Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

6 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Của thánh, đừng quăng cho chó; ngọc trai, chớ liệng cho heo, kẻo chúng giày đạp dưới chân, rồi còn quay lại cắn xé anh em.

12 “Tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta, vì Luật Mô-sê và lời các ngôn sứ là thế đó.

13 “Hãy qua cửa hẹp mà vào, vì cửa rộng và đường thênh thang thì đưa đến diệt vong, mà nhiều người lại đi qua đó. 14 Còn cửa hẹp và đường chật thì đưa đến sự sống, nhưng ít người tìm được lối ấy.”
Đó là Lời Chúa

 

Theo Camille Dalmas, trong mục Vatican Insight của tạp chí Aleteia, trong chuyến thăm trụ sở Chương trình Lương thực Thế giới tại Rome, Đức Thánh Cha đã kêu gọi cộng đồng quốc tế đặt con người lên trên bộ máy quan liêu.

Ngài nhận xét tại trụ sở Chương trình Lương thực Thế giới ở Rome vào thứ Hai, ngày 22 tháng 6 năm 2026 rằng: “Xung đột được ‘nuôi dưỡng’ dễ dàng hơn là con người được nuôi dưỡng”. Ngài lên án “sự quan liêu hóa ngày càng tăng của tình liên đới,” ngài kêu gọi tăng cường hành động đa phương chống lại nạn đói. Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng đây không chỉ là vấn đề giúp đỡ những người cần giúp đỡ, mà còn là tránh một “sự sụp đổ không thể đảo ngược.”

Cindy McCain, giám đốc người Mỹ của Chương trình Lương thực Thế giới, đã chào đón Đức Thánh Cha đến trụ sở. Sau đó, Đức Giáo Hoàng dành một khoảnh khắc ngắn im lặng trước lễ khánh thành kỷ niệm Giải Nobel Hòa bình, giải thưởng mà tổ chức Liên Hợp Quốc này nhận được vào năm 2020. Được tài trợ hoàn toàn bằng các khoản quyên góp tự nguyện, Chương trình Lương thực Thế giới đã thu được 6.5 tỷ đô la vào năm 2025. Cùng năm đó, tổ chức này đã hỗ trợ 121 triệu người bằng cách phân phát 15.8 tỷ khẩu phần ăn hàng ngày. Cơ quan có trụ sở tại Rome này hoạt động tại 120 quốc gia.

Một nhiệm vụ cấp bách

Phát biểu trước ban điều hành của Chương trình Lương thực Thế giới, Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhấn mạnh cam kết của tổ chức này “phù hợp sâu sắc với sứ mệnh của Giáo Hội Công Giáo trong việc duy trì phẩm giá con người và thúc đẩy tình huynh đệ”. Ngài khẳng định rằng chống đói là một “nhiệm vụ cấp bách” đòi hỏi các nhà lãnh đạo phải giải quyết “các nguyên nhân cấu trúc tiềm ẩn”. Ngài kêu gọi họ xác định “tại sao hệ thống liên tục tạo ra chính những vấn đề mà sau đó nó buộc phải sửa chữa”.

“Trật tự quốc tế ngày càng trở nên phân mảnh, một phần xuất phát từ cuộc khủng hoảng của hệ thống đa phương”, Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhận xét. Dựa trên thông điệp Magnifica Humanitas gần đây, ngài giải thích rằng cuộc khủng hoảng này xuất phát từ “sự thiếu vắng một chân trời đạo đức chung có khả năng duy trì sự hợp tác thực sự”. Khoảng cách này thúc đẩy các quốc gia ngày càng phân bổ “nguồn lực của họ cho an ninh quốc gia, tăng trưởng kinh tế và ổn định trong nước, bỏ qua mối liên hệ chặt chẽ giữa những vấn đề này và hợp tác đa phương”.

Đức Thánh Cha chỉ ra một nghịch lý trong thế giới hiện đại, lưu ý rằng “năng lực sản xuất hoàn cầu chưa từng có tồn tại song song với các khu vực dễ bị tổn thương nghiêm trọng đang mở rộng”. Ngài nói thêm rằng chính những yếu tố “thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thường làm trầm trọng thêm tình trạng loại trừ và gạt ra ngoài lề”. Trong bối cảnh này, ngài cảnh báo rằng “các mối quan tâm nhân đạo ngày càng có nguy cơ bị đẩy xuống vị trí thứ yếu”. Ngài mô tả xu hướng này là “sự quan liêu hóa ngày càng tăng của tình liên đới song song với sự thương mại hóa âm thầm của sự sống con người”.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV than thở rằng hoạt động nhân đạo “ngày càng bị gánh nặng bởi các thủ tục quan liêu có thể làm chậm trễ việc hỗ trợ những người cần giúp đỡ”. Ngài cũng lưu ý rằng việc tiếp cận các mặt hàng thiết yếu, bao gồm cả thực phẩm, “thường bị ảnh hưởng bởi các cân nhắc kinh tế hoặc chiến lược”. Kết quả là, “xung đột được ‘nuôi dưỡng’ dễ dàng hơn là con người được nuôi dưỡng.”

Nạn đói làm xói mòn sự gắn kết xã hội

Lên án “sự mất cân bằng cơ bản trong các ưu tiên chính trị và đạo đức,” Đức Giáo Hoàng nói rằng hậu quả của cuộc khủng hoảng này “lan rộng ra ngoài những người bị ảnh hưởng trực tiếp.” Ngài mô tả một vòng luẩn quẩn nơi nạn đói và chiến tranh nuôi dưỡng lẫn nhau. “Nạn đói làm xói mòn sự gắn kết xã hội, làm tăng nguy cơ xung đột và thúc đẩy di cư cưỡng bức,” ngài nói. Ngài cũng coi động lực này là một trở ngại cho sự phát triển kinh tế bền vững đối với nhiều quốc gia.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV kêu gọi một “nguyên tắc trách nhiệm chung” trong cộng đồng quốc tế để hỗ trợ hành động nhân đạo. “Theo nghĩa này, Chương trình Lương thực Thế giới không chỉ là một tác nhân chính trị, kinh tế hay kỹ thuật; nó là một biểu hiện cụ thể của tình liên đới quốc tế,” ngài tuyên bố. Ngài giải thích rằng sự hiện diện của chương trình “giúp ngăn chặn các cuộc khủng hoảng nhân đạo leo thang thành sự sụp đổ không thể đảo ngược.”

Kêu gọi “tái cam kết hợp tác đa phương”, Đức Thánh Cha lưu ý rằng “trong một thế giới ngày càng phân mảnh và đa cực, không một quốc gia nào có thể giải quyết các thách thức h`oàn cầu một mình”. Ngài kêu gọi các chính phủ, cũng như Giáo Hội Công Giáo, củng cố cam kết này.

Điều này có nghĩa là tăng cường nguồn lực dành cho việc chống lại nạn đói và các nguyên nhân gốc rễ của nó, đồng thời loại bỏ “những trở ngại ngăn cản viện trợ đến được với những người cần giúp đỡ”. Ngài đề xuất sử dụng Giáo Hội Công Giáo — một trong những tổ chức nhân đạo lớn nhất hoàn cầu — như một đối tác địa phương tại “các khu vực mà các tổ chức quốc tế không thể tiếp cận”, thông qua Caritas, các giáo phận và giáo xứ.

Một dấu hiệu của hy vọng

Cuối bài phát biểu, Đức Giáo Hoàng đã nói chuyện qua hội nghị video với một số nhân viên của Chương trình Lương thực Thế giới, trao đổi lời với những người đang làm nhiệm vụ tại Venezuela, Nam Sudan và Lebanon. “Tôi biết rằng nhiều người trong số các bạn thực sự đang mạo hiểm mạng sống của mình”, ngài nói với họ, bày tỏ lòng kính trọng đối với những người đã hy sinh trên thực địa.

Sau đó, ngài ra ngoài khuôn viên của tổ chức, nơi có hàng trăm nhân viên đang chờ đợi ngài. Ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của sứ mệnh của họ trong việc giúp xây dựng cộng đồng trong một thế giới phân cực. “Các bạn đại diện niềm hy vọng cho thế giới một cách rất thực tế,” ngài nói với họ.

Theo bước chân của Đức Giáo Hoàng Phanxicô

Năm 2016, Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng đã đến thăm trụ sở của Chương trình Lương thực Thế giới, nơi ngài cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế “phi quan liêu hóa” vấn nạn đói nghèo. Ngài lên án sự cồng kềnh về mặt định chế đôi khi làm chậm trễ viện trợ khẩn cấp cho các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi tình trạng mất an ninh lương thực hoặc nạn đói, như trường hợp hiện nay ở một số vùng của Sudan.

Không nên nhầm lẫn Chương trình Lương thực Thế giới với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp Quốc (FAO). Cũng có trụ sở tại Rome, FAO có nhiệm vụ khác và mang tính kỹ thuật hơn. Tổ chức này tập trung vào việc phát triển các chính sách nông nghiệp, an ninh lương thực và phát triển nông thôn. Các vị Giáo hoàng kế nhiệm đã đến thăm FAO nhiều lần, từ Đức Giáo Hoàng Phaolô VI năm 1970 đến Đức Giáo Hoàng Leo XIV, người đã đến thăm vào ngày 16 tháng 10 năm 2025.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ đến thăm trụ sở của UNESCO trong chuyến đi đến Paris vào tháng 9 tới.

 

Trích từ Bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trước các thành viên của Hội đồng Giáo hoàng về Gia đình, ngày 4 tháng 6 năm 1999

Chủ đề về vai trò người cha, mà quý vị đã chọn cho phiên họp toàn thể này, liên quan đến năm thứ ba chuẩn bị cho Đại Năm Thánh, được dành riêng cho Chúa Cha của Chúa Giêsu Kitô. Thật đáng để suy tư về chủ đề này, bởi vì trong gia đình ngày nay, hình ảnh người cha đang có nguy cơ ngày càng bị che khuất hoặc thậm chí vắng mặt. Trong ánh sáng của Thiên Chúa, “Đấng mà mọi gia đình trên trời và dưới đất đều mang danh Người” (Ê-phê-sô 3:15), vai trò người cha và người mẹ của con người mới có được tất cả ý nghĩa, phẩm giá và sự cao cả của chúng. “Tình mẫu tử của con người, trong khi về mặt sinh học vẫn tương tự như các sinh vật khác trong tự nhiên, chứa đựng một ‘sự giống nhau’ với Thiên Chúa một cách thiết yếu và độc nhất vô nhị, đó là nền tảng của gia đình như một cộng đồng đời sống con người, như một cộng đồng những người hiệp nhất trong tình yêu thương (communio personarum).” (Gratissimam sane, n. 6)

Chúng ta vẫn còn nghe thấy tiếng vang sống động của lễ Ngũ Tuần vừa qua, điều thúc đẩy chúng ta tuyên xưng với niềm hy vọng lời khẳng định của Thánh Phaolô: “Tất cả những ai được Thánh Linh dẫn dắt đều là con cái Thiên Chúa.” (Rm 8:14) Cũng như Chúa Thánh Thần là sự sống của Giáo Hội (cf. Lumen gentium, n. 7), Người cũng phải là sự sống của gia đình, của Giáo Hội gia đình nhỏ bé. Đối với mỗi gia đình, Người phải là nguyên tắc nội tại của sức sống và năng lực, giữ cho ngọn lửa tình yêu vợ chồng luôn bùng cháy trong sự hiến dâng bản thân hỗ tương của vợ chồng.

Chính Chúa Thánh Linh dẫn dắt chúng ta đến với Cha trên trời và giúp cho lời cầu nguyện tin tưởng, hân hoan “Abba, Cha ơi!” (Rm 8:15; Gl 4:6) trỗi dậy từ trong lòng chúng ta. Gia đình Kitô giáo được kêu gọi để nổi bật bởi bầu không khí cầu nguyện chung, trong đó Thiên Chúa được xưng hô với sự tự do của con cái và được gọi bằng danh xưng trìu mến “Cha chúng ta”! Nguyện xin Chúa Thánh Linh giúp chúng ta khám phá ra dung mạo của Cha như một mẫu mực hoàn hảo về tình phụ tử trong gia đình.

Trong một thời gian dài, thể chế gia đình đã liên tục bị tấn công. Những cuộc tấn công này càng nguy hiểm và thâm độc hơn vì chúng bỏ qua giá trị không thể thay thế của gia đình dựa trên hôn nhân. Chúng đã đạt đến mức đề xuất những lựa chọn thay thế sai lầm cho gia đình và kêu gọi công nhận chúng bằng luật pháp. Nhưng khi luật pháp, vốn phải phục vụ gia đình, một điều tốt đẹp cơ bản cho xã hội, lại quay lưng chống lại nó, chúng sẽ có sức mạnh hủy diệt đáng báo động.

Do đó, ở một số quốc gia, người ta mong muốn áp đặt lên xã hội cái gọi là “những cuộc kết hợp thực tế [de facto unions]”, được củng cố bởi một loạt các hiệu lực pháp lý làm xói mòn ý nghĩa thực sự của định chế gia đình. “Những cuộc kết hợp thực tế” được đặc trưng bởi sự bất ổn và thiếu cam kết không thể đảo ngược, vốn tạo ra các quyền và nghĩa vụ, đồng thời tôn trọng phẩm giá của người đàn ông và người đàn bà. Thay vào đó, người ta mong muốn dành giá trị pháp lý cho một ý chí xa rời bất cứ hình thức ràng buộc dứt khoát nào.

Với những tiền đề này, làm sao chúng ta có thể hy vọng vào việc sinh sản có trách nhiệm thực sự, không chỉ giới hạn ở việc ban sự sống, mà còn bao gồm cả việc giáo dục và đào tạo mà chỉ gia đình mới có thể đảm bảo ở mọi khía cạnh? Những sắp xếp kiểu này cuối cùng đặt ý nghĩa của vai trò người cha nhân bản, của vai trò người cha trong gia đình, vào nguy cơ nghiêm trọng. Điều này xảy ra theo nhiều cách khác nhau khi các gia đình không được thiết lập vững chắc.

Khi Giáo hội giải thích chân lý về hôn nhân và gia đình, Giáo hội không chỉ dựa trên dữ liệu của Mặc Khải, mà còn xem xét đến những đòi hỏi của luật tự nhiên, vốn là nền tảng của lợi ích đích thực của xã hội và các thành viên trong xã hội. Trên thực tế, điều quan trọng là trẻ em được sinh ra và lớn lên trong một gia đình nơi cha mẹ kết hợp với nhau trong một giao ước chung thủy.

Hoàn toàn có thể hình dung ra các hình thức quan hệ và chung sống khác giữa nam và nữ, nhưng không hình thức nào trong số đó, bất chấp ý kiến trái chiều của một số người, đưa ra một giải pháp thay thế thực sự về mặt pháp lý cho hôn nhân, mà đúng hơn là làm suy yếu nó. Trong cái gọi là “các cuộc kết hợp thực tế”, chúng ta thấy sự thiếu cam kết lẫn nhau ở mức độ ít nhiều nghiêm trọng, một mong muốn nghịch lý là duy trì quyền tự chủ ý chí của một người trong một mối quan hệ lẽ ra phải mang tính tương quan.

Điều thiếu sót trong việc sống chung không kết hôn là sự tin tưởng và cởi mở hướng tới một cuộc sống chung trong tương lai, điều mà tình yêu phải tạo dựng và xây dựng, và đó là nhiệm vụ cụ thể của pháp luật để bảo đảm. Nói cách khác, chính pháp luật mới là điều thiếu sót, không phải ở khía cạnh bên ngoài như một tập hợp các quy tắc đơn thuần, mà ở khía cạnh nhân học chân chính nhất của nó như một sự bảo đảm cho sự chung sống và phẩm giá của con người.

Hơn nữa, khi các “cuộc kết hợp thực tế” đòi quyền nhận con nuôi, họ rõ ràng cho thấy sự coi thường phúc lợi của đứa trẻ và những điều kiện tối thiểu mà đứa trẻ được hưởng để nuôi dạy đúng cách. Cuối cùng, các “cuộc kết hợp thực tế” giữa những người đồng tính là một sự bóp méo đáng tiếc về điều lẽ ra phải là sự giao hòa của tình yêu và sự sống giữa một người đàn ông và một người đàn bà trong một trao ban hỗ tương đón chào sự sống.

Ngày nay, đặc biệt là ở các quốc gia giàu có, có một nỗi sợ hãi lan rộng về việc làm cha mẹ, đi kèm với sự coi thường quyền được thụ thai của trẻ em trong bối cảnh sự tự hiến dâng trọn vẹn của con người, điều kiện tiên quyết không thể thiếu cho sự phát triển hòa bình và hài hòa của chúng.

Do đó, một quyền được làm cha hoặc làm mẹ bằng mọi giá được khẳng định, và việc thực hiện quyền đó được tìm kiếm thông qua các phương tiện kỹ thuật liên quan đến một loạt các thao tác bất hợp pháp về mặt đạo đức.

Một đặc điểm khác của bối cảnh văn hóa mà chúng ta đang sống là xu hướng của nhiều bậc cha mẹ từ bỏ vai trò của mình để chỉ là bạn bè của con cái, không cảnh báo và sửa sai cho chúng ngay cả khi điều đó là cần thiết để dạy chúng sự thật, mặc dù với tất cả tình yêu thương và sự dịu dàng. Do đó, cần nhấn mạnh rằng việc giáo dục con cái là một nghĩa vụ thánh thiêng và là nhiệm vụ chung của cha mẹ, cả cha và mẹ: nó đòi hỏi sự ấm áp, gần gũi, đối thoại và tấm gương. Trong gia đình, cha mẹ được kêu gọi thể hiện hình ảnh người Cha nhân lành trên trời, hình mẫu hoàn hảo duy nhất để truyền cảm hứng cho họ.

Theo ý muốn của chính Thiên Chúa, vai trò làm cha và làm mẹ cùng chia sẻ mật thiết quyền năng sáng tạo của Người và do đó có mối quan hệ hỗ tương nội tại. Về vấn đề này, tôi đã viết trong Thư gửi các Gia đình: “Làm mẹ nhất thiết bao hàm vai trò làm cha, và ngược lại, vai trò làm cha nhất thiết bao hàm vai trò làm mẹ. Đây là kết quả của tính hai mặt mà Đấng Tạo Hóa ban cho loài người ‘ngay từ thuở ban đầu’”. (Gratissimam sane, số 7)

Đây là một lý do khác giải thích tại sao mối quan hệ giữa nam và nữ là nền tảng của các mối quan hệ xã hội: trong khi nó là nguồn gốc của những con người mới, nó gắn kết chặt chẽ vợ chồng, những người đã trở thành một thể xác, với nhau và thông qua họ, với gia đình của họ.

Anh chị em thân mến, khi tôi cảm ơn sự tận tâm của anh chị em trong việc bảo vệ gia đình và các quyền lợi của nó, tôi đảm bảo sẽ luôn nhớ đến anh chị em trong lời cầu nguyện của tôi. Xin Chúa ban phước lành cho những nỗ lực của tất cả những người, ở mọi nơi trên thế giới, đang tận tâm với sự nghiệp này. Nguyện xin Người giúp đỡ gia đình, thành trì và lá chắn bảo vệ nhân loại, chống chọi được mọi cuộc tấn công.

Nguồn: Tạp chí The Catholic Thing, 21 tháng 6, 2026

 

Tạp chí Crux Now, trong bản tin ngày 22 tháng 6 năm 2026, cho biết: Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã đưa ra lời kêu gọi mạnh mẽ bảo vệ sự sống và phẩm giá con người vào thứ Hai, kêu gọi các tín hữu Công Giáo trong lĩnh vực y học và các lĩnh vực nghiên cứu y sinh liên quan hãy là “những chứng nhân tận tâm trong xã hội, cống hiến cho việc không ngừng theo đuổi lợi ích chung”.

“Đây là nguyên tắc lớn đầu tiên trong giáo huấn xã hội của Giáo hội”, Đức Giáo Hoàng nói, “và là ‘hình thức xã hội’ của phẩm giá được công nhận trong mỗi người”.

“Lợi ích chung không loại trừ bất cứ ai được tạo dựng theo hình ảnh và họa ảnh Thiên Chúa”, Đức Leo nói.

Đức Giáo Hoàng cũng cảnh báo về việc lạm dụng kỹ thuật để thay thế hoặc lấn át tính nhân bản trong chăm sóc y tế.

Đức Giáo Hoàng đã phát biểu trước các thành viên của Quỹ Jérôme Lejeune, một tổ chức có trụ sở tại Paris được thành lập năm 1995 để tiếp tục công việc của người sáng lập, Tiến sĩ Jérôme Lejeune, người đã cống hiến cả cuộc đời mình để chăm sóc những bệnh nhân bị khuyết tật trí tuệ.

Là một bác sĩ nhi khoa và nhà di truyền học người Pháp, sinh năm 1926, Lejeune nổi tiếng với việc phát hiện ra nguyên nhân di truyền của hội chứng Down – Trisomy 21 – vào năm 1958.

Suốt cuộc đời, Lejeune phản đối việc xét nghiệm tiền sinh vì mục đích ưu sinh và kiên quyết bảo vệ quyền được sống và phẩm giá của tất cả mọi người.

Lejeune là một kiến trúc sư chủ chốt của Học viện Giáo hoàng về Sự sống và từng giữ chức chủ tịch Học viện trong một thời gian ngắn trước khi qua đời năm 1994.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã ghi nhận những đức tính anh hùng của Lejeune và tuyên bố ông là Đấng đáng kính vào ngày 21 tháng 1 năm 2021.

Trong bài phát biểu bằng tiếng Pháp trước các thành viên của Quỹ Lejeune hôm thứ Hai tại Hội trường Công nghị của Cung điện Tông đồ, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã ca ngợi người sáng lập tổ chức này là “một người của khoa học và trí tuệ”, người “nhanh chóng nhận ra rằng phát hiện khoa học của mình sẽ được sử dụng để loại bỏ những người mắc hội chứng Down trước khi họ được sinh ra”.

“Ông đã không ngần ngại trở thành người bênh vực cho họ”, Đức Giáo Hoàng nói, “lên án sự vi phạm Lời thề Hippocrates và thuyết ưu sinh mới, mà ngài gọi là ‘chủ nghĩa phân biệt chủng tộc nhiễm sắc thể’”.

“Những tuyên bố mang tính tiên tri của ông đã dẫn ông đến việc bảo vệ sự sống của mỗi con người, viện dẫn phẩm giá bất khả xâm phạm bắt nguồn từ hành động sáng tạo của Thiên Chúa”, Đức Giáo Hoàng nói tiếp.

Đức Giáo Hoàng cũng lưu ý rằng sự dũng cảm của Lejeune trong việc nói lên sự thật trước quyền lực để bảo vệ sự sống và phẩm giá con người “đã khiến ông phải đối diện với sự thù địch trong một số giới khoa học.”

“Giáo sư Lejeune nhận thức được rằng mặc dù ky thuật có thể hỗ trợ y học, nhưng nó không bao giờ có thể thay thế y học,” Đức Giáo Hoàng Leo nói.

Ngài nói tiếp, “Ông biết rằng kỹ thuật có thể được sử dụng để chống lại y học – vốn dĩ dành riêng cho sự sống – điều này thể hiện rõ khi kỹ thuật thoát khỏi mọi sự giám sát đạo đức cần thiết và những tính toán về hiệu quả, lợi nhuận hoặc tiện ích chiếm ưu thế.”

“Giá trị của một người không phụ thuộc vào những gì họ đạt được hoặc sản xuất,” Đức Giáo Hoàng Leo nói.

“Do đó,” Đức Giáo Hoàng nói tiếp, “không bác sĩ nào được phép, dựa trên các thuật toán trong phòng thí nghiệm, quyết định số phận của một phôi thai hoặc một người già.”

“Y học,” Đức Giáo Hoàng Leo XIV nói, “không bao giờ có thể trở thành nô lệ của cái chết được lập trình.”

Quỹ Lejeune tồn tại để tiếp tục công việc do người mang tên nó khởi xướng trong hiện tại và tương lai, tập trung vào nghiên cứu, chăm sóc và bảo vệ vô điều kiện con người.

Đức Giáo Hoàng Leo nói ngài “vui mừng” trước vai trò nổi bật của các thành viên Quỹ từ khắp thế giới trong nghiên cứu về khuyết tật trí tuệ có nguồn gốc di truyền và ca ngợi sự hỗ trợ của các thành viên dành cho Viện Jérôme Lejeune, nơi cung cấp tư vấn cho hàng ngàn bệnh nhân mắc các chứng khuyết tật về tinh thần khác nhau.

Đức Giáo Hoàng khuyến khích sự tận tâm của các thành viên đối với sự sống và phẩm giá con người, đặc biệt là đối với các cơ quan công quyền.

“Tôi biết rằng các bạn thường xuyên tham gia vào các cuộc tranh luận xã hội để bảo vệ mọi người trong mọi hoàn cảnh của cuộc sống,” Đức Giáo Hoàng nói.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV đặc biệt đề cập đến sự hỗ trợ của Quỹ dành cho Ghế Giáo sư Quốc tế về Đạo đức Sinh học, nơi cung cấp đào tạo học thuật cho các chuyên gia chăm sóc sức khỏe, chuyên gia pháp lý và triết gia.

“Cảm ơn các bạn vì sự đào tạo mà các bạn cung cấp,” Đức Giáo Hoàng nói, lưu ý rằng sự đào tạo mà họ cung cấp giúp nam giới và nữ giới đóng góp vào công việc thúc đẩy đạo đức y học thực sự phục vụ cho sự sống và phẩm giá con người.

“Thông điệp và công việc của Đấng Đáng kính Jérôme Lejeune,” Đức Giáo Hoàng Leo nói, “dựa trên tính phổ quát của lý trí và trái tim kết hợp.”

“Nguyện xin ngài truyền cảm hứng cho lòng can đảm tìm kiếm sự thật nơi nhiều người trẻ và các chuyên gia đang khao khát sự nhất quán,” Đức Giáo Hoàng tiếp tục.

“Nguyện xin ngài giúp họ,” Đức Giáo Hoàng Leo nói, “kết hợp – không cứng ngắc – lý trí và đức tin, lời nói và việc làm, không phán xét người khác và bác bỏ điều sai trái.”

 

Đức Giáo Hoàng nói với Chương Trình Lương Thực Thế Giới (WFP): Xung đột thì dễ dàng hơn việc chăm sóc con người

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đến thăm trụ sở Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc tại Rome và nhấn mạnh rằng lương thực, nước và chăm sóc sức khỏe không thể bị lệ thuộc vào lợi ích chính trị, Ngài kêu gọi các quốc gia hợp tác với nhau trên cơ sở chủ nghĩa đa phương mới.

(Tin Vatican - Deborah Castellano Lubov)

ĐTC nhấn mạnh: "Cùng nhau, chúng ta chia sẻ nhiệm vụ cấp bách là đối diện với nạn đói và suy dinh dưỡng, đồng thời giải quyết các nguyên nhân cấu trúc tiềm ẩn duy trì chúng. Để thực hiện nhiệm vụ này một cách hiệu quả, chúng ta phải xem xét những thách thức trước mắt, các nguyên nhân tiềm ẩn của chúng và con đường dẫn đến các giải pháp lâu dài."

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã bày tỏ điều này trong bài phát biểu của ngài trước Ban Điều hành Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc tại trụ sở ở Rome vào hôm thứ Hai (22/6/2026).

Trong bài phát biểu của mình, ĐTC nhấn mạnh rằng chủ nghĩa đa phương là điều thiết yếu và các nhu cầu cơ bản như nước, lương thực và chăm sóc sức khỏe không thể bị lệ thuộc vào lợi ích chính trị.

Đức Giáo Hoàng cảm ơn tổ chức liên chính phủ vì sự tận tâm trong việc cứu sống người dân trong các tình huống khẩn cấp và cung cấp viện trợ lương thực cho các cuộc xung đột và thiên tai, ngài nhấn mạnh rằng cam kết của tổ chức này cộng hưởng sâu sắc với sứ mệnh của Giáo Hội Công Giáo là đề cao phẩm giá con người và thúc đẩy tình huynh đệ, bắt nguồn từ lời kêu gọi của Phúc Âm về việc yêu thương tha nhân.

Ngày nay, Ngài nhận thấy, các cuộc khủng hoảng đã bục phá từ những sự kiện riêng lẻ thành những thực tại dai dẳng, được đánh dấu bằng các cuộc xung đột kéo dài, tình trạng mất an ninh lương thực, sự bất ổn kinh tế và sự dễ bị tổn thương ngày càng tăng do biến đổi khí hậu.

Thực tế này, Ngài lưu ý, đặt ra một vấn nạn cơ bản là "cấu hình nào của trật tự toàn cầu có khả năng tạo ra, tái tạo và đôi khi, bình thường hóa những điều kiện như vậy?"

Ngài nói rằng vấn đề không còn chỉ giới hạn ở việc can thiệp như thế nào, mà "mở rộng đến việc hiểu tại sao hệ thống liên tục tạo ra những vấn đề mà sau đó nó buộc phải sửa chữa."

Trật tự quốc tế ngày càng phân mảnh

ĐTC than thở rằng trật tự quốc tế ngày càng trở nên phân mảnh, một phần xuất phát từ cuộc khủng hoảng của hệ thống đa phương, cho thấy các quốc gia ngày càng phân bổ nguồn lực của mình cho an ninh quốc gia, tăng trưởng kinh tế và ổn định trong nước, bỏ qua các mối liên hệ chặt chẽ giữa những vấn đề này và hợp tác đa phương.

Xu hướng này, Đức Thánh Cha lưu ý, cho thấy một nghịch lý đáng chú ý, trong đó "năng lực sản xuất toàn cầu chưa từng tồn tại song song với các khu vực dễ bị tổn thương nghiêm trọng đang mở rộng."

"Chính trong khoảng cách giữa sự thừa nhận về nguyên tắc và sự ưu tiên trong thực tiễn," ngài tiếp tục, "mà chúng ta chứng kiến sự quan liêu hóa ngày càng tăng của tình đoàn kết song song với sự thương mại hóa âm ỉ của cuộc sống con người."

Một mặt, ngài nói, hoạt động nhân đạo ngày càng bị gánh nặng bởi các thủ tục quan liêu làm chậm trễ việc hỗ trợ cho những người cần giúp đỡ, và mặt khác là việc tiếp cận các mặt hàng thiết yếu, bao gồm cả thực phẩm, thường bị ảnh hưởng bởi sự cân nhắc kinh tế hoặc chiến lược.

Các cuộc xung đột được "nuôi dưỡng" dễ dàng hơn việc chăm sóc con người.

Kết quả là, ĐTC than thở, con người không tạo ra giá trị có thể định lượng được làm nó có nguy cơ trở nên vô hình.

“Sự năng động kép này,” ngài than thở, “tạo ra một thách thức đạo đức nghiêm trọng: con người không còn được đặt làm trung tâm của hành động quốc tế một cách nhất quán nữa.”

Trong bối cảnh này, Đức Giáo Hoàng Lêô nói, điều quan trọng là phải thừa nhận, như Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhấn mạnh, “rằng trong khi các hình thức viện trợ và các dự án phát triển bị cản trở bởi các quyết định chính trị phức tạp và khó hiểu, các tầm nhìn ý thức hệ lệch lạc và các rào cản hải quan không thể vượt qua, trong khi đó thì vũ khí lại không bị rào cản như vậy.”

“Trên thực tế,” Đức Giáo Hoàng nói, “các cuộc xung đột được “nuôi dưỡng” dễ dàng hơn so với việc chăm só con người. Thực tế này không chỉ phản ánh những thiếu sót về mặt hoạt động mà còn là sự mất cân bằng cơ bản trong các ưu tiên chính trị và đạo đức.”

Sự hiện diện của Quỹ Thực phẩm Quốc tế (WFP) giúp ngăn chặn các cuộc khủng hoảng trở nên tồi tệ hơn.

Đức Giáo Hoàng Lêô nói: Không chỉ đơn thuần là một mối quan tâm nhân đạo, nạn đói, còn làm xói mòn sự gắn kết xã hội, làm tăng nguy cơ xung đột và thúc đẩy di cư cưỡng bức…

Từ quan điểm này, ĐTC nhấn mạnh rằng hoạt động nhân đạo không nằm ngoài trật tự quốc tế và ngài nêu bật trách nhiệm của cộng đồng toàn cầu trong việc tăng cường tình đoàn kết, chống lại sự loại trừ và công nhận phẩm giá thiêng liêng của mỗi con người.

"Do đó, ngoài việc quản lý khủng hoảng, các thể chế quốc tế còn thể hiện nguyên tắc trách nhiệm chung và khẳng định rằng cộng đồng quốc tế gắn kết với nhau bởi sự quan tâm đến những người trong hoàn cảnh dễ bị tổn thương nhất."

Theo nghĩa này, ĐTC tuyên bố, "Chương trình Lương thực Thế giới không chỉ là một tác nhân chính trị, kinh tế và kỹ thuật; nó còn là một biểu hiện cụ thể của tình đoàn kết quốc tế. Thật vậy, khi các thể chế quốc gia suy yếu và mạng lưới cộng đồng tan rã,thì sự hiện diện của nó giúp ngăn chặn các cuộc khủng hoảng nhân đạo đang leo thang đến sự sụp đổ không thể đảo ngược."

Tái khẳng định cam kết hợp tác đa phương

Vì lý do này, ĐTC nhấn mạnh rằng việc tái khẳng định cam kết hợp tác đa phương là điều thiết yếu.

ĐTC nói: "Tôi muốn kêu gọi các chính phủ và nhân dân trên thế giới, hãy tái khẳng định và tăng cường cam kết của mình, tăng cường nguồn lực dành cho việc chống lại nạn đói và các nguyên nhân gốc rễ của nó, và loại bỏ những trở ngại ngăn cản viện trợ đến được với những người cần giúp đỡ. Đồng thời, sự hỗ trợ đó cũng cần tăng cường sự tham gia của Giáo hội và xã hội dân sự. Việc cùng nhau củng cố năng lực của tất cả các bên sẽ nhân lên hiệu quả tập thể của chúng ta trong cuộc chiến chống lại nạn đói."

ĐTC nhấn mạnh, để thực hiện lời kêu gọi này một cách hiệu quả, cần phải giảm bớt thủ tục hành chính rườm rà không cần thiết để tính minh bạch và trách nhiệm giải trình phục vụ người dân thay vì cản trở viện trợ. Trong những tình huống mà các chính phủ thiếu quyền kiểm soát lãnh thổ hiệu quả hoặc việc tiếp cận nhân đạo bị hạn chế, ngài nói thêm, các đối tác địa phương đáng tin cậy trở nên quan yếu.

Hỗ trợ các nỗ lực nhân đạo của Giáo Hội Công Giáo

ĐTC lưu ý rằng Giáo Hội Công Giáo - thông qua các giáo xứ, giáo phận, các cơ quan Caritas và các sáng kiến dựa trên đức tin khác - thường tiếp cận được các cộng đồng dễ bị tổn thương ở những khu vực mà các tổ chức quốc tế không thể tiếp cận, Đức Giáo Hoàng khuyến khích Chương trình Lương thực Thế giới và các đối tác tiếp tục hỗ trợ những nỗ lực này.

ĐTC nhấn mạnh rằng việc đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng không chỉ làm giảm bớt đau khổ mà còn giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của sự bất ổn địa hình chính trị, bởi vì "an ninh lương thực là một thành phần thiết yếu của an ninh toàn cầu và toàn diện."

Về vấn đề này, ĐTC ca ngợi Chương trình Lương thực Thế giới mở rộng hoạt động vượt ra ngoài các hoạt động ứng phó khẩn cấp để thực hiện các sáng kiến dài hạn, chẳng hạn như các chương trình cung cấp bữa ăn cho học sinh.

Uy tín của chính sự hợp tác quốc tế đang bị đe dọa

Trước khi kết thúc bài phát biểu, Đức Giáo Hoàng đã đưa ra một lời cảnh báo nghiêm khắc.

"Điều đang đe dọa," không chỉ là hiệu quả hoạt động của một cơ quan, mà còn là uy tín của chính sự hợp tác quốc tế," khi ngài nhận thấy rằng tổ chức này chứng minh rằng một con đường mới là khả thi.

Tuy nhiên, ĐTC nhấn mạnh rằng điều này đòi hỏi quyết tâm đơn giản hóa những gì đã trở nên quá phức tạp, ưu tiên những gì thiết yếu và đảm bảo rằng không ai bị lãng quên.

Cuối cùng, Đức Giáo Hoàng Lêô kết luận, nguyện xin Chúa ban phước lành cho những nỗ lực của tổ chức, "để tất cả mọi người đều nhận được bánh ăn hàng ngày và sống trong phẩm giá."

 

Trong bản tin ngày 21 Tháng 6 Năm 2026 của Zenit News, Jorge Enrique Mújica cho hay: Một nghiên cứu mới đưa ra một lời nhắc nhở đáng chú ý rằng Giáo Hội Công Giáo vẫn là điểm đến tâm linh mạnh mẽ đối với nhiều người Mỹ. Quan trọng hơn, nghiên cứu cho thấy động cơ thúc đẩy những người trở lại đạo ngày nay khác biệt đáng kể so với những thế hệ trước.

Một cuộc khảo sát toàn quốc đối với người lớn tham gia Nghi thức Gia nhập Kitô giáo dành cho Người lớn (OCIA) trong năm 2026 cho thấy hầu hết những người mới gia nhập Giáo hội không phải chủ yếu vì áp lực gia đình, hôn nhân hay sự thuận tiện về mặt xã hội. Thay vào đó, họ đang tìm kiếm điều gì đó sâu sắc hơn: Thiên Chúa, chân lý, ý nghĩa và sự bình an nội tâm.

Nghiên cứu này, được thực hiện bởi Tổng Giáo phận Chicago phối hợp với 20 giáo phận trên khắp Hoa Kỳ, đã thu thập được 2,127 phản hồi từ tháng Hai đến tháng Năm. Kết quả nghiên cứu thách thức một số giả định lâu đời về việc trở lại đạo trong xã hội Mỹ đương thời.

Động lực mạnh mẽ nhất cho đến nay là động lực tâm linh. 85% người được hỏi cho biết lòng mong muốn được đến gần Chúa hơn đóng vai trò trung tâm trong quyết định trở thành người Công Giáo của họ. Theo sát phía sau là khát vọng trưởng thành trong nhân đức và lòng tốt (77%), đạt được sự hiểu biết sâu sắc hơn về chân lý (76%) và tìm thấy sự bình an nội tâm lớn hơn (72%).

Những kết quả này vẽ nên một bức tranh về việc sự hoán cải ít liên quan đến bản sắc xã hội mà nhiều hơn đến một cuộc tìm kiếm bản thân về sự siêu việt. Trong một xã hội thường bị ảnh hưởng bởi sự lo lắng, chia rẽ và xung đột ý thức hệ, nhiều người được hỏi dường như đang tìm kiếm sự ổn định trong một điều gì đó trường tồn.

Việc tìm kiếm đó thường dẫn họ đến những đặc điểm riêng biệt của đời sống Công Giáo. Hơn hai phần ba số người tham gia (68%) cho biết họ bị thu hút bởi phụng vụ, cầu nguyện, đời sống bí tích và các nghi lễ thánh thiêng của Giáo hội. Trong khi đó, 65% đặc biệt chỉ ra sự khôn ngoan của một định chế 2000 năm tuổi như một kim chỉ nam quý giá để định hướng cuộc sống hiện thời.

Phát hiện này có thể gây ngạc nhiên cho những người quan sát cho rằng thế hệ trẻ thờ ơ với truyền thống. Trên thực tế, nhiều người trở lại đạo dường như bị thu hút chính bởi tính liên tục lịch sử của Giáo hội. Đối với họ, Công Giáo không mang lại sự mới lạ mà là tính có gốc có rễ.

Có lẽ một trong những phát hiện đáng chú ý nhất liên quan đến tầm quan trọng ngày càng giảm của hôn nhân như một con đường gia nhập Giáo hội. Trong nhiều thập niên, các nhà xã hội học đã xác định hôn nhân với một người phối ngẫu Công Giáo là một trong những lý do chính khiến người ta trở lại đạo.

Mô hình đó dường như đang thay đổi đáng kể.

Chỉ 26% số người học giáo lý và ứng viên rước lễ trọn vẹn ngày nay cho biết việc hẹn hò hoặc kết hôn với một người Công Giáo đóng vai trò quan trọng trong hành trình của họ. So sánh ra, nghiên cứu dựa trên các nghiên cứu trước đây của Pew cho thấy 72% người trở lại đạo Công Giáo trong quá khứ coi hôn nhân là một nhân tố quan trọng.

Sự thay đổi này cho thấy rằng những người trở lại đạo hiện đại ngày càng đến với Giáo hội thông qua niềm tin bản thân hơn là hoàn cảnh gia đình.

Cuộc khảo sát cũng phát hiện ra những khác biệt đáng lưu ý giữa các thế hệ. Trong số những người thuộc thế hệ Z có hành trình trở lại đạo liên quan đến một mối quan hệ tình cảm Công Giáo, phụ nữ chiếm gần hai phần ba số người tham gia. Trong số thế hệ Thiên niên kỷ, tỷ lệ nam và nữ gần như bằng nhau, trong khi các thế hệ lớn tuổi hơn cho thấy sự hiện diện mạnh mẽ hơn của nam giới trong nhóm này.

Cộng đồng vẫn rất quan trọng, mặc dù không nhất thiết là yếu tố quyết định. Hơn một nửa số người được hỏi cho biết họ được truyền cảm hứng bởi bạn bè, thành viên gia đình hoặc cộng đồng giáo xứ Công Giáo. Tuy nhiên, những ảnh hưởng xã hội này bị xếp dưới các động lực tâm linh và trí thức.

Điều đáng chú ý không kém là các nhân tố đóng vai trò tương đối nhỏ hơn. Nhìn chung, những người tham gia đánh giá lập trường của Giáo hội về các vấn đề xã hội và công việc từ thiện rộng lớn của Giáo hội thấp hơn so với những cân nhắc tâm linh bản thân. Điều này không có nghĩa là họ thờ ơ với những vấn đề đó, mà chỉ cho thấy rằng hầu hết những người trở lại đạo bắt đầu hành trình của mình bằng cách đặt ra những câu hỏi hiện sinh hơn là những câu hỏi chính trị.

Tuy nhiên, con đường đến với Giáo hội không phải là không có trở ngại.

Nhiều người được hỏi mô tả cảm giác e ngại trước việc thờ phượng Công Giáo khi họ lần đầu tiên tiếp xúc với nó. Một số người gặp khó khăn trong việc hiểu cấu trúc và ý nghĩa biểu tượng của Thánh Lễ. Những người khác lo lắng về việc hòa nhập vào cộng đồng giáo xứ hiện có hoặc sợ rằng họ sẽ không bao giờ hiểu đầy đủ mọi khía cạnh của giáo lý Công Giáo.

Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng sự không chắc chắn về giáo lý của Giáo hội thường tạo ra sự do dự. Một số người dự định trở lại đạo tự hỏi liệu họ có thể đón nhận trọn vẹn niềm tin Công Giáo và lo sợ việc đưa ra một cam kết mà sau này họ có thể khó duy trì.

Tuy nhiên, bất chấp những lo ngại đó, hàng ngàn người vẫn tiếp tục tiến tới.

Ý nghĩa rộng lớn hơn của nghiên cứu này vượt ra ngoài những con số thống kê. Trong thời điểm mà các cuộc thảo luận công khai về tôn giáo thường tập trung vào sự suy giảm, bê bối hoặc những thách thức về định chế, những phát hiện này làm nổi bật một thực tại khác: nhiều người vẫn đang khám phá đức tin Công Giáo không phải chủ yếu thông qua di sản văn hóa, mà thông qua một sự tìm kiếm ý nghĩa có chủ đích.

Sự hấp dẫn dường như không mang tính chính trị hay chỉ đơn thuần là xã hội học. Đối với nhiều người trở lại đạo ngày nay, Công Giáo đại diện cho sự gặp gỡ với những câu hỏi mà cuộc sống hiện đại chưa thể xóa bỏ – sự tìm kiếm chân lý, khát vọng về nhân đức, khao khát hòa bình và cuối cùng là theo đuổi Thiên Chúa.

Đó có thể là bài học quan trọng nhất rút ra từ nghiên cứu này. Giáo hội tiếp tục phát triển không chỉ vì bảo tồn một truyền thống phong phú, mà còn vì nhiều người vẫn tin rằng truyền thống hướng đến điều gì đó vĩnh cửu.

 

1. Ukraine tấn công cả hai đầu cầu Crimea khi Nga rút các hệ thống phòng không về bảo vệ Mạc Tư Khoa

Đêm qua, máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine đã tấn công các cơ sở hạ tầng liên quan đến cầu Crimea, nhắm trúng các mục tiêu ở cả hai phía của cây cầu trong một chiến dịch nhằm phá vỡ hành lang hậu cần chính nối liền Crimea bị tạm chiếm với Nga. Tổng thống Zelenskiy cho biết như trên sáng Thứ Hai, 22 Tháng Sáu.

Cầu Crimea đóng vai trò là tuyến đường tiếp tế quan trọng, nối liền Crimea bị tạm chiếm với đất liền Nga và vẫn là trung tâm của hoạt động hậu cần của Nga vào bán đảo này.

Trong những tuần gần đây, khi Nga được tin đang rút bớt các hệ thống phòng không về Mạc Tư Khoa để bảo vệ Điện Cẩm Linh, chiến dịch rộng lớn hơn của Ukraine chống lại Crimea đã leo thang, nhắm vào toàn bộ mạng lưới vận tải và tiếp tế của bán đảo, bao gồm các hành lang đường bộ và hỏa xa, kho nhiên liệu, cảng và hệ thống phòng không hỗ trợ các hoạt động của Nga ở miền nam Ukraine.

Theo các quan chức Ukraine, các cuộc tấn công tập trung vào các cơ sở liên quan đến vận tải và dòng chảy nhiên liệu xung quanh cầu Crimea. Tại Kerch bị tạm chiếm, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công kho chứa nhiên liệu “TES-Terminal-1”, nơi giải quyết các sản phẩm dầu mỏ cho chuỗi cung ứng địa phương và quân sự.

Ở phía Nga của cầu Kerch, lực lượng Ukraine cũng tấn công hải cảng “Kavkaz” ở vùng Krasnodar Krai, một trung tâm trung chuyển dầu mỏ quan trọng được sử dụng để vận chuyển nhiên liệu đến Crimea. Các vụ cháy đã được báo cáo tại các khu vực kho chứa và giải quyết sau cuộc tấn công.

Hệ thống phòng không bảo vệ hành lang hậu cần trọng yếu cũng bị tấn công.

Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết chiến dịch này cũng nhắm vào các hệ thống phòng không được triển khai để bảo vệ cầu Crimea, bao gồm bốn trạm radar liên kết với hệ thống S-400 và hai hệ thống Pantsir đặt gần cầu vượt.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết các cuộc tấn công đêm qua là một phần của các hoạt động phối hợp tầm xa nhằm vào hệ thống hậu cần quân sự, cơ sở hạ tầng dầu mỏ và hệ thống phòng không ở khoảng cách khoảng 300 km từ tiền tuyến.

Ông đã ghi nhận công lao của các đơn vị thuộc Cơ quan An ninh Ukraine, Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, tình báo quân sự, gọi tắt là HUR và Lực lượng Đặc nhiệm.

Kyiv coi cầu Crimea là một phần của hệ thống hậu cần quân sự của Nga.

Cầu Crimea được Nga xây dựng sau khi xâm lược Crimea năm 2014, mà không có sự đồng ý của Ukraine. Kyiv coi đây là công trình bất hợp pháp trên lãnh thổ bị tạm chiếm và luôn xem nó là một phần của hệ thống hậu cần quân sự của Nga.

Vì cây cầu này được sử dụng để vận chuyển nhiên liệu, thiết bị và nhân lực vào Crimea bị tạm chiếm và tiếp tục đến lực lượng Nga ở miền nam Ukraine, nên Ukraine coi nó là mục tiêu quân sự hợp pháp theo luật quốc tế.

[Europe Maidan: Ukraine hits both ends of the Crimean Bridge corridor, targeting Russia’s logistical grasp on the occupied peninsula]

2. AiTelly: Phân tích các cuộc tấn công vào Thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga

AiTelly là một thương hiệu truyền thông kỹ thuật số rất nổi tiếng, được biết đến với những hình ảnh động và sơ đồ 3D chi tiết, tối giản, giải thích cách thức hoạt động của các hệ thống quân sự, kỹ thuật và hàng không vũ trụ phức tạp. Cho dù đó là phân tích hệ thống phòng thủ hỏa tiễn, các khái niệm máy bay chưa được công bố hay các loại máy móc quân sự lịch sử, kênh này chuyên chuyển đổi các bản thiết kế kỹ thuật cao thành các hình ảnh 3D rõ ràng, trực quan và hấp dẫn.

Phân tích các cuộc tấn công vào sào huyệt của trùm mafia Vladimir Putin, AiTelly cho rằng chiến lược ở đây dựa vào việc phóng hàng loạt máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn hành trình cùng một lúc. Mục tiêu rất đơn giản. Áp đảo hệ thống phòng không của Nga.

Trong khi lực lượng Nga đánh chặn hầu hết các mối đe dọa đang đến bằng hệ thống Pansir của họ. Ukraine đã làm gì? Thưa: Họ đã thiết kế những chiếc máy bay điều khiển từ xa mới bí mật bay ở độ cao cực thấp, lọt qua tầm radar của cả S400 và Pansir.

Để hỗ trợ, Ukraine cũng bắn các hỏa tiễn hành trình tự chế, chi phí thấp, được thiết kế đặc biệt để săn lùng dấu hiệu nhiệt của các nhà máy lọc dầu của Mạc Tư Khoa.

Mọi chuyện bắt đầu như thế này. Các máy bay điều khiển từ xa được phóng từ lãnh thổ Ukraine dưới lớp mây che phủ, xuất phát từ một số khu vực tập trung gần biên giới Ukraine - Nga.

Chiến lược của Ukraine được thiết kế để hoàn toàn áp đảo hệ thống phòng không của Nga. Trong cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa lớn nhất từ trước đến nay hôm 16 Tháng Sáu, theo Bộ Quốc Phòng Nga, Ukraine đã phóng khoảng 992 máy bay điều khiển từ xa cánh cố định cùng với khoảng 10 hỏa tiễn hành trình.

Đây là cách Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa. Khi các máy bay điều khiển từ xa vượt qua vòng phòng thủ cuối cùng quanh khu vực Kapotnya, ít nhất một trong số các đầu đạn đã lao thẳng xuống trung tâm của cơ sở, tấn công cụ thể vào cơ sở hạ tầng lưu trữ và chưng cất nhiên liệu số lượng lớn. Nó mang theo đầu đạn nặng từ 50 kg.

Đây là cách mà đầu đạn nổ của máy bay điều khiển từ xa phát nổ khi va chạm với lớp vỏ thép dày của một bể chứa nhiên liệu khổng lồ. Trước hết, nó ngay lập tức đốt cháy các hydrocarbon dễ bay hơi và có áp suất cao được lưu trữ bên trong. Điều xảy ra tiếp theo là một vụ cháy nổ thảm khốc bên trong. Ngọn lửa nhanh chóng lan rộng bên trong không gian kín, tạo ra một sự gia tăng áp suất cục bộ cực lớn mà cấu trúc đơn giản là không được thiết kế để chịu đựng. Sóng xung kích của vụ nổ đã xé toạc các mối hàn nối các bức tường của bể chứa với mái của nó.

Lực động học cực mạnh của vụ nổ này hoạt động như một khẩu pháo, phóng lớp vỏ thép hình đĩa khổng lồ của bể chứa thẳng lên không trung. Nó bay cao lên bầu trời như một chiếc đĩa bay giữa một cột lửa cao ngất gây khiếp đảm cho người Nga.

[Analysis of the attacks on Moscow, the capital of Russia.]

3. Phái đoàn Iran đã đến Thụy Sĩ để đàm phán với Mỹ, Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ cho biết.

Một phái đoàn Iran đã hạ cánh xuống Thụy Sĩ vào tối thứ Bảy để chuẩn bị cho cuộc đàm phán tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock về thỏa thuận sơ bộ giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông, theo thông báo của Bern.

“Chúng tôi hoan nghênh sự có mặt của phái đoàn Iran tại Thụy Sĩ”, Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ cho biết trên kênh X, đồng thời nói thêm rằng các cuộc đàm phán là một phần của việc thực hiện bản ghi nhớ đã ký với Hoa Kỳ.

Hãng thông tấn chính thức IRNA của Iran cũng cho biết phái đoàn Tehran đã đến Thụy Sĩ để chuẩn bị cho cuộc đàm phán.

Ông Vance sẽ đến Thụy Sĩ vào thứ Bảy để bắt đầu đàm phán với Iran.

Phó Tổng thống JD Vance đã lên đường đến Thụy Sĩ, nơi ông sẽ tham gia các cuộc đàm phán hòa bình trực tiếp dài hạn với Iran.

[CBSNews: Iranian delegation arrives in Switzerland for U.S. talks, Swiss foreign ministry says]

4. ‘Cuộc chiến này giờ đã lan đến tận nhà các bạn’: Thông điệp mới gây sốc của Ukraine gửi tới Nga

Tại một nhà kho bí mật, trong bóng tối của màn đêm, các chuyên gia đeo mặt nạ thuộc cơ quan tình báo quân sự GUR của Ukraine đang khoan và đóng đinh để lắp ráp một hàng máy bay điều khiển từ xa dài 4,5 mét. Đây là những máy bay điều khiển từ xa cảm tử tầm xa Liutyi của Ukraine, mang theo đầu đạn nổ nặng tới 68 kg và có khả năng bay xa gần 480 km. Tối hôm đó, chúng sẽ được phóng về phía các mục tiêu bên trong nước Nga.

“Chúng hiện là con át chủ bài quan trọng nhất của chúng ta trong cuộc chiến này,” một chỉ huy người Ukraine sử dụng mật danh “Vector” nói khi ông gõ nhẹ vào cánh của một trong những chiếc máy bay điều khiển từ xa. Ông chỉ huy một đơn vị chuyên về các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga – các cuộc tấn công được thực hiện ở sâu phía sau chiến tuyến của Nga.

Chiến dịch sử dụng máy bay điều khiển từ xa, bắt đầu từ đầu năm 2024 chỉ với vài chục chiếc mỗi tháng, đã phát triển thành một chiến dịch quy mô lớn. Lực lượng của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy hiện đang phóng trung bình từ 200 đến 300 máy bay điều khiển từ xa tấn công các mục tiêu trên lãnh thổ Nga mỗi đêm.

Hôm thứ Năm, Ukraine đã thực hiện cuộc tấn công lớn nhất từ trước đến nay sâu bên trong lãnh thổ Nga, nhắm vào một nhà máy lọc dầu gần Mạc Tư Khoa. Các vụ nổ đã tạo ra những cột khói đen cuồn cuộn bốc lên trên vùng ngoại ô thủ đô và khiến các chuyến bay tại bốn phi trường phải ngừng hoạt động trong nhiều giờ. Các quan chức Nga báo cáo đã bắn hạ hàng trăm máy bay điều khiển từ xa trên bầu trời Mạc Tư Khoa và các thành phố khác.

Một nhóm phóng viên từ Mạng lưới Phóng viên Toàn cầu Axel Springer, trong đó có POLITICO, đã được cấp phép quan sát một đêm chuẩn bị cho nhiệm vụ hồi đầu tháng này với những hạn chế nhằm bảo vệ an ninh của đơn vị: Điện thoại di động bị cấm, không được quay phim khuôn mặt của nhân viên tình báo và giọng nói của họ phải được chỉnh sửa trong bất kỳ video nào.

Các quan chức tình báo giải thích rằng các cuộc tấn công dựa vào sự kết hợp khó chống lại giữa máy bay điều khiển từ xa cảm tử tầm xa mang chất nổ, máy bay điều khiển từ xa mồi nhử được thiết kế để đánh lừa hệ thống phòng không và máy bay điều khiển từ xa mang hỏa tiễn hay chất nổ. Mục tiêu chính của chúng là các cơ sở quân sự và cơ sở dầu mỏ - những địa điểm quan trọng đối với cả việc tiến hành và tài trợ cho nỗ lực chiến tranh của Nga.

“Ban đầu, người Nga tin rằng họ đang tiến hành một chiến dịch quân sự đặc biệt. Giờ đây họ hiểu rằng đây là một cuộc chiến tranh,” Tư lệnh “Vector” nói. Ông nói thêm rằng thông điệp gửi đến Nga là: “‘Cuộc chiến này giờ đã lan đến tận nhà các bạn.’ Chúng tôi hy vọng thông điệp này sẽ giúp Nga chấm dứt cuộc chiến này.”

Tổng thống Zelenskiy đang trông chờ vào chiến dịch máy bay điều khiển từ xa sẽ xoay chuyển cục diện cuộc chiến theo hướng có lợi cho Ukraine. Gần đây, ông đã công bố một bức thư ngỏ gửi tới Putin, kêu gọi ông tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình trực tiếp. Ông liên tục nhắc đến các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, bao gồm cả một cuộc tấn công tương tự vào St. Petersburg hôm 3 tháng 6, khiến nhà lãnh đạo Nga bẽ mặt khi ông đang triệu tập hội nghị thượng đỉnh kinh tế giữa những cột khói đen.

“Như các bạn đã biết rất rõ, khoảng cách không phải là giới hạn khả năng của chúng tôi,” Tổng thống Zelenskiy viết, nhấn mạnh hậu quả của các cuộc tấn công đối với người dân Nga bình thường: thiếu nhiên liệu, giá cả tăng cao và, trên hết, nỗi sợ hãi.

Trong bức thư, Tổng thống Zelenskiy viết: “Họ không thích máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của chúng tôi”. Trong những tuần gần đây, nhà lãnh đạo Ukraine đã mỉa mai mô tả các cuộc tấn công này là “các biện pháp trừng phạt tầm xa”.

Chiến dịch sử dụng máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine đã và đang gây ra những hậu quả kinh tế rõ rệt bên trong nước Nga. Tại hội nghị thượng đỉnh ở St. Petersburg, Phó Thủ tướng Alexander Novak lần đầu tiên công khai thừa nhận sản lượng dầu của Nga đã giảm kể từ đầu năm. Ông cho rằng nguyên nhân là do công tác bảo trì đột xuất tại các nhà máy lọc dầu — một cách nói giảm nhẹ mang tính quan liêu đối với các cơ sở bị hư hại do các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine. Một số nhà máy lọc dầu lớn ở miền trung nước Nga đã buộc phải giảm sản lượng hoặc tạm ngừng hoạt động hoàn toàn sau khi bị tấn công.

Ben Hodges, cựu tư lệnh quân đội Mỹ tại Âu Châu, lập luận rằng sức mạnh lớn nhất của Nga qua nhiều thế kỷ giờ lại trở thành điểm yếu của nước này: đó là sự rộng lớn về lãnh thổ.

“Giờ đây, do những gì Ukraine đã đạt được về khả năng tấn công chính xác tầm xa, điều từng là thế mạnh của Nga giờ lại trở thành điểm yếu lớn”, ông nói trong một cuộc phỏng vấn. “Họ không thể bảo vệ mọi thứ. Mọi nhà máy lọc dầu, mọi xưởng đóng tàu, mọi nhà máy – tất cả mọi thứ – giờ đều có thể bị tấn công, kể cả các mục tiêu ở Siberia.”

Nhà phân tích quân sự Franz-Stefan Gady, người thường xuyên đến thăm các đơn vị Ukraine gần tiền tuyến, lập luận rằng Nga phải đối mặt với bất lợi về cấu trúc trong một cuộc chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa do quy mô lục địa của mình.

“Sự chênh lệch về chi phí đang quay ngược lại chống lại bên phòng thủ,” Gady nói.

Chắc chắn, nền kinh tế Nga vẫn còn lâu mới sụp đổ. Tuy nhiên, các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu không chỉ tạo ra những hình ảnh ấn tượng về những quả cầu lửa khổng lồ và khói đen nữa. Chúng đang bắt đầu gây ra những gián đoạn rõ rệt trên nhiều lĩnh vực của ngành năng lượng Nga.

Dữ liệu ngành và đánh giá thị trường cho thấy các cuộc tấn công lặp đi lặp lại đã định kỳ làm gián đoạn một phần đáng kể cơ sở hạ tầng xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ của Nga trong năm nay, buộc các nhà điều hành phải điều chỉnh lịch trình sản xuất và chuyển hướng nguồn cung. Ảnh hưởng ngày càng rõ rệt hơn ngoài phạm vi các cơ sở công nghiệp.

“Lịch sử đã chứng minh rằng chiến tranh là một thử thách về ý chí, nhưng nó cũng là một thử thách về hậu cần. Quân đội Ukraine đang gây khó khăn lớn cho hệ thống hậu cần của Nga”, Tướng Hodges nói.

Tuy nhiên, Nga gần đây đã được hưởng lợi từ những diễn biến địa chính trị. Cuộc chiến giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran đã đẩy giá dầu toàn cầu lên cao, mang lại cho Mạc Tư Khoa một nguồn thu tài chính bất ngờ. Doanh thu dầu khí nhà nước tăng lên của Nga - chiếm khoảng một phần năm tổng thu ngân sách - đã giúp bù đắp ít nhất một phần áp lực kinh tế do các lệnh trừng phạt và các cuộc tấn công vào Ukraine gây ra.

Gần nửa đêm, bên trong nhà kho, các kỹ thuật viên thuộc cơ quan tình báo quân sự Ukraine đang siết chặt những con ốc cuối cùng vào các máy bay điều khiển từ xa tầm xa.

“Vector” cho biết tùy thuộc vào từng mẫu, một số loại hiện nay có thể di chuyển xa tới 2.000 dặm và chở tải trọng hơn 500 pound.

“Hãy yên tâm rằng chúng tôi có thể đến bất kỳ địa điểm nào cho đến dãy núi Ural,” ông nói, nhắc đến dãy núi đánh dấu rìa phía đông của Nga thuộc Âu Châu và là điểm bắt đầu của Siberia. “Và nếu may mắn, có lẽ còn đi xa hơn nữa.”

Ước tính chi phí cho mỗi chiếc máy bay điều khiển từ xa vào khoảng 230.000 đô la, mặc dù giá cả có thể thay đổi tùy thuộc vào cấu hình.

Nga đã gặp khó khăn trong việc ngăn chặn các cuộc tấn công vì Ukraine liên tục điều chỉnh phương pháp hoạt động của mình. Đêm này qua đêm khác, dưới màn đêm, nhiều nhóm nhỏ phân tán khắp đất nước — thường là ở miền đông Ukraine — để phóng máy bay điều khiển từ xa từ các địa điểm khác nhau.

“Nếu người Nga phá hủy một số bệ phóng hoặc một vài máy bay điều khiển từ xa riêng lẻ, chúng ta vẫn còn 10 hoặc 20 chiếc khác. Điều đó rất quan trọng đối với chúng ta”, Tư lệnh “Vector” nói.

Đường lối này giống với một hình thức chiến tranh du kích phù hợp với chiến lược xung đột bất đối xứng rộng lớn hơn của Ukraine và rất khó để chống lại.

Cách những chiếc máy bay lớn hơn vài mét là những máy bay điều khiển từ xa nhỏ hơn, không mang theo chất nổ. Trong các nhiệm vụ tấn công, chúng thường được phóng đi trước để đánh lạc hướng và gây nhầm lẫn cho hệ thống phòng không của Nga. Ukraine cũng cho biết họ sử dụng máy bay điều khiển từ xa mang hỏa tiễn như một phần của các gói tấn công phối hợp. Những vũ khí này nhanh hơn nhiều lần so với máy bay điều khiển từ xa Liutyi.

Các kỹ thuật viên từ GUR đang chuẩn bị một số chiếc máy bay này để phóng cùng với các máy bay lớn hơn. Họ gọi mẫu máy bay phản lực này là “Peklo” — tiếng Ukraine nghĩa là “Địa ngục”.

“Nó cực kỳ chính xác và cực kỳ nhanh… Nhờ hệ thống định vị đặc biệt và ăng-ten được phát triển riêng, nó có thể tấn công ngay cả những mục tiêu rất nhỏ với độ chính xác cao,” một kỹ thuật viên người Ukraine sử dụng mật danh “Logist” giải thích.

Markus Reisner, một đại tá người Áo và nhà phân tích quân sự, tin rằng hệ thống phòng không của Nga ngày càng bị quá tải bởi quy mô và độ phức tạp của các đợt tấn công. Ông lưu ý rằng máy bay điều khiển từ xa được điều khiển bởi trí tuệ nhân tạo cũng có khả năng chống lại nhiễu điện tử, vô hiệu hóa một trong những khả năng phòng thủ hiệu quả nhất của Nga cho đến nay.

Chiến dịch sử dụng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã trở nên phụ thuộc vào dữ liệu đến mức nào, điều này được thể hiện rõ trong một căn phòng nhỏ bên cạnh nhà kho.

Tại đó, các phi công tình báo quân sự đang lên kế hoạch lộ trình cho các máy bay điều khiển từ xa dự kiến tấn công các mục tiêu bên trong nước Nga vào đêm đó. Màn hình của họ liên tục hiển thị thông tin thời gian thực: điều kiện thời tiết, vị trí của quân Nga và dữ liệu chuyến bay.

“Mỗi ngày, mỗi giờ, chúng tôi đều biết cách họ di chuyển các hệ thống phòng không và khí tài tác chiến điện tử. Mỗi đêm chúng tôi sử dụng các đường bay khác nhau. Chúng tôi không bao giờ lặp lại chúng,” “Vector” cho biết.

Cốt lõi của chiến dịch là một nền tảng nhu liệu hỗ trợ trí tuệ nhân tạo có tên Prisma, tích hợp dữ liệu chiến trường vào một bức tranh hoạt động được cập nhật liên tục. Kinh nghiệm và dữ liệu thu thập được trong vô số nhiệm vụ đã trở thành một trong những tài sản quý giá nhất của Ukraine, theo lời chỉ huy.

“Chúng ta có thể so sánh các tuyến đường và hoạt động từ các năm khác nhau. Chúng ta biết hành lang nào hoạt động hiệu quả nhất.”

Máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine hiện đã xâm nhập cả khu vực Mạc Tư Khoa được bảo vệ nghiêm ngặt. Chúng tôi hỏi “Vector” lần cuối cùng ông ấy đích thân lên kế hoạch tấn công Mạc Tư Khoa là khi nào. Ông ấy trả lời rằng, tiếc là ông không thể thảo luận điều đó công khai.

Lần đầu tiên trong suốt đêm, anh ta bật cười lớn.

[Kyiv Post: ‘This War Has Now Reached Your Homes’: Ukraine’s Startling New Message for Russia]

5. Tổng thống Trump đe dọa áp đặt phí cầu đường đối với các dịch vụ “Thiên thần hộ mệnh” của Mỹ sau khi Iran tuyên bố eo biển Hormuz đã bị đóng cửa.

Tổng thống Trump tuyên bố sẽ không thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trừ khi Mỹ thu được khoản phí đó.

Sau khi Iran tuyên bố đóng cửa eo biển vì các cuộc tấn công liên tục của Israel vào Li Băng, Tổng thống Trump hôm thứ Bảy đã đe dọa sẽ áp đặt phí cầu đường của Mỹ trên tuyến đường thủy quan trọng này nếu không đạt được thỏa thuận cuối cùng với Iran trong vòng 60 ngày. Trong một bài đăng trên Truth Social, tổng thống cho biết số tiền này sẽ được dùng để trả cho “các dịch vụ được cung cấp với tư cách là Thiên thần hộ mệnh cho các quốc gia Trung Đông”.

Bài đăng của ông nhấn mạnh rằng thỏa thuận quy định việc đi lại miễn phí trong 60 ngày.

Các thông báo cho thấy một khởi đầu khó khăn cho các cuộc đàm phán cấp kỹ thuật giữa Mỹ và Iran mà Pakistan, nước trung gian chủ chốt, cho biết sẽ bắt đầu vào Chúa Nhật, với sự tham gia của các nhà trung gian Qatar.

[CBSNews: Trump threatens to impose U.S. tolls for “Guardian Angel” services after Iran claims Strait of Hormuz is closed]

6. Tổng thống Hung Gia Lợi do Orbán bổ nhiệm cấm Orbán trở lại nắm quyền.

Tổng thống Hung Gia Lợi Tamás Sulyok, người được cựu Thủ tướng Viktor Orbán bổ nhiệm, đã thông qua một sửa đổi hiến pháp nhằm ngăn cản chính ông Orbán quay trở lại nắm quyền.

Bản sửa đổi giới hạn nhiệm kỳ của thủ tướng không quá tám năm. Ông Orbán đã giữ chức vụ này tổng cộng 20 năm. Quốc hội Hung Gia Lợi đã thông qua bản sửa đổi với số phiếu áp đảo vào thứ Hai, và chuyển nó đến bàn làm việc của tổng thống để ký ban hành.

Bản sửa đổi này xuất phát từ lời hứa tranh cử lâu nay của chính phủ Hung Gia Lợi về việc áp dụng giới hạn nhiệm kỳ, điều này cũng sẽ áp dụng cho Thủ tướng Péter Magyar.

Trong phán quyết của mình, Sulyok viết rằng đạo luật được gọi phổ biến là “lex Orbán” này “gần như là độc nhất vô nhị cả ở Âu Châu và trên toàn thế giới”. Mặc dù ông đã ký vào bản sửa đổi thay vì gửi nó đến Tòa án Hiến pháp để xem xét, ông nói rằng quyết định này sẽ “hạn chế” ý chí của người dân.

Trong khi đó, Magyar đang nỗ lực lật đổ tổng thống Sulyok, cáo buộc ông là “con rối” của chế độ cũ. Những nỗ lực của thủ tướng sắp nhậm chức nhằm lật sang trang mới sau chế độ Orbán đã gặp khó khăn hồi đầu năm nay khi Sulyok bác bỏ yêu cầu từ chức của Magyar, tạo ra điều mà Sulyok gọi là “khủng hoảng hiến pháp”.

[Politico: Orbán-appointed Hungarian president bans Orbán from returning to power]

7. Tổng thống Trump liên tục chỉ trích ông Starmer khi thủ tướng Anh dường như sắp rời nhiệm sở.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố Keir Starmer “sẽ từ chức” Thủ tướng Anh, can thiệp vào cuộc khủng hoảng chính trị của Anh khi các Dân biểu đảng Lao động chuẩn bị cho khả năng thay đổi nhà lãnh đạo chính phủ ngay từ thứ Hai.

Trong một bài đăng trên Truth Social hôm Chúa Nhật, Tổng thống Trump nói rằng Starmer đã “thất bại thảm hại” trong hai vấn đề: nhập cư và năng lượng, trước khi nói thêm: “Tôi chúc ông ấy mọi điều tốt đẹp!”

Tổng thống Trump đã đặc biệt đề cập đến dầu mỏ Biển Bắc — một vấn đề thường gây tranh cãi giữa Tổng thống Trump và các nhà lãnh đạo trung tả Âu Châu — và viết rằng Anh nên “MỞ CỬA KHAI THÁC DẦU MỎ BIỂN BẮC”.

Sự can thiệp của Tổng thống Trump diễn ra trong bối cảnh những đồn đoán ngày càng gia tăng ở Westminster rằng Starmer có thể tuyên bố kế hoạch từ chức ngay từ Thứ Hai, 22 Tháng Sáu. Một trong những đồng minh cao cấp trong nội các của ông, Bộ trưởng Thương mại Peter Kyle, đã thẳng thừng từ chối loại trừ khả năng này vào sáng Chúa Nhật, nói rằng thủ tướng đang cân nhắc “thực tế và thách thức chính trị” mà ông phải đối mặt.

Khi được hỏi trên đài BBC liệu Starmer có tiếp tục tranh cử hay không, Kyle nói: “Đây là những quyết định mà Keir phải đưa ra. Ông ấy đang… dành thời gian để suy nghĩ kỹ về thực tế chính trị hiện nay, so với tuần trước và tuần trước nữa.”

Những bình luận của Kyle được đưa ra sau một bài báo trên tờ Observer cho biết Starmer sẽ đưa ra một “tuyên bố rõ ràng” về tương lai của mình sau khi kết luận rằng vị trí của ông không còn phù hợp nữa. Tờ Guardian cũng đưa tin rằng Starmer dự kiến sẽ tuyên bố từ chức vào thứ Hai sau áp lực từ các Dân biểu Đảng Lao động nhằm nhường chỗ cho Andy Burnham trở thành lãnh đạo Đảng Lao động.

Những rắc rối của Starmer đã tích tụ trong nhiều tháng, bắt nguồn từ kết quả thăm dò dư luận kém, sự bất ổn trong nội bộ đảng Lao động và những lời phàn nàn từ các Dân biểu rằng chính phủ đã không thể lấy lại đà phát triển kể từ chiến thắng vang dội năm 2024.

Những vấn đề mà Tổng thống Trump nêu ra cũng đã gây khó khăn cho thủ tướng. Đảng Lao động phải đối mặt với áp lực về vấn đề nhập cư và chi tiêu quốc phòng, trong khi lập trường về dầu mỏ Biển Bắc đã vấp phải sự chỉ trích từ những người cho rằng điều đó làm suy yếu an ninh năng lượng của Anh.

Đối với Starmer, thời điểm Tổng thống Trump can thiệp là không mấy thuận lợi.

Nhiệm kỳ thủ tướng của ông, bắt đầu bằng lời hứa về sự ổn định sau nhiều năm hỗn loạn của đảng Bảo thủ, hiện đang là chủ đề bàn tán công khai về người kế nhiệm - với việc Burnham ngày càng được coi là nhân vật có khả năng ổn định đảng nhất nếu Starmer ra đi.

[Politico: Trump piles on Starmer as UK prime minister appears near the exit]

8. Vance rời căn cứ liên hợp Andrews vào chiều thứ Bảy.

Trước khi khởi hành, ông nói với các phóng viên rằng ông sẽ ở Thụy Sĩ trong “một hoặc hai ngày”, nhưng các nhóm kỹ thuật sẽ ở lại đó sau đó. Ông Vance cho biết phái đoàn Iran vừa hạ cánh xuống Thụy Sĩ.

Ông Vance cho biết: “Tôi mong muốn bắt đầu các cuộc đàm phán kỹ thuật với phía Iran, Pakistan và Qatar”. Qatar và Pakistan đã đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Mỹ và Iran trong suốt cuộc chiến.

“Tôi nghĩ chúng ta sẽ đạt được tiến triển trong vấn đề hạt nhân, tiến triển trong vấn đề ngừng bắn ở Li Băng,” Vance nói. “Đó là hai vấn đề lớn mà tôi nghĩ chúng ta sẽ tập trung vào.”

Ban đầu, Vance dự kiến khởi hành đến Thụy Sĩ vào thứ Năm, nhưng vào phút cuối, chuyến đi của ông đã bị hoãn lại.

Vào thời điểm đó, phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc cho biết “công tác hậu cần của các cuộc đàm phán này chưa bao giờ đơn giản hoặc có thể dự đoán được.”

[CBSNews: Vance left from Joint Base Andrews on Saturday afternoon.]

9. Căng thẳng leo thang: Iran đóng cửa eo biển Hormuz lần nữa và cáo buộc Mỹ và Israel vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, trong khi Tổng thống Trump đe dọa áp dụng phí “Thiên thần hộ mệnh”.

Iran tuyên bố đã đóng cửa eo biển Hormuz một lần nữa sau khi cáo buộc Mỹ và Israel vi phạm thỏa thuận hòa bình mới được ký kết.

Bộ chỉ huy quân sự cao cấp của chế độ này đổ lỗi cho “sự vi phạm lòng tin rõ ràng” từ phía Mỹ, trong khi bản ghi nhớ được ký kết giữa hai quốc gia hôm thứ Tư vẫn chưa hết mực.

Ông Donald Trump đã đáp trả bằng cách đe dọa áp phí “Thiên thần hộ mệnh” đối với eo biển đang tranh chấp – và tuyên bố sẽ “KHÔNG CÓ PHÍ” đối với hoạt động thương mại quan trọng này trong suốt thời gian ngừng bắn 60 ngày.

Ông nói rằng phí sẽ chỉ được Mỹ áp đặt “đối với các dịch vụ được cung cấp với tư cách là 'Thiên thần hộ mệnh' cho các quốc gia Trung Đông nhằm mục đích hoàn trả chi phí trong quá khứ, hiện tại và tương lai”.

Thỏa thuận hòa bình giữa tổng thống và Iran đã đứng trước nguy cơ đổ vỡ vào hôm nay sau khi truyền thông nhà nước đưa tin 16 người thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel vào Li Băng.

Iran đổ lỗi cho các cuộc tấn công này là nguyên nhân dẫn đến việc đóng cửa eo biển, viện dẫn đoạn đầu tiên của thỏa thuận yêu cầu “chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Li Băng”.

Tehran đã cảnh báo một cách đe dọa rằng “nếu hành động gây hấn tiếp tục, các bước tiếp theo đã được lên kế hoạch”.

Một quan chức Israel cho biết Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF đang tấn công các mục tiêu của Hezbollah sau khi nhóm được Iran hậu thuẫn này bắn hơn 50 quả đạn vào binh lính Israel, nhưng sau đó tuyên bố sẽ ngừng các cuộc tấn công.

Các cuộc đấu súng ở miền nam Li Băng đe dọa cả thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Israel và Hezbollah, cũng như thỏa thuận mới ký giữa Tổng thống Trump và Iran.

Trước đó, tổng thống đã tuyên bố Iran đã “bị đánh bại hoàn toàn về mặt quân sự”, gọi chế độ này là “kẻ tài trợ khủng bố số một thế giới”.

Ông nói hôm thứ Bảy: “Obuma [sic] cứ liên tục rót cho họ hàng tỷ đô la tiền mặt, và không bao giờ sử dụng lực lượng quân đội đang suy yếu của chúng ta cho những việc đáng lẽ phải làm để kiềm chế quốc gia tài trợ khủng bố số một thế giới, Iran.

Tổng thống Mỹ nói thêm: “Iran đã thoát tội “giết người” suốt 47 năm, cho đến khi tôi xuất hiện. Rồi mọi chuyện thay đổi. NƯỚC MỸ ĐÃ TRỞ LẠI!!!”

Thông tin này được đưa ra khi đặc phái viên của Tổng thống Trump đến Thụy Sĩ để tham gia các cuộc đàm phán hòa bình nhằm thương lượng một thỏa thuận tước bỏ khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân của chế độ Iran.

Tuần này, Iran và Mỹ đã ký một Biên bản ghi nhớ, cho phép cả hai bên có 60 ngày để đàm phán một thỏa thuận lâu dài.

Theo Axios đưa tin, tổng thống Mỹ đang cử Steve Witkoff đến gặp ngoại trưởng Iran tại Thụy Sĩ để đàm phán.

Sau khi tuyên bố sẽ không đích thân tham dự các cuộc đàm phán, JD Vance cho biết Mỹ sẽ cho các cuộc đàm phán một cơ hội – và giờ đây ông cũng sẽ đến Thụy Sĩ.

Ông xác nhận rằng Steve Witkoff và Jared Kushner đã đến và sẵn sàng đàm phán.

Iran khẳng định vẫn sẽ cử phái đoàn tham dự hội nghị thượng đỉnh tại Thụy Sĩ bất chấp việc đóng cửa eo biển Hormuz.

Đài truyền hình nhà nước đưa tin rằng phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao đã xác nhận quốc gia bất hảo này vẫn sẽ tham gia các cuộc đàm phán.

Hôm qua, Tổng thống Trump tuyên bố rằng Iran đã “KẾT THÚC” và sẽ “không nhận được đồng nào” từ thỏa thuận hòa bình của ông, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài 60 ngày đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ.

Tổng thống Mỹ đăng trên Truth Social: “Chúng tôi không gặp nhau vì tuyệt vọng, mà là Iran.”

“Chúng đã HẾT rồi! Chúng ta sẽ tiếp tục thi đấu trong 60 ngày. Chúng sẽ không nhận được đồng nào, dù chỉ mười xu!”

Những phát ngôn của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei chỉ trích Mỹ, cho rằng nước này tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình vì “sự tuyệt vọng”.

10. Mỹ phản bác tin cho rằng Iran kiểm soát eo biển Hormuz.

Theo Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ, eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho giao thông thương mại, bất chấp tuyên bố từ Iran rằng họ đã đóng cửa eo biển này.

“Iran không kiểm soát eo biển Hormuz. Giao thông vẫn tiếp tục lưu thông và lực lượng Mỹ đang theo dõi tình hình để bảo đảm điều này vẫn không thay đổi”, phát ngôn viên của CENTCOM, cho biết trong một tuyên bố.

Iran cho biết họ đang đóng cửa hoạt động giao thông thương mại ở eo biển do vi phạm bản ghi nhớ – cụ thể là việc Israel tiếp tục xâm lược miền nam Li Băng.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo cảnh báo các tàu thuyền không được tiếp cận eo biển vì “an ninh của họ có thể bị đe dọa”.

[CBSNews: U.S. counters claim Iran controls the Strait of Hormuz]

11. Ông Vance cho biết Mỹ hy vọng sẽ “chuyển đổi” Trung Đông khi các cuộc đàm phán với Iran bắt đầu.

Phó Tổng thống JD Vance đã nêu ra những tham vọng rất lớn trước thềm các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt chiến tranh, cho rằng các cuộc đàm phán này có thể “thay đổi toàn bộ Trung Đông” ngay cả khi giao tranh ở Li Băng đe dọa làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran.

Ông Vance nói với các phóng viên ở Thụy Sĩ hôm Chúa Nhật rằng hy vọng của Tổng thống Trump đối với khu vực này là “10 năm nữa sẽ khác nhiều so với 10 năm trước”, đồng thời chỉ ra Iran là chất xúc tác gây bất ổn ở Trung Đông.

“Điều chúng ta đang cố gắng đạt được ở đây rất đơn giản,” ông nói. “Thông qua ngoại giao, thông qua việc cùng nhau hợp tác để chuyển đổi Trung Đông… nơi Iran từng là nguyên nhân gây bất ổn khu vực, giờ đây chúng ta thấy một tương lai mà mọi người có thể cùng nhau thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng cho tất cả mọi người.”

Cuộc gặp giữa ông Vance và các quan chức Iran, dự kiến bắt đầu vào thứ Sáu, đã tạm thời bị hoãn lại sau khi giao tranh giữa Israel và Hezbollah ở Li Băng leo thang. Hôm thứ Bảy, Iran một lần nữa đóng cửa tuyến đường vận chuyển qua eo biển Hormuz, vốn đã được mở lại vào tuần trước như một phần của thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Trong một cuộc phỏng vấn trên Fox News hôm Chúa Nhật, Tổng thống Trump đe dọa sẽ “kiểm soát” eo biển và sẽ “phá hủy hoàn toàn” Iran nếu cần thiết.

Ông Vance cho biết “đã có những tiến triển thêm” ở Li Băng kể từ khi cả ông và các quan chức Iran quyết định không đến Thụy Sĩ để đàm phán hôm thứ Năm, và bày tỏ sự tin tưởng rằng Mỹ và Israel có thể đạt được một nền hòa bình lâu dài ở Li Băng bất chấp những “bất đồng” về chiến lược. Hezbollah, lực lượng đã tiến hành các cuộc tấn công hỏa tiễn chống lại Israel, từ lâu đã được Iran hỗ trợ.

Dự kiến Li Băng sẽ nằm trong số các chủ đề được thảo luận giữa ông Vance và nhà đàm phán chính của Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf.

“Tổng thống đã cam kết với chúng tôi về một lệnh ngừng bắn toàn diện trong khu vực. Chúng tôi đã tìm được những đối tác tuyệt vời khi làm việc với Qatar, Pakistan và những người bạn của chúng tôi ở Israel”, ông Vance nói. “Tất cả chúng ta đều đang nỗ lực hướng tới hòa bình khu vực. Tất nhiên, đôi khi sẽ có những bất đồng về cách thức chính xác để đạt được điều đó, nhưng tôi thực sự cảm thấy rất lạc quan về tình hình hiện tại ở Li Băng.”

Tuy nhiên, vào sáng Chúa Nhật, Tổng thống Trump lại có thái độ khác về vấn đề Li Băng. Tổng thống nói với Fox News rằng ông đang cân nhắc việc trao quyền cho Syria tham gia cuộc chiến chống lại Hezbollah ở Li Băng, đồng thời cho biết thêm ông “thất vọng vì Israel không thể đánh bại Hezbollah”.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Trump kêu gọi Iran “ngăn chặn các lực lượng ủy nhiệm được trả lương cao của họ ở Li Băng”, đồng thời đe dọa sẽ “giáng đòn mạnh vào Iran một lần nữa” nếu Hezbollah tiếp tục chiến đấu chống lại Israel.

Ông Vance nhắc lại tầm quan trọng của một điểm mấu chốt gây tranh cãi trong các cuộc đàm phán cho đến nay: Yêu cầu của Mỹ về việc cấm Iran chế tạo vũ khí hạt nhân. Thỏa thuận mà Tổng thống Trump ký tuần trước sẽ cho phép Iran sử dụng chương trình hạt nhân của mình cho mục đích dân sự.

“Nếu giới lãnh đạo của các bạn sẵn sàng từ bỏ vai trò là tác nhân gây bất ổn khu vực, nếu họ sẵn sàng từ bỏ tham vọng vũ khí hạt nhân trong dài hạn, thì Hoa Kỳ sẵn sàng thay đổi căn bản mối quan hệ của chúng ta với quốc gia đó,” Vance nói. “Đó chắc chắn là mục tiêu của chúng tôi.”

[CBSNews: Vance says US hopes to ‘transform’ Middle East as Iran talks begin]

12. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo các tàu thương mại không nên tiếp cận eo biển Hormuz.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đang cảnh báo các tàu thương mại không nên tiếp cận eo biển Hormuz sau khi Iran tuyên bố đóng cửa tuyến đường vận chuyển này một lần nữa do vi phạm bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran.

“Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC nhấn mạnh rằng eo biển Hormuz đã bị đóng cửa và các tàu thuyền không được phép tiếp cận eo biển Hormuz; nếu không, an ninh của họ sẽ bị đe dọa”, IRGC cho biết trong một tuyên bố gửi tới đài truyền hình liên kết của mình, Fars News.

Thông báo này được đưa ra ngay sau khi Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ công bố một tuyên bố ca ngợi sự thành công của hoạt động vận chuyển thương mại qua eo biển — trước khi Iran tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển một lần nữa vào tối thứ Bảy.

Theo CENTCOM, 55 tàu thương mại đã đi qua eo biển Hormuz vào thứ Bảy, “vận chuyển một lượng lớn hàng hóa và hơn 17 triệu thùng dầu đến thị trường toàn cầu.”

“Lực lượng Mỹ vẫn hiện diện và cảnh giác để bảo đảm tất cả các khía cạnh của thỏa thuận với Iran được tuân thủ, chấp hành và có hiệu lực đầy đủ”, CENTCOM cho biết trong tuyên bố của mình.

[CBSNews: Commercial ships should not approach Strait of Hormuz, IRGC warns]

13. Ngoại trưởng và Chủ tịch Quốc hội Iran sẽ đại diện cho Iran tại cuộc đàm phán; IAEA cũng sẽ tham dự.

Theo một nguồn tin thân cận với phái đoàn, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf sẽ tham dự cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ thay mặt cho Iran.

Araghchi và Ghalibaf là những nhân vật nổi bật trong tất cả các cuộc đàm phán trong vài tuần và vài tháng qua.

Theo một nguồn tin, Rafael Grossi, nhà lãnh đạo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA, cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc, cũng đang ở Thụy Sĩ và dự kiến sẽ chủ trì một phần các cuộc đàm phán kỹ thuật liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran.

Bản ghi nhớ gồm 14 điểm quy định rằng IAEA sẽ thực hiện việc kiểm tra, xác minh và giám sát quá trình pha loãng uranium đã làm giàu của Iran.

[CBSNews: Iran foreign minister, parliament speaker to represent Iran at talks; IAEA will also attend]

14. Israel tiếp tục các cuộc tấn công ở Li Băng bất chấp thỏa thuận ngừng bắn với Hezbollah.

Các cuộc tấn công của Israel ở miền nam Li Băng đã khiến một số người thiệt mạng trong bối cảnh các cuộc đấu súng giữa lực lượng Israel và Hezbollah do Iran hậu thuẫn diễn ra suốt đêm.

Theo Lực lượng Phòng vệ Dân sự Li Băng, 16 người đã thiệt mạng và 12 người bị thương trong các cuộc tấn công của Israel vào thành phố Nabatieh và các làng lân cận ở miền nam Li Băng.

Quân đội Israel xác nhận các cuộc tấn công nhằm vào những mục tiêu mà họ mô tả là “các mục tiêu khủng bố của Hezbollah ở miền nam Li Băng” sau khi Hezbollah “phóng hơn 50 quả đạn vào lực lượng Israel”, Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF cho biết.

Giao tranh vẫn tiếp diễn bất chấp việc Israel và Hezbollah đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào thứ Sáu nhằm giảm leo thang xung đột, vốn chỉ riêng trong ngày hôm đó đã khiến ít nhất 47 người thiệt mạng ở Li Băng, cũng như 4 binh sĩ Israel.

“Lực lượng IDF đã tấn công hàng chục địa điểm và phần tử khủng bố của Hezbollah ở miền nam Li Băng suốt đêm qua”, quân đội Israel cho biết trong một bài đăng trên X vào thứ Bảy.

Việc tái bùng phát xung đột ở Li Băng có thể làm phức tạp thêm việc thực hiện thỏa thuận được ký kết hôm thứ Tư giữa Hoa Kỳ và Iran nhằm chấm dứt cuộc xung đột bắt đầu từ ngày 28 tháng 2.

Chiến dịch của Mỹ và Israel chống lại Iran ngay lập tức làm gia tăng căng thẳng dọc biên giới Israel-Li Băng, với việc Hezbollah phóng hỏa tiễn về phía bắc Israel và Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF đáp trả bằng các hoạt động quân sự bên trong lãnh thổ Li Băng.

Theo thỏa thuận được Washington và Tehran ký kết, các hoạt động quân sự phải chấm dứt trên tất cả các mặt trận, và Iran lập luận rằng các cuộc tấn công liên tục của Israel ở Li Băng làm suy yếu tinh thần của thỏa thuận.

Theo tờ New York Times, một đánh giá tình báo gần đây của Mỹ kết luận rằng Israel có khả năng sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự chống lại Hezbollah, khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu phải đối mặt với áp lực trong nước sau các cuộc tấn công của nhóm vũ trang này ở miền bắc Israel.

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff được tường trình đã đến Thụy Sĩ hôm thứ Sáu để gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho các cuộc đàm phán dự kiến giữa Tehran và Washington. Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho biết trên kênh Fox News hôm thứ Bảy rằng ông có thể tham gia các cuộc đàm phán ở Thụy Sĩ “ngay ngày mai”.

[Politico: Israel continues strikes in Lebanon despite ceasefire with Hezbollah]

15. Các nhà trung gian hòa giải Pakistan cho biết cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ đã bắt đầu vào Chúa Nhật.

Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, tập trung vào việc đạt được một nền hòa bình lâu dài giữa hai nước, sẽ bắt đầu vào Chúa Nhật tại Bürgentstock, Thụy Sĩ.

Theo bản ghi nhớ được ký kết trong tuần này, Mỹ và Iran sẽ có 60 ngày để giải quyết một số vấn đề chưa được đề cập trong bản ghi nhớ, bao gồm cả số phận của chương trình hạt nhân của Iran.

“Đại diện của Hoa Kỳ và Iran, cùng với các nhà trung gian hòa giải từ Pakistan và Qatar, sẽ tham gia vào các cuộc thảo luận,” Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết trong một tuyên bố. “Pakistan sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho tiến trình này với vai trò là nhà trung gian hòa giải, nhằm thúc đẩy các thỏa thuận đạt được theo Bản ghi nhớ Islamabad.”

Các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner đã có mặt tại Thụy Sĩ để tham gia các cuộc đàm phán, trong khi Phó Tổng thống JD Vance cho biết ông có thể sẽ tham gia trong những ngày tới.

[CBSNews: Iran-U.S. talks to begin on Sunday, Pakistani mediators say]

 

1. Quân đoàn Azov: Kherson 2.0 là mục tiêu tiếp theo, sau đó là Crimea. Nga không có cách nào để tiếp tế cho họ.

Chiến dịch của Ukraine nhằm cắt đứt các tuyến đường tiếp tế của Nga vào Crimea bị tạm chiếm cuối cùng có thể buộc Mạc Tư Khoa phải rút khỏi tỉnh Kherson bị tạm chiếm, và sau đó là toàn bộ Crimea, Quân đoàn Azov cho biết như trên trong một tuyên bố chính thức. Khi được Euromaidan Press hỏi liệu một “Kherson 2.0” có khả thi hay không, bộ phận báo chí của lực lượng này đã trả lời thẳng thắn: “Tỉnh Kherson và Crimea – chắc chắn rồi.”

Quân đoàn Azov đã đưa ra đánh giá của mình cho Euromaidan Press để phân tích trong bài báo “Lực lượng Nga phụ thuộc vào Crimea. Ukraine đang biến nơi đây thành một hòn đảo”, bài báo này sẽ chỉ ra các tuyến đường tiếp tế mà Ukraine đang cắt đứt và chi phí mà Mạc Tư Khoa phải trả nếu mất đi những tuyến đường này.

“Kherson 2.0” đề cập đến mùa thu năm 2022, khi Ukraine buộc Nga phải từ bỏ thành phố Kherson. Các cuộc tấn công liên tục vào hệ thống hậu cần của Nga đã khiến việc giữ vững bờ tây sông Dnipro trở nên không thể duy trì, và Mạc Tư Khoa đã rút quân về phía bên kia sông thay vì để họ bị cô lập.

Quân đoàn Azov lập luận rằng logic tương tự giờ đây đã lan rộng hơn về phía nam. “Mặc dù ranh giới hành chính của bán đảo Crimea không nằm trực tiếp trong khu vực tác chiến của Quân đoàn Azov số 1, nhưng logic chi phối các trung tâm giao thông ở đó là hoàn toàn giống nhau”, thông cáo báo chí cho biết. Lực lượng Nga ở tỉnh Kherson và Crimea dựa vào một số ít cầu và đường sá, và Ukraine đã mất nhiều tuần để vô hiệu hóa chúng.

Lực lượng Nga đang cố gắng khắc phục thiệt hại nhưng không thành công, theo thông báo của lực lượng này: “Những nỗ lực của địch nhằm chuyển hướng các tuyến đường tiếp tế chính vòng qua các cây cầu quan trọng hoặc các tuyến đường huyết mạch là bất khả thi cả về lý thuyết lẫn thực tiễn, vì không có tuyến đường thay thế khả thi nào.” Từ ngày 7 đến ngày 13 tháng 6, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công cầu Chonhar và các cửa khẩu khác cho đến khi các quan chức do Nga cài cắm tuyên bố không còn cây cầu nào nguyên vẹn ở các cửa ngõ đường bộ của bán đảo.

Các cuộc tấn công này là một phần trong nỗ lực kéo dài nhiều tháng của Ukraine nhằm siết chặt miền nam. Ukraine đã tấn công các cây cầu, tuyến hỏa xa, đầu máy xe lửa và các tuyến đường vận chuyển nhiên liệu trên khắp vùng Kherson và Crimea bị tạm chiếm, và các quan chức do Nga dựng lên đã thừa nhận tình trạng thiếu nhiên liệu ngày càng trầm trọng trên bán đảo.

Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov đã mô tả chiến dịch này như việc biến Crimea “từ một bán đảo thành một hòn đảo”. Câu trả lời của Quân đoàn Azov nêu rõ một đơn vị quân sự Ukraine cụ thể đứng sau bước đi tiếp theo: việc siết chặt nguồn cung có thể khiến các vị trí của Nga ở tỉnh Kherson, và sau đó là Crimea, trở nên khó giữ vững như thành phố Kherson năm 2022.

Trong một cuộc phỏng vấn với Euromaidan Press, Trung Tướng Ben Hodges, cựu chỉ huy quân đội Mỹ tại Âu Châu, đã gọi bán đảo bị tạm chiếm là một cái bẫy đối với lực lượng Nga chứ không phải là một pháo đài.

Chiến dịch tấn công cắt đứt các tuyến đường tiếp tế của Crimea chính là sự cô lập mà Hodges đã mô tả, đạt được nhờ khả năng tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương mà phương Tây đã giữ lại—điều mà Euromaidan Press năm 2025 gọi là ưu thế vượt trội nhiều lớp của máy bay điều khiển từ xa, cho phép thực hiện một cuộc phản công.

[Europe Maidan: Azov Corps: Kherson 2.0 is next, then Crimea. Russia has no way to resupply them.]

2. CƠN BÃO MÁY BAY ĐIỀU KHIỂN TỪ XA: Ukraine tấn công Crimea do Putin xâm lược bằng cuộc tấn công máy bay điều khiển từ xa dữ dội khi quân đội tiến hành phong tỏa bán đảo Hắc Hải.

Ukraine đã tấn công dữ dội bằng máy bay điều khiển từ xa vào Crimea bị Nga tạm chiếm đêm qua, trong bối cảnh quân đội của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đang tìm cách phong tỏa bán đảo Hắc Hải này.

Hôm Thứ Hai, 22 Tháng Sáu, Tổng thống Ukraine cho biết ông đã tấn công các mục tiêu trọng yếu ở cả hai bên cầu Crimea trị giá 3 tỷ bảng Anh hay 4 tỷ Mỹ Kim của Nga vào rạng sáng Chúa Nhật.

Một đám cháy lớn bùng phát tại cảng Kerch thuộc bán đảo do Putin xâm lược, tạo ra cột khói đen cao hàng trăm mét bốc lên không trung. Tại đó, một kho chứa dầu khí đã bị tấn công khi Ukraine tìm cách cắt đứt nguồn cung cấp từ Nga cho Crimea.

Bên kia eo biển Kerch dài 21 dặm ở Nga, cảng Kavkaz cũng đang bốc cháy. Là một trong những cảng hành khách lớn nhất của Nga, đây là trung tâm trung chuyển phà chở xe hơi và hỏa xa cũng như vận chuyển hàng tiếp tế đến Crimea.

Việc bán xăng dầu đã bị tạm dừng ở Crimea vào Chúa Nhật sau khi các cuộc tấn công có chủ đích làm ảnh hưởng đến nguồn cung nhiên liệu.

Sergei Aksyonov, Thống đốc khu vực bán đảo Crimea, do Nga dựng nên, cho biết 5 người đã thiệt mạng và 28 người bị thương trong các cuộc tấn công.

Các cuộc tấn công làm dấy lên những đồn đoán rằng Ukraine đang chuẩn bị phát động cuộc tấn công lớn nhất từ trước đến nay vào chính cây cầu Crimea, một tuyến đường huyết mạch nối liền quân đội của Putin với vùng lãnh thổ bị sáp nhập.

Giao thông đường bộ và hỏa xa trên cầu đã bị tê liệt hoàn toàn khi chính quyền đóng cửa cây cầu trong hơn chín giờ.

Bán đảo này đã bị Putin chiếm giữ vào năm 2014, tám năm trước khi “Putin điên” phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine. Giờ đây, Ukraine có thể đang cố gắng giành lại tiền đồn bên Hắc Hải từ tay tên độc tài điên rồ đó.

“Sáng Chúa Nhật, 21 Tháng Sáu, máy bay điều khiển từ xa đã tấn công dữ dội các cơ sở hậu cần hàng hải dùng để vận chuyển dầu ở khu vực Krasnodar và các cơ sở hậu cần quân sự,” Tổng thống Zelenskiy nói. Ông nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công cũng đã vô hiệu hóa các hệ thống liên lạc quan trọng của Nga - bốn trạm radar và hai hệ thống Pantsir.

Phà Panagia của Crimea đã bị tấn công khi đang vận chuyển nhiên liệu đến khu vực bị Nga tạm chiếm, nơi đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt trầm trọng sau các cuộc tấn công của Ukraine.

Tất cả các chuyến phà qua eo biển Kerch đã bị tạm ngừng hoạt động sau các vụ tấn công.

Sáng Thứ Hai, 22 Tháng Sáu, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Nga, Trung tướng Igor Konashenkov, cho biết 239 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị bắn hạ trong đêm qua.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói: “Đêm qua, các biện pháp trừng phạt tầm xa của chúng ta đã nhắm vào hệ thống hậu cần quân sự, ngành công nghiệp dầu mỏ và phòng không của lực lượng xâm lược.

“Tất cả những điều này là sự đáp trả chính đáng đối với các cuộc tấn công tàn bạo của Nga nhằm vào người dân chúng ta.”

Ông cảm ơn lực lượng của mình “vì những thành quả đạt được ở khoảng cách 300 km từ tiền tuyến”, đồng thời nói thêm: “Tôi biết ơn tất cả các chiến binh của chúng ta vì sự chính xác và chuyên nghiệp của họ.”

Tổng thống Zelenskiy tuyên bố: “Nước Nga chỉ hiểu sức mạnh, và sức mạnh lâu dài của chúng ta chắc chắn đang phục vụ cho hòa bình. Vinh quang cho Ukraine!”

Những đoạn video kịch tính cũng xuất hiện cho thấy một tài xế xe chở nhiên liệu đã đánh lái gấp để tránh một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa Hornet của Ukraine trên con đường được gọi là “Con đường Tử thần”, nối liền Nga với Crimea bị tạm chiếm.

Video cho thấy chiếc máy bay điều khiển từ xa suýt chút nữa đã chạm vào nóc xe tải.

Hàng trăm xe tải đã bị tai nạn trên tuyến đường này đi qua các vùng Zaporizhzhia và Donetsk do Nga kiểm soát ở Ukraine.

Cầu Crimea đã trở thành mục tiêu tấn công ba lần của Ukraine kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu, với các cuộc tấn công lớn vào tháng 10 năm 2022, tháng 7 năm 2023 và tháng 6 năm 2025. Cấu trúc bị suy yếu do các vụ tấn công liên tiếp nhưng vẫn mở cửa cho giao thông nhẹ.

[The Sun: DRONE STORM Ukraine blasts Putin-occupied Crimea with deadly drone onslaught as troops move to choke off Black Sea peninsula]

3. Tướng Syrsky cho biết Ukraine sẽ mở rộng quy mô các hệ thống chống máy bay điều khiển từ xa thử nghiệm.

Theo tuyên bố của Tổng tư lệnh, Tướng Oleksandr Syrsky, Quân đội Ukraine có kế hoạch tăng cường triển khai các công nghệ thử nghiệm được thiết kế để chống lại máy bay điều khiển từ xa tấn công, gọi tắt là UAV và máy bay điều khiển từ xa góc nhìn thứ nhất, gọi tắt là FPV của Nga.

Tướng Syrsky tuyên bố rằng việc lực lượng Nga tiếp tục sử dụng máy bay điều khiển từ xa tấn công đòi hỏi các giải pháp công nghệ để nâng cao khả năng sống sót của các đơn vị Ukraine trên chiến trường.

Thông báo này được đưa ra sau một cuộc trình diễn do Cục Hoạt động Đổi mới Trung ương của quân Ukraine tổ chức, một nền tảng điều phối nghiên cứu quân sự với các nhà phát triển công nghệ và các nhà sản xuất quốc phòng.

Theo Tướng Syrsky, các nhà sản xuất Ukraine đã giới thiệu những phát triển mới và trình diễn hoạt động của chúng trong điều kiện chiến đấu mô phỏng. Ông lưu ý rằng kết quả thử nghiệm đã xác nhận các hệ thống này có khả năng làm giảm hiệu quả các cuộc tấn công đường không của đối phương.

Các thông số kỹ thuật, nguyên tắc hoạt động và chiến thuật triển khai vẫn được giữ bí mật.

“Nhiệm vụ của chúng ta là bảo đảm rằng quân xâm lược Nga sẽ trực tiếp biết được khả năng của họ trên chiến trường”, Tướng Syrsky nói.

Bộ chỉ huy quân sự sẽ phân tích kết quả thử nghiệm trước khi đưa ra quyết định cuối cùng về quy mô sản xuất và việc tích hợp các hệ thống này vào các đơn vị tiền tuyến.

Cải tổ cấu trúc hệ thống nhân sự quân đội

Việc triển khai các công nghệ quốc phòng mới trùng khớp với giai đoạn đầu của cuộc cải tổ toàn diện hệ thống nhân sự quân đội Ukraine. Cuộc cải cách này đưa ra các hợp đồng có thời hạn, điều chỉnh lại chế độ lương thưởng cho binh lính tiền tuyến và một khuôn khổ cho việc giải ngũ trong tương lai.

Mới đây, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mstyslav Banik đã phác thảo cuộc cải cách trong một cuộc họp báo ở Kyiv, nêu rõ mục tiêu là cung cấp lộ trình phục vụ rõ ràng hơn cho binh lính, đặc biệt là những người được huy động ngay từ đầu cuộc xâm lược toàn diện.

Theo khuôn khổ sửa đổi, binh sĩ tại ngũ được phép ký hợp đồng tối thiểu 10 tháng, trong khi dân thường nhập ngũ phải tuân thủ thời hạn tối thiểu 14 tháng. Sau khi hoàn thành hợp đồng, quân nhân sẽ đủ điều kiện được hoãn tạm thời khỏi các đợt điều động trong tương lai dựa trên kinh nghiệm chiến đấu và tổng thời gian phục vụ.

Cuộc cải cách cũng thực hiện điều chỉnh chế độ lương thưởng quân đội bằng cách sử dụng ngân sách quốc phòng hiện có. Binh lính tấn công tiền tuyến sẽ được hưởng mức lương trung bình hàng tháng khoảng 300.000 Hr /hờ-ri-ni-ơ/ hay 6.700 Mỹ Kim. Mức lương tối thiểu cho quân nhân phục vụ ngoài khu vực chiến đấu sẽ tăng từ 20.000 Hr /hờ-ri-ni-ơ/ hay 447 Mỹ Kim lên 30.000 Hr/hờ-ri-ni-ơ/ hay 670 Mỹ Kim.

Banik cho biết quyết định ưu tiên bồi thường cho binh lính bộ binh dựa trên những rủi ro liên quan đến các vị trí này và tình trạng thiếu hụt nhân lực bộ binh hiện nay.

Ngoài ra, Bộ Quốc phòng đang mở rộng nỗ lực tuyển dụng tình nguyện viên nước ngoài. Bộ cũng cho biết việc thực hiện các điều khoản hợp đồng rõ ràng dự kiến sẽ khuyến khích sự trở lại của các quân nhân trước đây đã rời đơn vị mà không được phép.

[Kyiv Post: Ukraine to Scale Up Experimental Anti-Drone Systems, Syrsky Says]

4. Món quà 300 tỷ đô la của Tổng thống Trump dành cho Iran có thể giúp chuyển đổi nền kinh tế của nước này như thế nào?

Phải chăng Hoa Kỳ sắp trả cho Iran 300 tỷ đô la để giúp nước này tái thiết sau những thiệt hại do bom đạn của Mỹ và Israel gây ra?

Câu trả lời cho đến nay là không — các quan chức chính quyền Trump khẳng định sẽ không có đồng đô la Mỹ nào được chuyển cho Iran để bồi thường chiến tranh. Phó Tổng thống JD Vance nói với các phóng viên rằng “không một xu” tiền thuế của người dân Mỹ sẽ chảy vào Tehran. Ông đưa ra lập trường trên hôm Chúa Nhật, 21 Tháng Sáu, trong cuộc họp báo tại trung tâm hội nghị Bürgenstock, Thụy Sĩ.

Nhưng đã có sự nhầm lẫn, bởi vì trong thỏa thuận mà Tổng thống Trump đã ký kết có bao gồm ít nhất 300 tỷ đô la trong Quỹ Tái thiết và Phát triển cho Iran, mà nước này có thể sử dụng để khắc phục hậu quả của cuộc oanh tạc chung và vực dậy nền kinh tế bị tàn phá bởi chiến tranh.

Điều khoản số 6 trong “bản ghi nhớ” gồm 14 điểm cho biết “Hoa Kỳ cam kết cùng các đối tác khu vực xây dựng một kế hoạch cụ thể, được hai bên nhất trí, với kinh phí ít nhất 300 tỷ Mỹ Kim để tái thiết và phát triển kinh tế Cộng hòa Hồi giáo Iran. Cơ chế thực hiện kế hoạch này sẽ được hoàn thiện trong khuôn khổ thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Hoa Kỳ sẽ cấp tất cả các giấy phép, miễn trừ và sự cho phép cần thiết cho các giao dịch tài chính liên quan.”

Phó tổng thống Mỹ James David Vance khẳng định Mỹ sẽ không chi khoản tiền đó. Ông nhấn mạnh rằng số tiền này sẽ không đến từ tiền thuế của người dân Mỹ.

Việc Hoa Kỳ chi cho Iran một số tiền lớn như thế sẽ gây ra phản ứng chính trị mạnh mẽ ở Mỹ ngay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng vào tháng 11.

Thay vào đó, dự án sẽ được tài trợ bằng đầu tư tư nhân, và Mỹ sẽ có tiếng nói cuối cùng về tất cả các miễn trừ và giấy phép cần thiết cho các thỏa thuận mà hiện tại đang bị đình trệ do lệnh trừng phạt đối với Tehran.

Ông cho biết các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh sẽ chiếm phần lớn khoản đầu tư, và văn bản thỏa thuận đề cập đến “các đối tác khu vực”.

Theo Reuters, dẫn nguồn tin giấu tên, các công ty có trụ sở tại Mỹ, Trung Đông, Á Châu, Phi Châu và Nam Mỹ được tường trình đã đồng ý tài trợ cho sáng kiến này, và hơn một nửa số tiền đã được cam kết.

Vance nói với tờ The New York Times rằng những lợi ích kinh tế tiềm năng cho Iran, “được chi trả bằng đầu tư từ các quốc gia khác,” sẽ chỉ được hiện thực hóa nếu chính quyền “thay đổi căn bản đất nước của họ.”

Hình thức đầu tư này có thể như thế nào?

Vance đã đưa ra một giả thuyết. Ông đề xuất rằng Mỹ có thể dỡ bỏ lệnh trừng phạt và cho phép Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đầu tư vào một nhà máy điện bên trong Iran.

HA Hellyer, một chuyên gia cao cấp tại viện nghiên cứu Royal United Services Institute, gọi tắt là RUSI ở Luân Đôn, cho biết chính quyền Mỹ có thể đã chọn ví dụ này vì nó có thể được xem là một cách để giúp đỡ người dân Iran hơn là chế độ mà họ muốn lật đổ nhưng không thành công.

Ông Hellyer nói với Newsweek rằng để điều này xảy ra, Mỹ cần phải dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt kinh tế hiện hành đối với Iran, nếu không các công ty của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất có thể vi phạm các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Tuy nhiên, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất có đủ nguồn tài chính và bí quyết để đảm nhận một dự án khổng lồ như vậy, nếu một thỏa thuận được hoàn tất, theo Fawaz Gerges, giáo sư quan hệ quốc tế tại Trường Kinh tế Luân Đôn.

Tuy nhiên, ngoài ví dụ này, vẫn rất khó để đánh giá quỹ này đang hình thành như thế nào, mặc dù nhiều quốc gia vùng Vịnh Ả Rập sẽ tìm kiếm những cơ hội sinh lợi để ổn định khu vực và phục hồi kinh tế sau những tổn thất do chiến tranh gây ra.

Trong một kịch bản, các công ty tư nhân có trụ sở tại vùng Vịnh và các nơi khác có thể đầu tư vào việc sửa chữa lưới điện của Iran. Các chuyên gia cho biết, cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi chiến tranh, cũng như các bệnh viện và khu vực dân cư gần nơi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích.

Trong ngắn hạn, việc ổn định kinh tế Iran, bao gồm cả việc kết nối lại hoàn toàn Tehran với hệ thống ngân hàng SWIFT, được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới cho các giao dịch tài chính, có lẽ còn cấp bách hơn cả việc tái thiết đất nước về mặt vật chất, Hellyer cho biết. Nhiều ngân hàng Iran đã bị cắt quyền truy cập SWIFT định kỳ, tùy thuộc vào các lệnh trừng phạt được áp dụng vào thời điểm đó.

Nhưng các chuyên gia tỏ ra hoài nghi về việc liệu quỹ 300 tỷ đô la này có được đưa vào thỏa thuận cuối cùng hay không.

Mặc dù Tòa Bạch Ốc có thể dễ dàng bãi bỏ một số lệnh trừng phạt, nhưng những lệnh trừng phạt do Quốc hội thông qua trong những năm qua sẽ khó để Tổng thống Trump đảo ngược hơn.

Các lệnh trừng phạt được các nhà lập pháp Mỹ thông qua trong nhiều thập niên qua bao gồm việc trừng phạt các công ty đầu tư vào lĩnh vực năng lượng của Iran và khiến các ngân hàng nước ngoài gặp rủi ro khi tham gia vào các giao dịch với Iran, vì họ có thể bị cắt đứt khỏi hệ thống của Mỹ như một hình phạt.

“Hiện tại vẫn còn quá sớm,” Hellyer nói. “Cơ chế triển khai các lệnh trừng phạt, vì không phải tất cả đều tuân theo một sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump, nên rất phức tạp.”

Tài sản bị đóng băng và các khoản miễn trừ

Các tài sản bị đóng băng của Iran mà Tehran rất cần cho các dự án tái thiết lớn, và chính Tổng thống Trump đã bày tỏ sẵn lòng trả lại cho Iran cái mà ông gọi là “tiền của họ” trong tương lai.

“Đến một thời điểm nào đó, tôi nghĩ chúng ta sẽ phải trả lại nó,” ông nói. “Nếu chúng ta không trả lại, sẽ chẳng ai đầu tư vào đồng đô la nữa.”

Thỏa thuận nêu rõ Mỹ sẽ cố gắng đưa các khoản tiền bị đóng băng hoặc hạn chế của Iran vào sử dụng “toàn bộ”.

Các quan chức Iran cho biết ít nhất 100 tỷ đô la đang bị đóng băng ở nước ngoài, nhưng các ước tính khác cho rằng con số này thấp hơn nhiều. Một số khoản tiền đã bị tịch thu từ nhiều thập niên trước, kể từ khi chế độ giáo sĩ lên nắm quyền ở Tehran cách đây gần 50 năm. Người ta cho rằng vài tỷ đô la đang được giữ ở Trung Quốc, và các khoản tiền nhỏ hơn bị đóng băng ở các quốc gia khác như Iraq, Ấn Độ và Qatar.

Các nguồn tin từ Iran cho biết việc giải ngân 12 tỷ đô la đầu tiên là ưu tiên hàng đầu của Tehran.

Một quan chức Mỹ nói với các phóng viên rằng một số tài sản của Iran có thể được trả lại trong quá trình đàm phán, nếu Iran tuân thủ các điều khoản khác của thỏa thuận ban đầu.

Mỹ cũng sẽ miễn trừ thuế quan đối với dầu mỏ của Iran, điều mà các nhà phê bình cho rằng có thể cho phép Iran nhanh chóng phục hồi kinh tế ngay cả trước khi đạt được thỏa thuận cuối cùng về những điểm bất đồng gay gắt nhất, như chương trình hạt nhân của nước này.

Nền kinh tế Iran phụ thuộc rất nhiều vào xuất khẩu dầu mỏ và doanh thu mà chúng mang lại. Đó là lý do tại sao Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran, bảo đảm rằng dầu của Iran không thể vận chuyển ra khỏi nước này qua eo biển Hormuz.

300 tỷ đô la sẽ tạo ra sự khác biệt lớn đến mức nào?

Hoa Kỳ thường không bồi thường cho các quốc gia mà họ đã giao chiến, nhưng đôi khi hỗ trợ các nỗ lực tái thiết hoặc bồi thường cho các quốc gia bị ảnh hưởng bởi xung đột.

Đức buộc phải trả tiền bồi thường chiến tranh sau Thế chiến I, và các nước phe Trục bại trận phải chấp nhận nhiều thỏa thuận khác nhau sau Thế chiến II, trong đó có cả các khoản thanh toán tài chính.

Mỹ không trả tiền bồi thường sau cuộc chiến này, nhưng đã tài trợ cho các chương trình tái thiết quy mô lớn. Trong những trường hợp khác, như những năm sau Chiến tranh vùng Vịnh đầu những năm 1990, Iraq đã trả tiền bồi thường cho một quỹ do Liên Hiệp Quốc tổ chức để đền bù cho cuộc xâm lược Kuwait năm 1990, và chỉ trả hết khoản nợ này hơn 30 năm sau đó.

Iran đã yêu cầu bồi thường 270 tỷ đô la cho những thiệt hại do các cuộc tấn công của Israel và Mỹ gây ra. Nhưng quỹ đầu tư tư nhân này có thể là một cách thức dễ chấp nhận để Mỹ thừa nhận lập trường của Iran và khuyến khích Tehran nhượng bộ trong các cuộc đàm phán hạt nhân, ông Gerges cho biết.

Tóm lại, ý tưởng đầu tư 300 tỷ đô la, dù dưới hình thức nào, cũng có thể giúp Iran ngăn chặn sự sụp đổ của nền kinh tế trong ngắn hạn, nếu không muốn nói là hoàn toàn khắc phục những thiệt hại mà chiến tranh gây ra cho nền kinh tế Iran, theo Hellyer.

[Newsweek: How Trump’s $300B Gift to Iran Could Help Transform Their Economy]

5. Nhà đàm phán Iran cảnh báo Mỹ “phải cẩn trọng” khi Tổng thống Trump đe dọa Iran về vấn đề Hezbollah.

Theo các quan chức Mỹ, các cuộc đàm phán ở Thụy Sĩ đã bắt đầu và vẫn đang tiếp diễn. Một trong những trọng tâm chính của cuộc thảo luận là việc giảm thiểu xung đột và thực thi lệnh ngừng bắn ở miền nam Li Băng.

Iran, Qatar, Pakistan và Hoa Kỳ vẫn đang đàm phán, và những thông tin cho rằng người Iran sẽ rút lui là không đúng sự thật.

Một thành viên cao cấp trong nhóm đàm phán của Iran đã cảnh báo các quan chức Mỹ “cần thận trọng với những tuyên bố của mình” và cảnh báo rằng quân đội Iran “sẵn sàng đáp trả”, sau khi Tổng thống Trump đe dọa tấn công Iran nếu nước này không ngay lập tức ngăn chặn Hezbollah “gây rối”.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf nói: “Họ không nghĩ rằng nếu những lời đe dọa của họ có tác dụng, thì họ đã không rơi vào tình trạng tuyệt vọng như ngày hôm nay sao? Chúng tôi không mong đợi những lời đe dọa của người Mỹ.”

Những động thái đe dọa mới này có thể làm gia tăng thêm sự bất ổn cho các cuộc đàm phán vốn đã nhạy cảm giữa Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ.

[CBSNews: Iranian negotiator warns U.S. to “be careful” as Trump threatens Iran over Hezbollah]

6. Chỉ huy Ukraine: Nga không thể mua hệ thống phòng không để giữ Crimea. Các vi mạch điều khiển không tồn tại.

Nga không thể đơn giản dùng tiền để giải quyết tình trạng thiếu hụt hệ thống phòng không, khiến Crimea bị tạm chiếm và miền nam Ukraine dễ bị Ukraine tấn công, bởi vì nút thắt cổ chai là vi mạch chứ không phải tiền. Thiếu Tá Robert “Magyar” Brovdi, Chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, cho biết như trên.

Vấn đề tiền bạc mà Nga cuối cùng có thể giải quyết được; còn vấn đề chip, dưới lệnh trừng phạt, họ không thể—đó là lý do tại sao lỗ hổng phòng không trên Crimea bị tạm chiếm và miền nam vẫn còn tồn tại khi Ukraine tiếp tục tấn công. Brovdi nhấn mạnh rằng “Lực lượng Nga phụ thuộc vào Crimea. Ukraine đang biến nó thành một hòn đảo”, điều này cho thấy chiến dịch đang cô lập bán đảo như thế nào.

“Vì đây là nguồn tài nguyên khan hiếm, nên nó rất đắt đỏ, và ngay cả khi họ chỉ cần ném một bao tiền vào nhà sản xuất, hệ thống phòng không cũng sẽ không tự nhiên xuất hiện vì không có vi mạch điều khiển,” Brovdi nói. “Không có thiết bị nào mà bạn chỉ cần bỏ tiền vào là nó sẽ cung cấp cho bạn một vi mạch điều khiển hỏa tiễn phòng không.”

Tình trạng thiếu hụt càng trầm trọng hơn do các nhu cầu cạnh tranh. Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh, khi các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga gia tăng, Mạc Tư Khoa đã điều chuyển các hệ thống phòng không để bảo vệ các thành phố như Mạc Tư Khoa và St. Petersburg, khiến số lượng hệ thống phòng không ở khu vực chiến sự giảm đi. Mỗi hệ thống được rút về để bảo vệ một thành phố đồng nghĩa với việc thiếu đi một hệ thống bảo vệ cả tiền tuyến và hậu phương bị tạm chiếm.

Theo Brovdi, kết quả là một lớp phòng không mỏng manh, chắp vá. “Giờ đây, họ buộc phải triển khai các hệ thống phòng không ít thường xuyên hơn. Họ đang đánh mất khái niệm về phòng không nhiều lớp… vì vậy, họ bị bỏ lại với những điểm mù,” ông nói. “Giờ đây, nhờ công trình nghiên cứu trước đây của chúng tôi, chúng tôi có thể xuyên qua những điểm mù này và tấn công các mục tiêu yếu, không được bảo vệ.”

Bộ Quốc phòng Ukraine đặt tên cho chiến dịch đó là “chiến dịch phong tỏa hậu cần” trị giá 113 triệu đô la, được công bố vào tháng 5 nhằm cắt đứt một cách có hệ thống các tuyến đường tiếp tế vào Crimea bị tạm chiếm bằng máy bay điều khiển từ xa tầm trung. Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết chương trình này chuyển thẳng kinh phí đến các đơn vị có thể nhanh chóng mua và triển khai các máy bay điều khiển từ xa đó, và Ukraine càng phá hủy nhiều nguồn hậu cần của Nga thì Nga càng ít có khả năng tiến hành các cuộc tấn công.

Trên bán đảo, chính quyền xâm lược được tường trình đã bắt đầu thành lập các nhóm phòng không cơ động riêng, vì phản ứng của Bộ Quốc phòng Nga quá thiếu quyết liệt.

Nga có hai cách để ngăn chặn những máy bay điều khiển từ xa đó - bắn hạ chúng hoặc gây nhiễu sóng. Tình trạng thiếu chip đang làm suy yếu phương án đầu tiên; máy bay điều khiển từ xa điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo của Ukraine được chế tạo để vượt qua phương án thứ hai.

Bộ Quốc phòng cho biết trí tuệ nhân tạo hiện đang điều khiển các máy bay điều khiển từ xa tầm trung “tấn công tầm trung” của họ trong giai đoạn tiếp cận cuối cùng. Chúng định hướng bằng cách đối chiếu địa hình với hình ảnh vệ tinh đã lưu trữ thay vì GPS, do đó việc gây nhiễu không còn làm chúng mất khả năng quan sát nữa, và chúng bay qua những điểm mù mà sự thiếu hụt phòng không đang tạo ra.

[Europe Maidan: Ukrainian commander: Russia can’t buy the air defense to hold Crimea. The microchips don’t exist.]

7. Máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công mục tiêu dân thường ở Kharkiv, Zaporizhzhia và Kherson

Ngày Chúa Nhật, 21 tháng 6, lực lượng Nga tiếp tục các hoạt động sử dụng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào các thành phố của Ukraine, tấn công các mục tiêu ở các vùng Kharkiv, Zaporizhzhia và Kherson. Phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska cho biết như trên hôm Thứ Hai, 22 Tháng Sáu.

Máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công cơ sở hạ tầng và dân thường.

Tại Kharkiv, Thị trưởng Ihor Terekhov báo cáo rằng một máy bay điều khiển từ xa đã tấn công bãi đậu xe của một trung tâm mua sắm nằm ở quận Saltivskyi của thành phố.

Theo thông tin sơ bộ do thị trưởng cung cấp trên mạng xã hội, cuộc tấn công không gây thương vong và không ghi nhận thiệt hại đáng kể về cấu trúc.

Cùng lúc đó, tại vùng phía nam Zaporizhzhia, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự Khu vực Ivan Fedorov báo cáo rằng một máy bay điều khiển từ xa, gọi tắt là UAV của Nga đã tấn công vào một trạm xăng địa phương. Đánh giá ban đầu cho thấy một người bị thương trong vụ tấn công.

Trong một vụ việc riêng biệt ở Kherson, chính quyền địa phương báo cáo về một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào một thường dân. Cơ quan quản lý quân sự thành phố Kherson cho biết vào khoảng 12:00 giờ địa phương, lực lượng Nga đã thả một thiết bị nổ từ máy bay điều khiển từ xa xuống một người đàn ông 61 tuổi ở quận Dniprovskyi của thành phố.

Người này bị thương do bom mìn và mảnh đạn găm vào cả hai chân. Nhân viên y tế đã đưa nạn nhân đến bệnh viện địa phương, nơi anh ta hiện đang được khám và điều trị.

Thống kê tấn công của Nga hàng tuần

Các cuộc tấn công hôm Chúa Nhật diễn ra trong bối cảnh các cuộc oanh tạc trên không trên khắp đất nước đang gia tăng. Trước đó cùng ngày, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã đưa ra một tuyên bố nêu chi tiết quy mô các cuộc tấn công gần đây của Nga, lưu ý rằng lực lượng này đã sử dụng khoảng 2.200 máy bay điều khiển từ xa tấn công trong bảy ngày qua.

Trong tuyên bố của mình, Tổng thống Zelenskiy cũng báo cáo về việc triển khai hơn 1.800 bom dẫn đường, gọi tắt là KAB và 87 hỏa tiễn các loại, chủ yếu nhắm vào các cộng đồng tiền tuyến và biên giới trên khắp các vùng Dnipropetrovsk, Kharkiv, Odesa, Sumy, Donetsk, Kirovohrad và Rivne.

Tổng thống nhấn mạnh tác động nghiêm trọng của các cuộc tấn công cuối tuần qua, đặc biệt lưu ý rằng các cuộc không kích bằng bom có điều khiển vào thứ Bảy đã khiến 5 người thiệt mạng và 26 người bị thương ở Zaporizhzhia. Các cuộc tấn công khác ở vùng Poltava đã gây ra 2 người chết và 12 người bị thương, trong đó có 6 trẻ em, trong khi một cuộc tấn công vào thành phố Sumy khiến 1 người thiệt mạng và 5 người bị thương.

[Kyiv Post: Russian Drone Strikes Target Civilians in Kharkiv, Zaporizhzhia, and Kherson]

8. Tổng thống Hung Gia Lợi do ông Orbán bổ nhiệm tuyên bố sẽ chống lại nỗ lực của Magyar nhằm lật đổ ông.

Tổng thống Hung Gia Lợi Tamás Sulyok — người ngày càng được biết đến như là hiện thân của tàn dư chế độ cũ của Thủ tướng Viktor Orbán — đang tuyên bố sẽ chống lại những nỗ lực của chính phủ mới nhằm buộc ông phải rời khỏi chức vụ.

Thủ tướng Péter Magyar đã giành chiến thắng áp đảo trước Orbán vào tháng Tư và nhấn mạnh trong bài phát biểu chiến thắng của mình rằng ông sẽ loại bỏ Sulyok và các quan chức được bổ nhiệm từ thời Orbán, những người mà ông cáo buộc đã tiếp tay cho hệ thống thân hữu và thao túng nhà nước đã ăn sâu bám rễ của người tiền nhiệm.

Nhưng tổng thống đã nói với POLITICO trong một cuộc phỏng vấn rằng ông sẽ chiến đấu để giữ chức vụ - bằng cách sử dụng một loạt các thủ đoạn pháp lý - và cố gắng lật ngược tình thế, cáo buộc thủ tướng mới Magyar âm mưu thâu tóm các thể chế nhà nước để có được quyền lực tuyệt đối hơn so với Orbán.

Ông Sulyok lập luận rằng, bằng cách cố gắng lật đổ ông và các quan chức được bổ nhiệm thời Orbán, ông Magyar đang lạm dụng đa số tuyệt đối trong quốc hội một cách trắng trợn hơn cả Orbán. Điều đó, theo ông Sulyok, khiến ông có nghĩa vụ phải tiếp tục tại chức để bảo vệ các chuẩn mực dân chủ và sự phân chia quyền lực giữa quốc hội và phủ tổng thống.

“Không một đa số [trong quốc hội] nào có thể cho phép coi thường pháp quyền và các giá trị Âu Châu”, ông Sulyok nói về những nỗ lực của đảng Magyar nhằm lật đổ ông, thông qua người phiên dịch tại văn phòng của ông trong cung điện Sándor tráng lệ thế kỷ 19 ở Budapest.

Ông nói thêm rằng đảng Tisza của Magyar “muốn đạt được sự tập trung quyền lực lớn hơn trong 16 tuần so với đảng Fidesz của Orbán trong 16 năm, bởi vì trên thực tế, họ muốn thay thế tất cả các quan chức nhà nước được quốc hội khóa trước bầu ra.”

Đối với Magyar và các đồng minh của ông trong đảng Tisza, những tuyên bố của Sulyok chỉ là chiêu trò đánh lạc hướng chính trị thuần túy.

Ông Magyar giành được đa số áp đảo trong quốc hội nhờ làn sóng phẫn nộ chống lại ông Orbán, với nhiều người cho rằng cựu thủ tướng đã nắm quyền kiểm soát tuyệt đối Hung Gia Lợi thông qua việc thao túng khu vực bầu cử, điều tiết truyền thông và mua phiếu bầu. Ông Magyar cam kết khôi phục nền pháp trị dân chủ và phá bỏ bộ máy chính phủ tự xưng là “phi tự do” của ông Orbán.

Nhưng giờ đây, ông ấy có thể đang nhận ra rằng việc thực hiện những lời hứa đó và thuyết phục những người của Orbán thôi việc có thể gặp nhiều khó khăn về chính trị và pháp lý hơn dự kiến.

Márton Hajdu, một Dân biểu thuộc đảng Tisza và là chủ tịch ủy ban chính sách đối ngoại trong quốc hội Hung Gia Lợi, cho biết hiện đang xem xét nhiều biện pháp để phế truất Sulyok, chủ tịch Tòa án Hiến pháp, chủ tịch Tòa án Tối cao và các quan chức được bổ nhiệm dưới thời Orbán, mặc dù ông từ chối cung cấp chi tiết.

Ông lập luận rằng những người còn lại này không thể được tin tưởng sẽ hành động độc lập với lợi ích của Orbán, vì vậy không nên cho phép họ tiếp tục tại vị.

Ông Hajdu nói: “Chế độ của Orbán đã phạm những tội ác tày trời chống lại người dân Hung Gia Lợi - tham nhũng, bán đứng lợi ích quốc gia cho Nga, làm suy yếu và phá hoại mối quan hệ với các đồng minh truyền thống của chúng ta. Chính những người này lẽ ra có thể ngăn chặn ông ta, hạn chế khả năng thực hiện những hành động đó, thậm chí làm chậm bước tiến của ông ta. Và họ không những không làm vậy, mà còn sẵn lòng phục vụ ông ta bởi vì những người này, như chúng ta gọi họ, là những con rối của Orbán.”

Đáp lại tuyên bố của Sulyok rằng đảng Tisza đang tập trung quyền lực một cách quyết liệt hơn cả thời Orbán, Hajdu nói thêm: “Sulyok chưa bao giờ bảo vệ cơ chế kiểm soát và cân bằng khi Orbán đang phá bỏ chúng, cũng như không bảo vệ những người bị lạm dụng quyền lực. Giờ đây, khi chính thành tích của ông ta đang bị đặt dấu hỏi, ông ta lại muốn chúng ta tin rằng một chính phủ Tisza mới thành lập được một tháng lại nguy hiểm hơn 16 năm cầm quyền của Orbán. Điều đó có đáng tin cậy không?”

Chính phủ Hung Gia Lợi có thể dễ dàng loại bỏ các quan chức thời Orbán bằng cách tận dụng hệ thống quyền lực tập trung mà Orbán đã xây dựng, bao gồm cả khuôn khổ bầu cử tập trung quyền lực bằng cách biến những chênh lệch phiếu bầu tương đối khiêm tốn thành sự thống trị áp đảo trong quốc hội. Đa số tuyệt đối trong quốc hội của thủ tướng mới, giành được với 53% phiếu bầu phổ thông, cho phép ông sửa đổi hiến pháp theo cách có thể lật đổ Sulyok.

[Politico: Hungary’s Orbán-appointed president vows to resist Magyar’s attempt to remove him]

9. Các quan chức hàng không chuyển sang sử dụng trí tuệ nhân tạo để giải quyết các vấn đề trên đường băng.

Các quan chức hàng không liên bang hy vọng sẽ giảm đáng kể các tình huống suýt xảy ra tai nạn trên đường băng phi trường bằng cách sử dụng trí tuệ nhân tạo - một nỗ lực được thực hiện sau vụ tai nạn chết người trên đường băng ở New York hồi đầu năm nay đã thu hút sự chú ý trở lại đối với những sự việc như vậy.

Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA đã hợp tác với công ty công nghệ Palantir, đơn vị đã phát triển một công cụ trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI mới mà FAA đang triển khai để giải quyết lượng dữ liệu khổng lồ và dự đoán các vấn đề tiềm ẩn trong quá trình cất cánh và hạ cánh. Theo một quan chức cao cấp của FAA làm việc tại văn phòng quản lý an toàn hàng không, công việc này đã được đẩy nhanh trong năm tháng qua nhờ nguồn tài trợ từ đạo luật lớn do đảng Cộng hòa lãnh đạo năm ngoái, cho phép FAA bù đắp các chi phí hiện đại hóa khác và dành nhiều hơn ngân sách hoạt động cốt lõi để mở rộng dự án.

Quan chức này cho biết công cụ trí tuệ nhân tạo, được gọi là Foundry, đang tổng hợp thông tin trước đây nằm rải rác trong chính phủ liên bang và các nguồn khác. Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA ước tính sẽ chi gần 4 triệu đô la cho dự án này từ ngân sách năm tài chính 2027; cơ quan này chưa có thông tin ngay lập tức về số tiền đã chi cho đến nay.

“Dữ liệu này luôn luôn có sẵn,” một quan chức giấu tên cho biết để có thể thẳng thắn thảo luận về dự án đang được cơ quan này thực hiện. “Vấn đề là dữ liệu này luôn bị phân tán,” người này nói thêm, lưu ý rằng trước đây, nhiều bộ phận khác nhau trong FAA đã phân tích các phần riêng biệt của vấn đề.

Công cụ của Palantir — “nền tảng tích hợp trung tâm” cho nhiều bộ dữ liệu của FAA — giúp xác định chính xác các phi trường hoặc hoạt động đang gặp phải các mô hình an toàn bất thường, FAA cho biết trong một tuyên bố. Cơ quan này tải các báo cáo sự việc, dữ liệu an toàn và các sự kiện báo trước lên nền tảng, nơi trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI phân tích hàng trăm ngàn bản ghi để xác định xu hướng, các trường hợp ngoại lệ và các rủi ro tiềm ẩn.

Cựu chủ tịch Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Robert Sumwalt cho biết, mặc dù có “rất nhiều sự cường điệu” xung quanh trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI, ông cho rằng trong trường hợp này, AI thực sự có tiềm năng cải thiện an toàn hàng không khi được sử dụng đúng cách. Ông nói: “Nó sẽ cho phép Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA nhận thức rõ hơn về các rủi ro an toàn thực tế và tiềm ẩn.”

“Dĩ nhiên, một điều cần đề phòng là sự phụ thuộc quá mức vào trí tuệ nhân tạo,” ông nói thêm. “Ít nhất là trong trung hạn, sự tham gia của con người vào việc phân tích dữ liệu như vậy sẽ rất cần thiết.”

Con người vẫn còn liên quan

Cục Hàng không Liên bang Mỹ, gọi tắt là FAA đã thực hiện các khuyến nghị của công cụ này. Vào tháng 4, FAA thông báo họ sẽ cấm hạ cánh song song tại Sân bay Quốc tế San Francisco, trong đó hai máy bay hạ cánh cạnh nhau cùng một lúc. Một quan chức của FAA cho biết công cụ trí tuệ nhân tạo đã xác định được các vấn đề an toàn tiềm ẩn dẫn đến lệnh cấm này.

Đối với cộng đồng hàng không, các sự việc được gọi chính thức là xâm phạm đường băng được xem là một trong những mối đe dọa an toàn nghiêm trọng nhất trong ngành hàng không vì tiềm năng leo thang nhanh chóng thành thảm họa. Và mặc dù số vụ xâm phạm đường băng trong năm nay vẫn ở mức thấp, vụ tai nạn chết người hồi tháng 3 giữa một xe cứu hỏa và một máy bay của Air Canada tại phi trường LaGuardia ở New York đã nhấn mạnh sự cần thiết phải cải thiện.

Tuy nhiên, các quan chức thừa nhận rằng công cụ mới này sẽ không giúp ích gì trong vụ tai nạn đó, khiến hai phi công thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Foundry được thiết kế để xác định các mô hình lặp lại và các rủi ro mới nổi theo thời gian, chứ không nhất thiết phải dự đoán một sự kiện phức tạp duy nhất liên quan đến nhiều yếu tố góp phần.

“Lý tưởng nhất là nó sẽ làm được,” vị quan chức này nói. “Nếu có điều gì đó xảy ra liên tục tại phi trường LaGuardia, chẳng hạn như gia tăng số vụ xâm nhập của xe cộ, công cụ AI sẽ xác định được, nhưng có quá nhiều yếu tố tác động trong vụ việc ở LaGuardia đó,” vị quan chức cho biết thêm.

Mỗi tuần, các nhà phân tích của FAA điều chỉnh hoặc sửa đổi mô hình để bao gồm dữ liệu mới từ nhiều nguồn khác nhau. Theo một quan chức, dữ liệu đó có thể bao gồm các báo cáo về hình thái thời tiết hoặc nhiễu động, dữ liệu theo dõi máy bay trực tiếp, cảnh báo giao thông và cảnh báo va chạm, các bài báo, dữ liệu radar bề mặt, báo cáo của NTSB, các sự việc chiếu tia laser hoặc thậm chí là việc nhìn thấy máy bay điều khiển từ xa.

Sau đó, các nhà phân tích có thể sắp xếp và truy vấn dữ liệu bằng hầu hết mọi biến số, cho dù là xem xét các hồ sơ lịch sử hay theo dõi thông tin khi nó được cập nhật theo thời gian thực.

[Politico: Aviation officials turn to AI for combating runway issues]

10. Nga phóng 99 máy bay điều khiển từ xa, một doanh nghiệp bị tấn công ở vùng Sumy, 2 người bị thương.

Rạng sáng thứ Hai, 22 Tháng Sáu, lực lượng Nga đã phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào Ukraine, trong đó hệ thống phòng không Ukraine đã đánh chặn phần lớn, mặc dù có thương vong dân sự và thiệt hại về tài sản từ một cuộc tấn công ở vùng Sumy. Phát ngôn nhân của lực lượng không quân Ukraine, Đại Tá Yurii Ihnat, cho biết như trên hôm Thứ Hai, 22 Tháng Sáu.

Vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa ở Trostianets làm hai người bị thương.

Một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một doanh nghiệp ở thị trấn Trostianets thuộc vùng Sumy. Theo Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước Ukraine, gọi tắt là DSNS, vụ va chạm đã gây ra hỏa hoạn tại cơ sở này, nhưng các đội cấp cứu đã nhanh chóng khống chế và dập tắt đám cháy.

Một người đàn ông 40 tuổi bị thương và phải vào bệnh viện điều trị, còn một phụ nữ 42 tuổi bị phản ứng căng thẳng cấp tính và đang được chăm sóc y tế ngoại trú.

Cuộc tấn công ở Trostianets là một phần của cuộc tấn công trên không quy mô lớn hơn. Lực lượng Không quân Ukraine báo cáo rằng quân Nga đã phóng tổng cộng 99 máy bay điều khiển từ xa tấn công. Các loại máy bay được phóng bao gồm Shahed, Gerbera và Italmas, cùng với các máy bay mồi nhử “Parody”, xuất phát từ các thành phố Orel, Bryansk và Primorsko-Akhtarsk của Nga.

Các chiến dịch phòng thủ của Ukraine – sử dụng không quân, lực lượng hỏa tiễn phòng không, các nhóm hỏa lực cơ động và các đơn vị tác chiến điện tử – đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 92 máy bay điều khiển từ xa đang bay tới các khu vực phía bắc, phía nam và phía đông của đất nước.

Theo dữ liệu sơ bộ của Không quân, bảy máy bay điều khiển từ xa đã vượt qua hệ thống phòng thủ và tấn công các mục tiêu tại ba địa điểm khác nhau. Ngoài ra, mảnh vỡ rơi xuống từ các máy bay điều khiển từ xa bị đánh chặn đã được ghi nhận tại ba địa điểm.

Bom dẫn đường trên không đã tấn công Kharkiv.

Vào tối thứ Sáu, ngày 19 tháng 6, máy bay chiến thuật Nga đã tấn công vào Kharkiv bằng bom dẫn đường, gọi tắt là KAB.

Thị trưởng Kharkiv, Ihor Terekhov, xác nhận rằng bom đạn đã rơi xuống khu Kholodnohirskyi của thành phố. Một quả bom đã rơi trúng một tòa nhà chung cư hai tầng, gây sập cấu trúc.

“Có thể có bốn người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát. Hiện tại, đã có năm người được xác nhận bị thương”, Terekhov thông báo trên mạng xã hội.

Các đội cấp cứu khẩn cấp và lực lượng dịch vụ đô thị đã được triển khai đến khu vực bị ảnh hưởng. Hoạt động tìm kiếm và cứu nạn đang được tiến hành khi các đội cấp cứu nỗ lực dọn dẹp đống đổ nát.

[Kyiv Post: Russia Launches 99 Drones, Enterprise Struck in Sumy Region, 2 Injured]

11. ’Khủng hoảng hiến pháp’ ở Hung Gia Lợi

Tổng thống đã đệ trình yêu cầu lên Tòa án Hiến pháp Hung Gia Lợi — nơi mà các nhóm giám sát cho rằng ông Orbán đã bổ nhiệm toàn những người trung thành — để đánh giá trước tính hợp pháp của bất kỳ “luật pháp nhắm vào cá nhân” nào có thể dẫn đến việc ông bị phế truất khỏi chức vụ. Bản thân ông Sulyok đã được bầu làm chủ tịch tòa án đó vào năm 2016, dưới thời ông Orbán, và giữ chức vụ đó cho đến khi trở thành tổng thống.

Tuy nhiên, vào thứ Sáu, bảy thẩm phán tòa án hiến pháp đã tự rút lui khỏi vụ án, viện dẫn lý do “có liên quan trực tiếp và cá nhân đến vụ việc”, khiến tòa án không thể thụ lý đơn kiến nghị.

Ông Sulyok cũng đã trực tiếp liên hệ với Ủy ban Venice, cơ quan tư vấn về luật hiến pháp của Hội đồng Âu Châu, để xin ý kiến về cách giải quyết điều mà ông gọi là “cuộc khủng hoảng hiến pháp” do những lời kêu gọi liên tục của ông Magyar đòi ông từ chức gây ra.

Magyar và các đồng minh của ông cũng nhận thấy sự trớ trêu cay đắng trong điều này. Ủy ban Venice thường xuyên chỉ trích chính phủ của Orbán vì làm suy yếu tính độc lập của tư pháp và sự giám sát hiến pháp.

Việc ông Sulyok kháng cáo lên cơ quan tư vấn cũng có thể đặt Brussels vào thế khó xử, bởi các nhà lãnh đạo chính thống của họ đã hoan nghênh chiến thắng của Hung Gia Lợi - và Ủy ban Âu Châu đã giữ lại hàng tỷ euro từ Hung Gia Lợi vì vi phạm luật Liên Hiệp Âu Châu trong thời kỳ cầm quyền của ông Orbán. Hiện tại, Hung Gia Lợi đang chạy đua để giải ngân 16,4 tỷ euro từ quỹ Liên Hiệp Âu Châu bằng cách thực hiện một loạt cải cách pháp trị.

Ông Andrew Cutting, phát ngôn nhân của Ủy ban Venice thuộc Hội đồng Âu Châu, cho biết: “Ủy ban này đang chuẩn bị một ý kiến khẩn cấp về các câu hỏi cụ thể liên quan đến vấn đề này.”

Một lý do khiến chính phủ Hung Gia Lợi đang tích cực loại bỏ những tàn dư của chế độ Orbán là bài học từ chính phủ chia rẽ của Ba Lan, cho thấy những thiệt hại mà một tổng thống thù địch có thể gây ra.

Tại Warsaw, Tổng thống Karol Nawrocki, người cùng phe với chính quyền dân tộc chủ nghĩa tiền nhiệm do đảng Luật pháp và Công lý (PiS) lãnh đạo, đã sử dụng quyền phủ quyết của mình để ngăn chặn những yếu tố quan trọng trong chương trình nghị sự của Thủ tướng Donald Tusk. Giống như Magyar, Tusk được bầu dựa trên lời hứa đảo ngược sự suy thoái dân chủ và khôi phục pháp quyền, nhưng ông đã gặp khó khăn trong việc thực hiện lời hứa đó khi chính phủ của ông là một tổng thống đối lập.

Ngược lại, Sulyok có quyền lực theo hiến pháp hạn chế hơn nhiều so với tổng thống Ba Lan, nhưng bất kể quyền lực nào ông có, ông dường như đều quyết tâm sử dụng.

[Politico: ‘Constitutional crisis’ in Hungary]

12. Tuyên bố từ chức của Thủ tướng Anh Keir Starmer

Cảm ơn. Cảm ơn. Được đi bộ trên con phố này hai năm trước là khoảnh khắc tự hào nhất trong cuộc đời tôi. Một chính phủ Lao động mới. Chính phủ đầu tiên sau 14 năm. Một trang sử mới của đất nước đã được mở ra sau nhiều năm thất vọng và tuyệt vọng.

Cơ hội để thay đổi cuộc sống của hàng triệu người theo hướng tốt đẹp hơn. Đó là lý do tôi tham gia chính trị. Hành trình đến được điểm đó không hề dễ dàng.

Sáu năm trước, tôi tiếp quản một Đảng Lao động đang trên bờ vực phá sản về chính trị, tài chính và đạo đức. Tôi được nghe đi nghe lại rằng đảng của tôi đã hết thời.

Họ cho rằng chúng tôi đã bị lãng quên trong lịch sử, rằng việc giành được đa số trong cuộc tổng tuyển cử, chứ đừng nói đến chiến thắng áp đảo, là điều không thể. Nhưng chúng tôi đã chứng minh rằng những người đó sai vì chúng tôi đã thay đổi đảng của mình.

Loại bỏ tận gốc nọc độc của chủ nghĩa bài Do Thái, khôi phục niềm tin vào nền kinh tế, quốc phòng và an ninh quốc gia.

Và trở thành một đảng, một lần nữa, tự hào đứng vững bên cạnh, chứ không phải chống lại, quốc kỳ của chúng ta. Công cuộc thay đổi gian khổ ấy chỉ nhằm một mục đích duy nhất. Không phải vì quyền lực mà là để thay đổi nước Anh theo hướng tốt đẹp hơn.

Xây dựng một đất nước công bằng hơn, với phẩm giá và sự tôn trọng, nơi mọi người đều được nhìn nhận, mọi người đều được trân trọng. Thịnh vượng và cơ hội cho tất cả mọi người, không chỉ dành cho một số ít người có đặc quyền. Và hãy nhìn những gì chúng tôi đã đạt được chỉ trong hai năm.

Một nền kinh tế mạnh mẽ hơn, tăng trưởng nhanh hơn so với các nước bạn. Tiền lương tăng nhanh hơn lạm phát mỗi tháng kể từ khi chúng tôi lên nắm quyền. Đầu tư được bảo đảm, cơ sở hạ tầng đang được xây dựng. Chấm dứt chính sách thắt lưng buộc bụng, với sự tụt giảm nhanh nhất trong danh sách chờ khám chữa bệnh của Bộ Y tế và nhân sinh trong 17 năm qua.

Đây là bước cải thiện lớn nhất về quyền lợi cho người lao động và người thuê nhà trong một thế hệ. Chi tiêu quốc phòng tăng mạnh nhất kể từ Chiến tranh Lạnh. Số lượng người vượt biên bằng thuyền nhỏ giảm, các trại tị nạn đóng cửa, bảo vệ giới trẻ khỏi mạng xã hội, và nửa triệu trẻ em thoát khỏi nghèo đói nhờ những lựa chọn mà tôi đã đưa ra.

Uy tín của chúng ta trên thế giới đã được khôi phục, với việc nước Anh một lần nữa đứng lên bảo vệ sự đứng đắn, tôn trọng và pháp quyền. Bảo đảm các khoản thuế thương mại, sát cánh cùng Ukraine, bảo vệ các giá trị của chúng ta và xây dựng lại mối quan hệ với các đồng minh ở Âu Châu.

Sự thay đổi được chính phủ Lao động hứa hẹn. Sự thay đổi được chính phủ Lao động đấu tranh giành lấy, sự thay đổi được chính phủ Lao động thực hiện.

Nhưng tôi biết câu hỏi đang được đặt ra bây giờ không phải là ai sẽ là người phù hợp nhất để thay đổi Đảng Lao động, đưa chúng ta lên nắm quyền và bắt đầu công việc quan trọng là cải thiện cuộc sống cho hàng triệu người. Những câu hỏi đó đã được trả lời rồi.

Câu hỏi mà đảng của tôi đang đặt ra hiện nay là liệu tôi có phải là người phù hợp nhất để dẫn dắt đảng bước vào cuộc tổng tuyển cử sắp tới hay không. Tôi đã nghe câu trả lời của các thành viên đảng của tôi trong quốc hội về câu hỏi đó. Và tôi chấp nhận câu trả lời đó một cách vui vẻ.

Mọi quyết định tôi đưa ra đều nhằm đặt lợi ích của đất nước tôi yêu quý lên hàng đầu. Đó là lý do tại sao tôi sẽ từ chức lãnh đạo Đảng Lao động. Sáng nay tôi đã nói chuyện với Đức Vua để thông báo quyết định của mình.

Tôi sẽ yêu cầu Ủy ban Điều hành Quốc gia của Đảng Lao động đưa ra một lịch trình với việc bắt đầu nhận đề cử vào ngày 9 tháng 7 và hoàn tất trước kỳ nghỉ hè. Trong trường hợp có tranh cử, điều này sẽ bảo đảm một nhà lãnh đạo mới được bổ nhiệm trước khi Quốc hội họp lại vào tháng 9.

Tôi sẽ tiếp tục giữ chức thủ tướng cho đến khi cuộc bầu cử kết thúc. Và tôi sẽ làm mọi điều có thể để bảo đảm việc chuyển giao quyền lực diễn ra suôn sẻ.

Tôi cũng sẽ dành sự ủng hộ hoàn toàn và tuyệt đối cho người kế nhiệm của mình, tin tưởng rằng họ sẽ thừa hưởng một nước Anh mạnh mẽ và công bằng hơn nhiều so với nước Anh mà tôi thừa hưởng hai năm trước, được chuẩn bị tốt hơn cho những thách thức phía trước và có khả năng bảo đảm tốt hơn cho Đảng Lao động giành được nhiệm kỳ thứ hai.

Tôi muốn gửi lời cảm ơn đến tất cả những người bạn và đồng nghiệp đã luôn sát cánh bên tôi trong suốt sáu năm qua vì sự tận tâm, cống hiến và hỗ trợ tuyệt vời của họ.

Tôi muốn gửi lời cảm ơn đến đội ngũ nhân viên xuất sắc của Phủ Thủ tướng và các công chức ưu tú của đất nước, những người đã cống hiến cả cuộc đời mình cho sự nghiệp phục vụ công chúng.

Và khi tôi rời khỏi vị trí công việc lớn nhất cả nước, tôi sẽ dành nhiều thời gian hơn cho công việc quan trọng nhất. Đó là trở thành người chồng tốt nhất có thể cho người vợ tuyệt vời của tôi, Vic, người luôn là chỗ dựa vững chắc bên cạnh tôi trong những lúc vui buồn. Và trở thành người cha tốt nhất có thể cho những đứa con xinh đẹp của tôi, niềm tự hào và niềm vui của tôi.

Cảm ơn rất nhiều.