousted shah says he's in contact with Iranian opposition]

12. Ông Tập Cận Bình cho biết Trung Quốc sẽ đóng vai trò “mang tính xây dựng” trong việc thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình Trung Đông.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin hôm thứ Ba rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cam kết nước này sẽ đóng vai trò “mang tính xây dựng” trong việc thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình ở Trung Đông, sau khi vòng đàm phán đầu tiên giữa Hoa Kỳ và Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận.

Hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã cho biết: “Ông Tập Cận Bình nhấn mạnh lập trường nguyên tắc của Trung Quốc trong việc thúc đẩy hòa bình và kêu gọi đàm phán, đồng thời nhắc lại rằng Trung Quốc sẽ tiếp tục đóng vai trò mang tính xây dựng trong vấn đề này”.

Theo đài truyền hình nhà nước CCTV, ông cũng nói rằng: “Chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia vùng Vịnh ở Trung Đông cần được tôn trọng một cách chân thành”.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez hôm thứ Ba cho biết Trung Quốc có thể đóng một vai trò “quan trọng” trong việc giải quyết cuộc chiến.

“ Vai trò mà Trung Quốc có thể đóng là rất quan trọng để tìm ra các biện pháp ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc chiến này và góp phần vào sự ổn định và hòa bình”.

Ông Sanchez nói: “Tất cả các quốc gia - đặc biệt là những quốc gia đang đối thoại và không tích cực tham gia vào cuộc chiến tranh bất hợp pháp này - không chỉ được hoan nghênh mà còn vô cùng cần thiết”.

[CBSNews: Xi says China to play 'constructive role' in promoting Mideast peace talks]

13. Ông Starmer và ông Macron sẽ triệu tập các nhà lãnh đạo thế giới về vấn đề eo biển Hormuz.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết các nhà lãnh đạo thế giới sẽ gặp nhau trong tuần này để thúc đẩy việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz.

Ông Starmer cho biết, cùng với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, “tôi sẽ triệu tập một hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo trong tuần này để thúc đẩy nỗ lực quốc tế” nhằm chấm dứt xung đột và giải tỏa tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng.

Hôm thứ Hai, ông nói với các nhà lập pháp tại Hạ viện rằng eo biển phải được mở cửa trở lại “không kèm điều kiện” và “không thu phí”.

Trong những tuần gần đây, Pháp và Anh đã dẫn đầu các nỗ lực quốc tế nhằm gia tăng áp lực lên Iran để nước này ngừng phong tỏa eo biển. Họ cũng đã triệu tập các cuộc họp lập kế hoạch quân sự cho một chiến dịch nhằm bảo đảm an ninh cho hoạt động vận chuyển hàng hải sau khi xung đột kết thúc.

Hiện chưa rõ việc Mỹ tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran sẽ có tác động như thế nào đến những kế hoạch đó.

[CBSNews: Starmer and Macron to convene world leaders on Hormuz]

14. Quân đội Israel cho biết một binh sĩ đã thiệt mạng ở Li Băng.

Quân đội Israel hôm thứ Ba cho biết một binh sĩ đã thiệt mạng ở Li Băng, trường hợp đầu tiên kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực - một thỏa thuận mà Israel khẳng định không bao gồm quốc gia nơi họ đang chiến đấu chống lại lực lượng Hezbollah được Tehran hậu thuẫn.

“Trung sĩ dự bị Ayal Uriel Bianco, 30 tuổi, đến từ Katzrin, lái xe cứu hỏa thuộc Lữ đoàn 188, đã hy sinh trong trận chiến ở miền nam Li Băng”, quân đội Israel cho biết trong một tuyên bố.

[CBSNews: Israeli military says soldier killed in Lebanon]

15. Tổng thống Trump cảnh báo các tàu Iran tấn công vào khu vực phong tỏa của Mỹ sẽ bị “loại bỏ ngay lập tức”.

Tổng thống Trump hôm thứ Hai cảnh báo rằng bất kỳ tàu nào tấn công vào cuộc phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran và eo biển Hormuz sẽ bị “loại bỏ ngay lập tức”.

“Hải quân Iran đang nằm dưới đáy biển, bị xóa sổ hoàn toàn - 158 tàu,” ông nói. “Những gì chúng tôi chưa tấn công là một số lượng nhỏ những chiếc mà họ gọi là ‘tàu tấn công nhanh’, bởi vì chúng tôi không coi chúng là mối đe dọa lớn. Cảnh báo: Nếu bất kỳ tàu nào trong số này tiến đến gần khu vực phong tỏa của chúng tôi, chúng sẽ bị tiêu diệt ngay lập tức, bằng hệ thống phòng thủ tương tự mà chúng tôi đã sử dụng chống lại những kẻ buôn ma túy trên biển.”

Ông nói thêm: “Nó diễn ra nhanh chóng và tàn bạo.”

Lời cảnh báo của Tổng thống Trump được đưa ra khi lệnh phong tỏa của Mỹ bắt đầu lúc 10 giờ sáng giờ Miền Đông Hoa Kỳ ngày thứ Hai.

[CBSNews: Trump warns Iranian ships that target U.S. blockade will be “immediately eliminated”]

 

1. Theo các báo cáo, máy bay điều khiển từ xa đã tấn công các mục tiêu ở vùng Zaporizhzhia bị tạm chiếm thuộc Crimea.

Theo kênh Telegram Exilenova Plus đưa tin, một trạm biến áp đã bị máy bay điều khiển từ xa tấn công tại tỉnh Zaporizhzhia bị tạm chiếm, và nhiều tiếng nổ đã được nghe thấy ở một số thành phố trên khắp Crimea vào đêm 14 tháng 4.

Theo nguồn tin, một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại một trạm biến điện ở Melitopol, tỉnh Zaporizhzhia, sau một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa, khiến một số khu vực trong thành phố bị mất điện.

Trong khi đó, tại Crimea, tiếng nổ vang lên ở các thành phố Simferopol, Feodosia và Kerch khi máy bay điều khiển từ xa tấn công các mục tiêu trên bán đảo trong một cuộc tấn công kéo dài nhiều giờ.

Ukraine thường xuyên tấn công các cơ sở hạ tầng quân sự sâu bên trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine.

Kyiv coi các cơ sở năng lượng là mục tiêu quân sự hợp lệ, vì chúng cung cấp nhiên liệu và nguồn tài chính cho cỗ máy chiến tranh của Điện Cẩm Linh.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận rằng một trạm bơm dầu ở Krymsk, tỉnh Krasnodar, và một số mục tiêu bên trong các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm đã bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công vào đêm 9 tháng 4.

Tại khu vực bị tạm chiếm của tỉnh Donetsk, các kho hậu cần gần Mykilske, một kho máy bay điều khiển từ xa gần Orlynske và một hệ thống hỏa tiễn phòng không Tor M1 gần Kalchynivka đã bị tấn công.

Tại tỉnh Luhansk, một kho hậu cần ở Perevalsk và một kho đạn dược ở khu vực Trudove cũng bị tấn công.

[Kyiv Independent: Drones reportedly strike targets in occupied Zaporizhzhia Oblast, Crimea]

2. Lữ đoàn Ukraine cho biết 29 binh sĩ Nga thiệt mạng trong vụ tấn công đường ống dẫn dầu ở tỉnh Sumy.

Lữ đoàn Dù số 71 của Ukraine báo cáo hôm Thứ Tư, 15 Tháng Tư, rằng 29 binh sĩ Nga đã cố gắng xâm nhập vào các vị trí phía sau của Ukraine thông qua một đường ống dẫn khí ở tỉnh Sumy nhưng đã bị phát hiện và tiêu diệt.

Theo lữ đoàn này, nhóm khủng bố đã cố gắng lợi dụng điều kiện thời tiết xấu và tầm nhìn hạn chế để đột phá tuyến phòng thủ của Ukraine.

Đây không phải là nỗ lực đầu tiên như vậy trong khu vực, lực lượng Nga được tường trình đã từng sử dụng tuyến đường này trước đây mặc dù chịu tổn thất nặng nề.

“ Mục tiêu thực sự của lực lượng xâm lược dường như là 'tự phi quân sự hóa'“, lữ đoàn này nói thêm.

Trong cuộc chiến chống Ukraine, lực lượng Nga đã sử dụng các đường ống dẫn dầu lớn nhiều lần, bao gồm cả giai đoạn cuối của trận Avdiivka, Sudzha thuộc tỉnh Kursk của Nga, và gần đây nhất là Kupiansk thuộc tỉnh Kharkiv.

Được xây dựng trong thời Liên Xô, các đường ống này được sử dụng để xâm nhập vào phía sau các vị trí của quân Ukraine, và thường rất khó phá hủy ngay cả sau khi bị phát hiện.

Nỗ lực mới nhất này diễn ra trong bối cảnh áp lực tiếp tục gia tăng dọc biên giới với tỉnh Sumy, nơi lực lượng Nga đang thăm dò hệ thống phòng thủ của Ukraine, biến phần lớn khu vực biên giới thành một vùng xám tranh chấp.

Ngày 13 tháng 4, lực lượng Ukraine rút khỏi các vị trí gần Myropilske, một thị trấn nằm dọc biên giới Nga thuộc tỉnh Sumy, về một tuyến phòng thủ vững chắc hơn.

[Kyiv Independent: 29 Russian soldiers killed during pipeline infiltration attempt in Sumy Oblast, Ukrainian brigade says]

3. Vì sao cuộc bầu cử địa chấn ở Hung Gia Lợi, chấm dứt sự cai trị của Orban, lại gây chấn động khắp Âu Châu… và điều đó có ý nghĩa gì đối với Putin và Tổng thống Trump?

Peter Magyar đã giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử để trở thành Thủ tướng tiếp theo của Hung Gia Lợi, chấm dứt 16 năm cầm quyền của Victor Orban, một đồng minh của Putin.

Vị chính trị gia trung hữu này tranh cử với chiến dịch chống Nga, ủng hộ Âu Châu, hứa hẹn sẽ “chấm dứt tham nhũng” và xây dựng một đất nước vì người dân.

Viktor Orban được coi là một nhân tố gây rối ở trung tâm Âu Châu, khi ông ngăn chặn viện trợ cho Ukraine bằng cách bỏ phiếu chống lại các khoản vay của Liên Hiệp Âu Châu dành cho quốc gia bị chiến tranh tàn phá này.

Vladimir Putin sẽ vô cùng tức giận khi đồng minh thân Nga của ông bị loại bỏ và thay thế bằng một thủ tướng kiên quyết ủng hộ Ukraine.

Trong cuộc điện đàm với Putin vào tháng 10 năm 2025, cựu Thủ tướng Hung Gia Lợi đã ví mình như một con chuột giúp giải thoát con sư tử Nga bị nhốt trong lồng.

Việc ông Orban thất cử sẽ dẫn đến sự phản kháng mạnh mẽ hơn đối với Putin và lượng viện trợ đổ vào Ukraine sẽ tăng lên.

Hung Gia Lợi có kế hoạch mở khóa gói viện trợ 80 tỷ bảng Anh của Liên Hiệp Âu Châu dành cho Ukraine, tăng chi tiêu quốc phòng và xích lại gần hơn với NATO.

Ông cũng hứa sẽ gia nhập Văn phòng Công tố Âu Châu, cơ quan điều tra các vụ gian lận và tham nhũng, một động thái mà ông cho rằng sẽ “bảo đảm sự vận hành dân chủ của đất nước chúng ta”.

Việc đánh bại “nền dân chủ phi tự do” của Orban cũng mang lại hy vọng cho các quốc gia như Slovakia rằng các chế độ thân Nga có thể bị đánh bại thông qua lá phiếu.

Ông Donald Trump cũng sẽ phải gặm nhấm nỗi đau khi đồng minh của ông ta chịu thất bại.

Ông Orban là người bảo vệ mạnh mẽ nhất của Tổng thống Trump ở Âu Châu và đã xây dựng một liên minh vững chắc với phong trào MAGA.

Mới tuần trước, Tổng thống Trump đã cử phó tổng thống JD Vance đến vận động sự ủng hộ cho Orban, người có lẽ là bạn thân nhất của ông ở Âu Châu.

Ông Donald Trump đã năm lần ủng hộ ứng cử viên thua cuộc bầu cử Orban, hứa sẽ hỗ trợ đồng minh của Putin bằng “toàn bộ sức mạnh kinh tế” của Mỹ nếu ông này thắng cử.

Nhưng người dân Hung Gia Lợi không hề nao núng và đã bầu ra một chính quyền mới sau 16 năm cầm quyền của Orban.

“Hỡi những người dân Hung Gia Lợi thân mến, chúng ta đã làm được rồi!” Magyar hô vang với hàng ngàn người dân đang vẫy đuốc khi chiến thắng của ông được công bố.

“Cùng nhau, chúng ta đã giải phóng Hung Gia Lợi và giành lại đất nước của mình”, ông nói.

Magyar là lãnh đạo của đảng Tisza trung hữu, thân Âu Châu và đã hứa sẽ xây dựng lại quan hệ với Liên Hiệp Âu Châu và NATO, cũng như chống lại sự xâm lược của Nga ở Ukraine.

Đảng Tisza của Magyar đã vươn lên mạnh mẽ trong các cuộc thăm dò dư luận chỉ hai năm sau khi được thành lập, sau khi Magyar rời khỏi đảng Fidesz của Orban vào năm 2024.

Vị luật sư 45 tuổi, nay là thủ tướng, xuất thân từ một gia đình có truyền thống chính trị, trong đó có cựu tổng thống Hung Gia Lợi nhiệm kỳ 2000-2005, ông chú ruột của ông, Ferenc Mádl.

Tuy nhiên, chiến dịch tranh cử của ông lại vướng phải nhiều tranh cãi.

Vào tháng Hai, một bức ảnh mờ về chiếc giường chưa được dọn đã xuất hiện cùng với những tin đồn rằng Magyra sắp phát hành một đoạn băng sex trong đó anh ta quan hệ tình dục khi đang sử dụng ma túy.

“Đúng vậy, tôi là một người đàn ông 45 tuổi và tôi có đời sống tình dục”, Magyar đáp trả, đồng thời đề nghị xét nghiệm ma túy để bác bỏ những lời đồn thổi tai tiếng.

Đoạn băng sex được tường trình đã được công bố nhưng chưa bao giờ được phát tán.

Những tranh cãi gay gắt cũng xoay quanh người vợ cũ của ông, Judit Varga, người từng giữ chức Bộ trưởng Tư pháp trong đảng Fidesz của ông Orban.

Năm 2024, Varga đã ân xá cho một người đàn ông bị buộc tội che giấu tội ác của một kẻ ấu dâm khét tiếng trong đảng Fidesz.

Chính Magyar là người đã công bố đoạn ghi âm bí mật của vợ mình vào năm 2024, sau khi họ ly hôn năm 2023, trong đó bà mô tả việc xóa những dòng nhạy cảm khỏi các tài liệu của chính phủ và can thiệp vào một vụ kiện.

Magyar đã rời đảng Fidesz vì vụ bê bối, nói rằng ông không còn nhận ra đảng mà mình đã gia nhập khi còn là sinh viên nữa.

Ông tiếp tục thành lập đảng Tisza, và chiến thắng của đảng này trong cuộc bầu cử đêm Chúa Nhật 12 tháng Tư đã được nước Anh và các nhà lãnh đạo khắp Âu Châu hoan nghênh.

Ngài Keir Starmer đã ca ngợi chiến thắng này là “một khoảnh khắc lịch sử, không chỉ đối với Hung Gia Lợi mà còn đối với nền dân chủ Âu Châu”.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã chúc mừng Hung Gia Lợi và nói: “Ukraine luôn tìm kiếm mối quan hệ láng giềng tốt đẹp với tất cả các nước ở Âu Châu và chúng tôi sẵn sàng thúc đẩy hợp tác với Hung Gia Lợi”.

“Chào mừng trở lại Âu Châu”, Thủ tướng Ba Lan hân hoan nói trong một video chúc mừng Magyar.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết, với kết quả này, “Hung Gia Lợi đã gửi một tín hiệu rất rõ ràng chống lại chủ nghĩa dân túy cánh hữu trên toàn thế giới”.

Tuy nhiên, không phải ai cũng hài lòng với kết quả bầu cử.

Mặc dù Putin chưa đưa ra phản hồi chính thức, nhưng đặc phái viên không chính thức của Nga tại Washington, Kirill Dmitriev, đã nói trên kênh X: “Điều này chỉ làm tăng tốc sự sụp đổ của Liên Hiệp Âu Châu”.

Washington vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức.

[The Sun: Why election earthquake in Hungary ending Orban’s rule sends shockwaves across Europe… & what it means for Putin & Trump]

4. Chiến tranh Trung Đông thúc đẩy nhu cầu xe điện tại Á Châu

Doanh số bán xe điện đã tăng vọt ở Đông Nam Á khi người mua có ý thức tiết kiệm chi phí đổ xô đến các đại lý để tránh giá nhiên liệu tăng cao do chiến tranh ở Trung Đông gây ra.

Các quốc gia Á Châu bị ảnh hưởng nặng nề nhất do sự sụt giảm mạnh trong nguồn cung dầu thô mà họ phụ thuộc vào - và có rất ít lựa chọn thay thế.

Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng năng lượng lại là cơ hội vàng cho Vinfast, nhà sản xuất xe điện hàng đầu của Việt Nam, cũng như các nhà sản xuất Trung Quốc.

[CBSNews: Mideast war revs up electric car demand in Asia]

5. Thủ tướng Ý Meloni đình chỉ hiệp ước quốc phòng với Israel.

RÔMA — Thủ tướng Giorgia Meloni đã đình chỉ thỏa thuận hợp tác quốc phòng giữa Ý và Israel, trong bối cảnh chính phủ của bà tiếp tục giữ khoảng cách với cuộc chiến tranh do Mỹ và Israel tiến hành ở Iran, vốn đang bao trùm toàn bộ khu vực Trung Đông.

Phát biểu bên lề một sự kiện của ngành công nghiệp rượu vang ở thành phố Verona phía bắc hôm thứ Ba, bà Meloni nói với các phóng viên rằng chính phủ của bà “đã quyết định tạm dừng việc tự động gia hạn thỏa thuận quốc phòng với Israel để xem xét tình hình hiện tại.”

Thỏa thuận năm 2003 liên quan đến việc trao đổi thiết bị quân sự và nghiên cứu công nghệ giữa hai quân đội và tự động gia hạn sau mỗi 5 năm. Các luật sư nhân quyền đã kêu gọi Ý chấm dứt thỏa thuận này, viện dẫn những lo ngại về mặt pháp lý và đạo đức liên quan đến các cuộc tấn công của Israel vào Gaza.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Italy và Israel, sau khi Lực lượng Phòng vệ Israel nổ súng cảnh cáo vào một đoàn xe gìn hòa bình của Italy bên ngoài Beirut, Li Băng vào ngày 8 tháng 4.

Không có binh sĩ nào bị thương, nhưng phản ứng của Ý rất nhanh chóng: Meloni gọi vụ tấn công là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, trong khi Ngoại trưởng Antonio Tajani triệu tập đại sứ Israel tại Rôma lần thứ ba kể từ năm 2024.

Chính phủ Ý phần lớn ủng hộ Israel trong cuộc chiến ở Gaza và không công nhận nhà nước Palestine. Nhưng cuộc chiến ở Iran đã buộc nhà lãnh đạo Ý phải thay đổi lập trường.

Bà Meloni lên án Israel vì đã ngăn cản các lãnh đạo Công Giáo cử hành Thánh lễ riêng tại Nhà thờ Mộ Thánh vào ngày lễ Chúa Nhật Lễ Lá của Kitô giáo, gọi đó là “một sự xúc phạm đến tự do tôn giáo”. Và trong bài phát biểu trước quốc hội tuần trước, bà đã chỉ trích mạnh mẽ Israel về hành vi của nước này ở Li Băng.

[Politico: Italy’s Meloni halts defense pact with Israel]

6. Ông Rubio sẽ tham gia cuộc đàm phán giữa Israel và Li Băng

CBS News đã xác nhận Ngoại trưởng Marco Rubio sẽ tham gia cuộc đàm phán giữa Israel và Li Băng dự kiến diễn ra tại Washington, DC.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, chính phủ Israel và Li Băng đang tiến hành các cuộc đàm phán ngoại giao trực tiếp cao cấp – những cuộc đàm phán đầu tiên kể từ năm 1993 – với sự trung gian của Mỹ.

Trước đó, đài CBS News đã đưa tin về cuộc gặp sắp tới này, với hai nguồn tin thân cận và một quan chức Li Băng cho biết cuộc gặp sẽ do Đại sứ Mỹ tại Li Băng Michel Issa dẫn đầu cùng với Đại sứ Li Băng Nada Hamadeh Moawad và Đại sứ Israel Yechiel Leiter. Quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ nói với CBS News hôm thứ Hai rằng Issa, Leiter và Hamadeh sẽ tham gia cuộc họp ngày mai.

Ngay sau khi Israel và Mỹ bắt đầu cuộc chiến với Iran, Hezbollah đã bắn hỏa tiễn vào Israel để thể hiện sự đoàn kết với Tehran. Israel sau đó phát động một cuộc tấn công mới chống lại Hezbollah và xâm chiếm phần lớn miền nam Li Băng.

Tòa Bạch Ốc và chính phủ Israel khẳng định Li Băng chưa bao giờ tham gia vào thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran được công bố tuần trước.

[CBSNews: Rubio to participate in Israel-Lebanon talks Tuesday]

7. Tây Ban Nha tiến hành cấp quy chế pháp lý cho nửa triệu người nhập cư trái phép.

Hôm thứ Ba, Hội đồng Bộ trưởng Tây Ban Nha đã thông qua một sắc lệnh, theo đó sẽ hợp pháp hóa hơn 500.000 người nhập cư trái phép hiện đang cư trú tại nước này.

Động thái này đẩy chính phủ liên minh cánh tả của Tây Ban Nha vào thế đối đầu với Đảng Nhân dân trung hữu, đảng đang tuyên bố sẽ thách thức sắc lệnh này tại tòa án, chưa kể đến nhóm cực hữu Vox, là nhóm muốn trục xuất những người nhập cư bất hợp pháp khỏi nước này.

Thủ tướng Pedro Sánchez cho biết biện pháp này ghi nhận sự hiện diện của những người ở Tây Ban Nha “đã đóng góp vào cuộc sống hàng ngày của chúng ta” bằng cách chăm sóc người già, làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp của đất nước và tạo ra những công ty phát triển mạnh.

“Đây là những người đã xây dựng nên một nước Tây Ban Nha giàu có, cởi mở và đa dạng như ngày nay,” ông viết. “Và cũng là đất nước mà chúng ta mong muốn có được trong tương lai.”

Ông Sánchez cho rằng, vì người nhập cư từ Tây Ban Nha trong lịch sử đã đổ về các quốc gia khác, nên đất nước có nghĩa vụ đạo đức phải chào đón những người mới đến giống như cách người dân của mình đã được chào đón ở những nơi khác. Nhưng ông nhấn mạnh rằng vấn đề quy chế cư trú cũng là một nhu cầu thực tế.

“Tây Ban Nha, giống như các quốc gia Âu Châu khác, đang già đi. Nếu chúng ta không thu hút thêm người lao động và đóng góp vào hệ thống an sinh xã hội, sự thịnh vượng của chúng ta sẽ chậm lại, khả năng đổi mới sẽ suy giảm, và các dịch vụ công cộng — chăm sóc sức khỏe, lương hưu, giáo dục — sẽ bị ảnh hưởng,” ông viết, nhấn mạnh rằng tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của đất nước một phần là nhờ vào dòng người lao động nước ngoài.

Bất kỳ người nhập cư trái phép nào có thể chứng minh họ đã sống ở Tây Ban Nha ít nhất năm tháng trước ngày 1 Tháng Giêng năm 2026 đều có thể được hưởng lợi từ sắc lệnh này. Người nộp đơn phải cung cấp bằng chứng về việc làm hoặc mối liên hệ gia đình với quốc gia này; những người có tiền án tiền sự không đủ điều kiện.

Biện pháp này đã nhận được lời khen ngợi từ Giáo Hội Công Giáo, một đồng minh không ngờ tới của chính phủ liên minh cánh tả của Sánchez. Như một động thái thể hiện sự ủng hộ của Giáo hội đối với kế hoạch này, các đơn xin quy chế pháp lý sẽ được chấp nhận cho đến ngày 30 tháng 6, ngày mà Đức Giáo Hoàng Lêô dự kiến bắt đầu chuyến thăm kéo dài một tuần tới Tây Ban Nha, trong đó ngài dự kiến sẽ đề cập đến hoàn cảnh khó khăn của người nhập cư.

Tuy nhiên, không phải ai cũng ủng hộ.

Đảng Nhân dân đã bỏ phiếu ủng hộ việc Quốc hội Tây Ban Nha xem xét dự luật cấp quy chế pháp lý cho những người nhập cư trái phép vào nước này năm 2024, nhưng nỗ lực này đã bị đình trệ. Trong hai năm kể từ đó, phe bảo thủ đã giữ vững lập trường của mình. Đảng Nhân dân hiện phản đối động thái này, cho rằng nó sẽ gây ra vấn đề trong một Liên Hiệp Âu Châu không có biên giới nội bộ.

Lãnh đạo đảng PP, Alberto Núñez Feijóo, phát biểu hôm thứ Sáu tại Diễn đàn European Pulse ở Barcelona, một sáng kiến của POLITICO và beBartlet, rằng “Tây Ban Nha đang xuất khẩu vấn đề di cư sang toàn bộ Liên minh Âu Châu”, đồng thời nói thêm rằng động thái này “đi ngược lại sự đồng thuận chung của Âu Châu”.

Hôm thứ Hai, đảng này tuyên bố sẽ kiện sắc lệnh ra tòa. Nhiều khả năng, đảng Vox cũng sẽ có những hành động tương tự, mà lãnh đạo Santiago Abascal đã thề sẽ buộc Sánchez phải “trả giá” vì đã hợp pháp hóa người nhập cư. Ông khẳng định: “Người dân sẽ không tha thứ cho điều đó”.

[Politico: Spain moves to grant legal status to half a million unauthorized immigrants]

8. Đức và Ukraine nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược với thỏa thuận quốc phòng mới.

Trong chuyến thăm Berlin của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy vào ngày 14 tháng 4, Ukraine và Đức đã ký một thỏa thuận hợp tác quốc phòng, nâng quan hệ song phương lên tầm đối tác chiến lược.

Thỏa thuận này mở rộng hợp tác quân sự giữa hai nước, với cam kết của Berlin về việc tăng cường hỗ trợ trong các lĩnh vực trọng yếu, bao gồm phòng không, vũ khí tầm xa, máy bay điều khiển từ xa và đạn dược.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu trong một cuộc họp báo: “Giờ đây, hơn bao giờ hết, chúng ta muốn học hỏi lẫn nhau”, đồng thời cho biết thêm rằng cả hai bên đã đồng ý về nhiều lĩnh vực hợp tác, bao gồm cả sản xuất máy bay điều khiển từ xa chung.

Thỏa thuận này cũng bao gồm một bản ghi nhớ giữa Bộ Quốc phòng hai nước về việc trao đổi dữ liệu quân sự điện tử. Tổng thống Zelenskiy cho biết thêm một số thỏa thuận hợp tác khác cũng đã được ký kết cùng ngày.

“Hôm nay chúng ta có thêm 10 thỏa thuận hợp tác mới. Trong các lĩnh vực trọng điểm,” ông nói. “Đức là nước đi đầu trong việc hỗ trợ Ukraine và những nỗ lực của chúng tôi nhằm bảo vệ tính mạng người dân.”

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Kyiv đang nỗ lực rộng rãi hơn nhằm tăng cường quan hệ đối tác quốc phòng với nước ngoài và mở rộng ngành công nghiệp vũ khí trong nước đang phát triển nhanh chóng.

Trong những tuần gần đây, Ukraine đã đạt được các thỏa thuận hợp tác quốc phòng với ba quốc gia vùng Vịnh và, vào cuối tháng 3, đã ký một thỏa thuận an ninh 10 năm với Bulgaria.

[Kyiv Independent: Germany, Ukraine elevate ties to strategic partnership with new defense deal]

9. Vance nói rằng “quyền quyết định nằm trong tay Iran”.

Phó Tổng thống JD Vance trả lời phỏng vấn Fox News hôm thứ Hai rằng Mỹ đã nêu rõ lằn ranh đỏ của mình trong các cuộc đàm phán với Iran, và giờ đây Tehran phải hành động.

“ Tôi thực sự nghĩ rằng quyền quyết định nằm trong tay Iran, bởi vì chúng tôi đã đưa ra rất nhiều điều kiện. Chúng tôi đã làm rõ những giới hạn đỏ của mình,” Vance nói.

Ông Vance cho biết Mỹ sẵn sàng nhượng bộ, nhưng Iran không thể có khả năng làm giàu uranium và “bụi hạt nhân” cần phải được loại bỏ khỏi Iran, tốt nhất là do Mỹ thực hiện. Một lằn ranh đỏ khác là vũ khí hạt nhân, phó tổng thống nói thêm.

“Việc người Iran tuyên bố họ sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân là một chuyện. Việc chúng ta thiết lập cơ chế để bảo đảm điều đó không xảy ra lại là chuyện khác”, Vance nói.

Về eo biển Hormuz, ông Vance cho biết đã có “sự gia tăng lưu lượng giao thông qua eo biển”, nhưng nó vẫn chưa được mở cửa hoàn toàn. Phó tổng thống nói thêm rằng nếu phía Iran không đạt được tiến triển nào về tuyến đường thủy quan trọng này, điều đó sẽ “làm thay đổi cuộc đàm phán”.

Ông Vance cũng cho biết Iran “đã cố gắng thay đổi các điều khoản” về eo biển Hormuz trong các cuộc đàm phán ở Pakistan. Ông nói rằng hiện tại Mỹ đang nắm giữ lợi thế về quân sự và kinh tế ở eo biển Hormuz, và việc quyết định hướng đi tiếp theo như thế nào là tùy thuộc vào Iran.

[CBSNews: Vance says “ball is in the Iranian court”]

10. Vụ tấn công hỏa tiễn của Nga vào Dnipro khiến 5 người thiệt mạng và 27 người bị thương.

Hôm Thứ Tư, 15 Tháng Tư, phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska, cho biết một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn của Nga vào thành phố Dnipro ngày 14 tháng 4 đã khiến 5 người thiệt mạng và ít nhất 27 người khác bị thương.

Một tiếng nổ lớn được nghe thấy trong thành phố vào khoảng 11 giờ 30 phút sáng, khi Không quân Ukraine cảnh báo về một hỏa tiễn đang hướng tới thành phố Dnipro ở miền trung-đông.

Tính đến 1 giờ 56 phút chiều, Thống đốc tỉnh Dnipropetrovsk, ông Oleksandr Hanzha, cho biết 21 người đã được vào bệnh viện, trong đó có 10 người trong tình trạng nguy kịch. Khoảng một giờ sau, ông báo cáo thêm một người đàn ông 40 tuổi đã tử vong, nâng tổng số người chết lên năm người.

Các báo cáo trước đó cho thấy số người thương vong tiếp tục tăng trong suốt cả ngày, với nhiều người bị thương khi đang ở trên đường và bên trong xe cộ vào thời điểm xảy ra vụ tấn công.

Vụ tấn công đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng dân sự và nhiều phương tiện. Một trạm xăng gần đó cũng bị trúng bom, đồng thời một đám cháy đã bùng phát tại hiện trường, theo thông tin từ lực lượng cấp cứu.

Cuộc tấn công diễn ra ngay sau khi lệnh ngừng bắn tạm thời nhân dịp lễ Phục Sinh do Putin tuyên bố hết hạn. Putin đã tuyên bố lệnh ngừng bắn vào ngày 9 tháng 4, sau khi trước đó bác bỏ lời kêu gọi của Ukraine về một lệnh ngừng bắn tương tự.

Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, thỏa thuận ngừng bắn, dự kiến có hiệu lực từ tối ngày 11 tháng 4 đến đêm 13 tháng 4, đã bị lực lượng Nga vi phạm 10.721 lần trong suốt 32 giờ thực thi.

Thống đốc tỉnh Kharkiv, Oleh Syniehubov, cho biết lực lượng Nga đã tấn công vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu ở tỉnh Kharkiv bằng bom lượn vào ngày 14 tháng 4.

Ông Syniehubov cho biết trên truyền hình quốc gia rằng sáu quả bom như vậy đã được nhắm vào đập Pechenihy ở huyện Chuhuiv, một trong những hồ chứa lớn nhất trong khu vực và là một cơ sở hạ tầng quan trọng.

Theo Quân đoàn 16 của Ukraine, bốn quả bom rơi xuống đất gần các công trình thủy lợi, trong khi hai quả rơi xuống nước. Bản thân đập không bị hư hại.

Quân đội cho biết thời điểm tấn công dường như được lựa chọn có chủ đích, vì mực nước trong hồ chứa hiện đang ở mức cao nhất do lũ lụt mùa xuân. Việc phá hủy đập vào thời điểm này có thể gây ra lũ lụt trên quy mô lớn và thiệt hại nghiêm trọng về môi trường ở hạ lưu.

Theo thông báo của quân đội, sau khi không gây ra thiệt hại vật chất nào, lực lượng Nga đã phát động một chiến dịch thông tin, lan truyền những tuyên bố sai sự thật về thiệt hại đối với đập và việc xả nước khẩn cấp trên các mạng xã hội thân Nga.

Hồ chứa Pechenihy đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nước cho Kharkiv và các thị trấn xung quanh.

Ông Syniehubov nói thêm rằng lực lượng Nga cũng đã thực hiện một cuộc tấn công phối hợp vào Kharkiv bằng máy bay điều khiển từ xa kiểu Molniya và máy bay điều khiển từ xa Shahed do Iran thiết kế.

Trong suốt cuộc chiến toàn diện, Nga đã nhiều lần tấn công vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine, đặc biệt tập trung vào mùa đông năm 2025–2026, khi nhiệt độ giảm xuống thấp tới -25°C (-13°F), góp phần gây ra khủng hoảng năng lượng và khiến nhiều người dân Ukraine không có hệ thống sưởi ấm trong nhà.

[Kyiv Independent: Russian missile strike on Dnipro kills 5, injures 27]

11. Lãnh đạo Hezbollah kêu gọi Li Băng hủy bỏ các cuộc đàm phán với Israel tại Washington.

Hôm thứ Hai, lãnh đạo Hezbollah, Naim Qassem, đã kêu gọi Li Băng hủy bỏ cuộc gặp dự kiến với Israel tại Washington, đồng thời nhắc lại lập trường phản đối đàm phán trực tiếp với Israel của nhóm ông.

“Chúng tôi kêu gọi một lập trường lịch sử và anh hùng bằng cách hủy bỏ cuộc gặp đàm phán này”, Qassem, nhà lãnh đạo nhóm khủng bố được Iran hậu thuẫn, nhóm đã gây chiến với Israel từ ngày 2 tháng 3, nói trong một bài phát biểu trên truyền hình.

Đại sứ Li Băng và Israel tại Hoa Kỳ dự kiến sẽ gặp nhau vào thứ Ba.

[CBSNews: Hezbollah's leader urges Lebanon to cancel Israel talks in Washington]