Ba người trẻ tuổi đang cầu nguyện bên trong một nhà thờ, thể hiện lòng sùng kính và đức tin. (Ảnh: Pexels)


Ngày 5 tháng 6 năm 2026, tạp chí Global Catholic cho đăng tải bài báo với tựa đề nêu trên của John Warhurst, Giáo sư hưu trí về Khoa học Chính trị tại Đại học Quốc gia Úc và là giám đốc của Liên minh Công Giáo Úc về Cải cách Giáo hội. Ông là thành viên của Hội đồng Toàn thể lần thứ năm của Úc, nhiệm kỳ 2020-2022, đến từ Tổng giáo phận Canberra và Goulburn.

Theo tác giả này, Công Giáo trong chính trường Úc là một bản sắc bị chia rẽ sâu sắc, phân chia giữa những người bảo thủ chống Giáo hoàng và những người tiến bộ truyền thống vì công bằng xã hội. Ông viết:

Điều đó có nghĩa là gì khi là người Công Giáo trong chính trường Úc ngày nay? Có sự đa dạng, nhưng ít sự thống nhất.

Việc chúng ta hiện đang tập trung vào khoảng cách giữa Đức Giáo Hoàng Leo và Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng chính quyền của ông không nên làm chúng ta xao nhãng khỏi những câu hỏi mà cuộc xung đột này đặt ra cho người Công Giáo Úc, cả giáo sĩ và giáo dân.

Cộng đồng Công Giáo ở Úc cũng phức tạp không kém. Cuộc đối đầu Trump-Leo có thể xảy ra ở Úc, mặc dù cả các nhà lãnh đạo chính trị và giáo sĩ ở đây đều thận trọng hơn nhiều về mối quan hệ giữa nhà thờ và nhà nước.

Người Công Giáo ở Úc rất đa dạng về chính trị và, giống như ở Mỹ, đang ngày càng nổi bật hơn ở phía bảo thủ. Điều này có thể khiến nhiều người Công Giáo hàng đầu mâu thuẫn với các quan điểm tiến bộ của Đức Leo về một số vấn đề nóng bỏng.

Sự đa dạng trong đạo Công Giáo đồng nghĩa với việc triển vọng thống nhất giữa các đảng phái Công Giáo là rất xa vời. Kỷ luật đảng phái chặt chẽ hơn ở Úc và các lập trường tư tưởng ăn sâu trong giới giáo sĩ và giáo dân khiến điều đó khó xảy ra.

Việc các nghị sĩ Công Giáo từ các đảng đối lập cùng nhau “vượt qua rào cản” về các khía cạnh của chính sách nhập cư, như họ đã làm gần đây tại Hạ viện Hoa Kỳ khi bảo trợ dự luật nhập cư “Đạo luật Nhân phẩm”, là cực kỳ hiếm, mặc dù nó phản ánh giáo lý của Giáo hội về di cư và phẩm giá con người.

Người Công Giáo ngày càng nổi bật ở phía bảo thủ của chính trường Úc. Đối với một số nhà lãnh đạo chính trị này, lòng trung thành với giáo phái của họ được công khai một cách rõ rệt, nhưng đối với những người khác thì không. Nhãn hiệu “Công Giáo” thường khó nắm bắt vì có rất nhiều sắc thái giữa việc đi lễ và chỉ đơn thuần là có nền tảng học trường Công Giáo.

Ví dụ, Peter Dutton đã bất ngờ được giới thiệu là một nhà lãnh đạo Công Giáo ở một số nơi trước cuộc bầu cử liên bang năm 2025, khiến việc lựa chọn thủ tướng trở nên khó khăn giữa hai người Công Giáo, Dutton và Anthony Albanese.

Các chính trị gia bảo thủ Công Giáo hàng đầu và các cựu chính trị gia đang hoạt động hiện nay bao gồm Thượng nghị sĩ Matt Canavan (Đảng Quốc gia), Barnaby Joyce (Đảng One Nation) và Tony Abbott (Đảng Tự do). Canavan, một người Công Giáo tích cực, đang lãnh đạo Đảng Quốc gia. Joyce, cựu Phó Thủ tướng, có thể sớm lãnh đạo Đảng One Nation, và Abbott, một cựu Thủ tướng gắn bó chặt chẽ với Giáo hội, hiện là ứng cử viên hàng đầu cho chức Chủ tịch Đảng Tự do. Thêm vào đó là Thượng nghị sĩ Ralph Babet, thành viên duy nhất của đảng Clive Palmer trong quốc hội liên bang, trong số những người Công Giáo thuộc hàng ngũ bảo thủ.

Các chính sách bảo thủ nổi bật của họ bao gồm hoài nghi về biến đổi khí hậu, bác bỏ mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050, thái độ cứng rắn đối với người di cư và người tị nạn, chủ nghĩa quân sự quyết đoán trong các vấn đề quốc tế và chỉ trích vai trò của người Hồi giáo và đạo Hồi trong xã hội Úc. Về những vấn đề này, họ thường mâu thuẫn với giáo lý xã hội Công Giáo và với các tuyên bố công khai từ các cơ quan Công Giáo và, quan trọng nhất, từ Đức Giáo Hoàng Phanxicô và Đức Giáo Hoàng Leo.

Sự khác biệt này thể hiện rõ trong các lập trường trái ngược về biến đổi khí hậu của Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong thông điệp Laudato Si’ và của Abbott khi còn là Thủ tướng. Sự khác biệt có thể không quá cực đoan như giữa TT.Trump và Đức Leo về cuộc chiến ở Trung Đông, nhưng cũng không thể bỏ qua.

Các gia đình Công Giáo bảo thủ giàu có hoạt động tích cực ở Úc, hỗ trợ và tài trợ cho các đảng và phong trào bảo thủ này, mặc dù vai trò của người giàu ít can thiệp vào chính trị Úc hơn so với ở Mỹ, nơi có rất nhiều tỷ phú Công Giáo. Người Công Giáo bảo thủ cũng chiếm tỷ lệ đáng kể trong số các nhân vật báo chí và truyền thông cấp cao của Úc.

Liệu có điều gì đặc biệt mang tính Công Giáo ở những người bảo thủ này? Chắc chắn họ là một phần của các phong trào bảo thủ quốc tế, chẳng hạn như Liên minh vì Quyền công dân có trách nhiệm (ARC) của Jordan Peterson, và gắn bó với các trung tâm bảo thủ Kitô giáo như trung tâm được thành lập ở Hungary dưới thời Viktor Orbán. Cựu Phó Thủ tướng Đảng Quốc gia John Anderson, một người theo Anh giáo nhưng thân thiết với các lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo, đóng vai trò nổi bật trong ARC. Một số người, như Abbott, có mối liên hệ chặt chẽ với Giáo hội thông qua sự quan tâm của họ đến việc thúc đẩy giáo dục cổ điển trong hệ thống trường học Công Giáo.

Họ cũng chia sẻ các mạng lưới quốc tế và địa phương với các giáo sĩ hàng đầu. Ví dụ, các giám mục của tổng giáo phận Sydney có mối liên hệ mật thiết không chỉ với các đảng chính trị bảo thủ như Đảng Tự do và Đảng Quốc gia, cũng như với các phong trào như ARC, mà còn với các nhóm giáo hội bảo thủ như Opus Dei. Không thể tránh khỏi, Giáo hội thường xuyên cung cấp diễn đàn và khán giả cho các nhóm bảo thủ.

“Sự đa dạng của Công Giáo đồng nghĩa với việc triển vọng thống nhất Công Giáo giữa các đảng phái là rất xa vời.” Về phía chính trị cấp tiến, người Công Giáo cũng hiện diện, mặc dù có lẽ ít nổi bật hơn ở cấp liên bang. Mối liên hệ lịch sử này vẫn tồn tại, thường xuyên hơn trong phe cánh hữu hơn là cánh tả. Những nhân vật nổi bật nhất ở cấp liên bang bao gồm chính ông Albanese, các bộ trưởng như Don Farrell, Clare O’Neil và Tony Burke, và các thủ hiến tiểu bang như Chris Minns (NSW) và Peter Malinauskas (SA).

Việc duy trì mối quan hệ luôn mang lại lợi ích cho cả chính phủ Lao động và các giám mục Công Giáo, do chính phủ tài trợ cho giáo dục, phúc lợi xã hội và chăm sóc người cao tuổi. Mối quan hệ của ông Albanese với Tổng giám mục Sydney Anthony Fisher rất đáng chú ý, mặc dù vẫn chưa rõ liệu chúng chỉ đơn thuần là giao dịch hay dựa trên các giá trị chung. Cựu thượng nghị sĩ đảng Lao động Jacinta Collins, người có ảnh hưởng trong giới chức nhà thờ, đã trở thành giám đốc lâu năm của Ủy ban Giáo dục Công Giáo Quốc gia.

Phẩm trật Công Giáo và truyền thông đặc biệt có thái độ tiêu cực đối với đảng Xanh, đảng thế tục nhất của Úc, mặc dù nhiều người Công Giáo trẻ tuổi bỏ phiếu cho đảng Xanh. Việc đảng Xanh chỉ trích ngân sách dành cho các trường học Công Giáo đặc biệt gây bức xúc cho các giám mục Công Giáo, mặc dù những khác biệt về chính sách giới tính và tình dục cũng đóng một vai trò nhất định. Tuy nhiên, theo nhiều tổ chức Công Giáo, Đảng Xanh lại được xếp hạng cao hơn bất cứ đảng nào khác về công bằng xã hội và môi trường. Các cựu lãnh đạo có nền tảng Công Giáo đáng kể bao gồm Christine Milne. Một số thành viên của nhóm Cộng đồng Độc lập, được gọi là Teals, cũng có xuất thân Công Giáo.

Liệu có điều gì đặc biệt mang tính Công Giáo ở những người cấp tiến này? Mặc dù thường bảo thủ về mặt xã hội hơn những người cấp tiến khác, nhưng người Công Giáo được nuôi dưỡng với các chương trình nghị sự về công bằng xã hội truyền thống, bao gồm ủng hộ các công đoàn và quyền của người lao động, thu nhập gia đình đầy đủ và phẩm giá con người. Mối liên hệ của họ với nhà thờ, đôi khi là giữa các nghị sĩ, ủng hộ các nhóm vận động cho người nghèo và những người dễ bị tổn thương, chẳng hạn như Hội Thánh Vinh Sơn Phaolô và Caritas Úc.

Úc là một quốc gia tương đối nhỏ, một cường quốc tầm trung cả trong chính trị quốc tế và các vấn đề của Giáo hội toàn cầu. Do đó, khó có thể tưởng tượng một sự rạn nứt được công khai trên toàn cầu giữa Vatican và các nhà lãnh đạo chính trị và giáo hội Úc.

Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng Phanxicô và Đức Giáo Hoàng Leo rõ ràng đứng về phía cánh tả so với những người Công Giáo bảo thủ ở Úc, cả giáo dân lẫn giám mục, và, về nhiều vấn đề, cũng đứng về phía cánh tả so với các nhà lãnh đạo chính trị cấp tiến Công Giáo ở Úc. Các vấn đề then chốt sẽ là nhập cư, phúc lợi cho người di cư và người tị nạn, kiến tạo hòa bình, nghèo đói và phân phối của cải, và chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta.