Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Thầy là cây nho thật, và Cha Thầy là người trồng nho. 2 Cành nào gắn liền với Thầy mà không sinh hoa trái, thì Người chặt đi; còn cành nào sinh hoa trái, thì Người cắt tỉa cho nó sinh nhiều hoa trái hơn. 3 Anh em được thanh sạch rồi nhờ lời Thầy đã nói với anh em. 4 Hãy ở lại trong Thầy như Thầy ở lại trong anh em. Cũng như cành nho không thể tự mình sinh hoa trái, nếu không gắn liền với cây nho, anh em cũng thế, nếu không ở lại trong Thầy.

5 “Thầy là cây nho, anh em là cành. Ai ở lại trong Thầy và Thầy ở lại trong người ấy, thì người ấy sinh nhiều hoa trái, vì không có Thầy, anh em chẳng làm gì được. 6 Ai không ở lại trong Thầy, thì bị quăng ra ngoài như cành nho và sẽ khô héo. Người ta nhặt lấy, quăng vào lửa cho nó cháy đi. 7 Nếu anh em ở lại trong Thầy và lời Thầy ở lại trong anh em, thì muốn gì, anh em cứ xin, anh em sẽ được như ý. 8 Điều làm Chúa Cha được tôn vinh là : Anh em sinh nhiều hoa trái và trở thành môn đệ của Thầy.”

Đó là Lời Chúa

 

J.D. Flynn, chủ bút The Pillar, trong bản tin ngàyy 5/5/26, nhắc nhở: Cuối tuần này, Giáo hội sẽ kỷ niệm ngày Đức Leo XIV được bầu làm Giáo hoàng, sau cuộc mật nghị kéo dài hai ngày bắt đầu từ ngày 7 tháng 5 năm 2025.

Đã có rất nhiều phân tích về năm đầu tiên của Đức Giáo Hoàng, và sẽ còn nhiều hơn nữa. Trong thời gian chờ đợi, hãy cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng. Nhiệm vụ của ngài không hề dễ dàng, và – trái ngược với quan điểm phổ biến – Đức Giáo Hoàng chỉ là một con người bình thường, không được ban cho siêu năng lực, khi ngài đang dần làm quen với điều mà chắc chắn là sự chuyển đổi cuộc sống kỳ lạ nhất trên hành tinh này.

Tôi từng hỏi một giám mục sắp nghỉ hưu liệu ngài có trở về quê hương sau khi người kế nhiệm nhậm chức hay không, và ngài đã thẳng thắn trả lời: “Tôi 75 tuổi rồi,” ngài nói. “Tất cả các bác sĩ của tôi đều ở đây. Ở tuổi của tôi, đó là một trong những mối quan hệ quan trọng nhất trong cuộc đời tôi. Vì vậy, tôi sẽ ở lại đây.”

Đó là một lời nhắc nhở thực tế về tình cảnh đặc biệt của những người ở độ tuổi 70 trong đời sống của Giáo hội. Hầu hết những người đàn ông tôi quen biết ở tuổi 70 đều đã kết thúc sự nghiệp hoặc đang chuẩn bị làm vậy. Họ đang hình dung cuộc sống sẽ như thế nào khi không còn ở văn phòng hay xưởng sản xuất. Họ đang dần quay lại với những sở thích đã bị trì hoãn từ lâu. Họ đang cố gắng quyết định xem phải làm gì với sự gia tăng đột ngột của lông tai, điều dường như xuất hiện ở thập niên thứ tám của cuộc đời.

Nhưng hãy tưởng tượng bạn 70 tuổi, và bạn còn năm năm nữa để lãnh đạo một giáo phận hoặc một bộ phận trong Giáo hội, trong đó bạn được kỳ vọng sẽ nắm quyền điều hành trong một thế giới đang thay đổi, và phải làm tốt điều đó.

Cụ thể hơn, hãy tưởng tượng bạn 70 tuổi, và đột nhiên bạn có một cái tên mới, các anh em của bạn thề trung thành và vâng phục bạn, bạn có những đặc sủng mới về sự hiệp nhất và bất khả sai lầm, và mọi người bàn tán về việc bạn có thể dễ dàng giữ chức vụ mới đó trong 20 năm, hoặc hơn nữa.

Chấp nhận chức vụ Giáo hoàng là một lời kêu gọi đến một kiểu tử đạo. Không phải mọi Giáo hoàng đều chấp nhận lời kêu gọi đó một cách hào phóng — rất nhiều vị Giáo hoàng trong lịch sử đã chọn con đường riêng của mình. Nhưng Đức Leo, sau một cuộc đời truyền giáo đầy nhiệt huyết khắp thế giới, và vài năm lao động vất vả trong một cơ quan của Vatican, dường như đã chấp nhận rằng chương cuối đời của ngài sẽ là hiến dâng ngài như một lễ vật để cứu rỗi các linh hồn.

Tôi không muốn điều đó xảy ra với bất cứ ai — ngay cả khi tôi biết rằng một khi Chúa gọi, đó là con đường đặc biệt có thể dẫn người đó đến sự cứu rỗi.

Như tôi đã nói, hãy cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng. Ngài cần điều đó.

 

Edgar Beltrán, trong bản tin ngày 05/05/2026 củ ato72 The Pillar, loan tin: Ngày 4 tháng 5, Bộ Giáo lý Đức tin đã công bố một bức thư năm 2024 chỉ trích đề xuất của hội đồng giám mục Đức về nghi thức chúc phúc cho các cặp đôi trong các cuộc hôn nhân bất hợp pháp, cho rằng nó trái với Fiducia supplicans.

Động thái này diễn ra sau khi một số giám mục Đức phê chuẩn các nghi thức và cẩm nang chúc phúc cho các cặp đôi trong các cuộc hôn nhân bất hợp pháp - những diễn biến bị Đức Giáo Hoàng Leo XIV chỉ trích trong một cuộc họp báo trên máy bay khi trở về từ chuyến đi châu Phi hồi tháng Tư.

Bộ Giáo lý đã công bố bức thư, được ký bởi Hồng Y Víctor Manuel Fernández, người đứng đầu bộ, và đề ngày 24 tháng 10 năm 2024, gửi cho Giám mục Stephan Ackermann của Trier. Bức thư đề cập đến một cuốn cẩm nang được gửi đến Rome như một phần của cuốn sách hướng dẫn “Phước lành cho các cặp đôi yêu thương nhau”, dự kiến sẽ được Hội đồng Giám mục Đức bỏ phiếu vào cuối năm đó.

Bức thư trích dẫn đoạn 11 của Fiducia supplicans, trong đó nói rằng “Giáo hội không có quyền ban phước lành phụng vụ khi điều đó bằng cách nào đó mang lại hình thức hợp pháp hóa về mặt đạo đức cho một sự kết hợp tự cho là hôn nhân hoặc cho một hành vi tình dục ngoài hôn nhân”.

Trích dẫn lại cuốn Fiducia supplicans, bức thư bổ sung rằng “với những lời chúc phúc như vậy, ‘không có ý định hợp thức hóa điều gì, mà chỉ là mở lòng mình ra với Chúa’ (số 40), cũng không phải để ‘phê chuẩn… bất cứ điều gì’ (số 34), mà chỉ là cầu xin sự giúp đỡ của Chúa ‘để sống tốt hơn, và cũng để cầu khẩn Chúa Thánh Thần hầu cho các giá trị của Tin Mừng được sống trung thành hơn’ (số 40).”

Bức thư cũng chỉ trích cuốn cẩm nang của các giám mục Đức vì nó đề cập đến việc chúc phúc cho “‘một sự kết hợp’ và ‘một sự quy định chính thức’ của các linh mục đối với các cặp đôi yêu nhau ngoài hôn nhân, do đó cũng trở thành đối tượng của một ‘lời tán tụng’ chân thành và đúng đắn, một cử chỉ thường được dự liệu trong nghi thức hôn nhân.”

“Theo nghĩa này, người ta dường như thực sự nhằm mục đích hợp thức hóa tình trạng của những cặp đôi như vậy, theo một nghĩa trái ngược với những gì được khẳng định bởi Fiducia supplicans,” bức thư của Bộ Giáo lý Đức tin bổ sung.

Bức thư sau đó giải thích rằng Fiducia supplicans loại trừ bất cứ loại nghi thức phụng vụ hoặc lời chúc phúc nào có thể tạo ấn tượng về một lời chúc phúc mang tính bí tích “có thể gây nhầm lẫn” và nói thêm rằng Fiducia supplicans nêu rõ cần tránh để những lời chúc phúc này “trở thành một hành động phụng vụ hoặc bán phụng vụ, tương tự như một bí tích” (số 36). “Vì lý do này, người ta không được khuyến khích cũng không được cung cấp nghi thức chúc phúc cho các cặp vợ chồng trong tình trạng không hợp lệ” (số 38).

Bức thư nói thêm rằng trong khi cuốn cẩm nang nói về “sự tự phát và tự do” trong những lời chúc phúc này, “thì một công thức cố định lại được đưa ra để thực hiện chúng, trái ngược với những gì đã được khẳng định trước đó”.

“Đặc biệt, trong phần cuối cùng (“Hình thức”), sau khi nói rằng ‘cách thức cử hành lời chúc phúc, địa điểm, tính thẩm mỹ của toàn bộ nghi thức, bao gồm cả âm nhạc và ca hát, phải thể hiện sự trân trọng của những người xin được chúc phúc,’ một loại nghi thức phụng vụ hoặc bán phụng vụ được quy định liên quan đến việc chúc phúc cho các cặp đôi đồng giới,” bức thư viết thêm.

Quyết định công bố bức thư của ĐHY Fernández được đưa ra một tuần sau khi một số chức sắc Giáo hội Đức nổi tiếng bảo vệ cuốn cẩm nang, bất chấp sự chỉ trích của Đức Giáo Hoàng Leo trên chuyến máy bay trở về từ chuyến đi châu Phi hồi tháng Tư.

Đáp lại, Giám mục Georg Bätzing, người giám sát việc ban hành các hướng dẫn này vào tháng 4 năm 2025 khi còn là chủ tịch hội đồng giám mục Đức, khẳng định rằng chúng không gây ra mối đe dọa nào đối với sự hiệp nhất của Giáo hội.

Đức Giám Mục Bätzing, người đã phê duyệt các hướng dẫn sử dụng trong giáo phận Limburg của mình vào tháng 7 năm 2025, cho biết tháng trước rằng “Mặc dù có những quan điểm khác nhau về vấn đề này trong Giáo hội toàn cầu, tôi tin rằng việc thực hành này trong Giáo phận Limburg được thực hiện trong giới hạn có trách nhiệm. Nó phục vụ người dân và, theo quan điểm của tôi, không gây nguy hại đến sự hiệp nhất của Giáo hội.”

Các hướng dẫn này được ban hành bởi hội đồng giám mục phối hợp với Ủy ban Trung ương giáo dân Công Giáo Đức, được biết đến với tên viết tắt tiếng Đức là ZdK.

Chủ tịch ZdK, bà Irme Stetter-Karp, nói với truyền thông Đức rằng không có lý do gì để rút lại các hướng dẫn sau những nhận xét của Đức Giáo Hoàng Leo.

Bà cho biết tài liệu này nhằm khuyến khích việc tổ chức các nghi lễ chúc phúc “cho các cặp đôi không muốn kết hôn theo bí tích hôn nhân trong nhà thờ hoặc đối với những người mà hôn nhân như vậy không phải là một lựa chọn.”

“Không hơn không kém. Không thể nhầm lẫn nó với bí tích hôn nhân,” bà nói.

Ngày 21 tháng 4, Đức Giáo Hoàng Leo đã phát biểu trong một cuộc họp báo rằng “Tòa Thánh đã làm rõ rằng chúng tôi không đồng ý với việc ban phước lành chính thức cho các cặp vợ chồng”. “Trong trường hợp này, là các cặp đôi đồng giới… hoặc các cặp đôi trong hoàn cảnh không hợp lệ, vượt ra ngoài những gì Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã cho phép cụ thể khi nói rằng tất cả mọi người đều nên được nhận phước lành,” Đức Giáo Hoàng nói trong một cuộc họp báo ngày 23 tháng 4 trên chuyến máy bay trở về từ chuyến đi 11 ngày tới châu Phi.

Đức Giáo Hoàng Leo trả lời câu hỏi về kế hoạch được Hồng Y Reinhard Marx công bố, nhằm chính thức hóa việc ban phước lành cho các cặp đôi đồng tính và các cặp đôi không hợp lệ khác trong Tổng giáo phận Munich và Freising, đồng thời yêu cầu các giáo sĩ không muốn thực hiện việc này phải giới thiệu những người yêu cầu ban phước lành đến một linh mục hoặc nhân viên mục vụ khác.

Đức Giáo Hoàng Leo giải thích rằng “Tòa Thánh đã làm rõ rằng chúng tôi không đồng ý với việc chính thức hóa việc ban phước lành cho các cặp đôi, trong trường hợp này, là các cặp đôi đồng tính, như bạn đã hỏi, hoặc các cặp đôi trong hoàn cảnh không hợp lệ, vượt ra ngoài những gì đã được Đức Giáo Hoàng Phanxicô cho phép cụ thể khi nói rằng tất cả mọi người đều được nhận phước lành.”

“Khi một linh mục ban phước lành vào cuối Thánh lễ, khi Đức Giáo Hoàng ban phước lành vào cuối một buổi lễ trọng đại như hôm nay, thì đó là những phước lành dành cho tất cả mọi người,” ngài nói.

“Câu nói nổi tiếng, được biết đến rộng rãi của Đức Phanxicô, ‘tutti, tutti, tutti’, nói lên niềm tin của Giáo hội rằng tất cả mọi người đều được chào đón, tất cả mọi người đều được mời gọi, tất cả mọi người đều được mời gọi đi theo Chúa Giêsu, và tất cả mọi người đều được mời gọi tìm kiếm sự hoán cải trong cuộc sống của chính mình,” ngài nói thêm.

Đức Giáo Hoàng kết luận bài phát biểu của mình bằng cách nói rằng “nếu hôm nay chúng ta đi xa hơn điều này, tôi tin rằng có thể gây ra nhiều chia rẽ hơn là hiệp nhất, và chúng ta nên tìm cách xây dựng sự hiệp nhất của mình trên Chúa Giêsu Kitô và trên những gì Chúa Giêsu Kitô dạy.”

Báo Die Tagepost của Đức đưa tin ngày 20 tháng 4 rằng Hồng Y Reinhard Marx của Munich đã chỉ thị các linh mục và nhân viên mục vụ trong tổng giáo phận sử dụng một tài liệu có tên “Phước lành ban sức mạnh cho tình yêu” làm cơ sở cho việc chăm sóc mục vụ đối với người LGBT và những người sống trong các cuộc hôn nhân không hợp lệ.

Theo chỉ thị, các linh mục từ chối ban phước lành buộc phải giới thiệu các cặp đôi đến các linh mục hoặc nhân viên mục vụ khác.

Bức thư cũng nói rằng vào tháng 6, một số văn phòng của tổng giáo phận sẽ bắt đầu cung cấp các khóa đào tạo về các chi tiết cụ thể của “lễ” ban phước lành cho tất cả các linh mục và nhân viên mục vụ.

Vào tháng 10 năm 2025, Hồng Y Fernández nói với tờ The Pillar rằng “Giáo hội Đức không chấp thuận bất cứ điều gì [trong hướng dẫn về các cuộc hôn nhân không hợp lệ], và đã viết một bức thư cách đây một thời gian nhắc nhở [các giám mục Đức] rằng [Fiducia supplicans] loại trừ bất cứ hình thức nghi lễ hóa nào, giống như Đức Giáo Hoàng đã nói.”

Tuyên bố của Hồng Y Fernández với tờ The Pillar được đưa ra sau khi Giám mục Georg Bätzing, khi đó là Chủ tịch Hội đồng Giám mục Đức, cho biết vào tháng 9 rằng Vatican đã được tham vấn về việc xây dựng các hướng dẫn gây tranh cãi được ban hành vào tháng 4, vài ngày sau khi Giáo hoàng Phanxicô qua đời.

Nhưng theo Đức Hồng Y Fernandez, trong quá trình xây dựng văn bản đó hầu như không có gì có thể được mô tả là tham vấn, và sự can thiệp của Bộ Giáo lý Đức Tin đã chỉ trích nỗ lực của các giám mục Đức.

“Bộ Giáo lý Đức Tin đã gửi một lá thư cho Ủy ban Phụng vụ của Hội đồng Giám mục Đức cho biết rằng Bộ Giáo lý Đức Tin không thể chấp thuận bất cứ hình thức nghi thức hóa nào đối với những lời chúc phúc này, bởi vì bất cứ hình thức nghi thức hóa nào đều bị loại trừ rõ ràng trong Fiducia supplicans,” vị Hồng Y nói với tờ The Pillar.

Trong khi kế hoạch của Đức về việc ban phước lành theo nghi thức cho các cuộc hôn nhân không hợp lệ đã bị Vatican chỉ trích kể từ khi chúng được đề xuất lần đầu, các giám mục Bỉ đã phê duyệt một cuốn cẩm nang tương tự mà không gặp nhiều chỉ trích công khai từ Vatican.

Các giám mục của Flanders, vùng nói tiếng Hà Lan của Bỉ, cho biết rằng tài liệu dài ba trang, có tiêu đề “Being” (Sự hiện hữu) Văn bản của các giám mục vùng Flanders, với tiêu đề “gần gũi về mặt mục vụ với người đồng tính: Vì một Giáo hội chào đón không loại trừ bất cứ ai”, nhằm mục đích “neo giữ vững chắc cam kết mục vụ của Giáo hội đối với người đồng tính và các cặp đôi đồng tính”.

Văn bản này nói rằng các cặp đôi đồng tính lựa chọn sống “trong sự kết hợp bền vững và chung thủy với người bạn đời” xứng đáng nhận được “sự trân trọng và hỗ trợ”.

Văn bản của các giám mục vùng Flanders, nhiều lần đề cập đến tông huấn Amoris laetitia năm 2016 của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, kết thúc bằng một “Lời cầu nguyện cho tình yêu và lòng chung thủy” — được đón nhận rộng rãi như một nghi thức chúc phúc cho các cặp đôi đồng tính.

Trong lời mở đầu của lời cầu nguyện, các giám mục viết: “Trong các buổi họp mục vụ, thường có yêu cầu dành một khoảnh khắc cầu nguyện để xin Chúa chúc phúc và duy trì cam kết yêu thương và chung thủy này. Nội dung và hình thức cụ thể của lời cầu nguyện đó nên được những người tham gia thảo luận với người lãnh đạo mục vụ. Khoảnh khắc cầu nguyện như vậy có thể diễn ra một cách đơn giản nhất.” Ngoài ra, sự khác biệt cần phải rõ ràng so với cách hiểu của Giáo hội về hôn nhân bí tích.”

Sau lời cầu nguyện mở đầu và bài đọc Kinh Thánh, các giám mục đề nghị hai người liên quan nên “bày tỏ trước mặt Chúa về sự cam kết của họ với nhau.”

Tiếp theo đó là “lời cầu nguyện của cộng đồng,” trong đó những người hiện diện cầu xin “xin ơn Chúa tác động đến họ để họ quan tâm đến nhau và đến cộng đồng rộng lớn hơn.” cộng đồng nơi họ sinh sống.”

Buổi cầu nguyện sẽ kết thúc bằng lời cầu thay, kinh Lạy Cha, lời cầu nguyện cuối cùng và lời chúc phúc.

 

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sẽ gặp Đức Giáo Hoàng Lêô XIV và Thủ tướng Giorgia Meloni trong chuyến thăm Ý vào cuối tuần này, sau những lời chỉ trích gần đây của Tổng thống Trump nhắm vào Đức Giáo Hoàng và Thủ tướng Ý.

Truyền thông Ý mô tả chuyến đi này là một “nhiệm vụ làm tan băng quan hệ”, sau khi nhà lãnh đạo Mỹ chỉ trích Đức Giáo Hoàng về việc ngài kêu gọi hòa bình và đối thoại thay vì ném bom và phản đối bà Meloni về những bình luận mà Ông Donald Trump gọi là “không thể chấp nhận được” sau khi bà công khai bảo vệ Đức Giáo Hoàng.

Ông Rubio dự kiến sẽ có buổi tiếp kiến với Đức Giáo Hoàng tại Điện Tông Tòa của Vatican lúc 11:30 sáng thứ Năm, và sẽ có cuộc hội đàm với Thủ tướng Meloni vào cùng thời điểm hôm thứ Sáu.

Ông cũng sẽ gặp gỡ “các đối tác chính phủ Ý” — dự kiến bao gồm Ngoại trưởng Ý Antonio Tajani và Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto — trong nỗ lực “thúc đẩy quan hệ song phương và thống nhất về các thách thức toàn cầu”, theo một tuyên bố chính thức của Bộ Ngoại Giao Mỹ.

Trước đó, Rubio đã gặp Đức Giáo Hoàng Lêô cùng với Phó Tổng thống JD Vance vào tháng 5 năm 2025 sau Thánh lễ nhậm chức của Đức Giáo Hoàng tại Quảng trường Thánh Phêrô. Chuyến thăm Ý gần đây nhất của ông là vào tháng 2, khi ông và Vance gặp Meloni bên lề Thế vận hội Mùa đông.

Ông Matteo Bruni, Giám đốc Phòng Báo chí Tòa Thánh, thông báo rằng Đức Giáo Hoàng cũng sẽ gặp Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk vào chiều thứ Năm.

Chuyến đi của Rubio tới Rôma và Vatican vào ngày 7 và 8 tháng 5 đang được truyền thông Ý mô tả là một nỗ lực nhằm “làm dịu bớt căng thẳng” sau khi Tổng thống Trump chỉ trích Đức Giáo Hoàng vào giữa tháng 4 vì đã phê phán cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran, và sau đó lại lên án Meloni, người có quan hệ thân thiết với tổng thống Mỹ, vì đã đứng về phía Đức Giáo Hoàng Lêô. Trong khi đó, các phương tiện truyền thông Mỹ lại mô tả chuyến đi của Rubio như một nỗ lực hướng tới khả năng ra tranh cử Tổng thống Mỹ chống lại Phó tổng thống Mỹ James David Vance.

Trong các cuộc thăm dò dư luận và khảo sát nhà tài trợ gần đây về khả năng tranh cử tổng thống năm 2028 của đảng Cộng hòa, Phó Tổng thống JD Vance hiện đang dẫn đầu về sự ủng hộ từ cơ sở, trong khi Ngoại trưởng Marco Rubio thể hiện sức mạnh trong số các nhà tài trợ cao cấp.

Cuộc thăm dò dư luận CPAC 2026 cho thấy Phó Tổng thống JD Vance đứng đầu cuộc thăm dò năm thứ hai liên tiếp với tư cách là người kế nhiệm được ưa thích nhất của Ông Donald Trump năm 2028 vì lập trường MAGA quyết liệt.

Nhưng cuộc khảo sát các nhà tài trợ Mar-a-Lago, là những người chi tiền cho các cuộc tranh cử lại cho thấy một bức tranh khác. Trong một cuộc thăm dò không chính thức với khoảng 25 nhà tài trợ lớn được tổ chức vào tháng 3 năm 2026, nhóm này đã ủng hộ áp đảo Marco Rubio khi được hỏi Tổng thống Trump nên ủng hộ ai làm tổng thống năm 2028.

Sự gia tăng ủng hộ: Trong khi Vance vẫn là người dẫn đầu tại CPAC, Rubio đã đạt được những bước tiến đáng kể trong bảng xếp hạng không chính thức năm 2026 so với những năm trước. Cuộc đối đầu Vance và Rubio ngày càng được nhìn nhận qua lăng kính vai trò của họ trong chính quyền, đặc biệt là trong cuộc xung đột đang diễn ra với Iran. Rubio đã thể hiện lập trường cứng rắn và nổi bật trong vai trò Ngoại trưởng, trong khi Vance duy trì lập trường MAGA quyết liệt, không muốn dính líu vào các cuộc phiên lưu nước ngoài.

Đáng chú ý là Rubio được tường trình đã tuyên bố sẽ không tranh cử. Tuy nhiên, lập trường này có thể thay đổi vì Tổng thống Trump nhiều lần công khai chỉ trích Vance và các cuộc thăm dò gần đây cho thấy sự ủng hộ dành cho Vance đang ngày càng giảm xuống trong giới cử tri Công Giáo và người Cuba.

Hôm Thứ Bẩy, 02 Tháng Năm, Tổng thống Trump đã bộc lộ ý kiến nhanh chóng tiếp quản Cuba. Mặc dù, nhiều người coi đây là động tác giả. Tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, Chuẩn tướng Ahmad Vahidi, ban hành lệnh báo động đỏ ngay sau tuyên bố của Tổng thống Trump và coi đây là một động tác giả tiên báo Tổng thống Trump sẽ đánh Iran chứ không phải là Cuba.

Nếu đó thật sự là một động tác giả, hành động này của Tổng thống Trump có thể gây hại cho Vance. Thật vậy, nếu cuộc tấn công Cuba không diễn ra như lời Tổng thống Trump nói, Vance sẽ mất phiếu của người Cuba vì họ cho rằng chính Vance đã cản trở nỗ lực này.

Chuyến thăm diễn ra chỉ vài tuần sau khi Tổng thống Trump chỉ trích Đức Giáo Hoàng Lêô về những phát ngôn chống chiến tranh của nhà lãnh đạo Công Giáo, gọi ông là “Yếu đuối trong việc chống tội phạm, yếu đuối trong việc chống vũ khí hạt nhân” và “tệ hại trong chính sách đối ngoại”.

Tổng thống Trump cũng chia sẻ một hình ảnh do trí tuệ nhân tạo tạo ra, trong đó ông được ví như Chúa Kitô. Sau khi bị chỉ trích từ giới tôn giáo và một số đồng minh chính trị, Tổng thống Trump đã gỡ bỏ hình ảnh này.

Tổng thống Trump cũng chỉ trích Thủ tướng Meloni - một trong những đồng minh thân cận nhất của ông ở Âu Châu - vì thiếu can đảm sau khi bà lên tiếng bảo vệ Giáo hoàng.

Về phần mình, Đức Giáo Hoàng đã đáp trả những lời chỉ trích của Tổng thống Trump bằng cách nói rằng ông “không sợ” Tòa Bạch Ốc và sẽ không im lặng.

---

Source:Politico

Rubio to meet Pope Leo, Meloni and Italian ministers in Rome

 

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã tiếp kiến các quan chức của Văn phòng Giáo hội Hoàn vũ và Đối thoại thuộc Tổng giáo phận Köln và cảm ơn họ về di sản 50 năm hỗ trợ bác ái cho các Kitô hữu trên toàn thế giới, bao gồm cả việc cung cấp máy thở oxy cho giáo phận cũ của Đức Giáo Hoàng ở Peru trong đại dịch COVID-19.

“Dựa trên sự Phục Sinh của Chúa Kitô, Giáo Hội nhận ra mình được phái đến với muôn dân – không phải bằng cách áp đặt, mà bằng cách làm chứng cho chân lý trong tình yêu thương,” Đức Giáo Hoàng Lêô nói trong buổi tiếp kiến ngày 30 tháng 4 tại Hội trường Tòa Công Tuyên của Điện Tông Tòa. “Đối thoại, ngược lại, củng cố sự hiệp thông, mở ra những con đường hiểu biết và phục vụ cho sự nghiệp hòa bình. Bằng cách này, Chúa Kitô thu hút mọi sự về với Ngài và làm cho Giáo Hội trở thành dấu hiệu của sự hiệp nhất và niềm hy vọng cho thế giới.”

“Nhờ sự phục vụ quảng đại của các bạn, chiều kích phổ quát của Giáo hội được thể hiện rõ ràng và cụ thể, thúc đẩy tình đoàn kết, củng cố mối dây hiệp nhất và làm chứng cho Tin Mừng hòa bình trong một thế giới thường xuyên bị chia rẽ và đau khổ”, Đức Giáo Hoàng Lêô tiếp tục. “Một chứng nhân như vậy càng cần thiết hơn bao giờ hết trong thời đại ngày nay.”

Nhấn mạnh tình cảnh khó khăn của các tín hữu Kitô giáo ở Trung Đông, Đức Giáo Hoàng nói thêm:

Nhiều anh chị em Kitô hữu của chúng ta đã buộc phải rời bỏ quê hương vì chiến tranh, bạo lực và nghèo đói, và nhiều người trong số họ phụ thuộc trực tiếp vào sự tận tâm và lòng tốt của các bạn để sinh tồn.

Do đó, tôi khuyến khích anh chị em hãy kiên trì trong sứ mệnh bác ái này, để họ vẫn có thể cảm nhận được sự gần gũi của Giáo hội hoàn vũ. Đặc biệt, tôi yêu cầu anh chị em tiếp tục hỗ trợ sự hiện diện của các Kitô hữu ở Trung Đông, nhằm bảo đảm rằng những truyền thống đáng kính của các Giáo hội phương Đông được bảo tồn, gìn giữ và được biết đến rộng rãi hơn.

---

Source:Catholic World News

Pope thanks Cologne archdiocese for its worldwide charitable assistance

 

Hiện nay, số lượng người Công Giáo ở Nam Hàn đạt 6 triệu người, một cột mốc đạt được 50 năm sau khi con số này đạt 1 triệu vào năm 1975, nhưng những thách thức mới hơn bao gồm số người đi lễ Chúa Nhật giảm, số lượng người theo đạo giảm và dân số già hóa.

Ngày 22 tháng 4, Hội đồng Giám mục Công Giáo Nam Hàn đã công bố số liệu thống kê mới nhất dựa trên dữ liệu năm 2025.

Tính đến cuối tháng 12 năm 2025, cả nước có 6.006.832 người Công Giáo. Tuy nhiên, một phần ba trong số họ (28,9%) từ 65 tuổi trở lên, đây là nhóm tuổi đông nhất.

Tốc độ tăng trưởng đã chậm lại. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng đạt 0,2%, thấp hơn mức tăng trưởng 0,5% của năm trước đó.

Tỷ lệ tham dự thánh lễ Chúa Nhật cũng đang giảm ở các giáo phận Nam Hàn, ngoại trừ Giáo phận Quân đội, nơi ghi nhận tỷ lệ tham dự đạt 97%, phần lớn trong số đó là binh lính.

Theo thống kê, nhìn chung chỉ có khoảng 15% người tham dự Thánh lễ Chúa nhật. Con số này giảm so với 20,7% tham dự vào năm 2015.

Tuy nhiên, các ngày lễ của Kitô giáo — như Lễ Phục Sinh và Lễ Giáng Sinh — chỉ ghi nhận khoảng 25% người tham dự. Nhưng cách đây 5 năm, vào năm 2019, trước khi dịch COVID-19 bùng phát, gần 80% người Công Giáo đã tham dự các buổi lễ này.

Số lượng người đáp lại ơn gọi linh mục cũng giảm.

Năm 2025, cả nước chỉ phong chức cho 70 linh mục, giảm so với 121 linh mục năm 2015, tương đương mức giảm 42,1%. Trong số 16 giáo phận trên cả nước, bốn giáo phận — Chuncheon, Wonju, Andong và Jeju — không phong chức cho bất kỳ linh mục mới nào trong năm 2025.

Năm 2025, số lượng chủng sinh là 854 người, ít hơn 45 người so với năm trước. Trong bốn năm liên tiếp, kể từ năm 2022, số lượng sinh viên gia nhập chủng viện đều dưới 100 người.

Tương tự, số lượng đáp lại ơn gọi tu trì cũng giảm. Năm 2025, số lượng nam và nữ tu là 11.170 người, giảm 187 người so với năm trước.

Xu hướng giảm này tiếp tục diễn ra từ năm 2022. So với năm 2015, số lượng người mới bắt đầu là nữ giảm 61,5% và số lượng người mới bắt đầu là nam giảm 40,7%.

Trong một báo cáo phân tích thống kê, hội đồng giám mục đã xác định cột mốc 6 triệu tín hữu Công Giáo là “điểm khởi đầu của những thách thức mà Giáo hội đang phải đối mặt” và tuyên bố rằng “việc khôi phục lại những tín hữu đã bỏ đạo và không còn hoạt động là một nhiệm vụ cấp bách”.

“Làm thế nào để mời những người không thể tiếp tục đời sống bí tích trở lại cộng đồng... là một vấn đề mục vụ không thể tiếp tục bị phớt lờ”, báo cáo cho biết.

Mặc dù là một cường quốc kinh tế, Nam Hàn đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học do tỷ lệ sinh thấp nhất thế giới và dân số già hóa.

Quốc gia này ghi nhận tỷ lệ sinh đạt 0,80 vào năm 2025, tăng nhẹ so với mức thấp kỷ lục 0,72 vào năm 2023. Các chuyên gia cho biết, tỷ lệ sinh hiện tại thấp hơn mức 2,1 cần thiết để duy trì dân số ổn định.

---

Source:UCANews

Korean Catholics hit 6 million, confront aging, declining vocations

 

Bộ Phụng vụ và Kỷ luật các Bí tích đang chính thức xem xét một kháng cáo giáo luật chống lại các hạn chế phụng vụ sâu rộng trong Giáo phận Công Giáo Rôma Charlotte, sau khi một sự việc được báo cáo vào ngày 29 tháng 4 tại Nhà thờ Đức Mẹ Ban Ơn, trong đó một gia đình cho biết họ bị bỏ qua khi không được rước lễ trong tư thế quỳ, đã làm gia tăng sự giám sát về việc thực thi các quy định này dưới thời Giám mục Michael Martin. Vụ việc, được đệ trình vào ngày 9 tháng 2 và ghi danh theo số hiệu 369/25, liên quan đến cách giải quyết các yêu cầu về vấn đề phụng vụ của giám mục và hiện đã được đưa vào quy trình hành chính của Vatican.

Trong thư ngày 16 tháng 2, cơ quan trực thuộc – do Đức Hồng Y Arthur Roche đứng đầu – đã xác nhận việc nhận được “đơn khiếu nại cấp trên” viện dẫn “sự từ chối rõ ràng” trong việc trả lời các đơn thỉnh cầu. Đơn khiếu nại này là một cơ chế chính thức trong luật giáo hội cho phép giáo sĩ hoặc giáo dân khiếu nại các hành vi hành chính; sau khi được chấp nhận, văn phòng có thẩm quyền của Vatican sẽ xem xét “Acta”, hay tài liệu, trước khi xác định xem các biện pháp đó có tuân thủ luật Giáo hội phổ quát hay không.

Lời kêu gọi này xuất phát từ một loạt các chỉ thị được ban hành trong năm qua tại Charlotte. Đáng chú ý nhất, việc cử hành Thánh lễ Latinh truyền thống đã bị ngừng tại các nhà thờ giáo xứ và chỉ được phép thực hiện tại một địa điểm phi giáo xứ duy nhất. Các quy định bổ sung được lưu hành trong giáo phận bao gồm hướng dẫn loại bỏ lan can bàn thờ và ghế quỳ dùng để phân phát Thánh Thể, cũng như các dự thảo đề xuất, sau đó được sửa đổi sau khi nhận được phản hồi, nhằm hạn chế việc sử dụng tiếng Latinh, việc cử hành Thánh lễ hướng về phía Đông, và một số phẩm phục và nghi thức truyền thống nhất định.

Những biện pháp này đã gây ra những câu hỏi chính thức từ giới giáo sĩ. Vào tháng Giêng, một nhóm linh mục giáo phận đã đệ trình các câu hỏi (dubia) lên Bộ Văn bản Pháp luật, tìm kiếm sự làm rõ về cơ sở pháp lý cho một số hạn chế. Quy trình giải quyết câu hỏi (dubia), mặc dù khác với việc khiếu nại lên cấp trên, cũng tương tự như vậy, mời gọi sự giải thích có thẩm quyền về luật Giáo hội từ Tòa Thánh.

Tình hình leo thang sau sự việc được báo cáo tại giáo xứ Greensboro trong Thánh lễ Thêm sức. Một nhân chứng cho biết, trong khi hầu hết giáo dân rước lễ theo cách thông thường, những người tiến đến bàn thờ và quỳ xuống thì không được rước lễ. Lời cáo buộc này đã lan truyền cùng với các hình ảnh minh họa và chưa được các nhà lãnh đạo giáo phận giải đáp chi tiết trước công chúng.

Báo cáo đang được xem xét dựa trên các chuẩn mực phổ quát hiện hành. Chỉ thị Redemptionis Sacramentum năm 2004 của Vatican nêu rõ rằng các tín hữu “không thể bị từ chối rước Thánh Thể chỉ vì lý do… người đó muốn rước Thánh Thể trong tư thế quỳ”. Nguyên tắc này đã được nhắc lại trong các văn bản giải thích sau đó, bao gồm cả các phản hồi do chính cơ quan đang xem xét vụ án Charlotte ban hành.

Trong thư mục vụ ngày 17 tháng 12, Giám mục Martin viết rằng “tư thế chuẩn mực” khi rước lễ tại Hoa Kỳ là đứng, sau khi cúi đầu, phù hợp với hướng dẫn của Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ. Ngài mô tả Thánh Thể là một “hành động thờ phượng cộng đồng”, nhấn mạnh sự thống nhất về cử chỉ như một dấu hiệu của sự hiệp nhất trong Giáo hội. Chỉ thị cũng hướng dẫn các giáo xứ đã tái sử dụng lan can bàn thờ hoặc ghế quỳ phải ngừng sử dụng chúng, gọi đó là “sự mâu thuẫn rõ ràng” với các quy định của giáo phận, đồng thời khẳng định rằng không được từ chối rước lễ nếu các cá nhân quỳ gối.

Khung pháp lý và giáo hội rộng hơn được định hình bởi sắc lệnh Traditionis Custodes năm 2021, được ban hành dưới thời Giáo hoàng Phanxicô, trong đó giao cho các giám mục giáo phận trách nhiệm chính trong việc điều chỉnh hình thức cũ hơn của Nghi thức Rôma. Các hướng dẫn tiếp theo từ bộ giáo phận đã nhấn mạnh cả quyền uy của giám mục và sự cần thiết phải bảo đảm rằng kỷ luật phụng vụ vẫn phù hợp với luật phổ quát.

Các biện pháp của Giáo phận Charlotte phản ánh một xu hướng rộng hơn được thấy ở một số giáo phận kể từ năm 2021, nơi các giám mục đã hành động để củng cố thực hành phụng vụ theo Nghi thức Rôma cải cách. Đồng thời, các tranh chấp đã nảy sinh ở nhiều khu vực pháp lý về phạm vi của những quyền hạn đó, đặc biệt là khi các thực hành lâu đời, chẳng hạn như quỳ khi rước lễ hoặc sử dụng lan can bàn thờ, bị hạn chế hoặc loại bỏ.

Chưa có khung thời gian nào được đưa ra cho quyết định của Vatican trong vụ việc ở Charlotte. Việc xem xét của Tòa Thánh có thể dẫn đến việc xác nhận các biện pháp của giáo phận, sửa đổi các điều khoản cụ thể hoặc hướng dẫn xem xét lại. Giáo phận Charlotte chưa đưa ra bình luận nào thêm về cả việc kháng cáo hay sự việc liên quan đến Thánh lễ Thêm sức được báo cáo.

---

Source:Catholic Herald

Charlotte liturgical restrictions on TLM face Vatican review

 

Daniel Esparza và Kathleen N. Hattrup của tạp chí Aleteia, trong bản tin ngày 04/05/26, cho hay: Các nguồn tin từ Vatican cho biết Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ ký thông điệp đầu tiên của mình vào ngày 15 tháng 5, đề cập đến trí tuệ nhân tạo, hòa bình và trật tự toàn cầu, một sự ghi nhận lịch sử đối với giáo huấn xã hội của Công Giáo.

Hãng thông tấn KNA của Đức, trích dẫn "nhiều nguồn tin từ Vatican", cũng cho hay: Thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo XIV dự kiến sẽ được ký vào tuần tới, ngày 15 tháng 5. Ngày này đặt vị Giáo hoàng mới vào sự tiếp nối trực tiếp với truyền thống các thông điệp xã hội đã giúp định hình sự tham gia của Giáo hội với thế giới hiện đại.

Tiền lệ bắt đầu với Đức Giáo Hoàng Leo XIII và thông điệp Rerum Novarum năm 1891 của ngài, được ban hành vào ngày 15 tháng 5 năm đó. Văn kiện này đánh dấu phản ứng có hệ thống đầu tiên của Giáo hội đối với những biến động của cuộc cách mạng kỹ nghệ, đề cập đến quyền lao động, quyền sở hữu tư nhân và trách nhiệm đạo đức của cả người lao động và chủ doanh nghiệp. Từ đó đã hình thành nên những gì ngày nay được gọi là giáo huấn xã hội Công Giáo (hay học thuyết xã hội Công Giáo).

Một số ít thông điệp xã hội được ban hành trong những thập niên kể từ năm 1891 thường được ban hành vào các ngày kỷ niệm thông điệp của Đức Leo XIII. Năm nay, tất nhiên, là kỷ niệm lần thứ 135.

Đức Leo XIV đã chỉ ra ngay từ đầu rằng triều đại giáo hoàng của ngài được truyền cảm hứng từ Đức Giáo Hoàng Leo XIII và rằng ngài sẽ tiếp tục đề cập đến những thay đổi lớn đang đến với thế giới của chúng ta, đặc biệt là thông qua trí tuệ nhân tạo, vì vậy dường như việc ban hành một thông điệp vào ngày 15 tháng 5 đã được định trước.

Các thông điệp ngày 15 tháng 5

Bốn mươi năm sau thông điệp Rerum Novarum (15 tháng 5 năm 1931), Đức Giáo Hoàng Piô XI đã đào sâu khuôn khổ của Đức Giáo Hoàng Leo XIII với thông điệp Quadragesimo Anno. Chịu ảnh hưởng một phần bởi nhà tư tưởng Dòng Tên Oswald von Nell-Breuning, thông điệp này đã nêu rõ nguyên tắc phụ đới và làm sáng tỏ sự phê phán của Giáo hội đối với chủ nghĩa xã hội, đặc biệt là sự thiếu tôn trọng đối với con người và quyền sở hữu tư nhân.

Ba thập niên sau, truyền thống này tiếp tục vào cùng ngày năm 1961, khi Đức Giáo Hoàng Gioan XXIII ban hành thông điệp Mater et Magistra, ủng hộ sự tham gia nhiều hơn của người lao động vào đời sống kinh tế.

Vị giáo hoàng này cũng đã bổ sung thêm một thông điệp nữa vào danh sách các thông điệp xã hội, nhưng không phải vào cùng ngày: Ngày 11 tháng 4 năm 1963, Thánh Gioan XXIII đã ban hành thông điệp Pacem in Terris.

Đức Thánh Phaolô VI tiếp nối với thông điệp Populorum Progressio vào ngày 26 tháng 3 năm 1967.

Nhưng Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã quay trở lại – hoặc cố gắng làm vậy – với thời điểm kỷ niệm này.

Ngài đã ban hành thông điệp Laborem Exercens vào ngày 14 tháng 9 năm 1981. Thông điệp này đáng lẽ được xuất bản vào ngày 15 tháng 5, nhưng đã bị trì hoãn do vụ ám sát hụt nhằm vào ngài vào ngày 13 tháng 5 năm 1981.

Thông điệp Centesimus Annus, đánh giá sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản và đưa ra một sự khẳng định tinh tế về nền kinh tế thị trường như một động lực tạo ra sự thịnh vượng, đồng thời nhấn mạnh đến các giới hạn đạo đức, đã được ban hành "100 năm" sau thông điệp Rerum Novarum, được ban hành vào ngày 1 tháng 5 năm 1991.

Các báo cáo – và cả những bình luận của chính ngài – cho thấy rằng thông điệp của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, tạm thời có tựa đề Magnifica humanitas (Nhân tính Kỳ diệu), sẽ đề cập đến những vấn đề không kém phần quan trọng ngày nay. Đặc biệt, trí tuệ nhân tạo đặt ra những mối lo ngại cấp bách về vai trò, công việc và trách nhiệm của con người. Sự mong manh của luật pháp quốc tế và các cuộc xung đột đang diễn ra càng làm tăng thêm tính cấp thiết.

Điều làm nên sự khác biệt của thời điểm này không chỉ là chủ đề, mà còn là việc cố ý viện dẫn lịch sử. Nếu quả thực chọn ngày 15 tháng 5 để công bố thông điệp, thì Đức Giáo Hoàng Leo XIV báo hiệu rằng giáo huấn xã hội của Giáo hội không phải là bất biến. Nó phát triển để đáp ứng những thực tế mới trong khi vẫn bám rễ vào các nguyên tắc trường tồn: phẩm giá của mỗi người, ưu tiên lợi ích chung và giới hạn đạo đức của quyền lực.

Nếu những kỳ vọng này được xác nhận, thông điệp đầu tiên này sẽ đặt Đức Leo XIV vào trong một truyền thống sống động — một truyền thống tiếp tục đề cập đến những thách thức phức tạp nhất của mỗi thời đại.

 

1. Tư lệnh CENTCOM cho biết Iran đã bắn vào tàu chiến Mỹ và “Mỹ đã phá hủy sáu tàu nhỏ của Iran”.

Đô đốc Hải quân Mỹ Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm, hôm thứ Hai xác nhận rằng Iran đã phát động một cuộc tấn công vào đầu ngày hôm đó bằng hỏa tiễn hành trình, máy bay điều khiển từ xa và tàu nhỏ nhắm vào các tàu thương mại và quân sự của Mỹ ở eo biển Hormuz.

Hãng tin Reuters dẫn lời ông Cooper nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo qua điện thoại rằng: “Mỹ đã tiêu diệt sáu tàu nhỏ của Iran cố gắng gây cản trở”. Ông cho biết các tàu của Iran “được khuyến cáo mạnh mẽ nên tránh xa các khí tài quân sự của Mỹ” trong khu vực.

Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đã bác bỏ tuyên bố của Cooper, cho rằng không có chiếc “tàu cao tốc” nào của nước này bị phá hủy vào hôm thứ Hai.

Truyền thông nhà nước Iran trước đó cho biết lực lượng của họ đã bắn những phát súng “cảnh cáo”, bao gồm hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa, vào một tàu khu trục của Mỹ khi nó tiến gần eo biển Hormuz ở Biển Oman.

CENTCOM cho biết hai tàu thương mại mang cờ Mỹ đã đi qua eo biển hôm thứ Hai dưới sự bảo trợ của Dự án Tự do, một sáng kiến được Tổng thống Trump công bố hôm Chúa Nhật, trong đó quân đội Mỹ sẽ hướng dẫn các tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này.

Giới chức Iran khẳng định eo biển này đã bị đóng cửa và chỉ những tàu thuyền được quân đội nước này cho phép rõ ràng mới được phép đi qua, trong khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm thứ Hai khẳng định Mỹ hoàn toàn kiểm soát tuyến đường thủy này.

[Politico: CENTCOM chief says Iran fired at U.S. warships, and “U.S. destroyed six Iranian small boats”]

2. Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã tấn công tàu chở hỏa tiễn Kalibr và tàu tuần tra của Nga tại tỉnh Leningrad.

Ngày 3 tháng 5, quyền lãnh đạo Cơ quan An ninh Ukraine, Yevhen Khmara, thông báo với tổng thống rằng lực lượng Ukraine đã tấn công vào một tàu hỏa tiễn lớp Karakurt của Nga, một tàu tuần tra và một tàu chở dầu thuộc hạm đội ngầm tại cảng Primorsk thuộc tỉnh Leningrad.

Từ Yerevan, Thủ đô của Armenia, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết: “Cơ sở hạ tầng của cảng bốc dỡ dầu cũng bị thiệt hại đáng kể”.

Tàu hỏa tiễn lớp Karakurt được trang bị nhiều loại vũ khí, bao gồm cả hỏa tiễn Kalibr.

Thông tin này được đưa ra sau khi Ukraine tấn công hai tàu khác của Nga thuộc hạm đội ngầm của Nga gần Novorossiysk, một cảng trên Hắc Hải, trong một chiến dịch mà tổng thống đã báo cáo trước đó trong ngày.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Mỗi kết quả như vậy của chúng ta đều hạn chế tiềm lực chiến tranh của Nga”.

Tổng thống cho biết ông đã phối hợp với các cơ quan an ninh nước này để có thêm những “phản ứng chính đáng” đối với các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine, đồng thời cảnh báo rằng “kéo dài chiến tranh sẽ chỉ làm leo thang các hoạt động phòng thủ của chúng ta.”

Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ ở tỉnh Leningrad, chủ yếu nhắm vào các kho chứa dầu ở các thành phố cảng Ust-Luga và Primorsk.

Mặc dù tỉnh Leningrad nằm cách biên giới Ukraine hơn 1.000 km về phía bắc, vị trí địa lý ở phía tây nước Nga và gần Biển Baltic khiến nó trở thành mục tiêu hàng đầu cho các cuộc tấn công của Ukraine. Việc Kyiv phát triển mạnh mẽ khả năng tấn công tầm xa trong những năm gần đây càng làm lộ rõ những điểm yếu của khu vực này.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes Russian Kalibr missile carrier, patrol boat in Leningrad Oblast, Zelensky says]

3. Tổng thống Zelenskiy ám chỉ máy bay điều khiển từ xa của Ukraine có thể đe dọa cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng của Putin.

Cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng 9 tháng 5 của Nga năm nay có thể sẽ có một số vị khách không mời mà đến: máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Lễ kỷ niệm hàng năm ngày Đức Quốc xã bị Liên Xô đánh bại vào năm 2026 đã cho thấy đây sẽ là một sự kiện không mấy long trọng. Tháng trước, Điện Cẩm Linh tuyên bố rằng, lần đầu tiên sau hai thập niên, sẽ không có xe tăng hay hỏa tiễn nào tham gia cuộc duyệt binh thường nhằm mục đích phô trương sức mạnh quân sự của Mạc Tư Khoa.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã ám chỉ rằng Kyiv có thể điều động máy bay điều khiển từ xa đến thủ đô của Nga.

“Nga đã tuyên bố tổ chức cuộc duyệt binh ngày 9 tháng 5 tại Mạc Tư Khoa mà không có trang thiết bị quân sự,” ông nói với các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Chính trị Âu Châu tại Yerevan, Armenia. “Họ không đủ khả năng mua trang thiết bị quân sự — và họ lo sợ máy bay điều khiển từ xa có thể bay lượn trên Quảng trường Đỏ.”

“Điều này nói lên nhiều điều,” Tổng thống Zelenskiy nói thêm. “Nó cho thấy họ hiện không còn mạnh như trước nữa.”

Nhiều người tin rằng quyết định của Điện Cẩm Linh loại bỏ các vật liệu quân sự khỏi cuộc duyệt binh tuần này là do sự dễ bị tổn thương về mặt phòng thủ của đất nước sau bốn năm xâm lược Ukraine.

Kyiv thường xuyên sử dụng máy bay điều khiển từ xa để gây thiệt hại cho các địa điểm trọng yếu sâu bên trong lãnh thổ Nga, và chỉ tuần trước, họ đã tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ tại thành phố cảng Tuapse bên Hắc Hải lần thứ ba trong vòng một tháng. Hôm thứ Hai, Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergei Sobyanin xác nhận một máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công một tòa nhà dân cư cao cấp chỉ cách Điện Cẩm Linh sáu km; không có thương vong nào được báo cáo.

Tổng thống Zelenskiy kêu gọi các nhà lãnh đạo tại hội nghị thượng đỉnh Yerevan tiếp tục gây áp lực lên Nga để nước này lựa chọn con đường ngoại giao thay vì tiếp tục chiến tranh. Tuần trước, Putin đã đề nghị tuyên bố một lệnh ngừng bắn một ngày với Ukraine vào ngày 9 tháng 5, trùng với các lễ kỷ niệm ở Mạc Tư Khoa. Sau khi Kyiv bác bỏ đề xuất này, nhấn mạnh rằng cần một lệnh ngừng bắn kéo dài, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết quyết định cuối cùng thuộc về Putin.

Trước thềm cuộc duyệt binh cuối tuần này, Điện Cẩm Linh đang tăng cường phòng thủ ở Mạc Tư Khoa, đưa thêm các hệ thống phòng không từ bên ngoài khu vực thủ đô vào. Các hạn chế mới cũng đang được áp đặt đối với internet vệ tinh và kết nối di động, và báo Novaya Gazeta đưa tin rằng ngay cả dịch vụ SMS cũng sẽ bị chặn từ ngày 5 đến ngày 9 tháng 5.

[Politico: Zelenskyy hints Ukrainian drones could menace Putin’s Victory Day parade]

4. Thủ tướng Merz hạ thấp cuộc xung đột với Tổng thống Trump về vấn đề quân đội và thương mại.

Thủ tướng Merz công khai bày tỏ sự tiếc nuối vì không thể giải quyết tình huống với Tổng thống Trump tốt hơn, nhưng không có kế hoạch thay đổi phong cách của mình để trở nên “lịch sự” hơn.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã cố gắng hạ nhiệt căng thẳng trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương hôm Chúa Nhật bằng cách đề cao mối quan hệ của ông với Tổng thống Trump - nhưng không hề nói rằng mọi chuyện đều tốt đẹp.

Sau khi Thủ tướng Merz chỉ trích Tổng thống Trump về hành động quân sự của Mỹ ở Iran tuần trước, tổng thống đã đáp trả bằng cách lăng mạ Thủ tướng Merz trên mạng xã hội và tuyên bố sẽ rút quân Mỹ khỏi Đức. Vài ngày sau, ông đe dọa sẽ áp thuế nhập khẩu xe hơi cao hơn đối với Liên Hiệp Âu Châu.

“Tôi tin rằng một mối quan hệ đối tác tốt bao gồm việc tôn trọng những quan điểm khác biệt,” Thủ tướng Merz nói trong một cuộc phỏng vấn trên kênh truyền hình công cộng ARD của Đức. “Tôi làm điều đó, và tôi nghĩ ông ấy cũng vậy — có lẽ hiện tại thì ít hơn một chút.”

“Tôi đã gặp ông ấy cách đây tám tuần,” Thủ tướng Merz nói về Tổng thống Trump. “Chúng tôi trò chuyện với nhau khá thường xuyên… nhưng không phải trong tuần vừa qua.”

Sự suy giảm trong mối quan hệ vốn tốt đẹp trước đây giữa hai bên đã không mang lại lợi ích gì cho Thủ tướng Merz. Việc Tổng thống Trump nói về việc cắt giảm quân số đã làm gia tăng sự bất ổn về việc triển khai hỏa tiễn được chờ đợi từ lâu, và những lời đe dọa áp thuế mới của tổng thống là điều không được hoan nghênh khi nền kinh tế Đức dự kiến sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran.

Vụ việc phản ánh một xu hướng rộng hơn trong phong cách giao tiếp của thủ tướng, vốn đã vấp phải sự chỉ trích trong nước vì quá thẳng thắn về các vấn đề nhạy cảm. Thủ tướng Merz đã thừa nhận rủi ro, nhưng khẳng định ông sẽ không thay đổi căn bản cách nói chuyện của mình.

“Khi thấy những phản ứng như vậy, tôi tự hỏi mình có thể nói gì tốt hơn,” ông nhận xét trong cuộc phỏng vấn. “Lần sau tôi sẽ nói tốt hơn. Nhưng tôi sẽ không nói điều gì khác.”

Thủ tướng Merz cho rằng đường lối này là có chủ đích, lập luận rằng cử tri mong đợi sự thẳng thắn từ các nhà lãnh đạo của họ, ngay cả khi điều đó đôi khi tạo ra mâu thuẫn.

“Tôi không muốn nói chuyện như một viên đá được đánh bóng,” ông nói. “Đó không phải là phong cách của tôi.”

Ông nói thêm: “Tôi sẽ không từ bỏ mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương, và tôi cũng sẽ không từ bỏ sự hợp tác với Ông Donald Trump.”

Hôm Chúa Nhật, Thủ tướng Merz đã tìm cách giảm nhẹ tầm quan trọng của cuộc tranh chấp, đặc biệt là mối đe dọa rút quân của Mỹ, coi đó là một phần của kế hoạch quân sự dài hạn hơn là một sự đổ vỡ đột ngột.

“Hiện có một đơn vị binh lính Mỹ ở Âu Châu mà cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden đã tạm thời điều động đến đây. Việc rút quân của họ đã được thảo luận từ khá lâu rồi”, ông nói, đồng thời lưu ý rằng Washington thường xuyên điều chuyển lực lượng của mình trên toàn cầu.

Tuy nhiên, về hỗ trợ quân sự, tình hình lại không chắc chắn hơn. Cam kết của Mỹ năm 2024 về việc cung cấp hỏa tiễn Tomahawk tầm xa cho Đức — mà đến nay vẫn chưa được giao — đã không được gia hạn dưới thời Tổng thống Trump, làm dấy lên lo ngại ở Âu Châu về những lỗ hổng răn đe hiện hữu trước Nga.

“Chúng tôi đã nhận được cam kết từ Tổng thống Joe Biden về việc cung cấp hỏa tiễn Tomahawk. Ông Donald Trump đã không nhắc lại điều đó. Ông ấy chưa đưa ra cam kết đó cho đến nay”, Thủ tướng Merz nói.

Tuy nhiên, Thủ tướng cho rằng vấn đề này có thể ít mang tính chính trị hơn là thực tế: “Theo tôi thấy hiện tại, xét về mặt khách quan, phía Mỹ hầu như không có khả năng cung cấp các hệ thống vũ khí như vậy.”

Một nguồn gây căng thẳng khác là thương mại. Tổng thống Trump đã đe dọa áp thuế mới đối với hàng xuất khẩu của Liên Hiệp Âu Châu, bao gồm cả xe hơi - điều này sẽ ảnh hưởng đặc biệt nặng nề đến nền kinh tế Đức. Nhưng Thủ tướng Merz đã giữ thái độ thận trọng, thậm chí thừa nhận một số thất vọng của Mỹ về các cuộc đàm phán thương mại bị đình trệ với Liên Hiệp Âu Châu sau khi Tổng thống Trump đạt được thỏa thuận hồi tháng 7 năm ngoái với Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen tại khu nghỉ dưỡng golf Turnberry của ông ở Scotland.

“Thẳng thắn mà nói, ông ấy có phần chính đáng khi thất vọng vì Liên minh Âu Châu chúng ta vẫn chưa đạt được kết luận,” Thủ tướng Merz nói. “Chúng ta chưa ký kết. Phía Mỹ đã sẵn sàng, còn phía Âu Châu thì chưa.”

Ông thúc giục Brussels nhanh chóng thực hiện thỏa thuận: “Đó là lý do tại sao tôi hy vọng chúng ta có thể đạt được thỏa thuận càng sớm càng tốt”, ông nói, đồng thời nhắc lại rằng “chúng ta không cùng quan điểm cơ bản rằng thuế quan là một điều tốt”.

Một khoảnh khắc thư giãn xuất hiện khi cuộc trò chuyện chuyển sang chủ đề túc cầu và Giải vô địch túc cầu thế giới dành cho nam, dự kiến sẽ được Canada, Mexico và Mỹ đồng đăng cai vào mùa hè này.

Khi được hỏi liệu chiến thắng của Đức trước Mỹ có thể dẫn đến những lời đe dọa áp thuế mới hay không, Merz đã lảng tránh câu hỏi. Ông nói: “Tôi vẫn tin rằng người Mỹ sẽ đón nhận điều đó một cách tích cực” — trước khi tự tin nói thêm: “Và trong túc cầu, tôi nghĩ chúng tôi giỏi hơn”.

[Politico: Merz shrugs off Trump clash over troops, trade]

5. Putin đang dụ dỗ trẻ em vào cửa tử bằng những quả mìn “bánh gừng” giống đồ chơi được thả từ trên trời xuống để xóa sổ các thành phố của Ukraine.

Trẻ em đang bị dụ đến cái chết bởi những quả mìn trông giống đồ chơi do Nga triển khai nhằm “giảm dân số” ở miền nam Ukraine.

Được đặt tên là “Pryanik” – tiếng Nga nghĩa là “bánh gừng” – chúng nhỏ đến mức vừa vặn trong lòng bàn tay, tròn và thoạt nhìn có vẻ vô hại.

Yuriy Boyechko, người sáng lập tổ chức Hope For Ukraine, nói với tờ The Sun rằng Kherson đã biến thành một “bãi mìn” đô thị thực sự khi Nga sử dụng máy bay điều khiển từ xa FPV giá rẻ, linh hoạt để rải rác các loại đạn dược ngụy trang.

Chiến thuật này là một sự phát triển tương đối gần đây của chủ nghĩa khủng bố bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga, lần đầu tiên được chú ý khoảng một tháng trước.

Boyechko mô tả đây là “việc cố tình biến sân sau và bậc cửa nhà thành vũ khí, một nỗ lực có tính toán nhằm khiến cuộc sống trở nên không thể chịu đựng được.”

Những “bánh gừng” này không được thiết kế để phá hủy xe thiết giáp, hay xe tăng. Thay vào đó, chúng được chế tạo để gây thương tích hoặc giết chết.

“Nếu người lớn giẫm phải nó, hoặc trẻ em nhặt được nó khi đang chơi trên cỏ… nó sẽ phát nổ hoặc gây thương tích nghiêm trọng cho họ.”

Ông nói thêm: “Hiện tại, có hai loại nguy hiểm mà thường dân phải đối mặt - một là từ trên không, đó là máy bay điều khiển từ xa FPV tấn công trực tiếp vào họ.

“Thứ hai là bãi mìn nằm ngay dưới chân họ.”

Nằm bên bờ Hắc Hải, Kherson gần như trực tiếp trên tiền tuyến, với lực lượng Nga đang mai phục bên kia sông Dnipro chờ đợi một động thái sai lầm.

Các con phố ở đây được phủ kín bằng lưới chống máy bay điều khiển từ xa, được lắp đặt sau chiến dịch “săn người” khét tiếng của Nga, bắt đầu từ tháng 5 năm 2024, tại thành phố mà chúng từng xâm lược.

Cuộc giải phóng đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn mới trong chiến dịch khủng bố của kẻ thù, khi các phi công điều khiển máy bay điều khiển từ xa của Nga săn lùng người Ukraine trên đường phố, theo thời gian thực.

Cuộc sống thường nhật của 60.000 cư dân diễn ra trong tầng hầm. Bất cứ ai dám bước ra ngoài đều có nguy cơ trở thành mục tiêu của máy bay điều khiển từ xa Nga – và giờ đây còn có nguy cơ giẫm phải mìn.

Đóng quân cách đó một dặm, người Nga không cần thiết bị hiện đại để tấn công vào cư dân.

“ Họ đang sử dụng máy bay điều khiển từ xa góc nhìn thứ nhất có giá chỉ khoảng 500 đô la, chứ không phải những loại tầm xa đắt tiền,” Boyechko nói về chiến lược này.

“Chính quyền Ukraine đã cố gắng giăng lưới xung quanh các đường phố để ngăn chặn việc gài mìn nhưng họ không thể giăng lưới toàn bộ thành phố.”

“Đây là kiểu khủng bố công khai và mục tiêu của chúng là biến Kherson thành nơi không thể ở được; khiến cuộc sống trở nên khốn khổ đến mức người dân buộc phải rời bỏ quê hương.”

“Khi đó, việc họ tái chiếm thành phố sẽ dễ dàng hơn nhiều… chúng ta đã bị tấn công liên tục 24/7 rồi.”

“Điều tồi tệ nhất là cư dân buộc phải dành phần lớn thời gian ở dưới tầng hầm. Lúc nào cũng có thứ gì đó lơ lửng trong không khí.”

Máy bay điều khiển từ xa, cũng như mìn, đã khiến các hoạt động nhân đạo của tổ chức Hope for Ukraine gần như bất khả thi.

Tính đến ngày 1 tháng 5 năm 2026, tổng cộng 1.431 người, trong đó có 147 trẻ em, đã bị thương do mìn và vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh của Nga kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu.

[The Sun: How Putin is luring kids to their deaths with toy-like ‘gingerbread’ MINES dropped from sky to wipe out Ukraine cities]

6. Tổng thống Trump nói với Fox News rằng Iran sẽ bị “xóa sổ khỏi mặt đất” nếu nước này dám tấn công vào các tàu của Mỹ ở eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump đã nói với phóng viên Trey Yingst của Fox News hôm thứ Hai rằng nếu Iran tấn công vào các tàu của Mỹ ở eo biển Hormuz trong Chiến dịch Tự do, chúng sẽ bị “xóa sổ khỏi mặt đất”, theo Yingst.

Một đoạn video ghi lại cảnh Yingst tường thuật về cuộc điện đàm với tổng thống trên kênh Fox News đã được tài khoản mạng xã hội chính thức của Tòa Bạch Ốc chia sẻ.

Khi Iran nối lại các cuộc tấn công vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và các tàu thuyền ở eo biển Hormuz, Tổng thống Trump trong cố gắng kềm hãm giá nhiên liệu đang tăng phi mã đã nói với phóng viên của Fox News rằng “người Iran đang trở nên dễ uốn nắn hơn so với trước đây” và thể hiện sự linh hoạt trong các cuộc đàm phán gián tiếp.

Giữ giọng lạc quan, Tổng thống Trump gọi cuộc phong tỏa hải quân hiện tại của Mỹ đối với các cảng và tàu thuyền của Iran là “cuộc diễn tập quân sự lớn nhất trong lịch sử”, và ông nói rằng các căn cứ của Mỹ đã sẵn sàng tiến hành các cuộc tấn công mới vào Iran nếu cần thiết.

Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ, cho biết trong một cuộc họp báo qua điện thoại hôm thứ Hai rằng lực lượng Iran đã “phóng nhiều hỏa tiễn hành trình, máy bay điều khiển từ xa và tàu nhỏ vào các tàu mà chúng tôi đang bảo vệ. Chúng tôi đã đánh bại từng mối đe dọa đó bằng cách sử dụng vũ khí phòng thủ một cách chính xác.”

[CBSNews: Trump tells Fox News Iran will be “blown off the face of the Earth” if it targets U.S. ships in Strait of Hormuz]

7. Tổng thống Trump nói Mỹ sẽ giúp giải cứu các tàu bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump hôm Chúa Nhật cho biết Mỹ sẽ giúp giải cứu một số tàu bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz trong bối cảnh cuộc chiến đang diễn ra giữa Mỹ và Israel với Iran.

Tổng thống Trump cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng một số quốc gia không trực tiếp tham gia vào cuộc chiến đã yêu cầu Mỹ hỗ trợ giải cứu các tàu của họ bị mắc kẹt ở eo biển, nhiều tàu trong số đó đang cạn kiệt lương thực, trong bối cảnh căng thẳng khu vực đang diễn ra.

“Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Hoa Kỳ, chúng tôi đã thông báo với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu thuyền của họ an toàn ra khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế này, để họ có thể tự do và thuận lợi tiếp tục công việc của mình”, ông viết.

Diễn biến này xảy ra một ngày sau khi Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông đang xem xét một đề xuất mới từ Iran để chấm dứt chiến tranh. Sau đó, vào tối thứ Bảy, ông đăng tải trên mạng xã hội rằng ông dự đoán đề xuất này sẽ không thể chấp nhận được vì người Iran “vẫn chưa phải trả giá đủ lớn cho những gì họ đã làm”.

Tuy nhiên, trong bài đăng trên mạng xã hội hôm Chúa Nhật, Tổng thống Trump khẳng định các nhà đàm phán của Mỹ đang có “các cuộc thảo luận rất tích cực với Iran” và bày tỏ sự lạc quan “rằng những cuộc thảo luận này có thể dẫn đến kết quả rất tích cực cho tất cả các bên.”

Ngay cả khi tổng thống đang giám sát các hoạt động quân sự liên quan đến cuộc xung đột, ông đã thông báo với các nhà lập pháp vào thứ Sáu rằng cuộc chiến đã “chấm dứt” khi Tòa Bạch Ốc đối mặt với thời hạn 60 ngày để tìm kiếm sự ủy quyền chính thức của Quốc hội cho việc tiếp tục sử dụng lực lượng quân sự. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã làm chứng một ngày trước đó rằng chính quyền tin rằng thời hạn đã bị tạm dừng bởi một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran - một giả thuyết mới mà các đảng viên Dân chủ và các chuyên gia pháp lý đã bác bỏ.

Trong bài đăng trên Truth Social, Tổng thống Trump đe dọa rằng Mỹ sẽ đáp trả “mạnh mẽ” nếu Iran can thiệp vào chiến dịch ở eo biển, mà ông gọi là “Dự án Tự do” và cho biết sẽ bắt đầu vào sáng thứ Hai, theo giờ Trung Đông.

Giá nhiên liệu trên toàn thế giới vẫn ở mức cao do eo biển Manche фактически bị đóng cửa đối với giao thông thương mại trong hơn hai tháng. Giá dầu chuẩn đã đạt mức cao nhất trong bốn năm vào thứ Năm, với giá trung bình tại các trạm xăng dành cho người lái xe ở Mỹ tăng lên 4,45 đô la một gallon vào Chúa Nhật, tăng 35 cent trong tuần qua. Mỹ đã phong tỏa các tàu thuyền ra vào eo biển trong ba tuần khi Hải quân tiến hành rà phá thủy lôi tại tuyến đường thủy này.

Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy cho biết trong một cuộc phỏng vấn sáng Chúa Nhật trên chương trình “This Week” của đài ABC rằng giá cả sẽ giảm nhanh chóng sau khi chiến tranh kết thúc.

“Theo tất cả các báo cáo mà tôi nhận được, ngay khi eo biển mở cửa, giá cả sẽ giảm ngay lập tức,” Duffy nói với người dẫn chương trình Martha Raddatz. “Và một lần nữa, sẽ có một giai đoạn kéo dài. Sẽ cần thời gian để trở lại mức giá trước khi cuộc xung đột này bắt đầu, nhưng tôi nghĩ rằng bạn sẽ thấy sự giảm bớt khó khăn ngay lập tức khi eo biển mở cửa.”

[Politico: Trump says US will help free ships stuck in Strait of Hormuz]

8. Việc giảm quân số ở Âu Châu ‘không phải là một động thái chiến lược’ hay không?

Việc rút quân Mỹ khỏi Đức, và rộng hơn là khỏi Âu Châu, có thể sẽ rất tốn kém đối với Mỹ, đặc biệt nếu lực lượng Mỹ cần xây dựng các cơ sở mới trong nước để chứa số quân nhân bổ sung này.

Tướng Ben Hodges, cựu chỉ huy quân đội Mỹ tại Âu Châu, cho biết những phát ngôn của Tổng thống Trump “rõ ràng là nhằm trả đũa” ông Merz và không phục vụ lợi ích tốt nhất của chính nước Mỹ.

“Đây không phải là một bước đi chiến lược,” Hodges nói với Newsweek. “Nếu điều này tiếp diễn, chúng ta chỉ đang tự làm hại mình.”

Vào tháng 12, Quốc hội đã ngăn chính phủ Mỹ giảm số lượng binh sĩ Mỹ tại Âu Châu xuống dưới 76.000 người trong hơn 45 ngày.

Một số quan chức cao cấp của đảng Cộng hòa đã vận động chống lại việc cắt giảm sự hiện diện của Mỹ ở Âu Châu sau khi các báo cáo xuất hiện vào tháng 3 năm 2025 cho rằng chính quyền Trump đang xem xét việc chuyển giao chức vụ Tư lệnh tối cao Liên minh Âu Châu, gọi tắt là SACEUR.

SACEUR là nhà lãnh đạo tất cả các lực lượng NATO tại Âu Châu, một chức vụ mà trước đây và hiện tại đều do người Mỹ nắm giữ. Tướng Alexus Grynkewich, người nhậm chức SACEUR vào tháng 7 năm 2025, cho biết Âu Châu sẽ có thể đối phó với số lượng binh sĩ Mỹ ít hơn.

Hiện chưa rõ liệu các binh sĩ Mỹ được điều động lại từ Đức sẽ đóng quân ở những nơi khác tại Âu Châu hay sẽ quay trở lại Mỹ.

Các nước NATO ở phía đông, gần Nga, có thể sẽ hoan nghênh bất kỳ binh lính Mỹ nào đến đóng quân trên lãnh thổ của họ. Estonia đã tuyên bố sẵn sàng tiếp nhận thêm binh sĩ Mỹ nếu Washington thay đổi địa điểm triển khai quân sự.

[Newsweek: Trump Attacks Germany Again—But Would Troop Withdrawal Actually Hurt US?]

9. Các vụ tấn công bằng tàu thuyền của Mỹ và Iran đe dọa thỏa thuận ngừng bắn

Hôm thứ Hai, Mỹ đã tấn công các tàu của Iran ở eo biển Hormuz sau khi Tehran tấn công vào các tàu hải quân, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh và lời hứa mới của Tổng thống Trump về việc mở lại tuyến đường quan trọng này.

Theo Đô đốc Bradley Cooper, nhà lãnh đạo Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, đơn vị chỉ huy các hoạt động của Mỹ trong khu vực, quân đội Mỹ đã “phá hủy” sáu tàu nhỏ của Iran sau khi lực lượng này phóng “nhiều hỏa tiễn hành trình, máy bay điều khiển từ xa và tàu nhỏ” vào các tàu này nhưng không trúng đích. Ông không nói rõ điều này sẽ có tác động như thế nào đến thỏa thuận ngừng bắn.

Cuộc trao đổi diễn ra một ngày sau khi Tổng thống Trump tuyên bố Hải quân sẽ bắt đầu hỗ trợ các tàu thương mại di chuyển qua tuyến đường thủy này, một nỗ lực mà ông gọi là “Dự án Tự do”.

Ban đầu, chính quyền tập trung vào việc phá hủy kho vũ khí hạt nhân của Iran và làm suy yếu khả năng hỏa tiễn đạn đạo của nước này, nhưng hiện nay cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran dường như đã bước vào một giai đoạn mới. Cả hai bên đều tập trung vào việc kiểm soát eo biển quan trọng này, nơi phần lớn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu đi qua.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump nói với phóng viên của Fox News rằng Iran sẽ bị “xóa sổ khỏi mặt đất” nếu các quan chức nước này tấn công các tàu hải quân Mỹ trong khu vực.

Nhưng ông không đề cập đến vụ tấn công bằng tàu của Mỹ trong bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Hai và dường như đã xem nhẹ những lo ngại về việc Chiến dịch Tự do sẽ hoạt động như thế nào trong bối cảnh Iran bị phong tỏa. Tổng thống Trump nói rằng Iran đã bắn vào “các quốc gia không liên quan” ở eo biển Hormuz, bao gồm cả một tàu chở hàng của Nam Hàn.

“Có lẽ đã đến lúc Nam Hàn tham gia nhiệm vụ này rồi!” ông viết. “Chúng ta đã bắn hạ bảy chiếc tàu nhỏ, hay như họ thích gọi, là “tàu cao tốc”. Đó là tất cả những gì họ còn lại.”

Cả Bộ Quốc phòng và Tòa Bạch Ốc đều không lập tức trả lời liệu bất kỳ cuộc tấn công nào trong số này có làm ảnh hưởng đến thỏa thuận ngừng bắn hay không.

Trước khi chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống lại Iran bắt đầu, các tàu thương mại có thể tự do đi lại qua eo biển. Nhưng kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào tháng Hai, Tehran đã chặn hầu hết giao thông, dẫn đến chi phí năng lượng tăng vọt và giá xăng dầu tăng cao.

Hiện chưa rõ Mỹ dự định bảo đảm an toàn cho các tàu thương mại như thế nào. Hải quân có thể không sử dụng đội hộ tống truyền thống do thiếu phương tiện và lo ngại về các bãi thủy lôi chôn sâu dưới đáy biển. Thay vào đó, họ có thể sử dụng một số tàu nhỏ hơn, cơ động hơn để theo dõi giao thông qua eo biển và bảo đảm an ninh. Mỹ cũng vẫn còn hai nhóm tác chiến Hàng Không Mẫu Hạm trong khu vực và nhiều tàu chiến khác có thể cung cấp hỏa lực phòng không.

Nhưng bất kỳ nhiệm vụ nào ở eo biển này đều hứa hẹn sẽ rất phức tạp. Quân đội đã điều động trực thăng Apache của Lục quân và trực thăng Seahawk của Hải quân để tiêu diệt các tàu của Iran. Ông Cooper cho biết, một số tàu khu trục của Hải quân cũng đã tiến qua eo biển và hiện đang ở Biển Ả Rập.

Hôm thứ Hai, Đại sứ Liên Hiệp Quốc Mike Waltz đã chỉ ra chiến dịch mới nhất của chính quyền, được gọi là Dự án Tự do, như một trong những cách mà Mỹ đang dùng để chống lại Iran.

“Hôm nay, Bộ Tư lệnh Trung ương, gọi tắt là CENTCOM đang dẫn đầu Dự án Tự do, nhằm giải cứu 20.000 thủy thủ đang bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz… cung cấp các biện pháp phòng thủ để tạo niềm tin cho các công ty vận tải biển rằng họ cần có để thoát khỏi đó,” Waltz nói trong cuộc trò chuyện với Thượng Nghị Sĩ Bill Hagerty (Đảng Cộng hòa - Tennessee) tại hội nghị thường niên của Viện Milken.

Ông cũng thông báo rằng tuần này Mỹ sẽ đưa ra các nghị quyết mới lên án Iran về việc sử dụng thủy lôi ở các tuyến đường thủy quốc tế và nỗ lực thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển.

“Chúng ta không thể có một thế giới mà trong đó một bên nắm giữ toàn bộ nền kinh tế thế giới làm con tin chỉ vì họ có xung đột với một quốc gia thành viên khác”, Waltz nói.

Trong một sự việc riêng biệt, các quan chức Mỹ đã bác bỏ tuyên bố của truyền thông nhà nước Iran hôm thứ Hai rằng Tehran đã bắn trúng một tàu chiến Mỹ bằng hai hỏa tiễn vì tàu này cố gắng tiến vào eo biển. Các quan chức Mỹ đã phủ nhận tuyên bố này, thay vào đó nói rằng hai tàu đã di chuyển thành công qua eo biển.

“Không có tàu chiến nào của Hải quân Mỹ bị trúng đạn,” Bộ Tư lệnh Trung ương cho biết về vụ việc ban đầu được tường trình đã xảy ra trong một bài đăng trên X. “Lực lượng Mỹ đang hỗ trợ Chiến dịch Tự do và thực thi lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.”

Hôm Chúa Nhật, Tổng thống Trump nói rằng Mỹ đang hỗ trợ các quốc gia đã yêu cầu giúp đỡ - sau khi trước đó ông nói với các đồng minh rằng họ cần tự tìm ra giải pháp để tiếp cận eo biển.

Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội: “Các quốc gia trên khắp thế giới, hầu hết không liên quan đến cuộc tranh chấp ở Trung Đông đang diễn ra một cách công khai và dữ dội, đã yêu cầu Hoa Kỳ giúp giải phóng các tàu của họ đang bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz”.

Tổng thống Trump cũng nói rằng chiến dịch mới này là một nỗ lực “nhân đạo” có thể thể hiện tinh thần “thiện chí”. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng bất kỳ sự can thiệp nào vào Dự án Tự do sẽ bị giải quyết “mạnh mẽ”.

Trước đó, các quan chức Iran đã cảnh báo rằng “bất kỳ lực lượng quân sự nước ngoài nào, đặc biệt là quân đội Mỹ xâm lược” sẽ phải đối mặt với một cuộc tấn công nếu họ cố gắng di chuyển qua eo biển.

Hôm thứ Hai, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nói với Fox News rằng Mỹ duy trì “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với eo biển này.

“Chúng tôi đã phong tỏa các tàu ra vào các cảng của Iran,” Bessent nói, mặc dù ông cũng nói thêm rằng Mỹ sẽ bắn trả nếu bị tấn công. “Nếu người Iran muốn leo thang ở đây,” ông nói, “chúng tôi sẵn sàng leo thang.”

[Politico: US and Iranian boat attacks threaten ceasefire]

10. Mỹ bắt đầu nỗ lực “hướng dẫn” các tàu mắc cạn ra khỏi eo biển Hormuz.

Hoa Kỳ đã khởi động một nỗ lực nhằm “hướng dẫn” các tàu bị mắc kẹt ra khỏi eo biển Hormuz do Iran kiểm soát, trong bối cảnh nước này đang cố gắng đối phó với những gián đoạn kinh tế kéo dài sau khi cuộc xung đột lên đến đỉnh điểm mà vẫn chưa có thỏa thuận hòa bình nào được ký kết.

Một ngày sau khi Tổng thống Trump công bố điều mà ông gọi là “Dự án Tự do”, Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp, gọi tắt là JMC hôm thứ Hai cho biết Mỹ đã thiết lập một “khu vực an ninh tăng cường” ở phía nam các tuyến đường vận chuyển thông thường và kêu gọi các thủy thủ phối hợp chặt chẽ với chính quyền Oman “do dự kiến lưu lượng giao thông cao”. Eo biển này nằm giữa lãnh thổ Iran và Oman.

Trung tâm cảnh báo rằng việc đi qua gần các tuyến đường thông thường, được gọi là hệ thống phân luồng giao thông, “cần được xem là cực kỳ nguy hiểm do sự hiện diện của các bãi mìn chưa được khảo sát và giải quyết triệt để.”

Thông báo của lực lượng đặc nhiệm hàng hải do Mỹ dẫn đầu đánh dấu sự khởi đầu của nỗ lực khôi phục giao thông và lấy lại niềm tin giữa các tàu thương mại đi qua eo biển.

Việc gián đoạn tuyến đường thủy vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới đã trở thành một trong những hậu quả lâu dài nhất của cuộc chiến tranh mà Mỹ và Israel phát động vào ngày 28 tháng 2. Điều này đã gây áp lực lên các quốc gia ở Âu Châu và Á Châu phụ thuộc vào nguồn cung từ vùng Vịnh Ba Tư và làm gia tăng sự biến động về giá năng lượng đối với các gia cư và doanh nghiệp trên toàn thế giới.

Theo thông báo của CENTCOM, Dự án Freedom sẽ bao gồm các tàu khu trục mang hỏa tiễn dẫn đường và 15.000 binh sĩ.

Dự án Freedom, nỗ lực được Tổng thống Trump công bố nhằm giúp các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, sẽ bao gồm “các tàu khu trục mang hỏa tiễn dẫn đường, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển, các nền tảng điều khiển từ xa đa lĩnh vực và 15.000 binh sĩ”, Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ cho biết tối Chúa Nhật.

Chưa có thông tin chi tiết nào về nội dung của chiến dịch. Cũng chưa rõ liệu quân đội Mỹ có kế hoạch hộ tống tàu thuyền qua eo biển hay không, điều mà Iran cho rằng sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

[CBSNews: U.S. starting to try to “guide” stranded ships out of Strait of Hormuz]

11. Tổng thống Trump lại công kích Đức — Nhưng liệu việc rút quân có thực sự gây tổn hại cho Đức?

Tổng thống Trump vừa mới công kích lãnh đạo nước Đức bằng lời lẽ gay gắt, ngay sau khi đe dọa giảm số lượng binh sĩ Mỹ đóng trên lãnh thổ Đức, là điều mà một cựu tướng lĩnh cao cấp cảnh báo có thể gây tổn hại đến khả năng phòng thủ của chính nước Mỹ.

Tổng thống Trump viết trên nền tảng Truth Social rằng Thủ tướng Friedrich Merz không nên can thiệp vào “những người đang loại bỏ mối đe dọa hạt nhân của Iran, qua đó làm cho thế giới, bao gồm cả Đức, trở nên an toàn hơn”.

Trước đó, Tổng thống Trump cho biết ông đang xem xét cắt giảm số lượng binh lính Mỹ tại Đức, một thành viên quan trọng của NATO, để đáp trả việc ông Merz nói rằng các nhà đàm phán Mỹ đang bị các quan chức cao cấp của Iran “làm nhục” trong các cuộc đàm phán hòa bình bế tắc.

Hơn hai tháng chiến tranh ở Trung Đông đã chia rẽ NATO, hầu hết các nước thành viên đều ngần ngại tham gia trực tiếp vào nỗ lực chiến tranh của Mỹ và Israel, đồng thời ngày càng lo ngại về tác động kinh tế tiêu cực do việc đóng cửa eo biển Hormuz gây ra.

Hôm thứ Tư, Merz đã giảm nhẹ căng thẳng xuyên Đại Tây Dương, nói rằng mối quan hệ của ông với Tổng thống Trump “vẫn tốt đẹp như mọi khi”, đồng thời kêu gọi duy trì mối quan hệ “đáng tin cậy” giữa Mỹ và các thành viên khác của liên minh NATO.

Chính quyền Trump đã nhiều lần yêu cầu các nước Âu Châu tăng cường chi tiêu cho quân đội của chính họ, đồng thời đe dọa rút quân Mỹ khỏi Âu Châu để điều động đến những nơi khác, chẳng hạn như khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Các quan chức Mỹ đã cảnh báo rằng quân đội Trung Quốc đang ngày càng lớn mạnh có thể tìm cách đưa hòn đảo tự trị Đài Loan trở lại dưới sự kiểm soát của Bắc Kinh, và lực lượng Mỹ trong khu vực được thiết kế một phần để ngăn chặn một cuộc xâm lược của Trung Quốc vào hòn đảo này.

Hiện có bao nhiêu binh sĩ Mỹ ở Âu Châu?

Vào tháng 5 năm 2025, Đại sứ Mỹ tại NATO, Matthew Whitaker, cho biết Mỹ sẽ bắt đầu đàm phán với Âu Châu về việc giảm sự hiện diện của quân đội Mỹ vào cuối năm đó.

Những phát biểu của Whitaker được đưa ra chỉ bốn phút trước hội nghị thượng đỉnh thường niên của NATO, trong đó liên minh cam kết chi tiêu nhiều hơn đáng kể cho quốc phòng, một động thái được nhiều người cho là nhằm xoa dịu các quan chức của chính quyền Trump và nỗ lực duy trì sự hiện diện của Mỹ trong an ninh Âu Châu.

Hôm thứ Tư, Tổng thống Trump nói rằng quyết định sẽ được đưa ra trong một “khoảng thời gian ngắn”.

Hiện có gần 40.000 binh sĩ Mỹ đóng quân tại Đức, chiếm gần một nửa tổng số binh sĩ Mỹ ở Âu Châu. Đức đã tăng cường sản xuất các thiết bị quân sự cần thiết như đạn dược, và Thủ tướng Merz đã thúc đẩy Âu Châu giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ.

Nhưng quốc gia này là nơi đặt căn cứ không quân Ramstein quan trọng—nơi đóng quân của lực lượng không quân và vũ trụ NATO, đóng vai trò thiết yếu trong việc phối hợp các hoạt động như phòng không—và các địa điểm huấn luyện chính cho quân đội đa quốc gia.

Các căn cứ của Đức và các cơ sở khác ở Âu Châu mà Mỹ sử dụng cũng là bàn đạp cho các chiến dịch của Mỹ ở Trung Đông. Thương binh của Mỹ trong cuộc chiến tranh Iran đã được đưa đến Đức để điều trị.

[Newsweek: Trump Attacks Germany Again—But Would Troop Withdrawal Actually Hurt US?]

12. Vụ tràn dầu ở Tuapse và những bài học mà Nga đã không rút ra được.

Trong khi thiệt hại về người do cuộc xâm lược Ukraine của Vladimir Putin gây ra vẫn là hậu quả tàn khốc nhất, một khía cạnh khác của cuộc tấn công của Nga thường bị bỏ qua: đó là cuộc chiến chống lại hệ sinh thái của Mạc Tư Khoa.

Để đáp trả các cuộc tấn công trên không ngày càng gia tăng của Nga nhằm vào Ukraine, trong 10 ngày qua, lực lượng Ukraine đã thực hiện nhiều cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhắm vào một nhà máy lọc dầu ở thành phố cảng Tuapse của Nga.

Tuapse, nằm trên Hắc Hải, đóng vai trò là điểm xuất khẩu dầu mỏ chính của Nga, số tiền thu được sau đó được sử dụng để tài trợ cho các cuộc tấn công của Điện Cẩm Linh vào Ukraine.

Hậu quả của vụ nổ là hàng trăm tấn dầu đã rò rỉ từ cơ sở này, biến thành phố và bờ biển thành một khu vực thảm họa ô nhiễm.

Trong khi Ukraine đã tiến hành nhiều cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu trên khắp nước Nga trong những tháng qua nhằm ngăn chặn xuất khẩu dầu mỏ của Nga, nguồn lợi nhuận từ việc này hỗ trợ cho cuộc chiến tranh toàn diện của nước này chống lại Ukraine, thì tình hình ở Tuapse lại nổi bật hơn cả.

Trong cuộc trao đổi với tờ Kyiv Independent, các chuyên gia môi trường độc lập của Nga giải thích rằng mặc dù các vụ tràn dầu xảy ra sau các cuộc tấn công của Ukraine, nhưng hậu quả của chúng có thể đã được tránh nếu chính quyền Nga phản ứng một cách thích hợp với tình hình.

Các chuyên gia đồng ý rằng công tác khắc phục hậu quả lẽ ra phải bắt đầu ngay sau vụ tấn công đầu tiên vào ngày 16 tháng 4, thế nhưng dầu vẫn tiếp tục rò rỉ trên quy mô lớn ngay cả sau vụ tấn công thứ hai và thứ ba vào nhà máy lọc dầu.

Một thảm họa cho cả môi trường và con người.

Kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, các vụ tràn dầu ở khu vực Hắc Hải ngày càng trở nên phổ biến: tuy nhiên, cho đến nay, hầu hết các sự việc lớn đều liên quan đến hoạt động của “hạm đội bóng tối” gồm các tàu chở dầu của Nga.

Vụ việc nghiêm trọng nhất, xảy ra vào tháng 12 năm 2024, liên quan đến hai tàu Nga như vậy: rõ ràng là không đủ điều kiện hoạt động. Các tàu này đã chìm giữa một cơn bão, làm rò rỉ hàng ngàn tấn dầu xuống Hắc Hải.

Một mặt, trong thảm họa đó, mức độ ô nhiễm lớn hơn so với sau các vụ tấn công gần đây ở Tuapse. Mặt khác, các sự kiện gần đây đã ảnh hưởng trực tiếp hơn nhiều đến sức khỏe cộng đồng.

“Khi các tàu chở dầu của Nga bị chìm, điều này đã ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển: ở Tuapse, ô nhiễm cũng lan rộng đến không khí và đất đai,” một chuyên gia môi trường người Nga giấu tên giải thích. “Hiện vẫn còn quá sớm để hiểu đầy đủ các tác động, nhưng điều này cũng sẽ gây hại cho cơ sở hạ tầng, nông nghiệp, vật nuôi và nhiều lĩnh vực khác.”

Khác với các vụ tràn dầu trước đây trong khu vực, lần này người dân địa phương đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng hơn do các chất độc hại. Mặc dù vẫn khó ước tính tác động, nhưng chuyên gia môi trường cho rằng điều này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của “hàng ngàn” người dân trong khu vực, khiến họ có nguy cơ mắc ung thư hoặc các bệnh khác trong tương lai cao hơn.

Song song đó, các hệ sinh thái địa phương, vốn đã bị suy yếu do các sự việc tràn dầu gần đây, giờ đây sẽ cần phải loại bỏ thêm một lượng dầu nữa.

“Hệ sinh thái cửa sông Tuapse rõ ràng đã bị tàn phá nghiêm trọng”, Eugene Simonov, một chuyên gia thuộc Nhóm công tác về hậu quả môi trường chiến tranh Ukraine, gọi tắt là UWEC cho biết.

“Tôi cho rằng quần thể cá heo, vốn đã có tỷ lệ tử vong cao nhất vào tháng Tư, sẽ bị ảnh hưởng thêm bởi ô nhiễm tổng hợp. Chim đang di cư vào thời điểm này, và chúng là những nạn nhân rõ ràng khác. Còn đối với phần còn lại của hệ sinh thái, điều này chỉ có thể biết được sau này, nhưng hiện tại, các con đường tác động phần lớn tương tự như những gì đã xảy ra vào năm 2024-2025 (sau khi các tàu chở dầu thuộc 'hạm đội bóng tối' của Nga bị chìm).”

Một bi kịch lẽ ra có thể tránh được.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công, các chuyên gia môi trường đã trao đổi với tờ Kyiv Independent cho biết họ rất ngạc nhiên - nếu không muốn nói là kinh hoàng - trước phản ứng hạn chế của chính quyền Nga đối với vụ việc.

“ Tình trạng khẩn cấp khu vực chỉ được tuyên bố vào ngày 28 tháng 4,” chuyên gia môi trường người Nga cho biết. “Việc này đáng lẽ phải được thực hiện ngay sau cuộc tấn công đầu tiên (ngày 16 tháng 4) và trên thực tế, chính quyền nên tuyên bố đây là tình trạng khẩn cấp liên bang.”

Song song đó, các chỉ thị được đưa ra cho người dân địa phương dường như đã xem nhẹ mức độ nghiêm trọng của tình hình. Ví dụ, cơ quan giám sát y tế công cộng của Nga, Rospotrebnadzor, chỉ đưa ra các khuyến nghị an toàn cho người dân ở Tuapse vào ngày 28 tháng 4, mười hai ngày sau đợt tấn công đầu tiên: người dân địa phương được yêu cầu ở trong nhà và đeo khẩu trang y tế khi có thể.

Cùng ngày hôm đó, khi bình luận về tình hình, Putin cũng từ chối thừa nhận rằng một thảm họa sinh thái đã xảy ra.

Ông Vladimir Slivyak thuộc tổ chức Ecodefense, một nhóm môi trường Nga hoạt động lưu vong, cho biết: “Khẩu trang y tế rõ ràng là không đủ. Trong những tình huống này, chỉ có khẩu trang hô hấp mới đủ hiệu quả, vì chúng bảo vệ khỏi các hạt mịn độc hại, một số trong đó có thể gây ung thư.”

Về lệnh di tản đối với người dân địa phương, những lệnh này cũng chỉ được ban hành vào ngày 28 tháng 4, gần hai tuần sau các cuộc tấn công đầu tiên và đám cháy ban đầu tại nhà máy lọc dầu Tuapse.

Nhưng ngay cả những mệnh lệnh này cũng “không đủ”, Slivyak nói, giải thích rằng chính quyền chỉ yêu cầu những người ở khu vực xung quanh nhà máy phải rời đi.

Về phần sự việc tràn dầu, theo một chuyên gia môi trường giấu tên, sự việc này cũng hoàn toàn có thể tránh được.

“Thông thường, các nhà máy lọc dầu phải được bao quanh bởi một con đê kín, ngăn chặn sự lan rộng của dầu tràn,” chuyên gia cho biết. “Ngay cả khi con đê ở Tuapse không hoàn hảo, nếu có những lỗ hổng chẳng hạn, tại sao không có hành động nào được thực hiện sau sự việc đầu tiên? Chỉ cần vài giờ là có thể vá bất kỳ lỗ hổng nào bằng máy ủi.”

Ông Slivyak lập luận rằng, mặc dù sự thiếu hành động rõ ràng này có thể gây ngạc nhiên, nhưng các thảm họa sinh thái trong quá khứ ở Nga cho thấy một mô hình phản ứng thường không đầy đủ và chậm trễ.

“Khi những thảm họa như thế này xảy ra, chính quyền Nga thường bắt đầu bằng việc phớt lờ vấn đề. Sau đó, khi vấn đề trở nên quá lớn không thể phớt lờ, họ cố gắng giảm thiểu tầm quan trọng của nó. Và nếu bạn nhìn vào phản ứng của chính quyền đối với tình huống này — đặc biệt là những bình luận gần đây của Putin — bạn sẽ thấy rằng lần này, điều đó cũng chính xác như vậy.”

[Kyiv Independent: The oil spill in Tuapse and the lessons Russia didn't learn]

 

1. Cơ quan Mật vụ giao tranh với một người đàn ông xách súng đến Tòa Bạch Ốc

Các viên chức Cơ quan Mật vụ đã bắn một người đàn ông trong một cuộc đấu súng hôm thứ Hai gần Tòa Bạch Ốc, trong một vụ việc khiến một đứa trẻ có mặt ở khu vực đó bị thương.

Vụ việc gần Đài tưởng niệm Washington diễn ra trong bối cảnh lo ngại gia tăng về bạo lực chính trị khoảng một tuần sau khi một tay súng cố gắng vượt qua vành đai an ninh tại bữa tiệc tối thường niên của các phóng viên Tòa Bạch Ốc ở Washington trong một nỗ lực bị cáo buộc nhằm ám sát Tổng thống Trump.

Vụ việc hôm thứ Hai diễn ra vào cuối buổi chiều, khi các viên chức mặc thường phục xác định rằng một người có súng đang lảng vảng trong khu vực; và đã gọi hỗ trợ. Người đàn ông đã đấu súng với các viên chức mật vụ khi cố gắng bỏ chạy khỏi khu vực, ông Matthew Quinn, phó giám đốc Cơ quan Mật vụ cho biết.

Một khẩu súng đã được thu hồi từ người đàn ông, người mà ý định của hắn chưa rõ ràng ngay lập tức, ông Quinn nói với các phóng viên tại một cuộc họp báo.

“Tôi không biết liệu nó có nhắm vào tổng thống hay không,” ông nói. “Nhưng chúng tôi sẽ tìm ra.”

Đoàn xe của Phó Tổng thống JD Vance đã đi qua khu vực này không lâu trước khi vụ nổ súng xảy ra, ông cho biết.

Vụ việc xảy ra vào cuối buổi chiều gần khu National Mall và Đài tưởng niệm Washington, một khu vực an ninh thường đông đúc khách du lịch và nhân viên văn phòng.

Cả người ngoài cuộc và nghi phạm đều được đưa đến bệnh viện. Ông Quinn cho biết đứa trẻ không bị thương nguy hiểm đến tính mạng và ông từ chối bình luận về tình trạng của nghi phạm.

Sở Cảnh sát Thủ đô sẽ tiến hành điều tra về việc sử dụng vũ lực trong vụ nổ súng.

Vụ nổ súng này cũng xảy ra chỉ vài tháng sau khi một tay súng nổ súng vào hai binh sĩ Vệ binh Quốc gia cách Tòa Bạch Ốc vài dãy nhà, làm một người bị thương nặng và một người thiệt mạng. Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc Susie Wiles đã triệu tập một cuộc họp vào tuần trước với nhóm điều hành Tòa Bạch Ốc, Cơ quan Mật vụ và lãnh đạo Bộ An ninh Nội địa để thảo luận về “quy trình và thông lệ” cho các sự kiện lớn liên quan đến tổng thống sau vụ nổ súng tại bữa tiệc dành cho các ký giả hoạt động tại Tòa Bạch Ốc.

[Politico: Secret Service shoots armed man near White House]

2. Đức cho rằng Âu Châu cần học hỏi từ những thành công của Ukraine trong lĩnh vực chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa.

Trong bối cảnh Washington đang tìm cách giảm sự hiện diện quân sự ở Âu Châu, lục địa này cần hướng về Ukraine và học hỏi từ cuộc cách mạng công nghệ quốc phòng của nước này, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết.

“Chúng ta phải xem đây như một lời kêu gọi mới nhằm phát triển và triển khai nhanh chóng hơn các năng lực hiện có của mình, đơn giản là không có cách nào khác”, Wadephul nói tại Athens, nơi ông đến để tham gia các cuộc đàm phán hợp tác quân sự với các đối tác Hy Lạp.

Ông nhận định: “Tấm gương của Ukraine cho thấy rằng năng lực quân sự có thể được phát triển và đưa vào sử dụng nhanh hơn nhiều so với những gì chúng ta đã thực hiện ở Âu Châu trong những thập niên qua”.

Ông Wadephul không phải là người duy nhất kêu gọi đầu tư thêm vào loại máy bay điều khiển từ xa tiên tiến do Ukraine phát triển. Trong một cuộc tập trận quân sự quy mô lớn ở vùng Champagne tuần trước, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của công nghệ máy bay điều khiển từ xa đối với quốc phòng.

Máy bay điều khiển từ xa — như Ukraine đã chứng minh, có thể được sản xuất nhanh chóng và hoạt động tốt so với các công nghệ đắt tiền hơn — đặc biệt quan trọng khi Âu Châu tìm cách nhanh chóng tăng cường khả năng phòng thủ trước Nga, trong bối cảnh Hoa Kỳ đang rút lui.

Tuần trước, Ngũ Giác Đài tuyên bố sẽ rút 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức trong năm tới. Tin tức này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Đức Friedrich Merz, người cho rằng Washington thiếu một chiến lược rõ ràng để chấm dứt cuộc chiến ở Iran và đang bị Tehran “làm nhục”.

Tổng thống Trump cũng đe dọa rút quân Mỹ khỏi Tây Ban Nha và Ý, những nước mà lãnh đạo hai quốc gia này cũng chỉ trích cuộc chiến chống Iran. Và tổng thống Mỹ từ lâu đã cân nhắc việc rút khỏi NATO.

Hôm thứ Hai, Wadephul đã tìm cách giảm nhẹ nguy cơ rút quân quy mô lớn của Mỹ khỏi Âu Châu và bày tỏ sự tin tưởng vào khả năng răn đe thông thường của Liên minh tại Âu Châu.

“Tôi tin chắc rằng Mỹ đánh giá cao giá trị và tầm quan trọng của NATO, kể cả đối với an ninh của chính họ,” ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng ông tin tưởng khả năng răn đe thông thường của liên minh sẽ không bị ảnh hưởng bởi những thay đổi này. Tổng thống Trump đã nhiều lần công khai chỉ trích NATO.

Ông Wadephul nói thêm rằng Berlin vẫn đang cố gắng xác định những quyết định mà Washington đã đưa ra, và nước ông có quyền tự do tác động đến những quyết định đó đến mức nào.

Ngoại trưởng Đức cũng kêu gọi Iran đàm phán và chấm dứt chiến tranh, đồng thời cho rằng Tehran có trách nhiệm chứng minh rằng họ đã từ bỏ nỗ lực chế tạo vũ khí hạt nhân. Ông nói thêm rằng nước này “không có lý do chính đáng” để phong tỏa eo biển Hormuz.

Sau cuộc gặp với người đồng cấp Đức, Ngoại trưởng Hy Lạp Giorgos Gerapetritis cho biết Athens và Berlin đều mong muốn tham gia các sáng kiến quốc tế nhằm mở lại kênh thương mại quan trọng này. Ông nói thêm rằng hai nước sẵn sàng đóng vai trò là “lực lượng hỗ trợ và phòng thủ” trong tương lai, “một khi tình hình đã ổn định”.

[Politico: Germany says Europe needs to learn from Ukraine’s drone warfare successes]

3. Tổng thống Trump nói Iran đã “bắn một số phát súng” ở eo biển Hormuz, gây hư hại cho tàu chở hàng của Nam Hàn.

Tổng thống Trump hôm thứ Hai cho biết Iran đã “bắn vào một số quốc gia không liên quan” ở eo biển Hormuz, gây hư hại cho một tàu chở hàng của Nam Hàn.

Trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social của mình, tổng thống cho biết tàu của Nam Hàn là con tàu duy nhất bị hư hại trong các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền của Iran hôm thứ Hai, và ông đề nghị Nam Hàn nên “tham gia vào sứ mệnh” chống lại Iran.

Trước đó, truyền thông Nam Hàn đưa tin về một vụ nổ trên một tàu thương mại ở eo biển Hormuz, nhưng nguyên nhân vẫn đang được điều tra.

Một tàu khác, một tàu chở dầu thuộc sở hữu của công ty năng lượng ANDOC của chính phủ UAE, đã bị hai máy bay điều khiển từ xa của Iran tấn công vào đầu ngày, các quan chức UAE cho biết, đồng thời nói thêm rằng không có ai trên tàu bị thương.

Tổng thống Trump hôm Chúa Nhật đã tuyên bố khởi động Dự án Tự do, một chiến dịch theo đó quân đội Mỹ sẽ “hướng dẫn” các tàu bị mắc kẹt trong nhiều tuần ở Vịnh Ba Tư ra khỏi eo biển Hormuz.

Hôm thứ Hai, Iran cảnh báo rằng bất kỳ tàu thuyền nào cố gắng đi qua tuyến đường thủy này sẽ bị tấn công.

Tổng thống Trump viết hôm thứ Hai: “Iran đã bắn vào một số quốc gia không liên quan đến hoạt động vận chuyển tàu thuyền trong khuôn khổ DỰ ÁN TỰ DO, trong đó có một tàu chở hàng của Nam Hàn. Có lẽ đã đến lúc Nam Hàn tham gia vào sứ mệnh này! Chúng ta đã bắn hạ bảy tàu nhỏ, hay như chúng thường gọi là tàu 'tốc độ cao'. Đó là tất cả những gì chúng còn lại. Ngoài tàu của Nam Hàn, cho đến thời điểm này, chưa có thiệt hại nào khác đi qua eo biển này.”

Tổng thống Trump cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, sẽ thông báo cho các phóng viên tại Ngũ Giác Đài vào thứ Ba về cuộc xung đột đang diễn ra.

[CBSNews: Trump says Iran has “taken some shots” in the Strait of Hormuz, damaging Korean cargo ship]

4. TRỐN THOÁT: Bộ trưởng Nga ‘bí mật trốn sang Mỹ sau khi trốn tránh FSB’, vụ trốn thoát đầu tiên của một quan chức cao cấp dưới thời Putin.

Theo các báo cáo, một bộ trưởng Nga đã bí mật trốn sang Mỹ sau khi né tránh lực lượng an ninh khét tiếng của Vladimir Putin – đánh dấu vụ trốn thoát đầu tiên của một quan chức cao cấp Điện Cẩm Linh.

Ông Denis Butsaev, 49 tuổi, được tường trình đã rời bỏ chế độ độc tài của Nga sau khi bị sa thải khỏi chức vụ Thứ trưởng Bộ Tài nguyên thiên nhiên vì những nghi ngại liên quan đến một âm mưu đảo chính trùm mafia Vladimir Putin.

Theo các nguồn tin, vị bộ trưởng đã đến Minsk, Belarus, trước khi tiếp tục hành trình đến Tbilisi ở Georgia, và sau đó đến Mỹ.

Ông ta bị sa thải khỏi chức vụ vào ngày 22 tháng 4 - và được tường trình đã bỏ trốn ngay trong cùng ngày, theo truyền thông địa phương.

Tuy nhiên, ngày chính xác ông rời Nga vẫn chưa được xác nhận, một số nguồn tin cho rằng trước nguy cơ bị bắt, ông đã rời đi vào ngày 18 tháng 4, trước khi bị chính thức cách chức.

Trong lúc trốn thoát, ông ta dường như đã tìm cách né tránh FSB, cơ quan an ninh đáng sợ của Putin.

Theo tờ Moscow Times, ông Butsaev được tường trình đã bỏ trốn trong bối cảnh cuộc điều tra về một âm mưu đảo chính. Cuộc điều tra được thực hiện dưới chiêu bài chống tham nhũng cao cấp đang ngày càng mở rộng.

Cuộc điều tra gian lận được tường trình có liên quan đến Butsaev và các nhân vật cao cấp khác tại Cơ quan Điều hành Môi trường Nga – một cơ quan chính phủ mà ông từng lãnh đạo từ năm 2025.

Hiện chưa rõ liệu ông ta có phải đối mặt với bất kỳ cáo buộc nào hay không.

Việc ông Butsaev bỏ chạy đánh dấu trường hợp đầu tiên được biết đến về một quan chức đương nhiệm cao cấp bỏ trốn khỏi chế độ của Putin.

Theo các nguồn tin, ông ấy không phải đối mặt với bất kỳ lệnh trừng phạt nào của phương Tây. Tuy nhiên, khả năng ông được tị nạn tại Mỹ được nhiều người cảnh báo là có phần bấp bênh. Mối quan hệ cá nhân khắn khít giữa trùm mafia Vladimir Putin và Tổng thống Trump có thể dẫn đến nguy cơ ông ta bị dẫn độ về Nga theo yêu cầu của Điện Cẩm Linh.

Thông tin này được đưa ra sau khi Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba cho biết ông biết về một điệp viên người Mỹ trong Điện Cẩm Linh có thể đã cảnh báo Tòa Bạch Ốc về việc Nga chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh toàn diện ở Ukraine trước tháng 2 năm 2022.

Hiện chưa có báo cáo hay cáo buộc nào xác nhận Butsaev là gián điệp của Mỹ.

Điều này diễn ra trong bối cảnh có những báo cáo cho rằng Putin đang phải đối mặt với làn sóng bất đồng chính kiến ngày càng gia tăng khi Nga đang vật lộn với tình trạng hỗn loạn kinh tế và kiểm duyệt quy mô lớn.

Tình trạng mất mạng internet trên quy mô lớn đã gây ra sự phẫn nộ ngày càng tăng – với nhiều nhân vật cao cấp chỉ trích nhà độc tài.

Vào tháng 3, một blogger ủng hộ Putin bất ngờ quay lưng lại với nhà độc tài Nga – kêu gọi ông từ chức và nếu ông ta không từ chức quân đội Nga nên lật đổ chế độ của ông.

Trong một động thái chưa từng có tiền lệ, Ilya Remeslo, 42 tuổi, đã đưa ra lời chỉ trích gay gắt đối với nhà độc tài – yêu cầu Putin phải bị đưa ra xét xử với tội danh tội phạm chiến tranh.

Những phát ngôn gây chấn động của Remeslo xuất hiện giữa lúc có tin đồn Putin đang tránh xuất hiện trước công chúng sau vụ ám sát và bắt giữ các nhà độc tài thế giới khác như Ali Khamenei và Nicolas Maduro.

Nỗi lo ngại về một phong trào quy mô lớn sắp diễn ra chống lại Putin cũng đang âm ỉ trong bối cảnh mạng internet bị gián đoạn trên quy mô lớn tại các thành phố lớn của Nga.

Tháng trước, cựu quan chức trung thành với chế độ cho biết nhóm thân cận của Putin “bí mật căm ghét” ông ta.

Trong một cuộc phỏng vấn đặc biệt với nhân vật truyền thông nổi tiếng Ksenia Sobchak – được biết đến là “con gái đỡ đầu” của Putin – Remeslo nói rằng ông muốn lãnh đạo một nước Nga mới sau một “cuộc cách mạng”.

Phát biểu mà không hề sợ hãi hậu quả, ông đổ lỗi cho nhà độc tài về những vấn đề của nước Nga.

“Tất cả những khó khăn của đất nước chúng ta là do tên Vladimir Putin gây ra. Quá rõ ràng rồi. Ai cũng biết điều đó,” Remeslo nói.

Blogger ủng hộ chiến tranh Anastasia Kashevarova cũng cảnh báo về sự căng thẳng ngày càng gia tăng trong lòng người dân Nga.

“Một bức tường ngờ vực và hiểu lầm đang ngày càng lớn dần giữa người dân và chính phủ,” bà nói.

“Thành thật mà nói, tôi không còn lời giải thích nào cho việc tại sao các quan chức chính phủ lại hành xử như những kẻ khốn nạn nữa.”

Cô ấy nằm trong số ngày càng nhiều người từng trung thành với Điện Cẩm Linh nay quay lưng lại với giới lãnh đạo, giữa lúc mạng internet bị cắt trên quy mô lớn và áp lực ngày càng gia tăng đối với Telegram.

[The Sun: ON THE RUN Russian minister ‘secretly flees to US after dodging FSB’ in first escape of high-ranking Putin official]

5. Áo trục xuất 3 nhà ngoại giao Nga vì cáo buộc gián điệp.

Bộ Ngoại giao Áo xác nhận Vienna đã trục xuất ba nhà ngoại giao Nga vì cáo buộc gián điệp.

Theo giới chức Áo, các quan chức nói trên bị nghi ngờ tiến hành các hoạt động gián điệp bằng cách sử dụng thiết bị vệ tinh được lắp đặt trên nóc các tòa nhà ngoại giao Nga ở Vienna.

Vào giữa tháng 4, Đại sứ Nga tại Vienna, Andrey Yuryevich Grozov, đã được triệu tập đến Bộ Ngoại giao Áo và được yêu cầu từ bỏ quyền miễn trừ của các quan chức. Sau khi Mạc Tư Khoa từ chối tuân thủ, Vienna đã tiến hành trục xuất ba nhà ngoại giao này, những người sau đó đã rời khỏi đất nước, theo các báo cáo truyền thông địa phương.

“Hoạt động gián điệp là vấn đề an ninh đối với Áo,” Ngoại trưởng Beate Meinl-Reisinger nói với POLITICO. “Chính phủ này đã thay đổi chính sách và đang có những hành động nhất quán chống lại nó. Chúng tôi đã nói rõ điều này với phía Nga, kể cả về ‘mạng lưới ăng-ten’ tại phái đoàn Nga.”

Bà Meinl-Reisinger cho rằng việc các quan chức lợi dụng quyền miễn trừ ngoại giao để tiến hành các hoạt động gián điệp ở Áo là “không thể chấp nhận được”, và nói rằng nước này sẽ siết chặt điều khoản về hoạt động gián điệp trong bộ luật hình sự để kiềm chế các hoạt động bất hợp pháp này.

Do nằm gần Bức màn Sắt, Vienna là điểm nóng của các điệp viên nước ngoài trong suốt nửa cuối thế kỷ 20. Vì luật hình sự của nước này chỉ trừng phạt các hành vi gián điệp nhắm trực tiếp vào Áo, nên nơi đây vẫn được coi là một nơi trú ẩn tương đối an toàn cho các điệp viên tình báo.

Kể từ khi Điện Cẩm Linh bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, Áo đã thu hồi quy chế ngoại giao của 14 quan chức Nga bị phát hiện “có hành vi không phù hợp với quy chế ngoại giao”. Tuy nhiên, theo ORF, khoảng 220 nhân viên vẫn đang làm việc tại các phái đoàn ngoại giao của Nga ở nước này.

[Politico: Austria expels 3 Russian diplomats over alleged espionage]

6. UAE cho biết 15 hỏa tiễn đã được phóng từ Iran nhằm vào quốc gia vùng Vịnh này.

Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cho biết, hơn chục hỏa tiễn đã được phóng từ Iran vào hôm thứ Hai. Ba người bị thương nhẹ trong vụ tấn công.

Bộ này cho biết trên mạng xã hội rằng vụ tấn công bao gồm 12 hỏa tiễn đạn đạo, ba hỏa tiễn hành trình và bốn máy bay điều khiển từ xa.

Bộ này cho biết kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn tổng cộng 549 hỏa tiễn đạn đạo, 29 hỏa tiễn hành trình và 2.260 máy bay điều khiển từ xa.

Giới chức UAE báo cáo hỏa hoạn tại Khu công nghiệp dầu khí Fujairah trong bối cảnh “các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa từ Iran”.

Giới chức ở Fujairah, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, cho biết một vụ hỏa hoạn đã bùng phát tại Khu công nghiệp dầu mỏ Fujairah rộng lớn sau một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa bị nghi ngờ là của Iran vào hôm thứ Hai.

Văn phòng truyền thông Fujairah cho biết trong một tuyên bố đăng tải trực tuyến rằng các đội cứu hỏa dân sự đã được triển khai để khống chế đám cháy.

“Ba công dân Ấn Độ bị thương nhẹ và đã được đưa đến bệnh viện”, thông cáo cho biết.

Iran chưa đưa ra bình luận ngay lập tức, nhưng Bộ Quốc phòng UAE trước đó cho biết Iran đã phóng ít nhất bốn hỏa tiễn hành trình vào nước này, ba trong số đó đã bị đánh chặn trên vùng biển thuộc chủ quyền của UAE, còn quả thứ tư rơi xuống biển.

Bộ này sau đó cho biết “hệ thống phòng không đang đối phó với các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa đến từ Iran.”

Hôm thứ Hai, còi báo động không kích vang lên nhiều lần trên khắp UAE, khi Iran tiến hành các cuộc tấn công lớn đầu tiên kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ có hiệu lực vào đầu tháng Tư.

Trong thời gian xung đột công khai trước khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực vào ngày 8 tháng 4, Iran đã tấn công vào UAE và các đồng minh khác của Mỹ ở Vịnh Ba Tư bằng hàng chục hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa, nhưng căng thẳng đã leo thang trở lại trong 24 giờ qua khi cả hai nước đều tìm cách thể hiện quyền kiểm soát các tuyến đường vận chuyển quan trọng qua eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump hôm thứ Sáu đã nói với các lãnh đạo Quốc hội Mỹ rằng “các hành động thù địch” với Iran đã “chấm dứt” khi cuộc chiến bước sang ngày thứ 60.

“Không có cuộc đấu súng nào giữa Lực lượng Hoa Kỳ và Iran kể từ ngày 7 tháng 4 năm 2026”, tổng thống viết thư cho Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và lãnh đạo Thượng viện Chuck Grassley. “Các hành động thù địch bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 năm 2026 đã chấm dứt.”

Cơ quan khẩn cấp chính thức của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cho biết hệ thống phòng không của nước này đang nỗ lực đánh chặn một “mối đe dọa hỏa tiễn” vào thứ Hai, đồng thời kêu gọi người dân ở UAE “ở lại nơi an toàn và theo dõi các cảnh báo và cập nhật trên các trang web chính thức”.

Những lời cảnh báo này gần như diễn ra hàng ngày trong suốt cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran, nhưng Iran đã ngừng phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh Ba Tư sau khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực.

Thỏa thuận đó đã tạm dừng các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran, nhưng tiến triển hướng tới một thỏa thuận hòa bình toàn diện vẫn chưa đáng kể vì Iran khẳng định việc Mỹ tiếp tục phong tỏa hải quân các cảng và tàu thuyền của nước này là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Đáp lại, Iran tiếp tục đe dọa các tàu thương mại trong khu vực Vịnh và từ chối cho phép đi lại an toàn qua eo biển Hormuz.

Căng thẳng giữa hai nước đã leo thang kể từ khi Tổng thống Trump công bố sáng kiến Dự án Tự do hôm Chúa Nhật, theo đó quân đội Mỹ sẽ “hướng dẫn” các tàu thuyền đi qua eo biển.

Nếu được xác nhận rằng Iran đã phóng hỏa tiễn vào UAE hôm thứ Hai, thì đây sẽ là cuộc tấn công đầu tiên kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn, mà Tổng thống Trump tuyên bố sẽ gia hạn vô thời hạn vào ngày 21 tháng 4 để tạo điều kiện cho ngoại giao, có hiệu lực.

Tuần trước, Tổng thống Trump nói với Quốc hội rằng “các hành động thù địch” với Iran đã “chấm dứt” khi cuộc chiến bước sang ngày thứ 60.

“Không có cuộc đấu súng nào giữa Lực lượng Hoa Kỳ và Iran kể từ ngày 7 tháng 4 năm 2026”, tổng thống viết trong những bức thư gần như giống hệt nhau gửi cho Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và lãnh đạo Thượng viện Chuck Grassley. “Các hành động thù địch bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 năm 2026 đã chấm dứt.”

[CBSNews: UAE says 15 missiles launched from Iran at Gulf nation]

7. Một thành viên Dân chủ cao cấp trong Ủy ban Quân sự Thượng viện cho biết “Tôi không nghĩ tổng thống có kế hoạch nào” đối với Iran.

Thượng Nghị Sĩ Jack Reed, thành viên Dân chủ cao cấp trong Ủy ban Quân sự Thượng viện, cho biết hôm Chúa Nhật rằng ông tin rằng Mỹ đang ở “vị thế tồi tệ hơn nhiều về nhiều mặt” ở Iran và ông không tin rằng Tổng thống Trump có kế hoạch nào cả.

“Xét về nhiều mặt, chúng ta đang ở trong một tình thế tồi tệ hơn nhiều,” Reed nói với chương trình “This Week” của ABC News. “Chính quyền mới ở Tehran có lẽ còn thù địch và cuồng tín hơn chính quyền mà chúng ta đã thay thế… Chúng ta vẫn chưa giải quyết được vấn đề vật liệu hạt nhân ở Iran. Vì vậy, đây chỉ là một cuộc phô trương sức mạnh về mặt chiến thuật, chứ không đạt được mục tiêu chiến lược mà tổng thống đã tuyên bố, và dường như ông ấy không có kế hoạch để đạt được những mục tiêu đó.”

Thượng nghị sĩ Reed cũng cho biết ông có ấn tượng từ các cuộc họp báo mà ông đã tham dự rằng quân đội Mỹ “chắc chắn đang ở vị thế sẵn sàng cho các cuộc tấn công.”

“Tôi không tin Tổng thống có kế hoạch nào cả,” Reed nói. “Tôi nghĩ đó là hành động bốc đồng. Mọi việc diễn ra từng ngày một, theo cảm xúc nhất thời của ông ấy, và tôi nghĩ ông ấy không nhận được sự hỗ trợ và kế hoạch cần thiết để đưa ra những quyết định sáng suốt.”

“Ông ấy đang đẩy chúng ta và toàn thế giới vào một cuộc phiên lưu thảm họa,” Thượng nghị sĩ Reed kết luận.

[CBSNews: Ranking Democrat on Senate Armed Services Committee says “I don't think the president has a plan” on Iran]

8. Kallas: Việc rút quân Mỹ ‘gây bất ngờ’

Ngoại trưởng Liên Hiệp Âu Châu Kaja Kallas cho biết quyết định rút hàng ngàn binh sĩ khỏi Đức của Mỹ đã khiến các nhà lãnh đạo Âu Châu bất ngờ.

Phát biểu bên lề hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Chính trị Âu Châu tại Yerevan, Armenia, Kallas nói: “Đã có những cuộc thảo luận về việc rút quân Mỹ khỏi Âu Châu từ lâu. Nhưng tất nhiên, thời điểm công bố này đang gây bất ngờ.”

Những phát biểu của bà được đưa ra sau các báo cáo cho rằng Ngũ Giác Đài đang lên kế hoạch rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong vòng 6 đến 12 tháng tới. Phát biểu với các phóng viên ở Florida hôm thứ Bảy, Tổng thống Donald Trump đã tái khẳng định kế hoạch này, nói rằng sự hiện diện của quân đội tại Đức sẽ bị cắt giảm “nhiều hơn 5.000 binh sĩ”.

Kallas coi động thái này như một lời cảnh tỉnh đối với quốc phòng Âu Châu, nhấn mạnh rằng việc dựa vào lực lượng Mỹ không thể được xem là điều hiển nhiên nữa.

“ Tôi nghĩ điều đó cho thấy chúng ta thực sự phải củng cố trụ cột Âu Châu trong NATO và chúng ta thực sự phải làm nhiều hơn nữa,” bà nói. “Quân đội Mỹ không chỉ hiện diện ở Âu Châu để bảo vệ lợi ích của Âu Châu mà còn cả lợi ích của chính nước Mỹ.”

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cũng đã công khai hạ thấp tác động tác chiến tức thời của quyết định từ phía Mỹ.

Động thái của chính quyền Mỹ diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Đức Friedrich Merz, đặc biệt là sau khi Merz nói tuần trước rằng Washington đang bị Iran “làm nhục”.

Khi được hỏi trực tiếp liệu Tổng thống Trump có đang cố gắng trừng phạt Merz hay không, Kallas đã từ chối đưa ra bất kỳ suy đoán nào.

“Tôi không thể hiểu được suy nghĩ của Tổng thống Trump,” bà nói. “Vì vậy, ông ấy phải tự giải thích.”

Tướng Mark Hertling đã nghỉ hưu, cựu chỉ huy trưởng Lục quân Mỹ tại Âu Châu, người đã giúp quản lý việc rút quân đáng kể của Mỹ từ năm 2003 đến năm 2011, cho rằng việc rút quân sẽ mất “ít nhất bốn năm” và có thể tiêu tốn “hàng trăm tỷ” đô la khi tính cả các chi phí gián tiếp.

Ông lập luận rằng điều đó không tính đến những phức tạp và chi phí rộng hơn, bao gồm việc di dời hàng ngàn gia đình binh lính, sa thải công nhân người Đức địa phương, đóng cửa bệnh viện và bỏ hoang các căn cứ mới được nâng cấp.

Ông nói thêm rằng việc rút quân nhanh chóng cũng sẽ “gây thiệt hại nghiêm trọng” cho chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran, do vai trò quan trọng của các căn cứ như Ramstein trong việc phối hợp các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và vận chuyển nhân lực cũng như thiết bị đến Trung Đông.

Còn nhiều trở ngại thực tế khác trong việc rút quân. “Họ sẽ đi đâu? Bạn cần cơ sở hạ tầng, cần căn cứ, cần nhà ở — những thứ đó không tự nhiên có sẵn ở đâu đó,” ông nói.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho rằng việc rút quân Mỹ khỏi Đức không có lợi cho bất cứ ai khác ngoài trùm mafia Vladimir Putin.

[Politico: Kallas: US troop withdrawal ‘comes as a surprise’]

9. Truyền thông nhà nước Iran tuyên bố báo cáo của quân đội Mỹ về việc hai tàu đi qua eo biển Hormuz là “hoàn toàn sai sự thật”.

Các hãng thông tấn nhà nước Iran tuyên bố quân đội Mỹ đã nói dối về việc giúp hai tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz an toàn hôm thứ Hai trong khuôn khổ chiến dịch hàng hải Project Freedom mới được triển khai.

“Không có tàu thương mại hay tàu chở dầu nào đi qua eo biển Hormuz trong những giờ gần đây, và những tuyên bố của các quan chức Mỹ là vô căn cứ và hoàn toàn sai sự thật”, đài truyền hình nhà nước IRIB cho biết trong một tuyên bố mà họ dẫn lời Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo nước này.

Tuyên bố này nhắc lại lời cảnh báo trước đó từ các quan chức Iran rằng bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua eo biển “sẽ phải đối mặt với những rủi ro nghiêm trọng, và các tàu vi phạm sẽ bị chặn lại bằng vũ lực.”

Vài giờ sau khi Tổng thống Trump công bố Dự án Tự do, mà ông cho rằng sẽ giúp quân đội Mỹ “hướng dẫn” các tàu chở dầu và các tàu thương mại khác bị mắc kẹt lâu ngày ở Vịnh Ba Tư ra khỏi eo biển Hormuz, Bộ Tư lệnh Trung ương cho biết hai tàu đã an toàn đi qua tuyến đường thủy này vào thứ Hai, cùng với một số lượng tàu khu trục của Hải quân Mỹ không xác định.

CENTCOM không nêu tên các tàu thương mại nhưng cho biết chúng mang cờ Mỹ.

Hôm thứ Hai, Iran đã tấn công ít nhất một tàu chở dầu treo cờ UAE ở eo biển bằng máy bay điều khiển từ xa, và một vụ nổ đã được báo cáo trên một tàu của Nam Hàn, nhưng nguyên nhân vẫn chưa rõ.

[CBSNews: Iranian state media claim U.S. military's report of 2 ships transiting Strait of Hormuz “entirely false”]

10. Âu Châu lo ngại “cơ hội vàng” của Putin đã đến.

Các chính phủ Âu Châu lo ngại Vladimir Putin sẽ coi đây là thời cơ để ra đòn.

Các quan chức quốc phòng và các nhà lập pháp lo ngại rằng Điện Cẩm Linh sẽ xem xét một hoặc hai năm tới, trong khi Ông Donald Trump vẫn còn tại Tòa Bạch Ốc và Liên Hiệp Âu Châu chưa tăng cường năng lực quân sự của mình, như là thời điểm để thử thách cam kết của phương Tây đối với NATO, theo ba chính trị gia Liên Hiệp Âu Châu có hiểu biết trực tiếp về các cuộc thảo luận, được phỏng vấn cho bài báo này. Mặc dù cuộc chiến của Nga ở Ukraine đã cho thấy những giới hạn về sức mạnh của Mạc Tư Khoa, nhưng tổng thống Nga từ lâu đã thể hiện mong muốn chiếm thêm lãnh thổ.

“Mọi chuyện có thể sớm thay đổi – Nga đang nắm bắt cơ hội,” Mika Aaltola, một thành viên trung hữu người Phần Lan thuộc ủy ban đối ngoại của Nghị viện Âu Châu, cho biết. “Mỹ đang rút khỏi Âu Châu, quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang rối ren, và Liên Hiệp Âu Châu chưa hoàn toàn sẵn sàng gánh vác trách nhiệm một mình.”

Mặc dù các quan chức quốc phòng và các nhà hoạch định chính sách không loại trừ khả năng Putin phát động một cuộc tấn công trên bộ vào một quốc gia thành viên NATO, nhưng họ cho rằng điều đó khó xảy ra do Nga đang phải dàn trải lực lượng quá lớn trong cuộc chiến với Ukraine, theo một nhà ngoại giao cao cấp của NATO và ba quan chức quốc phòng cao cấp của Âu Châu, những người được yêu cầu giấu tên để có thể tự do phát biểu về vấn đề nhạy cảm này.

Thay vào đó, theo Aaltola, nhiều khả năng ông ta sẽ thực hiện một hành động có mục tiêu cụ thể hơn hoặc tiến hành một cuộc xâm nhập được thiết kế để tạo ra sự mơ hồ, với hy vọng gieo rắc sự chia rẽ trong NATO về việc liệu hành động đó có đáp ứng ngưỡng để kích hoạt điều khoản phòng thủ chung theo Điều 5 hay không.

Điều 5 tuyên bố rằng các đồng minh nên coi một cuộc tấn công vũ trang chống lại một trong số họ “như một cuộc tấn công vũ trang chống lại tất cả”, nhưng Tổng thống Trump đã gọi NATO là “hổ giấy”. Ông dự kiến sẽ rời nhiệm sở vào Tháng Giêng năm 2029.

Ông Gabrielius Landsbergis, cựu ngoại trưởng Lithuania, người cũng đã cảnh báo về “cơ hội” của Putin, nói với POLITICO rằng Putin có thể “leo thang theo chiều ngang chống lại một nước láng giềng khác, nhằm tránh một cuộc đàm phán nhục nhã với Ukraine”.

Mặc dù chi tiêu quốc phòng của Âu Châu đã tăng mạnh sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Nga năm 2022, nhưng theo Lộ trình Sẵn sàng Quốc phòng của Liên Hiệp Âu Châu, tác động đầy đủ của việc này sẽ phải mất nhiều năm mới được cảm nhận rõ rệt trên thực địa. Theo lộ trình này, khối Liên Hiệp Âu Châu muốn sẵn sàng “răn đe các đối thủ một cách đáng tin cậy và đáp trả bất kỳ hành động gây hấn nào” vào năm 2030.

“Đó có thể là một vấn đề tâm lý nhỏ khiến chúng ta sợ hãi, nếu Putin cảm thấy rằng sự leo thang như vậy làm chúng ta yếu đi, khiến chúng ta cảm thấy bị đe dọa và làm giảm sự ủng hộ dành cho Ukraine”, Ville Niinistö, chủ tịch phái đoàn Nghị viện Âu Châu tại Ủy ban Hợp tác Nghị viện Liên Hiệp Âu Châu-Nga và là cựu bộ trưởng chính phủ Phần Lan, quốc gia có chung đường biên giới dài 1.340 km với Nga, cho biết.

“Nga không phải là toàn năng,” ông nói. “Nhưng sự tuyệt vọng cũng rất nguy hiểm.”

Tổng thống Trump sẽ làm gì tiếp theo?

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk hôm thứ Bảy cho biết “mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương” là “sự tan rã liên tục của liên minh chúng ta”.

Nếu Putin đang theo dõi cam kết của Tổng thống Trump đối với NATO thì những thách thức chính trị trong nước của ông ta sẽ là một yếu tố ảnh hưởng. Nếu đảng Cộng hòa thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, Tổng thống Trump có thể tìm cách giành lại sự ủng hộ của cử tri bằng cách gây áp lực mạnh hơn lên NATO và Âu Châu, đồng thời giảm bớt sự ủng hộ dành cho Ukraine, trước thềm cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2028, theo một quan chức quốc phòng cao cấp của Âu Châu.

Hôm thứ Sáu, Mỹ tuyên bố sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức. Tổng thống Trump cũng đe dọa sẽ làm điều tương tự với Ý và Tây Ban Nha.

Một quan chức quốc phòng cao cấp cho biết, “có nguy cơ tình hình chính trị trong nước của Mỹ sẽ trở nên tồi tệ hơn nữa” do lập trường của Mỹ đối với NATO. Để đẩy lùi mối đe dọa này, Liên Hiệp Âu Châu cần “đầu tư mạnh mẽ và cùng nhau đầu tư” để sẵn sàng tự vệ.

Và mặc dù Nga đang suy yếu, với việc Ukraine xuyên thủng phòng tuyến và tấn công sâu vào lãnh thổ của nước này, thương vong của binh lính ngày càng tăng và Kyiv giành lại được lãnh thổ, điều này chỉ càng khiến Putin trở nên nguy hiểm hơn đối với Âu Châu vào thời điểm này, Dân biểu Aaltola thuộc ủy ban đối ngoại của Nghị viện Âu Châu cho biết.

“Việc leo thang xung đột [ở Ukraine] sang các mặt trận khác có thể mang lại cho Nga một con bài để sử dụng… cuộc chiến đang làm cạn kiệt nguồn lực của họ, vì vậy họ đang tìm cách rút lui,” Aaltola nói. Và cách rút lui đó “không phải là đàm phán hòa bình — mà là mở rộng xung đột.”

Theo Aaltola, Putin có nhiều mục tiêu dễ bị tấn công để lựa chọn, và một cuộc tấn công có thể “mang nhiều hình thức khác nhau”, Điện Cẩm Linh khó có thể thực hiện một hành động rõ ràng như “xâm nhập vào khu vực NATO mạnh, chẳng hạn như biên giới Ba Lan”.

“Đó có thể là một chiến dịch bằng máy bay điều khiển từ xa, có thể là một chiến dịch ở Biển Baltic… Hoặc cũng có thể là một hoạt động nào đó ở Bắc Cực, nhắm vào các hòn đảo nhỏ. Họ có hạm đội ngầm, vốn đã được quân sự hóa một phần,” Aaltola nói. “Một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa không cần đến binh lính, không cần phải vượt qua biên giới.”

Bằng cách phát động chiến dịch như vậy, Putin sẽ tìm cách gây áp lực lên các đồng minh Âu Châu của Ukraine, đồng thời tránh bất kỳ phản ứng tiềm tàng nào từ phía Mỹ.

“Nếu không có cuộc tấn công nào xuyên biên giới, Mỹ có thể nói rằng điều này không quan trọng về mặt chiến lược,” Aaltola nói. “Họ đang thiếu hụt nguồn lực ở Iran, vì vậy có lẽ họ sẽ khuyên nên đàm phán với Nga. Và đó chính xác là điều mà Nga sẽ cố gắng làm trong trường hợp này. “

Âu Châu không thống nhất về đánh giá mức độ nghiêm trọng của mối đe dọa trước mắt từ Nga. Có sự căng thẳng giữa các chính trị gia từ các nước như Phần Lan và Lithuania, những người đang gióng lên hồi chuông cảnh báo và cho rằng Âu Châu cần khẩn trương tăng cường khả năng phòng thủ và chống hỏa tiễn trong bối cảnh việc giao vũ khí của Mỹ bị trì hoãn do chiến tranh Iran, và đường lối thận trọng hơn ở Estonia và chính NATO, nơi các quan chức cho rằng bất kỳ sự hoảng loạn nào cũng đều nằm trong kế hoạch của Putin.

Nhưng những người coi nhẹ mối đe dọa có nguy cơ khiến Âu Châu rơi vào cảm giác an toàn giả tạo, ông Aaltola nói. Ông nói: “Đây thực sự là điều tồi tệ nhất bạn có thể tạo ra ở các quốc gia dân chủ. Chúng ta cần phân bổ nguồn lực, và nếu có cảm giác an toàn giả tạo, thì nguồn lực sẽ không được phân bổ cho quốc phòng.”

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã gợi ý trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình rằng Nga có thể đang chuẩn bị hành động chống lại “một trong những nước Baltic chẳng hạn”. Các quan chức cao cấp ở Kyiv cho biết họ là mục tiêu vì sự ủng hộ dành cho Ukraine.

“Người Nga đang gửi một thông điệp” vì họ đã cáo buộc các nước Baltic cho phép máy bay điều khiển từ xa của Ukraine sử dụng không phận của họ, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha nói với các phóng viên.

Các chính trị gia ở vùng Baltic đã cố gắng giảm nhẹ mối đe dọa đó. Các quan chức trong NATO cũng tỏ ra hoài nghi tương tự.

Tổng thống Estonia Alar Karis nói với POLITICO: “Nga đang rất bận rộn ở Ukraine. Tôi không nghĩ họ có đủ khả năng để tiến hành chiến tranh ở các nước Baltic nữa.”

Quan điểm đó cũng được một nhà ngoại giao cao cấp của NATO và ba quan chức quốc phòng cao cấp của Âu Châu ủng hộ.

“Tôi thấy điều đó rất khó xảy ra,” một nhà ngoại giao cao cấp của NATO cho biết. “Xu hướng tự sát của Putin có giới hạn của nó — đặc biệt là khi không có lợi ích rõ ràng và tức thời nào.”

Một quan chức quốc phòng cao cấp khác của Âu Châu cho biết: “Rõ ràng là Nga tự coi mình đang trong một cuộc đối đầu lâu dài với phương Tây. Tuy nhiên, hiện tại chúng tôi vẫn giữ nguyên đánh giá rằng không có mối đe dọa quân sự ngắn hạn nào đối với NATO do sự can thiệp của Nga vào Ukraine. Điều này không có nghĩa là chúng ta không nên cảnh giác, vì Nga có thể đánh giá sai sự đoàn kết và quyết tâm của chúng ta.”

Một “chiến lược hai mặt trận” là “chiến lược vô cùng, vô cùng rủi ro” đối với Putin, theo lời một quan chức quốc phòng cao cấp thứ ba, đặc biệt là khi Âu Châu đang “tiến bộ mạnh mẽ” trong việc xây dựng hệ thống phòng thủ của riêng mình.

Nhưng, như Karis đã thừa nhận, Âu Châu không thể loại trừ bất cứ khả năng nào.

“Không ai biết trước được điều gì. Và chẳng ai ngờ tới chiến tranh ở Ukraine cả,” tổng thống Estonia nói. “Chúng tôi luôn cảnh giác. Chúng tôi đã sẵn sàng. Chúng tôi luôn để mắt đến tình hình.”

[Politico: Europe fears Putin’s ‘window of opportunity’ is now]

11. Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh sẽ đề xuất biện pháp ngoại giao để bảo đảm an toàn giao thông qua eo biển Hormuz.

Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Mike Waltz hôm thứ Hai cho biết với các phóng viên rằng Mỹ sẽ cùng Bahrain và các đồng minh vùng Vịnh soạn thảo một nghị quyết của Hội đồng Bảo an nhằm “buộc Iran phải chịu trách nhiệm” về việc nước này siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz trong nhiều tháng qua.

Bản dự thảo chưa được công bố sẽ yêu cầu Iran ngừng rải thủy lôi ở eo biển và chấm dứt mọi nỗ lực thu gom thủy lôi. Bản dự thảo cũng yêu cầu Iran công khai số lượng và vị trí của các loại thủy lôi đã rải. Hiện chưa rõ nghị quyết sẽ có cơ chế thực thi nào, nếu có, để bảo đảm thực hiện bất kỳ yêu cầu nào trong số này.

Nhưng đây là nỗ lực ngoại giao mới nhất của Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh sau khi một nghị quyết tương tự bị Trung Quốc và Nga phủ quyết vài giờ trước khi lệnh ngừng bắn tạm thời được công bố vào đầu tháng Tư.

[CBSNews: U.S., Gulf states to propose diplomatic measure for safe passage in Strait of Hormuz]

12. Cơ quan hàng hải quân sự Anh cho biết một tàu ngoài khơi bờ biển UAE đang bốc cháy, nguyên nhân chưa rõ.

Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải của quân đội Anh, gọi tắt là UKMTO hôm thứ Hai cho biết họ đã nhận được báo cáo về việc một tàu thương mại “đang bốc cháy và yêu cầu các tàu thuyền trong khu vực giữ khoảng cách an toàn” ngoài khơi bờ biển Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Thông báo cho biết vụ việc liên quan đến một tàu không xác định danh tính cách Mina Saqr, UAE, khoảng 14 hải lý về phía tây, trong eo biển Hormuz.

“Nguyên nhân vụ cháy hiện chưa được xác minh,” cơ quan này cho biết, cơ quan này nhận được thông báo trực tiếp từ thủy thủ đoàn và người điều hành tàu thương mại.

Trước đó, chính phủ UAE cho biết Iran đã phóng hai máy bay điều khiển từ xa vào một tàu chở dầu thuộc công ty năng lượng nhà nước ADNOC ở eo biển Hormuz. Tuyên bố không nêu rõ tên tàu hay xác nhận liệu máy bay điều khiển từ xa có bắn trúng mục tiêu hay không, nhưng cho biết hiện chưa có báo cáo nào về thương vong trên tàu.

[CBSNews: U.K. military maritime authority says vessel off UAE coast on fire, cause uncertain]

13. Hãng thông tấn nhà nước Oman cho biết 2 công nhân bị thương trong vụ tấn công vào một tòa nhà gần bờ biển eo biển Hormuz.

Hãng thông tấn nhà nước Oman (Oman News Agency) hôm thứ Hai cho biết một tòa nhà dân cư nơi công nhân sinh sống tại bán đảo Musandam, phần nhô ra biển tạo thành biên giới đất liền phía nam của eo biển Hormuz, đã trở thành mục tiêu của một vụ tấn công khiến hai người nước ngoài bị thương nhẹ.

Báo cáo không nêu rõ loại vũ khí nào đã tấn công tòa nhà, nhưng thông tin này được đưa ra trong bối cảnh Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi tắt là UAE láng giềng báo cáo rằng hệ thống phòng không đang nỗ lực đánh chặn các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Iran.

Hãng thông tấn Oman cho biết bốn chiếc xe đã bị hư hại, cùng với cửa sổ của một ngôi nhà gần khu nhà ở của các công nhân.

Thông báo cho biết: “Các cơ quan chức năng có thẩm quyền hiện đang điều tra vụ việc, đồng thời khẳng định cam kết thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn và an ninh cho người dân và cư dân”.

Vụ việc xảy ra ở khu vực Tebat thuộc tỉnh Bukha, một vùng lãnh thổ nằm lọt giữa Oman, bị kẹp giữa eo biển Hormuz ở phía bắc và lãnh thổ UAE ở phía nam.

[CBSNews: Oman's state news agency says 2 workers wounded in attack on building near Strait of Hormuz coast]

 

1. Ngoại trưởng Rubio sẽ gặp Đức Giáo Hoàng Lêô, Thủ tướng Meloni và các bộ trưởng Ý tại Rôma.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sẽ gặp Đức Giáo Hoàng Lêô XIV và Thủ tướng Giorgia Meloni trong chuyến thăm Ý vào cuối tuần này, sau những lời chỉ trích gần đây của Tổng thống Trump nhắm vào Đức Giáo Hoàng và Thủ tướng Ý.

Truyền thông Ý mô tả chuyến đi này là một “nhiệm vụ làm tan băng quan hệ”, sau khi nhà lãnh đạo Mỹ chỉ trích Đức Giáo Hoàng về việc ngài kêu gọi hòa bình và đối thoại thay vì ném bom và phản đối bà Meloni về những bình luận mà Ông Donald Trump gọi là “không thể chấp nhận được” sau khi bà công khai bảo vệ Đức Giáo Hoàng.

Ông Rubio dự kiến sẽ có buổi tiếp kiến với Đức Giáo Hoàng tại Điện Tông Tòa của Vatican lúc 11:30 sáng thứ Năm, và sẽ có cuộc hội đàm với Thủ tướng Meloni vào cùng thời điểm hôm thứ Sáu.

Ông cũng sẽ gặp gỡ “các đối tác chính phủ Ý” — dự kiến bao gồm Ngoại trưởng Ý Antonio Tajani và Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto — trong nỗ lực “thúc đẩy quan hệ song phương và thống nhất về các thách thức toàn cầu”, theo một tuyên bố chính thức của Bộ Ngoại Giao Mỹ.

Trước đó, Rubio đã gặp Đức Giáo Hoàng Lêô cùng với Phó Tổng thống JD Vance vào tháng 5 năm 2025 sau Thánh lễ nhậm chức của Đức Giáo Hoàng tại Quảng trường Thánh Phêrô. Chuyến thăm Ý gần đây nhất của ông là vào tháng 2, khi ông và Vance gặp Meloni bên lề Thế vận hội Mùa đông.

Ông Matteo Bruni, Giám đốc Phòng Báo chí Tòa Thánh, thông báo rằng Đức Giáo Hoàng cũng sẽ gặp Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk vào chiều thứ Năm.

Chuyến đi của Rubio tới Rôma và Vatican vào ngày 7 và 8 tháng 5 đang được truyền thông Ý mô tả là một nỗ lực nhằm “làm dịu bớt căng thẳng” sau khi Tổng thống Trump chỉ trích Đức Giáo Hoàng vào giữa tháng 4 vì đã phê phán cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran, và sau đó lại lên án Meloni, người có quan hệ thân thiết với tổng thống Mỹ, vì đã đứng về phía Đức Giáo Hoàng Lêô. Trong khi đó, các phương tiện truyền thông Mỹ lại mô tả chuyến đi của Rubio như một nỗ lực hướng tới khả năng ra tranh cử Tổng thống Mỹ chống lại Phó tổng thống Mỹ James David Vance.

Trong các cuộc thăm dò dư luận và khảo sát nhà tài trợ gần đây về khả năng tranh cử tổng thống năm 2028 của đảng Cộng hòa, Phó Tổng thống JD Vance hiện đang dẫn đầu về sự ủng hộ từ cơ sở, trong khi Ngoại trưởng Marco Rubio thể hiện sức mạnh trong số các nhà tài trợ cao cấp.

Cuộc thăm dò dư luận CPAC 2026 cho thấy Phó Tổng thống JD Vance đứng đầu cuộc thăm dò năm thứ hai liên tiếp với tư cách là người kế nhiệm được ưa thích nhất của Ông Donald Trump năm 2028 vì lập trường MAGA quyết liệt.

Nhưng cuộc khảo sát các nhà tài trợ Mar-a-Lago, là những người chi tiền cho các cuộc tranh cử lại cho thấy một bức tranh khác. Trong một cuộc thăm dò không chính thức với khoảng 25 nhà tài trợ lớn được tổ chức vào tháng 3 năm 2026, nhóm này đã ủng hộ áp đảo Marco Rubio khi được hỏi Tổng thống Trump nên ủng hộ ai làm tổng thống năm 2028.

Sự gia tăng ủng hộ: Trong khi Vance vẫn là người dẫn đầu tại CPAC, Rubio đã đạt được những bước tiến đáng kể trong bảng xếp hạng không chính thức năm 2026 so với những năm trước. Cuộc đối đầu Vance và Rubio ngày càng được nhìn nhận qua lăng kính vai trò của họ trong chính quyền, đặc biệt là trong cuộc xung đột đang diễn ra với Iran. Rubio đã thể hiện lập trường cứng rắn và nổi bật trong vai trò Ngoại trưởng, trong khi Vance duy trì lập trường MAGA quyết liệt, không muốn dính líu vào các cuộc phiên lưu nước ngoài.

Đáng chú ý là Rubio được tường trình đã tuyên bố sẽ không tranh cử. Tuy nhiên, lập trường này có thể thay đổi vì Tổng thống Trump nhiều lần công khai chỉ trích Vance và các cuộc thăm dò gần đây cho thấy sự ủng hộ dành cho Vance đang ngày càng giảm xuống trong giới cử tri Công Giáo và người Cuba.

Hôm Thứ Bẩy, 02 Tháng Năm, Tổng thống Trump đã bộc lộ ý kiến nhanh chóng tiếp quản Cuba. Mặc dù, nhiều người coi đây là động tác giả. Tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, Chuẩn tướng Ahmad Vahidi, ban hành lệnh báo động đỏ ngay sau tuyên bố của Tổng thống Trump và coi đây là một động tác giả tiên báo Tổng thống Trump sẽ đánh Iran chứ không phải là Cuba.

Nếu đó thật sự là một động tác giả, hành động này của Tổng thống Trump có thể gây hại cho Vance. Thật vậy, nếu cuộc tấn công Cuba không diễn ra như lời Tổng thống Trump nói, Vance sẽ mất phiếu của người Cuba vì họ cho rằng chính Vance đã cản trở nỗ lực này.

Chuyến thăm diễn ra chỉ vài tuần sau khi Tổng thống Trump chỉ trích Đức Giáo Hoàng Lêô về những phát ngôn chống chiến tranh của nhà lãnh đạo Công Giáo, gọi ông là “Yếu đuối trong việc chống tội phạm, yếu đuối trong việc chống vũ khí hạt nhân” và “tệ hại trong chính sách đối ngoại”.

Tổng thống Trump cũng chia sẻ một hình ảnh do trí tuệ nhân tạo tạo ra, trong đó ông được ví như Chúa Kitô. Sau khi bị chỉ trích từ giới tôn giáo và một số đồng minh chính trị, Tổng thống Trump đã gỡ bỏ hình ảnh này.

Tổng thống Trump cũng chỉ trích Thủ tướng Meloni - một trong những đồng minh thân cận nhất của ông ở Âu Châu - vì thiếu can đảm sau khi bà lên tiếng bảo vệ Giáo hoàng.

Về phần mình, Đức Giáo Hoàng đã đáp trả những lời chỉ trích của Tổng thống Trump bằng cách nói rằng ông “không sợ” Tòa Bạch Ốc và sẽ không im lặng.

---

Source:Politico

Rubio to meet Pope Leo, Meloni and Italian ministers in Rome

2. Diễn biến cuộc xung khắc giữa Tổng thống Trump và Đức Giáo Hoàng Lêô

Kính thưa quý vị và anh chị em,

Có một hiện tượng đáng buồn là sau khi Đức Thánh Cha Lêô XIV bị Tổng thống Trump vu cáo và mạ lị, nhiều người Việt Nam sống tại Mỹ, tự xưng là Công Giáo, và trong một số trường hợp chúng tôi có thể xác minh một cách chắc chắn rằng đó là người Công Giáo, lại công kích Đức Thánh Cha bênh vực Ông Donald Trump. Có thể là vì không hiểu chính xác những gì thực sự đã diễn ra. Vì thế, Đình Trinh xin tóm tắt theo bài báo “How the dispute between Trump and Pope Leo escalated”, nghĩa là “Diễn biến cuộc xung khắc giữa Tổng thống Trump và Đức Giáo Hoàng Lêô” của CBSNews.

Thứ nhất, Đức Thánh Cha Lêô có nói hay làm một động tác gì dẫn đến cơn bùng nổ của Ông Donald Trump hay không?

Thưa: Không. Ngài chẳng nói hay làm bất cứ điều gì trực tiếp dẫn đến cơn cuồng nộ của Ông Donald Trump. Bất thình lình Ông Donald Trump mở cuộc tấn công ngài trên mạng xã hội vào lúc 9h03 tối Chúa Nhật 12 Tháng Tư, theo giờ Miền Đông Hoa Kỳ.

Trong cuộc phỏng vấn với đài CBSNews vào ngày 13 Tháng Tư, Tổng thống Trump cho biết sau khi xem chương trình 60 Minutes, ông nổi giận và tung lên mạng xã hội những lời lẽ tấn công Đức Thánh Cha Lêô XIV.

Như vậy, nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cơn lôi đình của Ông Donald Trump không phải là Đức Thánh Cha mà là chương trình 60 phút của CBS.

Cũng trong ngày 13 Tháng Tư, Phó tổng thống Mỹ James David Vance - một người đã cải đạo sang Công Giáo — nói với Fox News rằng “trong một số trường hợp, tốt nhất là Vatican chỉ nên tập trung vào các vấn đề đạo đức, các vấn đề đang diễn ra trong Giáo Hội Công Giáo, và để tổng thống Hoa Kỳ tập trung vào việc hoạch định chính sách công của Mỹ.”

Câu nói này được nhiều người hiểu là Đức Thánh Cha đã can thiệp vào việc hoạch định chính sách công của Mỹ, và do đó khiến Tổng thống Trump nổi giận. Không, ngài không hề làm như thế.

Thứ hai, nội dung chương trình 60 phút của CBS đề cập đến những gì?

Thưa: Về tổng thể, chương trình ấy cho rằng cuộc chiến chống Iran là không cần thiết về mặt chiến lược địa chính trị, và phi nghĩa về mặt luân lý.

Để chứng minh rằng cuộc chiến chống Iran là phi nghĩa về mặt luân lý, chương trình trình bày chi tiết những nhận định của 3 vị Hồng Y Công Giáo Hoa Kỳ là Đức Hồng Y Blase Joseph Cupich của Chicago, Robert Walter McElroy của Washington DC, và Joseph William Tobin của Newark.

Một cách tóm tắt, các vị Hồng Y ấy nói rằng, theo giáo lý Công Giáo về chiến tranh chính nghĩa: Một cuộc chiến chính nghĩa là một cuộc chiến mang tính phòng thủ và được phát động như biện pháp cuối cùng: “Thiệt hại do kẻ xâm lược gây ra…phải lâu dài, nghiêm trọng và chắc chắn.” Cuộc chiến chống lại quân xâm lược phải có “khả năng thành công cao,” và “việc sử dụng vũ khí không được gây ra những tai họa và rối loạn nghiêm trọng hơn tai họa cần phải loại bỏ.

Chương trình có đề cập thoáng qua đến Đức Thánh Cha, bắt đầu bằng bài giảng trong Chúa Nhật Lễ Lá 29 Tháng Ba, cụ thể Đức Thánh Cha nói:

“Thưa anh chị em, đây là Thiên Chúa của chúng ta: Chúa Giêsu, Vua Bình An, Đấng bác bỏ chiến tranh, Đấng mà không ai có thể dùng để biện minh cho chiến tranh. Ngài không nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến, nhưng bác bỏ chúng, và phán rằng: ‘các ngươi có đọc kinh cho nhiều, Ta cũng chẳng thèm nghe. Vì tay các ngươi đầy những máu.’ (Is 1:15)”.

Chương trình 60 phút suy đoán rằng Đức Thánh Cha đang đề cập đến lời cầu nguyện của Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth.

Đồng thời, chương trình cũng nêu bật ý kiến của Đức Thánh Cha Castel Gandolfo vào tối thứ Ba 7 Tháng Tư. Trước đó vài giờ, Tổng thống Trump đe dọa sẽ tiêu diệt “toàn bộ nền văn minh Iran”. Khi được yêu cầu bình luận về câu nói này, Đức Thánh Cha nói: “Hôm nay, như chúng ta đều biết, cũng có lời đe dọa này đối với toàn thể người dân Iran. Và điều này thực sự không thể chấp nhận được! Chắc chắn có những vấn đề về luật pháp quốc tế ở đây, nhưng hơn thế nữa, đó là một vấn đề đạo đức liên quan đến lợi ích của toàn thể người dân.”

Đức Giáo Hoàng không quên nêu bật những hậu quả sâu rộng của cuộc xung đột và nói rằng: “Chúng ta đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, một cuộc khủng hoảng năng lượng, và một tình hình bất ổn lớn ở Trung Đông, điều này càng làm gia tăng thêm lòng thù hận trên toàn thế giới.”

Vì vậy, Đức Giáo Hoàng Leo kêu gọi: “Hãy quay lại bàn đàm phán. Chúng ta hãy nói chuyện. Chúng ta hãy tìm kiếm các giải pháp một cách hòa bình.”

Nhiều người cho rằng lẽ ra Tổng thống Trump phải tấn công 3 vị Hồng Y Hoa Kỳ, chứ không phải là Đức Thánh Cha, nếu tính theo thời lượng phát sóng của chương trình. Một số quan sát viên cho rằng có lẽ Tổng thống không hiểu cho lắm những điều có vẻ uyên thâm do 3 vị Hồng Y trình bày nên ông ta nhắm vào Đức Thánh Cha vì ngài đề cập đến những gì dễ hiểu hơn.

Thực ra, Ông Donald Trump cũng không có quyền tấn công cả Đức Thánh Cha lẫn các vị Hồng Y. Trong một xã hội dân chủ, người ta có quyền góp ý với chính quyền. Nghe hay không nghe là chuyện khác. Không thể chụp mũ người ta can thiệp vào việc hoạch định chính sách công, và càng không thể vu cáo và mạ lị người góp ý.

Thứ ba, tranh cãi hiện nay về sự cần thiết của cuộc chiến chống Iran là gì?

Cho đến nay, chưa có một cuộc điều trần chính thức nào của chính quyền Trump trước Quốc Hội Hoa Kỳ về lý do cần phải tiến hành cuộc chiến chống Iran. Trong nhiều dịp khác nhau, Tổng thống Trump cho rằng cuộc chiến chống Iran là cần thiết để ngăn chặn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân và cho nổ tung thế giới. Chẳng hạn, trong cuộc phỏng vấn dành cho tờ Corriere della Sera, nghĩa là “Tin Chiều” của Ý hôm 15 Tháng Tư, Tổng thống Trump cáo buộc Thủ tướng Ý Giorgia Meloni không tham gia với Hoa Kỳ trong cuộc chiến Iran vì “bà ấy không quan tâm đến khả năng Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”. Tổng thống Trump cũng cảnh báo rằng loại vũ khí đó sẽ “thổi bay nước Ý lên trời trong vòng hai phút”.

Tuy nhiên, Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Sky News, rằng có một khoảng cách rất xa từ việc “sở hữu vũ khí hạt nhân” đến việc “sử dụng vũ khí hạt nhân”.

Tính cho đến nay, có 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân là Nga, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Pháp, Anh, Ấn Độ, Pakistan, Israel và Bắc Hàn. Trong số 9 quốc gia này, Nga có tới 5.459 đầu đạn hạt nhân, Mỹ có 5.177, và thứ ba là Trung Quốc với 600 đầu đạn hạt nhân.

Giáo sư Clarke lưu ý rằng Nga đang xâm lược Ukraine và thường xuyên đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân nhưng trong những năm qua, Nga liên tục bị Ukraine tấn công vào các các cơ sở hạ tầng dầu hỏa, gần như Nga bị tấn công hằng đêm trong những tháng gần đây. Chỉ trong tháng 3 vừa qua, Ukraine đã đốt phá tan tành của Nga 15 nhà máy lọc dầu, Nga vẫn không dám dùng đến vũ khí hạt nhân, kể cả hạt nhân chiến thuật. Thậm chí, họ cũng bớt đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân vì những lời đe dọa đó có vẻ đang phản tác dụng. Khi người Ukraine bất chấp và liên tục tấn công, những lời đe dọa đó xem ra chỉ là một trò hề.

Thành ra, có một khoảng cách rất xa từ việc “sở hữu vũ khí hạt nhân” đến việc “sử dụng vũ khí hạt nhân”. Huống chi, Iran vẫn chưa có vũ khí hạt nhân và việc họ có thể có công nghệ để chế tạo được vũ khí hạt nhân vẫn là một câu hỏi lớn.

Giáo sư Clarke cho rằng có một lý do khác chứ không phải là lý do mà chính quyền Trump vẫn đưa ra. Chính vì thế, không một quốc gia Âu Châu nào tham gia với Hoa Kỳ trong cuộc chiến chống Iran.

3. Đức Giáo Hoàng cảm ơn Tổng giáo phận Köln vì sự hỗ trợ bác ái trên toàn thế giới.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã tiếp kiến các quan chức của Văn phòng Giáo hội Hoàn vũ và Đối thoại thuộc Tổng giáo phận Köln và cảm ơn họ về di sản 50 năm hỗ trợ bác ái cho các Kitô hữu trên toàn thế giới, bao gồm cả việc cung cấp máy thở oxy cho giáo phận cũ của Đức Giáo Hoàng ở Peru trong đại dịch COVID-19.

“Dựa trên sự Phục Sinh của Chúa Kitô, Giáo Hội nhận ra mình được phái đến với muôn dân – không phải bằng cách áp đặt, mà bằng cách làm chứng cho chân lý trong tình yêu thương,” Đức Giáo Hoàng Lêô nói trong buổi tiếp kiến ngày 30 tháng 4 tại Hội trường Tòa Công Tuyên của Điện Tông Tòa. “Đối thoại, ngược lại, củng cố sự hiệp thông, mở ra những con đường hiểu biết và phục vụ cho sự nghiệp hòa bình. Bằng cách này, Chúa Kitô thu hút mọi sự về với Ngài và làm cho Giáo Hội trở thành dấu hiệu của sự hiệp nhất và niềm hy vọng cho thế giới.”

“Nhờ sự phục vụ quảng đại của các bạn, chiều kích phổ quát của Giáo hội được thể hiện rõ ràng và cụ thể, thúc đẩy tình đoàn kết, củng cố mối dây hiệp nhất và làm chứng cho Tin Mừng hòa bình trong một thế giới thường xuyên bị chia rẽ và đau khổ”, Đức Giáo Hoàng Lêô tiếp tục. “Một chứng nhân như vậy càng cần thiết hơn bao giờ hết trong thời đại ngày nay.”

Nhấn mạnh tình cảnh khó khăn của các tín hữu Kitô giáo ở Trung Đông, Đức Giáo Hoàng nói thêm:

Nhiều anh chị em Kitô hữu của chúng ta đã buộc phải rời bỏ quê hương vì chiến tranh, bạo lực và nghèo đói, và nhiều người trong số họ phụ thuộc trực tiếp vào sự tận tâm và lòng tốt của các bạn để sinh tồn.

Do đó, tôi khuyến khích anh chị em hãy kiên trì trong sứ mệnh bác ái này, để họ vẫn có thể cảm nhận được sự gần gũi của Giáo hội hoàn vũ. Đặc biệt, tôi yêu cầu anh chị em tiếp tục hỗ trợ sự hiện diện của các Kitô hữu ở Trung Đông, nhằm bảo đảm rằng những truyền thống đáng kính của các Giáo hội phương Đông được bảo tồn, gìn giữ và được biết đến rộng rãi hơn.

---

Source:Catholic World News

Pope thanks Cologne archdiocese for its worldwide charitable assistance

4. Số lượng tín hữu Công Giáo Nam Hàn đạt mốc 6 triệu người, đối mặt với tình trạng già hóa dân số và sự suy giảm số lượng người theo đạo.

Hiện nay, số lượng người Công Giáo ở Nam Hàn đạt 6 triệu người, một cột mốc đạt được 50 năm sau khi con số này đạt 1 triệu vào năm 1975, nhưng những thách thức mới hơn bao gồm số người đi lễ Chúa Nhật giảm, số lượng người theo đạo giảm và dân số già hóa.

Ngày 22 tháng 4, Hội đồng Giám mục Công Giáo Nam Hàn đã công bố số liệu thống kê mới nhất dựa trên dữ liệu năm 2025.

Tính đến cuối tháng 12 năm 2025, cả nước có 6.006.832 người Công Giáo. Tuy nhiên, một phần ba trong số họ (28,9%) từ 65 tuổi trở lên, đây là nhóm tuổi đông nhất.

Tốc độ tăng trưởng đã chậm lại. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng đạt 0,2%, thấp hơn mức tăng trưởng 0,5% của năm trước đó.

Tỷ lệ tham dự thánh lễ Chúa Nhật cũng đang giảm ở các giáo phận Nam Hàn, ngoại trừ Giáo phận Quân đội, nơi ghi nhận tỷ lệ tham dự đạt 97%, phần lớn trong số đó là binh lính.

Theo thống kê, nhìn chung chỉ có khoảng 15% người tham dự Thánh lễ Chúa nhật. Con số này giảm so với 20,7% tham dự vào năm 2015.

Tuy nhiên, các ngày lễ của Kitô giáo — như Lễ Phục Sinh và Lễ Giáng Sinh — chỉ ghi nhận khoảng 25% người tham dự. Nhưng cách đây 5 năm, vào năm 2019, trước khi dịch COVID-19 bùng phát, gần 80% người Công Giáo đã tham dự các buổi lễ này.

Số lượng người đáp lại ơn gọi linh mục cũng giảm.

Năm 2025, cả nước chỉ phong chức cho 70 linh mục, giảm so với 121 linh mục năm 2015, tương đương mức giảm 42,1%. Trong số 16 giáo phận trên cả nước, bốn giáo phận — Chuncheon, Wonju, Andong và Jeju — không phong chức cho bất kỳ linh mục mới nào trong năm 2025.

Năm 2025, số lượng chủng sinh là 854 người, ít hơn 45 người so với năm trước. Trong bốn năm liên tiếp, kể từ năm 2022, số lượng sinh viên gia nhập chủng viện đều dưới 100 người.

Tương tự, số lượng đáp lại ơn gọi tu trì cũng giảm. Năm 2025, số lượng nam và nữ tu là 11.170 người, giảm 187 người so với năm trước.

Xu hướng giảm này tiếp tục diễn ra từ năm 2022. So với năm 2015, số lượng người mới bắt đầu là nữ giảm 61,5% và số lượng người mới bắt đầu là nam giảm 40,7%.

Trong một báo cáo phân tích thống kê, hội đồng giám mục đã xác định cột mốc 6 triệu tín hữu Công Giáo là “điểm khởi đầu của những thách thức mà Giáo hội đang phải đối mặt” và tuyên bố rằng “việc khôi phục lại những tín hữu đã bỏ đạo và không còn hoạt động là một nhiệm vụ cấp bách”.

“Làm thế nào để mời những người không thể tiếp tục đời sống bí tích trở lại cộng đồng... là một vấn đề mục vụ không thể tiếp tục bị phớt lờ”, báo cáo cho biết.

Mặc dù là một cường quốc kinh tế, Nam Hàn đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học do tỷ lệ sinh thấp nhất thế giới và dân số già hóa.

Quốc gia này ghi nhận tỷ lệ sinh đạt 0,80 vào năm 2025, tăng nhẹ so với mức thấp kỷ lục 0,72 vào năm 2023. Các chuyên gia cho biết, tỷ lệ sinh hiện tại thấp hơn mức 2,1 cần thiết để duy trì dân số ổn định.

---

Source:UCANews

Korean Catholics hit 6 million, confront aging, declining vocations

5. Các quy định hạn chế phụng vụ của Charlotte đối với Thánh lễ truyền thống, gọi tắt là TLM đang đối mặt với sự xem xét của Vatican.

Bộ Phụng vụ và Kỷ luật các Bí tích đang chính thức xem xét một kháng cáo giáo luật chống lại các hạn chế phụng vụ sâu rộng trong Giáo phận Công Giáo Rôma Charlotte, sau khi một sự việc được báo cáo vào ngày 29 tháng 4 tại Nhà thờ Đức Mẹ Ban Ơn, trong đó một gia đình cho biết họ bị bỏ qua khi không được rước lễ trong tư thế quỳ, đã làm gia tăng sự giám sát về việc thực thi các quy định này dưới thời Giám mục Michael Martin. Vụ việc, được đệ trình vào ngày 9 tháng 2 và ghi danh theo số hiệu 369/25, liên quan đến cách giải quyết các yêu cầu về vấn đề phụng vụ của giám mục và hiện đã được đưa vào quy trình hành chính của Vatican.

Trong thư ngày 16 tháng 2, cơ quan trực thuộc – do Đức Hồng Y Arthur Roche đứng đầu – đã xác nhận việc nhận được “đơn khiếu nại cấp trên” viện dẫn “sự từ chối rõ ràng” trong việc trả lời các đơn thỉnh cầu. Đơn khiếu nại này là một cơ chế chính thức trong luật giáo hội cho phép giáo sĩ hoặc giáo dân khiếu nại các hành vi hành chính; sau khi được chấp nhận, văn phòng có thẩm quyền của Vatican sẽ xem xét “Acta”, hay tài liệu, trước khi xác định xem các biện pháp đó có tuân thủ luật Giáo hội phổ quát hay không.

Lời kêu gọi này xuất phát từ một loạt các chỉ thị được ban hành trong năm qua tại Charlotte. Đáng chú ý nhất, việc cử hành Thánh lễ Latinh truyền thống đã bị ngừng tại các nhà thờ giáo xứ và chỉ được phép thực hiện tại một địa điểm phi giáo xứ duy nhất. Các quy định bổ sung được lưu hành trong giáo phận bao gồm hướng dẫn loại bỏ lan can bàn thờ và ghế quỳ dùng để phân phát Thánh Thể, cũng như các dự thảo đề xuất, sau đó được sửa đổi sau khi nhận được phản hồi, nhằm hạn chế việc sử dụng tiếng Latinh, việc cử hành Thánh lễ hướng về phía Đông, và một số phẩm phục và nghi thức truyền thống nhất định.

Những biện pháp này đã gây ra những câu hỏi chính thức từ giới giáo sĩ. Vào tháng Giêng, một nhóm linh mục giáo phận đã đệ trình các câu hỏi (dubia) lên Bộ Văn bản Pháp luật, tìm kiếm sự làm rõ về cơ sở pháp lý cho một số hạn chế. Quy trình giải quyết câu hỏi (dubia), mặc dù khác với việc khiếu nại lên cấp trên, cũng tương tự như vậy, mời gọi sự giải thích có thẩm quyền về luật Giáo hội từ Tòa Thánh.

Tình hình leo thang sau sự việc được báo cáo tại giáo xứ Greensboro trong Thánh lễ Thêm sức. Một nhân chứng cho biết, trong khi hầu hết giáo dân rước lễ theo cách thông thường, những người tiến đến bàn thờ và quỳ xuống thì không được rước lễ. Lời cáo buộc này đã lan truyền cùng với các hình ảnh minh họa và chưa được các nhà lãnh đạo giáo phận giải đáp chi tiết trước công chúng.

Báo cáo đang được xem xét dựa trên các chuẩn mực phổ quát hiện hành. Chỉ thị Redemptionis Sacramentum năm 2004 của Vatican nêu rõ rằng các tín hữu “không thể bị từ chối rước Thánh Thể chỉ vì lý do… người đó muốn rước Thánh Thể trong tư thế quỳ”. Nguyên tắc này đã được nhắc lại trong các văn bản giải thích sau đó, bao gồm cả các phản hồi do chính cơ quan đang xem xét vụ án Charlotte ban hành.

Trong thư mục vụ ngày 17 tháng 12, Giám mục Martin viết rằng “tư thế chuẩn mực” khi rước lễ tại Hoa Kỳ là đứng, sau khi cúi đầu, phù hợp với hướng dẫn của Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ. Ngài mô tả Thánh Thể là một “hành động thờ phượng cộng đồng”, nhấn mạnh sự thống nhất về cử chỉ như một dấu hiệu của sự hiệp nhất trong Giáo hội. Chỉ thị cũng hướng dẫn các giáo xứ đã tái sử dụng lan can bàn thờ hoặc ghế quỳ phải ngừng sử dụng chúng, gọi đó là “sự mâu thuẫn rõ ràng” với các quy định của giáo phận, đồng thời khẳng định rằng không được từ chối rước lễ nếu các cá nhân quỳ gối.

Khung pháp lý và giáo hội rộng hơn được định hình bởi sắc lệnh Traditionis Custodes năm 2021, được ban hành dưới thời Giáo hoàng Phanxicô, trong đó giao cho các giám mục giáo phận trách nhiệm chính trong việc điều chỉnh hình thức cũ hơn của Nghi thức Rôma. Các hướng dẫn tiếp theo từ bộ giáo phận đã nhấn mạnh cả quyền uy của giám mục và sự cần thiết phải bảo đảm rằng kỷ luật phụng vụ vẫn phù hợp với luật phổ quát.

Các biện pháp của Giáo phận Charlotte phản ánh một xu hướng rộng hơn được thấy ở một số giáo phận kể từ năm 2021, nơi các giám mục đã hành động để củng cố thực hành phụng vụ theo Nghi thức Rôma cải cách. Đồng thời, các tranh chấp đã nảy sinh ở nhiều khu vực pháp lý về phạm vi của những quyền hạn đó, đặc biệt là khi các thực hành lâu đời, chẳng hạn như quỳ khi rước lễ hoặc sử dụng lan can bàn thờ, bị hạn chế hoặc loại bỏ.

Chưa có khung thời gian nào được đưa ra cho quyết định của Vatican trong vụ việc ở Charlotte. Việc xem xét của Tòa Thánh có thể dẫn đến việc xác nhận các biện pháp của giáo phận, sửa đổi các điều khoản cụ thể hoặc hướng dẫn xem xét lại. Giáo phận Charlotte chưa đưa ra bình luận nào thêm về cả việc kháng cáo hay sự việc liên quan đến Thánh lễ Thêm sức được báo cáo.

---

Source:Catholic Herald

Charlotte liturgical restrictions on TLM face Vatican review