Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, đang dùng bữa với các môn đệ, Đức Giê-su cảm thấy tâm thần xao xuyến. Người tuyên bố : “Thật, Thầy bảo thật anh em : có một người trong anh em sẽ nộp Thầy.” 22 Các môn đệ nhìn nhau, phân vân không biết Người nói về ai. 23 Trong số các môn đệ, có một người được Đức Giê-su thương mến. Ông đang dùng bữa, đầu tựa vào lòng Đức Giê-su. 24 Ông Si-môn Phê-rô làm hiệu cho ông ấy và bảo : “Hỏi xem Thầy muốn nói về ai?” 25 Ông này liền nghiêng mình vào ngực Đức Giê-su và hỏi : “Thưa Thầy, ai vậy?” 26 Đức Giê-su trả lời : “Thầy chấm bánh đưa cho ai, thì chính là kẻ ấy.” Rồi Người chấm một miếng bánh, trao cho Giu-đa, con ông Si-môn Ít-ca-ri-ốt. 27 Y vừa ăn xong miếng bánh, Xa-tan liền nhập vào y. Đức Giê-su bảo y : “Anh làm gì thì làm mau đi !” 28 Nhưng trong số các người đang dùng bữa, không ai hiểu tại sao Người nói với y như thế. 29 Vì Giu-đa giữ túi tiền, nên có vài người tưởng rằng Đức Giê-su nói với y : “Hãy mua những món cần dùng trong dịp lễ”, hoặc bảo y bố thí cho người nghèo. 30 Sau khi ăn miếng bánh, Giu-đa liền đi ra. Lúc đó, trời đã tối.

31 Khi Giu-đa đi rồi, Đức Giê-su nói : “Giờ đây, Con Người được tôn vinh, và Thiên Chúa cũng được tôn vinh nơi Người. 32 Nếu Thiên Chúa được tôn vinh nơi Người, thì Thiên Chúa cũng sẽ tôn vinh Người nơi chính mình, và Thiên Chúa sắp tôn vinh Người.

33 “Hỡi anh em là những người con bé nhỏ của Thầy, Thầy còn ở với anh em một ít lâu nữa thôi. Anh em sẽ tìm kiếm Thầy; nhưng như Thầy đã nói với người Do-thái : ‘Nơi tôi đi, các người không thể đến được’, bây giờ, Thầy cũng nói với anh em như vậy.”

36 Ông Si-môn Phê-rô nói với Đức Giê-su : “Thưa Thầy, Thầy đi đâu vậy?” Đức Giê-su trả lời : “Nơi Thầy đi, bây giờ anh không thể theo đến được; nhưng sau này anh sẽ đi theo.” 37 Ông Phê-rô thưa : “Thưa Thầy, sao con lại không thể đi theo Thầy ngay bây giờ được? Con sẽ thí mạng con vì Thầy !” 38 Đức Giê-su đáp : “Anh sẽ thí mạng vì Thầy ư? Thật, Thầy bảo thật cho anh biết : gà chưa gáy, anh đã chối Thầy ba lần.”

Đó là Lời Chúa

 

Lịch trình phụng vụ của Giáo hoàng Lêô từ tháng Tư đến tháng Bảy

Văn phòng Phụng vụ Giáo hoàng công bố lịch trình phụng vụ của Giáo hoàng Lêô từ tháng Tư đến tháng Bảy, bao gồm hai chuyến tông du và hai lễ thụ phong.

(Tin Vatican - Kielce Gussie)

Châu Phi vào tháng Tư

Mở đầu chương trình nghị sự là chuyến tông du thứ hai của Giáo hoàng trong năm 2026 - chuyến tông du kéo dài mười ngày tới bốn quốc gia ở Châu Phi: Algeria, Cameroon, Angola và Guinea Xích đạo từ ngày 13 đến 23 tháng Tư.

Đây là lần đầu tiên ngài đến lục địa Châu Phi kể từ khi được bầu làm Giáo hoàng vào năm ngoái. Tuy nhiên, Giáo hoàng Lêô đã đến thăm Kenya ít nhất sáu lần và Tanzania năm lần. Gần đây nhất, vào tháng 2 năm 2025, chỉ hai tháng trước khi được bầu làm Giáo hoàng, ngài đã đến Kenya để chủ trì lễ khánh thành một nhà nguyện mới ở Nairobi.

Khi còn là Bề trên Tổng quyền của Dòng Augustinô, ngài cũng thường đến thăm các cộng đoàn Dòng Augustinô ở Nigeria.

Ngày 26 tháng 4, Giáo hoàng sẽ chủ trì Thánh lễ phong chức linh mục tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô vào Chúa nhật thứ tư sau Lễ Phục sinh lúc 9 giờ sáng. Tám ứng viên từ Giáo phận Roma dự kiến sẽ được phong chức vào Chúa nhật đó, theo truyền thống được gọi là Chúa nhật Chúa Mục Tử Nhân Lành.

Tháng 5

Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ chủ trì Thánh lễ với lễ phong chức giám mục tại Vương cung thánh đường Thánh Gioan vào ngày 2 tháng 5 lúc 5 giờ chiều.

Thứ Sáu ngày 8 tháng 5, Đức Giáo Hoàng sẽ kỷ niệm một năm ngày đăng quang Giáo hoàng bằng chuyến thăm Đền thờ Đức Mẹ Mân Côi Pompeii lúc 10 giờ 30 sáng. Trong chuyến thăm Pompeii và Naples này, Đức Thánh Cha sẽ cử hành Thánh lễ và cầu nguyện tại đền thờ.

Ba tuần sau, khi trở về Rome, Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ chủ trì Thánh lễ trọng kính Lễ Hiện Xuống vào ngày 24 tháng 5 tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô lúc 10 giờ sáng.

Một chuyến tông du đến bán đảo Iberia và đảo Địa Trung Hải

Từ ngày 6 đến ngày 12 tháng 6, Đức Giáo Hoàng sẽ tông du đến Tây Ban Nha, thăm thủ đô Madrid, Barcelona - để khánh thành tòa tháp mới nhất và cao nhất của Vương cung thánh đường Sagrada Familia - trước khi kết thúc chuyến tông du của ngài tại quần đảo Canary.

Ngay sau chuyến tông du đến Tây Ban Nha, Đức Thánh Cha sẽ tiếp tục một chuyến tông du khác, nhưng lần này ở trong nội địa Ý. Vào ngày 20 tháng 6, Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ thăm mục vụ ở Pavia, một thành phố nằm ngay phía nam Milan. Tại đó, ngài sẽ đọc kinh chiều lúc 5 giờ chiều. Thành phố ở miền bắc nước Ý này có mối liên hệ mật thiết với Thánh Augustinô vì hài cốt của ngài được lưu giữ trong Vương cung thánh đường thánh Pietro ở Ciel d’Oro.

Chín ngày sau, vào ngày 29 tháng 6, Đức Giáo Hoàng sẽ chủ trì Thánh lễ với nghi thức làm phép và trao áo giây cho các Tổng giám mục mới tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô lúc 9 giờ 30 sáng, nhân Lễ trọng kính Thánh Tông đồ Phêrô và Phaolô.

Cuối cùng, vào ngày 4 tháng 7, Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ có chuyến thăm mục vụ đến Lampedusa và chủ trì Thánh lễ tại đó lúc 10 giờ sáng. Hòn đảo này là cửa ngõ cho hàng ngàn người di cư từ châu Phi và Trung Đông đến Ý và châu Âu.

 

1. Cảnh sát Paris đã ngăn chặn vụ đánh bom khủng bố nghi ngờ gần ngân hàng Bank of America.

Cảnh sát Pháp đã ngăn chặn một vụ tấn công bằng bom nghi ngờ xảy ra bên ngoài một tòa nhà của Ngân hàng Bank of America ở Paris, nhà chức trách cho biết hôm Chúa Nhật, 29 Tháng Ba. Một nghi phạm đã bị bắt giữ và một người khác đã trốn thoát.

Văn phòng công tố chống khủng bố quốc gia, gọi tắt là PNAT cho biết với hãng tin AP rằng họ đã mở cuộc điều tra về các cáo buộc liên quan đến khủng bố.

Các hành vi phạm tội bị nghi ngờ bao gồm cố ý gây thiệt hại bằng hỏa hoạn hoặc bằng các phương tiện nguy hiểm, chế tạo thiết bị gây cháy hoặc nổ, sở hữu và vận chuyển các thiết bị đó với ý định gây thiệt hại nguy hiểm, và tham gia vào một tổ chức tội phạm khủng bố.

Một người đã bị cảnh sát tạm giữ.

“Xin chúc mừng sự can thiệp nhanh chóng của một đơn vị cảnh sát thuộc sở cảnh sát Paris, nhờ đó đã ngăn chặn được một hành vi bạo lực mang tính khủng bố xảy ra đêm qua tại Paris”, Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez cho biết.

“Mức độ cảnh giác vẫn được duy trì ở mức rất cao,” ông Nuñez nói. “Tôi khen ngợi tất cả các lực lượng an ninh và tình báo, được huy động toàn diện dưới quyền chỉ huy của tôi trong bối cảnh quốc tế hiện nay.”

Đài phát thanh RTL, dẫn nguồn tin từ cảnh sát, đưa tin rằng vụ việc xảy ra vào sáng sớm thứ Bảy khi các viên chức cảnh sát phát hiện hai nghi phạm mang theo một túi mua sắm gần khuôn viên của Ngân hàng Bank of America ở quận 8 của thủ đô Paris.

Theo RTL, một trong hai nghi phạm, cầm bật lửa, đang cố gắng châm lửa một thiết bị, trong khi nghi phạm thứ hai đã trốn thoát. Sở cảnh sát Paris từ chối bình luận.

Kể từ khi chiến tranh Iran nổ ra, chính quyền Pháp đã tăng cường bảo vệ cá nhân cho một số nhân vật thuộc phe đối lập Iran và thắt chặt an ninh xung quanh các địa điểm có thể trở thành mục tiêu, bao gồm các địa điểm liên quan đến lợi ích của Mỹ và cộng đồng Do Thái, ông Nuñez cho biết hồi đầu tuần này.

[Politico: Paris cops thwart suspected terrorist bombing near Bank of America]

2. Tổng thống Trump gọi eo biển Hormuz là “eo biển Tổng thống Trump”.

Phát biểu tại một hội nghị đầu tư do Ả Rập Xê Út hậu thuẫn ở Miami tối thứ Sáu, Tổng thống Trump đã gọi eo biển Hormuz là “Eo biển Tổng thống Trump”, trước khi tự đính chính lại.

“Chúng tôi đang đàm phán, sẽ thật tuyệt nếu họ có thể làm điều gì đó, nhưng họ phải mở cửa eo biển Tổng thống Trump, ý tôi là eo biển Hormuz,” Tổng thống Trump nói, khiến khán giả bật cười. “Xin lỗi, tôi rất xin lỗi, đó là một sai lầm khủng khiếp. Tin giả sẽ nói, ‘Ông ấy vô tình nói.’ Không có sự việc nào với tôi, không nhiều lắm. Nếu có, chúng ta sẽ có một câu chuyện lớn.”

Sau đó, tổng thống tiếp tục đề cập đến quyết định đổi tên Vịnh Mexico thành Vịnh Mỹ sau khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai vào Tháng Giêng năm 2025.

[CBSNews: Trump refers to Strait of Hormuz as the “Strait of Trump”]

3. Ngũ Giác Đài chuẩn bị cho các chiến dịch trên bộ kéo dài nhiều tuần tại Iran:

Theo các quan chức Mỹ được tờ Washington Post dẫn lời, Ngũ Giác Đài đang chuẩn bị cho các chiến dịch trên bộ hạn chế kéo dài nhiều tuần ở Iran, có thể bao gồm các cuộc tấn công vào đảo Kharg và các địa điểm ven biển gần eo biển Hormuz.

Theo báo cáo của tờ Post, các kế hoạch này, dù không phải là một cuộc xâm lược toàn diện, có thể bao gồm các cuộc đột kích của lực lượng đặc nhiệm và bộ binh thông thường, khiến binh lính Mỹ phải đối mặt với máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Iran, hỏa lực mặt đất và chất nổ tự chế.

Theo báo cáo, việc Tổng thống Trump có chấp thuận bất kỳ kế hoạch nào trong số đó hay không vẫn còn là điều chưa chắc chắn.

“Nhiệm vụ của Ngũ Giác Đài là chuẩn bị mọi thứ để tạo điều kiện tối đa cho Tổng tư lệnh. Điều đó không có nghĩa là tổng thống đã đưa ra quyết định,” thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết trong một tuyên bố, trả lời các câu hỏi về bài báo của tờ Post.

Chính quyền Tổng thống Trump đã điều động Thủy Quân Lục Chiến Mỹ đến Trung Đông khi cuộc chiến ở Iran bước sang tuần thứ năm, đồng thời cũng đang lên kế hoạch gửi hàng ngàn binh sĩ thuộc Sư đoàn dù 82 của quân đội đến khu vực này.

Hôm Chúa Nhật, 29 Tháng Ba, Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, gọi tắt là CENTCOM cho biết khoảng 3.500 binh sĩ bổ sung đã đến Trung Đông trên tàu USS Tripoli.

Các thủy thủ và Thủy Quân Lục Chiến thuộc Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 đã đến khu vực này vào ngày 27 tháng 3, cùng với “máy bay vận tải và máy bay chiến đấu tấn công, cũng như các phương tiện tấn công đổ bộ và chiến thuật”, theo CENTCOM.

Các quan chức trao đổi với tờ Washington Post cho biết các cuộc thảo luận trong chính quyền suốt tháng qua đã đề cập đến khả năng chiếm giữ đảo Kharg, một trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran ở vùng Vịnh, và các cuộc đột kích vào các khu vực ven biển khác gần eo biển Hormuz để tìm kiếm và phá hủy các loại vũ khí có thể tấn công vào tàu thuyền thương mại và quân sự.

Theo báo cáo, một người cho rằng các mục tiêu đang được xem xét có thể sẽ mất “vài tuần, chứ không phải vài tháng” để hoàn thành, trong khi người khác ước tính thời gian có thể là “vài tháng”.

Ngũ Giác Đài vẫn chưa trả lời yêu cầu bình luận của tờ Post vào thứ Bảy. Iran cũng chưa phản hồi về bản báo cáo này.

Bản báo cáo được đưa ra trong bối cảnh Pakistan, quốc gia có chung đường biên giới dài 900 km với Iran, đang làm trung gian hòa giải giữa Washington và Tehran, tổ chức các cuộc đàm phán kéo dài hai ngày bắt đầu từ Chúa Nhật với các Ngoại trưởng của Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập.

Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, hôm Chúa Nhật cho biết “kẻ thù công khai gửi các thông điệp đàm phán và đối thoại nhưng lại bí mật lên kế hoạch tấn công trên bộ”.

Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời Ghalibaf đưa tin: “Họ không hề hay biết rằng người của chúng ta đang chờ đợi binh lính Mỹ đổ bộ xuống mặt đất để đốt phá và trừng phạt các đối tác khu vực của họ mãi mãi. Chúng ta vẫn đang tiếp tục nổ súng. Hỏa tiễn của chúng ta vẫn đang ở vị trí sẵn sàng”.

“ Quyết tâm và niềm tin của chúng ta đã được củng cố. Chúng ta nhận thức được những điểm yếu của kẻ thù, và chúng ta thấy rõ tác động của nỗi sợ hãi và sự kinh hoàng trong quân đội địch.”

Không rõ liệu Ghalibaf có đang phản hồi lại bài báo của tờ Post hay không.

Hôm thứ Tư, Ghalibaf đã cảnh báo rằng các báo cáo tình báo cho thấy “kẻ thù của Iran” đang lên kế hoạch xâm lược một hòn đảo của Iran với sự hỗ trợ từ một quốc gia giấu tên trong khu vực.

Ông nói rằng bất kỳ nỗ lực nào như vậy sẽ bị đáp trả bằng các cuộc tấn công có chủ đích vào “cơ sở hạ tầng trọng yếu” của quốc gia trong khu vực – mà ông không nêu tên – vốn hỗ trợ cho hoạt động này.

Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời một nguồn tin quân sự giấu tên cho biết hôm thứ Tư rằng Iran có thể mở một mặt trận mới ở cửa Biển Đỏ nếu xảy ra hành động quân sự trên “các hòn đảo của Iran hoặc bất cứ nơi nào khác trên lãnh thổ của chúng tôi”.

Nguồn tin nói với hãng thông tấn Tasnim rằng Iran có thể gây ra “mối đe dọa đáng kể” ở eo biển Bab al-Mandeb, nằm giữa Yemen và Djibouti.

Hãng thông tấn Tasnim sau đó dẫn lời một “nguồn tin đáng tin cậy” cho rằng phiến quân Houthi ở Yemen, được Iran hậu thuẫn, sẵn sàng đóng vai trò “nếu cần thiết để kiểm soát eo biển Bab al-Mandeb nhằm trừng phạt kẻ thù hơn nữa”.

[Al Jazeera English: Pentagon readies for weeks of US ground operations in Iran: Report]

4. Lãnh đạo mới của Iran có thể thay đổi lập trường về bom hạt nhân như thế nào?

Khi chương trình hạt nhân bí mật của Iran thu hút sự chú ý của quốc tế hơn hai thập niên trước, Tehran khẳng định rằng mục đích của họ là hòa bình và họ không có kế hoạch phát triển vũ khí.

Lãnh đạo tối cao của đất nước lúc bấy giờ, Ayatollah Ali Khamenei, thậm chí còn ban hành một fatwa, hay phán quyết pháp lý theo luật Hồi giáo, cấm vũ khí hạt nhân.

Nhưng cái chết của ông dưới tay Mỹ và Israel tháng trước có thể mở đường cho các phe phái cứng rắn nhất trong chế độ xem xét lại phán quyết. Cuộc tranh luận công khai ở Iran hiện đang hướng theo chiều hướng đó.

“Án tử hạt nhân đã chấm dứt,” Trita Parsi thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách Nhà nước Có trách nhiệm Quincy nói với CNN. “Quan điểm của giới tinh hoa cũng như dư luận đã thay đổi đáng kể về vấn đề này, điều này không có gì đáng ngạc nhiên khi Iran đã bị hai quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân ném bom hai lần trong lúc đang đàm phán.”

Trong nhiều năm, cựu lãnh đạo tối cao đã chống lại áp lực nội bộ đòi cho phép chế tạo vũ khí hạt nhân, đặc biệt là sau khi Tổng thống Donald Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân được đàm phán giữa Iran và chính quyền Obama vào năm 2018.

Trước sự leo thang thù địch từ phía Mỹ và Israel, Khamenei vẫn kiên định với học thuyết mà các chuyên gia gọi là “kiên nhẫn chiến lược”. Ông cho phép Iran từng bước đẩy mạnh chương trình làm giàu uranium, đưa vật liệu này ngày càng gần đến mức độ chế tạo vũ khí mà không vượt qua ngưỡng để phát triển bom thực sự.

Lời kêu gọi theo đuổi bom hạt nhân ngày càng mạnh mẽ hơn sau chiến dịch quân sự chưa từng có tiền lệ của Israel chống lại Iran năm ngoái, khiến một số lãnh đạo quân sự và hạt nhân của nước này thiệt mạng. Lời kêu gọi này lại càng gia tăng sau lệnh của Tổng thống Trump tấn công ba địa điểm hạt nhân quan trọng nhất của Iran.

Ngay cả trước những cuộc tấn công đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC đã cảnh báo rằng Tehran sẵn sàng thay đổi lập trường hạt nhân của mình.

[CBSNews: How Iran's new leadership could change its stance on nuclear bombs]

5. Iran đe dọa tấn công các trường đại học Mỹ ở Trung Đông.

Sáng sớm Chúa Nhật, chính quyền Iran đã đưa ra lời đe dọa đối với tất cả các trường đại học Mỹ ở Trung Đông.

“Tất cả nhân viên, giáo sư và sinh viên của các trường đại học Mỹ trong khu vực, cũng như cư dân sống xung quanh, được khuyến cáo nên giữ khoảng cách ít nhất một kilomet so với các trường đại học này để bảo đảm an toàn”, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết trong một tuyên bố.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết họ đưa ra lời đe dọa này để đáp trả cuộc tấn công vào Đại học Khoa học và Công nghệ Tehran.

Có một số trường đại học của Mỹ có chi nhánh tại khu vực Vịnh Ba Tư, chẳng hạn như Đại học Georgetown Qatar, Đại học Northwestern tại Qatar và Đại học New York Abu Dhabi.

[CBSNews: Iran threatens strikes on U.S. universities in the Middle East]

6. Chiếm đảo Kharg có thể là một rủi ro lớn mà lợi ích thu được lại rất ít.

Cựu Tư lệnh NATO, Đô Đốc Hải Quân Hoa Kỳ, James Stavridis, có bài nhận định nhan đề “Taking Kharg Island May Be a Big Risk for Little Reward”, nghĩa là “Chiếm đảo Kharg có thể là một rủi ro lớn mà lợi ích thu được lại rất ít.” Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Phương Thảo.

Mỹ đang cân nhắc sử dụng Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 để chiếm giữ đảo Kharg, một hòn đảo quan trọng đối với xuất khẩu dầu mỏ của Iran.

Nhiệm vụ này sẽ đầy thách thức, khi Thủy Quân Lục Chiến phải đối mặt với nguy cơ bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa, tàu thuyền nhỏ và hỏa tiễn phóng từ mặt đất khi tiếp cận hòn đảo.

Mỹ hy vọng việc xâm lược đảo Kharg có thể tạo ra con bài mặc cả để buộc Tehran mở lại eo biển Hormuz, nhưng không rõ liệu chế độ Iran có bị đe dọa vì mất đảo hay không.

Ngay cả khi Tổng thống Donald Trump nói về việc “giảm dần” các hành động quân sự chống lại Iran, vẫn có nhiều cuộc thảo luận về việc sử dụng Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31, gọi tắt là MEU, với trọng tâm là tàu đổ bộ khổng lồ USS Tripoli, để chiếm giữ và kiểm soát đảo Kharg ở phía bắc Vịnh Ba Tư.

Đảo Kharg rộng tám dặm vuông phần lớn được bao phủ bởi các khu phức hợp chứa dầu và đường ống dầu khổng lồ, vận chuyển 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran ra biển từ đất liền, chỉ cách đó 15 dặm. Mặc dù Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công hạn chế vào Kharg, nhưng việc xâm chiếm thành công nơi này không chỉ làm tê liệt thêm nền kinh tế của Iran mà còn có thể cung cấp một con bài mặc cả để buộc Tehran mở lại eo biển Hormuz ở cửa vịnh.

Liệu đây có phải là một nhiệm vụ khả thi đối với lực lượng Thủy quân lục chiến không? Mức độ rủi ro sẽ như thế nào? Và chiến lược đàm phán có hợp lý không?

Tôi lớn lên trong lực lượng Thủy quân lục chiến: Cha tôi là sĩ quan bộ binh chiến đấu trong Thế chiến II, Chiến tranh Bắc Hàn và Chiến tranh Việt Nam. Thật tiếc là ông ấy không còn ở đây để tôi hỏi những câu hỏi này, nhưng ông ấy đã về với Chúa vài năm trước. Tuy nhiên, tôi biết rằng nếu tôi hỏi ông ấy một đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến, gọi tắt là MEU có thể làm được gì, câu trả lời của ông ấy sẽ là: “Bất cứ điều gì.”

Điều đó có vẻ hơi phóng đại, nhưng ba tàu của một Lực lượng Viễn chinh Thủy quân lục chiến sở hữu năng lực chiến đấu rất lớn. Trên các tàu này có tới 2.500 lính Thủy quân lục chiến và thủy thủ Hải quân, mang sức mạnh tương đương một tiểu đoàn bộ binh tinh nhuệ. Chúng cũng có một lực lượng không quân mạnh mẽ với các máy bay chiến đấu F-35B Lightning II tiên tiến (phiên bản của Thủy quân lục chiến có khả năng cất cánh ngắn và hạ cánh thẳng đứng, nên không cần Hàng Không Mẫu Hạm), máy bay cánh quạt nghiêng MV-22B Osprey (dành cho hậu cần và tấn công đường không), và trực thăng MH-60S Seahawk (dành cho các nhiệm vụ trinh sát, tấn công và hỗ trợ).

Lữ đoàn viễn chinh thủy quân lục chiến số 31, đóng tại Okinawa, Nhật Bản, dự kiến sẽ đến vào cuối tuần này; một lực lượng thủy quân lục chiến thứ hai, Lữ đoàn viễn chinh thủy quân lục chiến số 11 tập trung trên tàu USS Boxer, đang trên đường từ San Diego và có thể đến trong vòng ba đến bốn tuần. Khi được hỗ trợ bởi khoảng 300 máy bay chiến đấu đã có mặt tại khu vực và hơn 20 tàu chiến mà Mỹ đang triển khai cho Chiến dịch Epic Fury, các lữ đoàn viễn chinh thủy quân lục chiến sẽ trở thành những quân cờ mới đầy quyền lực trên bàn cờ ở Trung Đông.

Thử thách đầu tiên, trước cả khi nghĩ đến việc đổ bộ lên Kharg, là đưa các tàu của Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến vượt qua eo biển Hormuz. Khi tiếp cận eo biển, Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ, gọi tắt là CENTCOM sẽ phải giả định rằng các tàu này đã được định vị địa lý bởi Iran hoặc đồng minh Nga của họ, những người đang cung cấp thông tin tình báo rất chi tiết cho Tehran. Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 tại Tripoli sẽ là mục tiêu hàng đầu của Iran — vừa để bảo vệ Kharg và vừa để tạo tiếng vang cũng như nâng cao tinh thần cho Iran nếu tấn công thành công lực lượng tinh nhuệ này.

Tôi đoán rằng tàu Tripoli và các tàu hộ tống hải quân của nó (hai tàu đổ bộ bổ sung, cộng với hai hoặc ba tàu khu trục mang hỏa tiễn dẫn đường) sẽ phải chiến đấu để vượt qua eo biển. Người Iran sẽ sử dụng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn; các tàu nhỏ, một số được chất đầy chất nổ cho các nhiệm vụ điều khiển từ xa và có khả năng cảm tử; hỏa tiễn đạn đạo tầm ngắn phóng từ mặt đất từ các bệ phóng di động (còn gọi là các nền tảng “di chuyển và bắn”); và hàng chục hoặc thậm chí hàng trăm quả thủy lôi được rải trong eo biển Hormuz. CENTCOM sẽ đáp trả bằng nguồn lực đáng kể, từ việc thu thập thông tin tình báo bằng máy bay điều khiển từ xa hoạt động trong thời gian dài đến việc bảo vệ bằng máy bay chiến đấu 24/7 và các tàu hộ tống hỏa tiễn dẫn đường bổ sung để giúp các tàu vượt qua quãng đường 100 dặm.

Giả sử lực lượng viễn chinh vượt qua eo biển mà không chịu tổn thất đáng kể, thách thức tiếp theo sẽ là tiến đến phần phía bắc của Vịnh Ba Tư, gần Kharg. Người Iran sẽ tiếp tục tấn công các tàu bằng máy bay điều khiển từ xa và có thể sử dụng các tàu buôn ngụy trang (bao gồm cả những chiếc thuyền buồm phổ biến ở Vịnh Ba Tư) để giám sát và có khả năng tấn công. Hạm đội 5 của Hải quân Hoa Kỳ tại Bahrain sẽ cung cấp thêm sự bảo vệ trên biển, và các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh cũng có tàu hộ vệ và tàu tuần tra hỏa tiễn dẫn đường để hỗ trợ.

Một khi đã chiếm được vị trí ngoài khơi Kharg, Thủy Quân Lục Chiến sẽ cần ưu thế tuyệt đối trên không và trên biển trong phạm vi ít nhất 100 dặm xung quanh hòn đảo. May mắn thay, Kharg được cấu tạo từ san hô (không giống như cát núi lửa mà Thủy Quân Lục Chiến phải đối mặt ở Iwo Jima năm 1945), có nghĩa là người Iran sẽ khó có thể đào hào và phòng thủ. Và hiện tại, nó được bảo vệ khá lỏng lẻo — mặc dù điều này có thể nhanh chóng thay đổi.

Các cuộc tấn công gần đây của Mỹ đã làm suy yếu hệ thống phòng không và phòng thủ trên biển của hòn đảo, bao gồm hỏa tiễn đất đối không HAWK và pháo phòng không Oerlikon. Để tăng cường hỗ trợ không kích tầm gần, Không quân đã triển khai máy bay A-10 Warthog và Lục quân sử dụng trực thăng tấn công Apache.

Lực lượng mặt đất có thể sẽ được đổ bộ lên Kharg bằng đường không, cả từ máy bay Osprey và trực thăng, và họ sẽ ngay lập tức tìm cách chiếm quyền kiểm soát các cơ sở chỉ huy và kiểm soát, đặc biệt là những cơ sở liên quan đến hệ thống phân phối dầu. Bất kỳ binh lính mặt đất nào của Iran vẫn còn khả năng chiến đấu sau các cuộc tấn công trước đó đều có thể dễ dàng bị đánh bại bởi các đợt tấn công đầu tiên của quân đội Mỹ. Ở đây có nguồn nước ngọt dồi dào, một điều hiếm hoi trên một hòn đảo ở Vịnh Ba Tư.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại những rủi ro và cạm bẫy đáng kể. Có khoảng 20.000 người Iran trên đảo (hầu hết là công nhân dầu mỏ dân sự) cần được cách ly trong nhà hoặc di tản; người Iran có thể đã gài những bẫy mìn tinh vi; Iran có thể tấn công thành công một trong những tàu đổ bộ lớn (như người Á Căn Đình đã làm với người Anh trong Chiến tranh Falklands năm 1982). Thương vong của Mỹ gần như chắc chắn sẽ tăng nhanh so với 13 người đã thiệt mạng trong Chiến dịch Epic Fury cho đến nay.

Có một phương án ít rủi ro hơn có thể đang được xem xét: đó là sử dụng lực lượng viễn chinh thủy quân lục chiến để phong tỏa hòn đảo thay vì chiếm giữ nó, điều này có thể dẫn đến ít thương vong hơn và đạt được hiệu quả kinh tế tương tự.

Cuối cùng, nếu ý tưởng là đàm phán với Tehran để mở cửa eo biển Hormuz, thì không rõ liệu các nhà lãnh đạo còn lại của chế độ có bị đe dọa bởi nguy cơ mất Kharg hay không. Họ biết rằng Mỹ, quốc gia mà họ coi là hoàn toàn không đáng tin cậy, có thể phá hủy hòn đảo bất cứ lúc nào, bất kể thỏa thuận nào. Vì vậy, họ có thể ngần ngại đồng ý từ bỏ bất cứ điều gì để đổi lấy Kharg và tiếp tục gây áp lực lên Mỹ thông qua việc siết chặt hơn nữa việc đóng cửa eo biển.

Liệu Thủy quân lục chiến có thể chiếm được Kharg và bổ sung chiến công này vào lịch sử hào hùng của họ trong việc chiếm giữ và kiểm soát các hòn đảo xa xôi hay không? Tôi sẽ không đặt cược chống lại họ.

Nhưng một cuộc xâm lược như vậy có lẽ sẽ không hề chính xác – dự kiến sẽ có thương vong gia tăng ở cả hai phía và trong số dân thường – và vẫn để lại cho Iran nhiều cơ hội khác để gây hỗn loạn và cải thiện vị thế đàm phán của mình.

[Bloomberg: Taking Kharg Island May Be a Big Risk for Little Reward]

7. Giới chức Iran bắt giữ 35 người với cáo buộc quay phim trái phép và đưa tin sai sự thật.

Hôm Chúa Nhật, 29 Tháng Ba, đài truyền hình quốc gia Iran cho biết chính quyền Iran đã bắt giữ 35 người tại tỉnh Lorestan, miền tây Iran.

Theo báo cáo, 16 người đã bị bắt giữ với cáo buộc quay phim trái phép các địa điểm nhạy cảm và quân sự, cũng như cộng tác với các mạng truyền thông “thù địch”, và 19 người khác bị giam giữ với cáo buộc phát tán thông tin sai lệch.

Đài truyền hình quốc gia Iran cũng tuyên bố nước này kiểm soát hoàn toàn các vùng biển trọng yếu gần eo biển Hormuz.

Họ cảnh báo về việc trả đũa đối với lực lượng Mỹ trong khu vực, nói rằng Iran đang chờ đợi lực lượng Mỹ tiến vào tầm bắn và cảnh báo rằng họ có thể bị tấn công bằng các hệ thống hỏa tiễn ven biển.

Họ khẳng định rằng tàu USS Abraham Lincoln đã buộc phải di chuyển cách xa vùng biển lãnh thổ Iran hàng trăm dặm do các hoạt động và di chuyển hỏa tiễn của Iran.

Đài truyền hình quốc gia Iran cũng lên án các cuộc tấn công vào các trường đại học Iran cho thấy 'mô hình nhất quán và rõ ràng' nhằm làm suy yếu chủ quyền.

Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào các trường đại học Iran cấu thành hành vi vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế và cho thấy một chiến lược được thiết kế để làm suy yếu khả năng tự vệ của Iran, theo Helyeh Doutaghi, một nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Đại học Tehran.

Iran đã cáo buộc Mỹ và Israel nhiều lần ném bom các cơ sở giáo dục của nước này, bao gồm cả Đại học Khoa học và Công nghệ Iran ở Tehran.

Tuần trước, một cuộc không kích đã khiến Saeed Shamghadri, phó giáo sư Khoa Kỹ thuật Điện tại Đại học Khoa học và Công nghệ Iran, thiệt mạng.

Những cuộc tấn công này, cùng với nhiều năm trừng phạt, “cho thấy một mô hình nhất quán và rõ ràng” nhằm vào “sự kém phát triển và phi công nghiệp hóa có hệ thống các năng lực nội địa của Iran, vốn từ lâu đã cho phép nước này khẳng định chủ quyền của mình”, Doutaghi nói với Al Jazeera.

Những hình ảnh do Doutaghi chia sẻ cho thấy sự tàn phá trên quy mô lớn tại các văn phòng và lớp học ở một trong những trường đại học tại Tehran.

[Politico: Iranian authorities arrest 35 over accusations of illegal filming and false information]

8. Pakistan đạt được thỏa thuận với Iran để cho phép 20 tàu đi qua eo biển Hormuz.

Iran đã đồng ý cho phép 20 tàu mang cờ Pakistan đi qua eo biển Hormuz, điều mà Islamabad gọi là một bước tiến có ý nghĩa hướng tới việc giảm bớt một trong những cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong lịch sử hiện đại.

Thủ tướng Pakistan, Shehbaz Sharif, đã thông báo về động thái này hôm Chúa Nhật, 29 Tháng Ba, và cho biết hai tàu sẽ đi qua lại mỗi ngày.

Ông mô tả quyết định của Iran là “dấu hiệu báo trước hòa bình”, có thể giúp khôi phục ổn định cho một khu vực đang trên bờ vực xung đột, đồng thời ca ngợi đó là “một cử chỉ đáng hoan nghênh và mang tính xây dựng”.

Đáng chú ý, ông đã gửi thư trực tiếp tới Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, một tín hiệu cho thấy Islamabad, quốc gia đang nỗ lực ngoại giao để chấm dứt chiến tranh, coi thỏa thuận này không chỉ đơn thuần là một thỏa thuận vận chuyển song phương.

Eo biển này đã bị đóng cửa hoàn toàn kể từ khi Hoa Kỳ và Israel phối hợp tấn công Iran vào ngày 28 tháng 2, giết chết lãnh đạo tối cao Ali Khamenei và gây ra cuộc chiến khiến khoảng 2.000 người Iran và hơn 1.100 người ở Li Băng thiệt mạng, đồng thời gây chấn động thị trường toàn cầu.

“Eo biển Hormuz không phải là điểm nghẽn dầu mỏ,” cựu bộ trưởng Qatar Mohammed Al-Hashemi viết trong một bài bình luận trên Al Jazeera tuần này. “Nó là van động mạch chủ của nền sản xuất toàn cầu hóa – và giống như bất kỳ van nào, khi nó hỏng, toàn bộ hệ thống tuần hoàn sẽ sụp đổ.”

Khi khoảng 2.000 tàu thuyền bị mắc kẹt ở cả hai bên eo biển hẹp, giá dầu đã tăng vọt lên hơn 100 đô la một thùng, tăng khoảng 40%.

Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC đã biến eo biển này thành một trạm kiểm soát. Các tàu muốn đi qua phải cung cấp thông tin chi tiết về hàng hóa, danh sách thủy thủ đoàn và điểm đến cho các trung gian được IRGC phê duyệt, nhận mã thông hành và được hộ tống qua vùng biển thuộc lãnh thổ Iran.

Ít nhất hai tàu đã trả tiền để được phép đi qua khu vực này, được tường trình với giá 2 triệu đô la Mỹ, thanh toán bằng nhân dân tệ Trung Quốc.

Quốc hội Iran hiện đang tiến hành hợp pháp hóa thỏa thuận này như một nguồn thu tiềm năng.

Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim hôm thứ Sáu cho biết các tàu của Malaysia được phép đi qua eo biển và ông đã cảm ơn Tổng thống Iran, Masoud Pezeshkian.

Chỉ có khoảng 150 tàu thuyền đi qua được tuyến đường này kể từ khi chiến tranh bắt đầu, tương đương với lưu lượng giao thông một ngày bình thường. Lưu lượng giao thông hàng hải qua tuyến đường thủy này đã giảm 90%.

Ngozi Okonjo-Iweala, nhà lãnh đạo Tổ chức Thương mại Thế giới, cho biết thương mại toàn cầu đang trải qua “những gián đoạn tồi tệ nhất trong 80 năm qua”.

Thông báo hôm thứ Bảy là kết quả của một tuần ngoại giao căng thẳng giữa Pakistan và các bên liên quan. Tư lệnh quân đội Pakistan, Thống soái Asim Munir, đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Donald Trump hôm Chúa Nhật.

Ông Dar cũng đã có các cuộc điện đàm với những người đồng cấp Iran và Thổ Nhĩ Kỳ.

Pakistan có chung đường biên giới dài 900 km (560 dặm) với Iran.

“Nếu các bên mong muốn, Islamabad luôn sẵn sàng đăng cai các cuộc đàm phán,” phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Tahir Andrabi nói với Al Jazeera tuần trước.

Trong khi đó, Tổng thống Trump lại đang làm cho eo biển này trở nên nổi tiếng theo cách riêng của mình.

Phát biểu tại một diễn đàn nhà đầu tư ở Miami, ông đã gọi nơi này là “Eo biển Tổng thống Trump”, trước khi tự sửa sai. “Tôi xin lỗi, tôi thực sự rất tiếc. Một sai lầm khủng khiếp”, ông nói với đám đông.

Iran đã yêu cầu sự công nhận chính thức của cộng đồng quốc tế về quyền kiểm soát eo biển của mình như một điều kiện để chấm dứt chiến tranh. Quốc hội nước này đang soạn thảo luật để hợp thức hóa việc thu phí vĩnh viễn.

Sultan Al Jaber, một bộ trưởng của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, cho rằng hành động siết chặt kiểm soát này là “khủng bố kinh tế”, đồng thời cảnh báo rằng “mọi quốc gia đều phải trả tiền chuộc tại cây xăng, cửa hàng tạp hóa, hiệu thuốc”.

Tổng thống Trump cho biết Washington đã giảm các cuộc tấn công vào các nhà máy điện của Iran trong 5 ngày, thời hạn kết thúc vào thứ Bảy. Israel tuyên bố các cuộc tấn công của họ sẽ tiếp tục bất chấp điều đó.

[Al Jazeera English: Pakistan secures Iran deal to send 20 ships through Strait of Hormuz]

9. Mỹ cáo buộc “các lực lượng dân quân khủng bố tay sai của Iran” gây ra vụ tấn công nhắm vào nhà riêng của tổng thống vùng Kurdistan thuộc Iraq.

Theo thông tin từ một quan chức chính quyền khu vực gửi cho hãng tin AP, dinh thự của ông Nechirvan Barzani, chủ tịch vùng tự trị người Kurd ở phía bắc Iraq, tại thành phố Duhok, đã bị tấn công vào hôm thứ Bảy, gây thiệt hại nhưng không có thương vong.

Vị quan chức này, người yêu cầu giấu tên vì không được phép bình luận công khai, cho biết căn nhà đó không có người ở vào thời điểm đó.

Chưa có nhóm nào nhận trách nhiệm về vụ tấn công. Tuy nhiên, trong một tuyên bố tối thứ Bảy, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott đã đổ lỗi cho “các lực lượng dân quân khủng bố ủy nhiệm của Iran tại Iraq” về vụ tấn công này.

Ông Pigott tuyên bố: “Hoa Kỳ kiên quyết và mạnh mẽ lên án các cuộc tấn công khủng bố hèn hạ do các nhóm dân quân khủng bố tay sai của Iran tại Iraq thực hiện nhằm vào tư dinh riêng của Tổng thống Khu tự trị Kurdistan thuộc Iraq, ông Nechirvan Barzani”.

Theo một tuyên bố từ văn phòng của Thủ tướng Iraq Mohammed Shiite al-Sudani, ông cũng đã lên án vụ tấn công trong cuộc điện đàm với Barzani, gọi đó là một hành động “ghê tởm”.

Ông Al-Sudani cho biết một nhóm an ninh và kỹ thuật chung từ chính quyền liên bang và chính quyền khu vực người Kurd ở phía bắc sẽ điều tra và có biện pháp pháp lý đối với những người chịu trách nhiệm.

Ông Qubad Talabani, Phó Thủ tướng vùng Kurdistan, cho biết các nhóm vũ trang hoạt động ngoài tầm kiểm soát của nhà nước đang đặt ra mối đe dọa ngày càng lớn đối với sự ổn định của đất nước.

[CBSNews: U.S. blames “Iran's terrorist militia proxies” for strike targeting home of Iraqi Kurdistan's president]

10. Hai tàu chở khí hóa lỏng, gọi tắt là LPG hướng đến Ấn Độ đã an toàn đi qua eo biển Hormuz.

Hai tàu chở khí hóa lỏng, gọi tắt là LPG hướng đến Ấn Độ, chở khoảng 94.000 tấn khí đốt dùng để nấu ăn, đã an toàn đi qua eo biển Hormuz và đang trên đường đến Ấn Độ. Thủ tướng Narendra Modi cho biết trong một tuyên bố rằng các tàu chở dầu dự kiến sẽ đến Mumbai trong tuần này.

Những con tàu này là những tàu mang cờ Ấn Độ mới nhất vượt qua được điểm thắt cổ chai. Bốn tàu chở khí hóa lỏng, gọi tắt là LPG đã hoàn thành việc vượt biển, trong khi ba tàu khác vẫn đang ở khu vực phía tây của eo biển, dữ liệu theo dõi tàu của LSEG cho thấy vào hôm Chúa Nhật, 29 Tháng Ba.

Modi cho biết hiện có tổng cộng 18 tàu mang cờ Ấn Độ với 485 thuyền viên người Ấn Độ vẫn đang ở khu vực phía tây Vịnh Ba Tư.

Ấn Độ, quốc gia nhập khẩu khí hóa lỏng, gọi tắt là LPG lớn thứ hai thế giới, năm ngoái đã tiêu thụ 33,15 triệu tấn khí đốt này, trong đó nhập khẩu chiếm khoảng 60% nhu cầu. Khoảng 90% lượng nhập khẩu đó đến từ Trung Đông.

[Politico: Two India-bound LPG tankers safely transit Strait of Hormuz]

11. Tổng thống Zelenskiy đến Jordan để tham dự “các cuộc họp quan trọng”.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã hạ cánh xuống Jordan hôm Chúa Nhật, 29 Tháng Ba, để tham dự những cuộc gặp mà ông cho là “quan trọng”.

Đây là điểm dừng chân mới nhất trong chuyến công du vùng Vịnh của ông, nơi ông đã gặp gỡ các nhà lãnh đạo và ký kết các thỏa thuận quốc phòng với cả Qatar và Ả Rập Xê Út.

“An ninh là ưu tiên hàng đầu, và điều quan trọng là tất cả các đối tác phải nỗ lực hết sức vì điều đó,” Tổng thống Zelenskiy nói.

Kinh nghiệm về chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, được phát triển trong bốn năm tự vệ trước các cuộc tấn công của Nga, đang được các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư săn đón khi họ tìm cách tự vệ trước các cuộc tấn công tương tự của Iran.

[Al Jazeera English: Zelensky arrives in Jordan for “important meetings”]

12. Ông Araghchi của Iran lên án việc Israel sát hại các nhà báo ở Li Băng.

Hôm Chúa Nhật, 29 Tháng Ba, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã lên án việc Israel sát hại ba nhà báo ở Li Băng, mô tả vụ tấn công là một “vụ ám sát có chủ đích”.

Araghchi cho biết các vụ giết người này “không chỉ là một mất mát to lớn đối với cộng đồng truyền thông trong khu vực và trên thế giới, mà còn là một lời cảnh báo nghiêm trọng đối với lương tâm toàn cầu”.

“Hành động này, rõ ràng là một vụ ám sát có chủ đích với mục đích vượt xa việc loại bỏ cá nhân, là một nỗ lực rõ ràng nhằm 'khủng bố sự thật' và bịt miệng những người nói lên sự thật.”

Ông lưu ý rằng Israel có “lịch sử lâu dài” tấn công vào giới truyền thông, điều mà ông cho là “vi phạm rõ ràng” luật pháp và các công ước quốc tế.

Araghchi cũng than thở rằng Iran không phải là bên khởi xướng cuộc chiến mà nước này đã phải gánh chịu “những tổn thất đáng kể”, cả về thương vong về người lẫn nhà cửa và cơ sở hạ tầng dân sự.

Ông cho rằng bồi thường là một trong những yêu cầu cần được thảo luận trong bất kỳ cuộc đàm phán nào, đồng thời nói thêm rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz và dỡ bỏ lệnh trừng phạt là những vấn đề quan trọng khác cần được xem xét.

“Chúng tôi sẵn sàng hướng tới một nền hòa bình bền vững,” ông nói.

[Al Jazeera English: Iran’s Araghchi condemns Israeli killing of journalists in Lebanon]

13. Bahrain tuyên bố lệnh cấm hàng hải để bảo vệ bờ biển nước này.

Bahrain đã tuyên bố lệnh cấm hàng hải, cho biết lệnh này sẽ có hiệu lực “cho đến khi có thông báo mới” để bảo vệ bờ biển của quốc gia vùng Vịnh này, trong bối cảnh các cuộc tấn công liên tục từ Iran.

Lệnh cấm sẽ áp dụng cho các thủy thủ sử dụng tàu đánh cá và tàu du lịch, và sẽ có hiệu lực hàng ngày từ 6 giờ chiều đến 4 giờ sáng theo giờ địa phương, Bộ trưởng Nội vụ nước này cho biết hôm nay.

Bộ này cho biết các biện pháp mới được thực thi do “hành động gây hấn trắng trợn của Iran” và “những rủi ro nghiêm trọng” mà nó gây ra đối với sự an toàn của công dân và cư dân.

Thông báo này kêu gọi “tất cả những người đi biển tuân thủ thời gian cấm đi lại trên biển và tránh tiếp cận bờ biển để bảo đảm an toàn và tránh trách nhiệm pháp lý”.

[Al Jazeera English: Bahrain announces maritime ban to protect country's coasts]

 

1. Nhóm phiến quân ủng hộ Ukraine tuyên bố đã vô hiệu hóa thiết bị tác chiến điện tử tại tỉnh Novgorod của Nga.

Các thành viên của nhóm du kích Atesh thân Ukraine đã vô hiệu hóa thiết bị tác chiến điện tử của Nga tại tỉnh Novgorod của Nga, nhóm này tuyên bố trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm Chúa Nhật, 29 Tháng Ba.

Atesh tuyên bố rằng các thành viên của nhóm này, phối hợp với Quân đội Ukraine, đã đốt cháy ba cột phát sóng di động được trang bị ăng-ten tác chiến điện tử vào ngày 17 tháng 3.

Các vụ cháy tháp điều khiển từ xa, xảy ra tại các khu dân cư Okhvat, Demyansk và Valdai, đã hạn chế sự can thiệp của lực lượng chống máy bay điều khiển từ xa, “cho phép máy bay điều khiển từ xa của Ukraine bay qua... và tấn công một nhà máy sửa chữa máy bay ở Staraya Russa”, nhóm này tuyên bố.

Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, các cơ sở tại Nhà máy sửa chữa máy bay số 123 ở thị trấn Staraya, Nga đã bị tấn công vào ngày 17 tháng 3, bao gồm cả một nhà chứa máy bay dùng để bảo dưỡng máy bay Il-76 và L-410.

Nhà máy này chuyên sửa chữa và hiện đại hóa máy bay vận tải quân sự và các bộ phận của chúng. Nhà máy có đường băng riêng, cho phép tiếp nhận máy bay hạng nặng trực tiếp tại chỗ.

Atesh cho rằng việc khôi phục nhà máy dự kiến sẽ mất nhiều tháng.

Phong trào Atesh thường xuyên thực hiện các cuộc tấn công phá hoại trên lãnh thổ Nga và các khu vực bị Nga tạm chiếm ở Ukraine.

Trong năm qua, các đặc vụ của Atesh tuyên bố đã phá hoại các đầu mối hỏa xa trọng yếu, một đầu máy xe lửa, cũng như một nhà máy sản xuất vũ khí phòng không của Nga, cùng nhiều mục tiêu khác.

Quân đội Ukraine thường xuyên tấn công các cơ sở hạ tầng quân sự sâu bên trong lãnh thổ Nga nhằm làm suy yếu hỏa lực của Mạc Tư Khoa, trong bối cảnh Mạc Tư Khoa tiếp tục cuộc xâm lược Ukraine. Nhà máy sửa chữa máy bay số 123 nằm cách biên giới Ukraine-Nga khoảng 750 km (khoảng 466 dặm).

[CBSNews: Pro-Ukrainian partisans disable electronic warfare equipment in Russia's Novgorod Oblast, group claims]

2. Cuộc tấn công của Iran vào căn cứ không quân của Ả Rập Xê Út đã gây thiệt hại nặng nề cho các máy bay giám sát quan trọng của Mỹ.

Theo các quan chức được tờ Wall Street Journal dẫn lời và đoạn video đăng tải trực tuyến hôm Chúa Nhật, một máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát quan trọng của Mỹ đã bị hư hại nặng trong một cuộc tấn công của Iran vào căn cứ không quân ở Ả Rập Xê Út.

Cuộc tấn công của Iran vào căn cứ không quân Prince Sultan hôm thứ Sáu đã làm hư hại máy bay Boeing E-3 Sentry, một máy bay Hệ thống Cảnh báo và Kiểm soát Trên không, gọi tắt là AWACS sử dụng radar tiên tiến để theo dõi máy bay và hỏa tiễn từ khoảng cách hàng trăm km, cung cấp cho các chỉ huy hình ảnh thời gian thực về chiến trường từ trên không.

Tờ báo này dẫn lời các quan chức Mỹ và Ả Rập cho biết một chiếc E-3 Sentry nằm trong số những máy bay bị hư hại trong vụ tấn công. Đoạn video được đăng tải trực tuyến cũng cho thấy một chiếc Boeing E-3 Sentry bị hư hại nặng.

Theo các nguồn tin, trước vụ tấn công vào căn cứ không quân ở Ả Rập Xê Út, Mỹ chỉ còn 16 máy bay E-3 Sentry hoạt động, giảm mạnh so với con số khoảng 30 chiếc cách đây vài thập niên.

Báo cáo cho biết phi đội E-3 Sentry hiện không có máy bay thay thế nào dễ dàng và sẵn sàng đưa vào sử dụng, và máy bay thay thế gần nhất, E-7 Wedgetail, dự kiến sẽ có giá 700 triệu đô la.

Theo các báo cáo hôm thứ Bảy, vụ tấn công, bao gồm ít nhất một hỏa tiễn và một số máy bay điều khiển từ xa, đã làm bị thương 12 binh sĩ Mỹ và làm hư hại một số máy bay tiếp nhiên liệu.

Kể từ khi cuộc chiến với Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, hơn 300 binh sĩ Mỹ đã bị thương và 13 người thiệt mạng trong chiến đấu.

Trong một cuộc phỏng vấn với đài NBC hôm thứ Bảy, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết hình ảnh vệ tinh do Nga chụp về căn cứ không quân Prince Sultan đã được chia sẻ với Iran chỉ vài ngày trước vụ tấn công.

Tổng thống Zelenskiy nói ông “hoàn toàn” tin tưởng rằng Nga chịu trách nhiệm cung cấp thông tin tình báo cho Iran để giúp họ tấn công vào lực lượng Mỹ trên khắp Trung Đông.

“Tôi nghĩ rằng việc giúp đỡ người Iran là có lợi cho Nga. Và tôi không tin — tôi biết — rằng họ chia sẻ thông tin,” Tổng thống Zelenskiy nói trong cuộc phỏng vấn.

Tổng thống Zelenskiy đã chia sẻ với NBC bản tóm tắt báo cáo hàng ngày mà ông nhận được từ các cơ quan tình báo Ukraine, cho thấy các vệ tinh của Nga đã chụp ảnh căn cứ không quân vào ngày 20, 23 và 25 tháng 3. Ông nói trong cuộc phỏng vấn rằng những bức ảnh liên tiếp cho thấy một cuộc tấn công đang được lên kế hoạch.

“Chúng tôi biết rằng nếu họ chụp ảnh một lần, họ đang chuẩn bị. Nếu họ chụp ảnh lần thứ hai, đó giống như một cuộc diễn tập. Lần thứ ba có nghĩa là trong một hoặc hai ngày nữa, họ sẽ tấn công”, ông nói. NBC cho biết cuộc họp báo của họ với Tổng thống Zelenskiy không bao gồm bằng chứng về hình ảnh vệ tinh của Nga hoặc nêu rõ Ukraine đã thu thập thông tin tình báo đó bằng cách nào.

Theo các báo cáo ngày 14 tháng 3, căn cứ không quân này trước đó đã bị Iran tấn công, gây hư hại nhưng không phá hủy năm máy bay tiếp nhiên liệu trên không của Không quân Mỹ.

Trước đó trong cuộc chiến, Tổng thống Donald Trump từng nói rằng việc Nga cung cấp thông tin cho Iran để giúp Tehran tấn công vào quân nhân và tài sản của Mỹ ở Trung Đông là không quan trọng.

Tổng thống Trump đã bác bỏ tầm quan trọng của việc chia sẻ thông tin như vậy sau khi ông tham dự lễ chuyển giao trang trọng cho sáu binh sĩ dự bị của quân đội thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa ở Kuwait vào ngày 1 tháng 3, một ngày sau khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống lại Iran.

Ông không xác nhận các báo cáo của hãng tin AP và các phương tiện truyền thông khác rằng các quan chức tình báo Mỹ tin rằng Nga đã cung cấp cho Iran thông tin mục tiêu như vậy. Nhưng nếu Mạc Tư Khoa đang chuyển giao những chi tiết đó, ông nói, thì Iran chẳng được lợi gì nhiều từ đó.

[CBSNews: Iranian attack on Saudi air base heavily damages key US surveillance aircraft]

3. Syria tuyên bố đã ngăn chặn cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào căn cứ của Mỹ từ Iraq.

Theo một quan chức cao cấp, lực lượng Syria đã đẩy lùi một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa phóng từ Iraq nhắm vào một trong những căn cứ quân sự cuối cùng còn lại của Mỹ tại nước này.

“Sáng nay, căn cứ của Mỹ ở Qasrak, nằm trên lãnh thổ của chúng ta, đã bị tấn công bởi bốn máy bay điều khiển từ xa phóng từ lãnh thổ Iraq”, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Sipan Hemo cho biết, đồng thời nói thêm rằng “các máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ mà không có thương vong”.

Ông nói thêm: “Chúng tôi coi Iraq phải chịu trách nhiệm và kêu gọi nước này ngăn chặn sự tái diễn các cuộc tấn công đe dọa đến sự ổn định của chúng ta”.

Vụ tấn công diễn ra một ngày sau khi quân đội Syria tuyên bố đã đẩy lùi một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa từ Iraq nhằm vào al-Tanf, một căn cứ ở phía đông nam, nơi từng đóng quân của lực lượng Mỹ.

Các nhóm thân Iran ở Iraq đã nhận trách nhiệm về các cuộc tấn công nhằm vào các lợi ích của Mỹ ở Iraq và trong khu vực, trong khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel cũng nhắm vào các nhóm này.

[Al Jazeera English: Syria says it thwarted drone attack on US base from Iraq]

4. Cập nhật tình hình chiến tranh Iran: Quân đội Mỹ công bố tổn thất của đối phương.

Quân đội Mỹ đã công bố một bản cập nhật thông qua Bộ Chỉ huy Trung ương, gọi tắt là CENTCOM nêu chi tiết phạm vi thiệt hại lớn hơn mà Chiến dịch Epic Fury gây ra cho Iran và lực lượng của nước này kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.

Bộ Tư lệnh Trung tâm, gọi tắt là CENTCOM đã thường xuyên cập nhật thông tin trong suốt cuộc xung đột. Bản cập nhật mới nhất cho thấy Mỹ đã tấn công hơn 2.000 mục tiêu và phá hủy thêm 10 tàu chiến của Iran, một sự leo thang đáng kể hơn so với bản cập nhật trước đó, vốn chỉ ghi nhận khoảng 1.200 mục tiêu bị tấn công, mặc dù trong bản cập nhật trước đó, Mỹ báo cáo đã đánh chìm 20 tàu chiến của Iran.

Cuộc chiến với Iran đã kéo dài gần một tháng sau các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, khiến giáo chủ Ali Khamenei và hàng chục quan chức cao cấp của nước này thiệt mạng.

Trong suốt cuộc xung đột, Mỹ đã cập nhật thông tin về thương vong của lực lượng Mỹ, nhưng bức tranh toàn cảnh về thiệt hại đối với Iran và lực lượng của nước này vẫn còn mơ hồ do sự kiểm soát chặt chẽ thông tin từ quốc gia này, vốn vẫn đang bị phong tỏa internet trên toàn quốc.

Tổng thống Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã mô tả một cách khái quát sự thành công của Chiến dịch Epic Fury bằng cách tuyên bố rằng Mỹ và Israel đã “xóa sổ” chương trình hạt nhân của Iran hoặc “làm suy yếu” quân đội Iran.

Tuy nhiên, thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt thỉnh thoảng vẫn cung cấp thông tin cập nhật, bao gồm số lượng tàu chiến Iran hoặc tỷ lệ bệ phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa bị phá hủy.

Trong bản cập nhật hôm thứ Bảy, CENTCOM báo cáo rằng hơn 11.000 mục tiêu đã bị tấn công, bao gồm việc gây hư hại hoặc phá hủy hơn 150 tàu của Iran, gấp đôi số lượng bị phá hủy trong những tuần đầu tiên, theo ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, gọi tắt là CSIS.

Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, gọi tắt là IISS trong báo cáo đánh giá thường niên năm 2026 về năng lực quân sự toàn cầu đã liệt kê hạm đội của Iran bao gồm 18 tàu ngầm, 70 tàu tuần tra và chiến đấu ven biển, 23 tàu đổ bộ, 17 tàu chuyên dụng cho hậu cần và hỗ trợ, một tàu rà phá thủy lôi và đối phó với bom mìn, và “một số lượng đáng kể tàu tuần tra”. Con số này tách biệt với 133 tàu tuần tra và chiến đấu ven biển, 5 tàu đổ bộ và 6 tàu hậu cần và hỗ trợ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC.

CENTCOM cũng tiết lộ các loại mục tiêu mà quân đội Mỹ đã tấn công, bao gồm:

Trung tâm chỉ huy và kiểm soát

các tòa nhà trụ sở IRGC

các địa điểm tình báo của IRGC

Hệ thống phòng không tích hợp

Các địa điểm đặt hỏa tiễn đạn đạo

Tàu chiến và tàu ngầm của Hải quân Iran

Hệ thống phòng không của Iran

Các địa điểm đặt hỏa tiễn chống hạm

Khả năng liên lạc quân sự

Sản xuất hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa

Hầm sản xuất và lưu trữ vũ khí

Cơ sở hỏa tiễn đất đối không

cơ sở hạ tầng hỗ trợ quân sự

[Newsweek: Iran War Update: US Military Lists Enemy Losses]

5. Mỹ và Iran đã nói gì về khả năng xảy ra chiến tranh trên bộ?

Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, nói hôm Chúa Nhật, 29 Tháng Ba, rằng quân đội Iran đang “chờ đợi” quân đội Mỹ và “sẵn sàng tàn phá họ và trừng phạt vĩnh viễn các đồng minh khu vực của họ”.

Ghalibaf cũng cáo buộc Mỹ “bí mật lên kế hoạch xâm lược trên bộ” trong khi giả vờ đàm phán.

Dưới đây là một số phát ngôn của Washington và Tehran về khả năng quân đội Mỹ hiện diện trên lãnh thổ Iran trong tuần này:

Hôm thứ Ba, CNN đưa tin rằng hơn 1.000 binh sĩ Mỹ dự kiến sẽ được triển khai đến Trung Đông trong những ngày tới, theo hai nguồn tin thân cận với vấn đề này. Một nguồn tin cho biết các quan chức Mỹ đã phê duyệt lệnh triển khai bằng văn bản vào cuối ngày thứ Ba.

Hôm thứ Năm, một chỉ huy quân đội Iran cảnh báo rằng chiến tranh trên bộ sẽ “nguy hiểm hơn, tốn kém hơn và không thể khắc phục được” đối với “kẻ thù”, theo hãng thông tấn bán chính thức ISNA của Iran.

Ngày hôm sau, Ghalibaf cho biết: “Làm sao Mỹ, quốc gia thậm chí không thể bảo vệ binh lính của mình tại các căn cứ trong khu vực mà lại giấu họ trong khách sạn và công viên, lại có thể bảo vệ họ trên lãnh thổ của chúng ta?”

Vài giờ sau, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố rằng Mỹ có thể đạt được mục tiêu trong cuộc chiến với Iran “mà không cần bất kỳ binh lính bộ binh nào”. Trong một tuyên bố, thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Donald Trump nói ông không có kế hoạch điều động binh lính bộ binh đến bất cứ đâu.

Hôm thứ Bảy, tàu USS Tripoli, chở 3.500 thủy thủ và Thủy Quân Lục Chiến Mỹ, đã đến Trung Đông, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ thông báo trong một bài đăng trên X.

[CBSNews: What the US and Iran have said about the possibility of ground warfare]

6. Đây là những điều cần phải xảy ra trước khi dầu bắt đầu chảy qua eo biển Hormuz một lần nữa.

Một số chuyên gia về vận tải biển và bảo hiểm cho rằng tình hình ở eo biển Hormuz sẽ không trở lại bình thường cho đến khi chiến tranh kết thúc một thời gian lâu đáng kể. Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Sky News.

Kể từ khi xung đột bắt đầu, Iran đã đe dọa tấn công các tàu thuyền đi qua eo biển mà không có sự cho phép của nước này. Hơn chục vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Iran đã được báo cáo nhằm vào các tàu thuyền trong khu vực, và lưu lượng tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này hàng ngày đã giảm khoảng 90% đến 95% kể từ khi xung đột bắt đầu, theo công ty tình báo hàng hải Kpler. Hàng trăm tàu chở dầu đang bị mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư. Chi phí bảo hiểm hàng hải ở eo biển cũng tăng vọt. Các quan chức chính quyền Tổng thống Trump đã thảo luận về việc cung cấp lực lượng hộ tống quân sự, nhưng vẫn chưa rõ khi nào hoặc bằng cách nào điều đó có thể được thực hiện.

Khi được hỏi với kết cục chiến tranh còn chưa chắc chắn, bao giờ thì tình trạng bế tắc này mới được giải quyết, ông cho biết: “Còn lâu sau khi cuộc chiến kết thúc vì nói một cách đơn giản: Bạn cần tránh những mảnh kim loại nhọn hoắt mang chất nổ lao về phía mình với tốc độ 2.000 dặm một giờ”.

[CBSNews: Here's what needs to happen before oil starts flowing through the Strait of Hormuz again]

7. Sau một tháng, Iran đánh giá cuộc chiến như thế nào?

Các nhà lãnh đạo Iran, bao gồm cả chủ tịch quốc hội và Ngoại trưởng, cho biết trong vài tuần qua, Iran đã chứng minh rằng họ đã bị đánh giá thấp, sức mạnh của họ đã bị kẻ thù coi thường, những kẻ cho rằng cuộc chiến này sẽ chỉ là một cuộc hành quân ngắn ngủi và đất nước sẽ đầu hàng chỉ sau vài ngày bị oanh tạc và bị lật đổ.

Nhưng điều đó đã không xảy ra.

Và giờ đây, cuộc chiến đã bước sang tháng thứ hai, và nó đang lan rộng thay vì thu hẹp lại.

Và sức mạnh hỏa lực của Iran không hề giảm sút, thể hiện qua số lượng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn mà nước này đã phóng vào kẻ thù. Giờ đây, chúng ta đã thấy lực lượng Houthi ở Yemen tham gia cuộc chiến, trong khi Hezbollah của Li Băng đang tiến hành kháng cự quyết liệt, bất chấp việc trước đó người ta cho rằng nhóm vũ trang này đã bị đánh bại hoàn toàn trong cuộc chiến ở Gaza.

Họ nói rằng tất cả những điều này – cũng như việc Iran tiếp tục kiểm soát eo biển Hormuz, hoặc việc đóng cửa một phần tuyến đường thủy này – đều là dấu hiệu cho thấy Iran không dễ bị đánh bại. Họ nói rằng đây là nguồn gốc của sự thất vọng lớn đối với người Mỹ và người Israel, và chính họ, chứ không phải phía Iran, đang thực sự cầu xin đàm phán.

Họ nói rằng họ sẽ không dễ dàng bị đánh bại và sẽ tiếp tục chiến đấu cho đến khi nào cần thiết để ngăn chặn điều mà họ gọi là sự xâm lược đất nước.

[Al Jazeera English: What is Iran’s assessment of the war, one month on?]

8. Những điều cần biết về lực lượng Houthi, nhóm phiến quân Yemen được Iran hậu thuẫn đã tham gia vào cuộc chiến.

Ngày thứ Bảy, lực lượng Houthi ở Yemen, được Iran hậu thuẫn, tuyên bố đã bắn hỏa tiễn vào Israel khi họ tham gia vào cuộc xung đột ngày càng leo thang ở Trung Đông. Trước đó, quân đội Israel cho biết họ đã phát hiện một hỏa tiễn từ Yemen.

Phong trào Houthi, còn được gọi là Ansar Allah (Những người ủng hộ Allah), là một phe trong cuộc nội chiến Yemen. Phong trào này nổi lên vào những năm 1990, khi nhà lãnh đạo của họ, Hussein al-Houthi, phát động phong trào “Tuổi trẻ Tin tưởng”, một phong trào phục hưng tôn giáo cho một nhánh lâu đời của Hồi giáo Shiite có tên là Zaidism.

Người Zaidi đã cai trị Yemen trong nhiều thế kỷ nhưng bị gạt ra ngoài lề dưới chế độ Sunni lên nắm quyền sau cuộc nội chiến năm 1962. Phong trào của Al-Houthi được thành lập để đại diện cho người Zaidi và chống lại chủ nghĩa Sunni cực đoan, đặc biệt là tư tưởng Wahhabi từ nước láng giềng Ả Rập Xê Út. Những người thân cận nhất của ông được gọi là người Houthi.

Cuộc nội chiến ở Yemen bắt đầu vào năm 2014, khi lực lượng Houthi tấn công thủ đô Sanaa và lật đổ chính phủ được quốc tế công nhận và được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn. Xung đột leo thang thành một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn vào năm 2015 khi liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu can thiệp nhằm đẩy lùi lực lượng Houthi.

Một thỏa thuận ngừng bắn đã được ký kết vào năm 2022, nhưng nó đã hết hiệu lực chỉ sau sáu tháng. Tuy nhiên, các bên tham chiến vẫn chưa quay trở lại xung đột toàn diện.

Lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn, quốc gia bắt đầu tăng cường viện trợ cho nhóm này từ năm 2014 khi cuộc nội chiến leo thang và sự cạnh tranh với Ả Rập Xê Út ngày càng gay gắt. Theo một báo cáo năm 2021 của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, Iran đã cung cấp cho nhóm này vũ khí và công nghệ, trong đó có thủy lôi, hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn hành trình, cũng như máy bay điều khiển từ xa.

Lực lượng Houthi là một phần của Trục Kháng chiến của Iran - một liên minh chống Israel và chống phương Tây gồm các lực lượng dân quân khu vực được Cộng hòa Hồi giáo hậu thuẫn.

Nhóm này có sức mạnh đến mức nào?

Các quan chức Mỹ đã theo dõi những cải tiến liên tục về tầm bắn, độ chính xác và khả năng sát thương của các hỏa tiễn do lực lượng Houthi tự sản xuất. Ban đầu, các loại vũ khí tự chế của Houthi chủ yếu được lắp ráp từ các phụ tùng của Iran được buôn lậu vào Yemen theo từng phần, một quan chức quen thuộc với tình báo Mỹ trước đây đã nói với CNN.

Trước đây, họ đã sử dụng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn chống hạm để tấn công vào các tàu thương mại – một số trong đó được tường trình không liên quan đến Israel – khiến tàu chiến USS Carney ở Biển Đỏ phải đáp lại các cuộc gọi cầu cứu.

[CBSNews: What to know about the Houthis, the Iran-backed Yemen rebel group that entered the war]

9. Qatar báo cáo về vụ đánh chặn máy bay điều khiển từ xa đầu tiên sau hơn một tuần.

Bộ Quốc phòng Qatar cho biết họ đã đánh chặn một số máy bay điều khiển từ xa được phóng từ Iran, đây là vụ tấn công đầu tiên mà quốc gia vùng Vịnh này báo cáo trong hơn một tuần.

Theo một phóng viên của AP, Qatar đã phát báo động để cảnh báo người dân về nguy cơ hỏa lực sắp xảy ra vào thứ Sáu, nhưng không ghi nhận bất kỳ vụ tấn công nào sau đó.

Thông báo về các vụ đánh chặn được đưa ra cùng ngày Qatar và Ukraine ký kết một thỏa thuận quốc phòng bao gồm hợp tác trong việc chống lại các mối đe dọa từ hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa.

“Thỏa thuận bao gồm hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ, phát triển các khoản đầu tư chung và trao đổi chuyên môn trong việc chống lại hỏa tiễn và hệ thống máy bay điều khiển từ xa”, Bộ Quốc phòng cho biết trong một tuyên bố nhân chuyến thăm hôm thứ Bảy của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy.

[CBSNews: Qatar reports drone interception for the first time in over a week]

10. Quân đội Israel chỉ còn vài ngày nữa là có thể tấn công sạch tất cả các mục tiêu “ưu tiên hàng đầu” của họ ở Iran.

Phát ngôn nhân của Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF hôm Chúa Nhật, 29 Tháng Ba, cho biết, chỉ còn vài ngày nữa là IDF sẽ tấn công sạch tất cả các mục tiêu ở Iran mà họ xếp vào loại “ưu tiên hàng đầu”.

Các mục tiêu được chia thành nhiều nhóm khác nhau, “có thể là hỏa tiễn đạn đạo, sản xuất vũ khí, hạt nhân, trung tâm chỉ huy và kiểm soát, v.v.”, theo lời phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Đề Đốc Daniel Hagari. Trong mỗi nhóm, lại có các hạng mục khác nhau – “thiết yếu, quan trọng và bổ sung”, Hagari giải thích.

Và trong vài ngày tới, “chúng tôi sẽ có thể hoàn thành công việc theo các mục tiêu ưu tiên hàng đầu trong nhóm sản phẩm gia đình,” ông nói. “Điều đó không có nghĩa là chúng tôi đang cạn kiệt các mục tiêu… nhưng nói về những mục tiêu ưu tiên hàng đầu mà chúng tôi đã đánh dấu, chúng tôi sẽ có thể đạt được điều đó trong vòng vài ngày.”

Hagari ngần ngại đưa ra một mốc thời gian cụ thể vì sợ “tình hình hoạt động” sẽ thay đổi.

Cuối tuần qua, Lực lượng Phòng vệ Iran đã tấn công hai nhà máy thép ở Iran, trong đó có một nhà máy sử dụng vật liệu phóng xạ, theo thông báo của cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc, cũng như một nhà máy sản xuất nước nặng ở Arak, nơi có các địa điểm sản xuất plutonium quan trọng.

Hagari cho biết IDF cũng đã tấn công nhà máy sản xuất nước nặng đó trong cuộc tấn công hồi tháng 6 năm ngoái, “nhưng tình báo đã phát hiện ra những nỗ lực xây dựng lại nhà máy.”

Ngoài việc phá hủy các mục tiêu quân sự, các cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel vào Iran đã khiến ít nhất 1.900 người thiệt mạng và gây thiệt hại nặng nề cho cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm hàng trăm cơ sở y tế và trường học, theo Hội Hồng Thập Tự Iran.

[CBSNews: Israeli military days away from hitting all its “top priority” targets in Iran]

11. Cứ vài phút lại có một tiếng còi báo động vang lên ở miền bắc Israel khi Hezbollah tăng cường các cuộc tấn công.

Các cảnh báo hỏa tiễn tiếp tục được đưa ra suốt ngày thứ Bảy và kéo dài đến rạng sáng Chúa Nhật tại Israel.

Thông tin mới nhất được đưa ra hôm Chúa Nhật, 29 Tháng Ba, khi quân đội cho biết họ đã phát hiện một hỏa tiễn phóng từ Iran nhắm vào miền nam Israel.

Còi báo động vang lên khắp khu vực Negev và Biển Chết trước khi nhà chức trách tuyên bố hỏa tiễn đã bị đánh chặn. Trước đó, một hỏa tiễn khác, cũng nhắm vào phía nam đất nước, được phóng từ Iran. Nhà chức trách cho biết hỏa tiễn đó cũng đã bị đánh chặn.

Với việc lực lượng Houthi mở thêm mặt trận thứ ba, hệ thống phòng không của Israel cũng phải chú ý đến khu vực phía nam.

Nhưng cũng như những đêm trước, suốt đêm, hầu hết các hoạt động đều diễn ra dọc biên giới với Li Băng, với cuộc tấn công trên bộ liên tục của lực lượng Israel, những người đang tiến sâu vào miền nam Li Băng và đẩy lùi các chiến binh Hezbollah bằng những cuộc giao tranh ngày càng dữ dội.

Thực tế, suốt đêm, chúng ta đã nghe thấy các tín hiệu báo động vang lên cứ vài phút một lần, cảnh báo các thị trấn ở tiền tuyến dọc biên giới với Li Băng tìm nơi trú ẩn, cảnh báo về các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn từ bên kia biên giới. Tối thứ Bảy, các nhà chức trách đã công bố số liệu thống kê về số lượng hỏa tiễn đã được bắn. Họ ước tính khoảng 250 quả hỏa tiễn các loại đã được Hezbollah bắn vào lực lượng ở miền nam Li Băng và bên kia biên giới.

[Al Jazeera English: Alerts sounding every few minutes in northern Israel as Hezbollah intensifies attacks]

12. Với việc lực lượng Houthi tham chiến, một eo biển khác đang bị đe dọa.

Trong tháng vừa qua, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, khiến giá dầu tăng vọt và gây hoang mang trên thị trường toàn cầu. Hôm thứ Bảy, phiến quân Houthi do Tehran hậu thuẫn đã tham gia cuộc chiến, làm nổi bật hơn nữa những điểm yếu của một tuyến đường thủy quan trọng khác.

Lực lượng Houthi đã ám chỉ rằng họ có thể tấn công các tàu thuyền vận chuyển hàng hóa qua eo biển Bab al-Mandab, một eo biển hẹp giữa Yemen và Phi Châu, nơi khoảng 12% tổng lượng dầu vận chuyển bằng đường biển đi qua, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ.

Giống như eo biển Hormuz, Bab al-Mandab là một điểm nghẽn giao thông – tên gọi của nó có nghĩa là Cổng Nước Mắt, vì những khó khăn khi điều hướng qua đây. Điểm hẹp nhất của eo biển này rộng tới 29 km (18 dặm) – khiến các tàu container khổng lồ đặc biệt dễ bị tấn công.

Đó chính xác là những gì lực lượng Houthi – kiểm soát vùng lãnh thổ trên bờ biển phía đông – đã từng làm trước đây, tấn công hơn 100 tàu thuyền để đáp trả hành động quân sự của Israel vào Gaza sau các cuộc tấn công ngày 7 tháng 10 năm 2023.

Tuy nhiên, không giống như eo biển Hormuz, có một tuyến đường thay thế. Các tàu đi lại giữa Á Châu và Âu Châu có thể tránh eo biển Bab al-Mandab bằng cách đi vòng qua Phi Châu. Nhưng điều đó đòi hỏi một chi phí hậu cần rất lớn.

“Ví dụ, một chuyến đi từ Rotterdam đến Singapore qua kênh đào Suez và eo biển Bab al-Mandab mất khoảng 27 ngày, trong khi việc đi vòng qua Mũi Hảo Vọng sẽ kéo dài hành trình lên khoảng 40 ngày,” Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cao cấp tại Kpler, nói với CNN.

Và mặc dù nằm cách xa các mỏ dầu ở Trung Đông, bất kỳ việc đóng cửa nào của eo biển Bab al-Mandab vẫn có thể ảnh hưởng đến việc vận chuyển dầu thô tại khu vực này.

Do giao thông qua eo biển Hormuz bị hạn chế nghiêm trọng, Ả Rập Xê Út đã bắt đầu chuyển hướng xuất khẩu dầu mỏ sang cảng Yanbu trên bờ biển Biển Đỏ.

Cô Xu của Kpler cho biết, bất kỳ việc đóng cửa lối ra phía nam Biển Đỏ nào cũng có thể làm phức tạp thêm tình hình.

Các tàu “sẽ phải đi một tuyến đường dài hơn nhiều, đi về phía tây qua kênh đào Suez và sau đó vòng qua Mũi Hảo Vọng để vận chuyển dầu của Ả Rập Xê Út đến Á Châu. Hành trình này sẽ mất gần 50 ngày để đến Trung Quốc—gấp hơn hai lần thời gian cần thiết nếu đi qua eo biển Bab al-Mandab.”

[CBSNews: With Houthis in the war, another strait is under threat]

13. Các cuộc tấn công gia tăng trên khắp Trung Đông.

Các nhân chứng ở phía đông Tehran cho biết có sự việc mất điện cục bộ sau các cuộc không kích. Tại Israel, những tiếng nổ lớn vang vọng khắp Tel Aviv và các đội cấp cứu đã có mặt tại gần chục địa điểm bị ảnh hưởng.

Một phóng viên của hãng tin Associated Press đã nghe thấy những tiếng nổ lớn ở Tel Aviv, và Lực lượng Cứu hỏa và Cấp cứu Israel cho biết họ đang ứng phó với 11 địa điểm bị ảnh hưởng khác nhau trên khắp khu vực đô thị.

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz đã tuyên bố rằng Iran “sẽ phải trả giá đắt và ngày càng tăng cho tội ác chiến tranh này.”

Israel cho biết hôm thứ Sáu họ tập trung các cuộc tấn công vào các địa điểm “ở trung tâm Tehran”, nơi sản xuất hỏa tiễn đạn đạo và các loại vũ khí khác. Họ cũng cho biết đã tấn công các bệ phóng hỏa tiễn và các kho chứa ở miền Tây Iran.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Ả Rập Xê Út cho biết họ đã bắn hạ hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa nhắm vào thủ đô Riyadh. Tại Li Băng, Bộ Y tế cho biết hai người đã thiệt mạng.

Kuwait cho biết cảng Shuwaikh ở thành phố Kuwait và cảng Mubarak Al Kabeer ở phía bắc, đang được xây dựng như một phần của sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc, đã bị “thiệt hại vật chất” trong các cuộc tấn công. Đây dường như là một trong những lần đầu tiên một dự án liên kết với Trung Quốc tại các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh bị tấn công trong cuộc chiến. Trung Quốc vẫn tiếp tục mua dầu thô của Iran.

[CBSNews: Strikes intensify across Middle East]

14. Israel đánh giá thiệt hại về tài sản sau các cuộc tấn công của Iran.

Thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng đang được đánh giá vào hôm Chúa Nhật, 29 Tháng Ba, sau khi hỏa tiễn của Hezbollah tiếp tục dội xuống miền bắc Israel, gây ra một số thiệt hại cho khu vực gần biên giới Israel-Li Băng.

Theo phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Trung Tá Jonathan Conricus, IDF đang hạn chế sử dụng hỏa tiễn đánh chặn vì việc sản xuất chúng mất thời gian và số lượng không đủ dùng trong thời gian dài, trong bối cảnh họ tiếp tục phải đối mặt với các hỏa tiễn từ Iran và Hezbollah nhắm vào các khu dân cư phía bắc Israel.

Ông cho biết thêm người lính Israel thiệt mạng ở Li Băng là một người Mỹ gốc Israel. Anh ta không có người thân ở Israel và đến từ Mỹ để tham gia chiến đấu cùng quân đội Israel. Anh ta là người lính thứ năm thiệt mạng trong trận chiến với Hezbollah kể từ khi Israel quyết định tham gia chiến tranh và điều thêm quân vào miền nam Li Băng.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel cho biết cần phải tạo ra một vùng đệm an ninh để bảo vệ các cộng đồng dân cư ở miền bắc Israel.

Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến phản đối đáng kể, với nhiều nhà phân tích quân sự cảnh báo chính phủ rằng đây có thể không phải là chiến lược tốt nhất và Hezbollah có thể kiểm soát mặt đất và khiến các hoạt động này ở miền nam Li Băng trở nên tốn kém đối với quân đội Israel.

Thực tế, chúng ta đã thấy điều này không chỉ ở số ca tử vong mà còn cả số ca thương tích ngày càng tăng.

[Al Jazeera English: Israel assesses damage to property after Iranian attacks]

15. Tehran hứng chịu oanh tạc dữ dội suốt đêm.

Sáng Chúa Nhật, các cuộc oanh tạc dữ dội tiếp tục diễn ra khắp Tehran, với nhiều vụ nổ xảy ra ở nhiều khu vực của thủ đô Iran.

Trong giờ qua, hãng thông tấn Fars thuộc sở hữu nhà nước đưa tin về một số vụ nổ trong thành phố, sau các đợt tấn công trước đó suốt đêm sang Chúa Nhật.

Video do truyền thông nhà nước đăng tải được tường trình ghi lại hậu quả của một vụ tấn công vào khu dân cư ở phía tây Tehran vào tối thứ Bảy.

Một phóng viên có mặt tại hiện trường sau khi trời tối cho biết không có ai thiệt mạng, nhưng 9 người bị thương trong vụ sét đánh làm hư hại hơn 20 căn nhà.

Đoạn video, được đăng tải trên các kênh Telegram của cả Fars News và Mehr News, cho thấy một bên của một tòa nhà dân cư bị phá hủy, nhà bếp và phòng khách bị vùi lấp trong đống đổ nát, và những chiếc xe hơi bị phủ một lớp bụi dày đặc.

Quân đội Israel cho biết họ đã tấn công các trung tâm chỉ huy tạm thời và các địa điểm sản xuất vũ khí trong các cuộc không kích hôm thứ Bảy vào “trung tâm Tehran”.

[CBSNews: Tehran under heavy bombardment overnight]

16. Đại sứ quán Israel từ chối chấp nhận tuyên bố từ những người sống sót sau vụ ném bom nguyên tử ở Nhật Bản.

Đại sứ quán Israel tại Tokyo đã từ chối chấp nhận tuyên bố từ bốn nhóm đại diện cho những người sống sót sau vụ ném bom nguyên tử, trong đó chỉ trích cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran.

Theo hãng tin Kyodo, dẫn lời Hội đồng những người sống sót sau vụ ném bom nguyên tử Nagasaki, tuyên bố này đã được bưu điện trả lại cho các nhóm ở tỉnh Nagasaki với lý do đại sứ quán “từ chối nhận”.

“Văn bản đã bị trả lại mà thậm chí còn chưa được đọc. Tôi nghĩ họ đang trở nên bảo thủ,” ông Shigemitsu Tanaka, 85 tuổi, nhà lãnh đạo hội đồng, nói.

Nagasaki và Hiroshima đã bị tàn phá bởi một quả bom nguyên tử của Mỹ trong những ngày cuối cùng của Thế chiến II. Những người sống sót sau vụ đánh bom của Mỹ đã vận động cho lệnh cấm vũ khí hạt nhân trên toàn cầu.

[Al Jazeera English: Israeli embassy refuses to accept statement from Japanese atomic bomb survivors]