1. Ukraine phát động cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa lớn nhất nhằm vào Mạc Tư Khoa kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, nhắm trúng một nhà máy lọc dầu.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận rằng lực lượng Ukraine đã tấn công Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa ở quận Kapotnya thuộc thủ đô Nga vào đêm 18 tháng 6, đánh dấu cuộc tấn công thứ hai vào cơ sở này trong vòng một tuần.
Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergei Sobyanin cho biết vào khoảng 8 giờ sáng giờ địa phương rằng khoảng 180 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị bắn hạ ở ngoại ô thủ đô. Trong khi cuộc tấn công vẫn đang tiếp diễn vào thời điểm ông đưa ra tuyên bố, hệ thống phòng không Nga đã đánh chặn thêm 14 máy bay điều khiển từ xa khác trong giờ tiếp theo, nâng tổng số lên 194 chiếc - đây là cuộc tấn công lớn nhất được ghi nhận của Ukraine nhằm vào Mạc Tư Khoa cho đến nay.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, hệ thống phòng không Nga cũng đã bắn hạ 555 máy bay điều khiển từ xa trên toàn quốc trong đêm qua. Ukraine thường không công bố số lượng máy bay điều khiển từ xa được sử dụng trong các cuộc tấn công vào Nga.
Tổng thống Zelenskiy nói: “Đây là một phản ứng hoàn toàn chính đáng đối với các cuộc tấn công của Nga vào các thành phố và cộng đồng của chúng ta, và là một kết quả quan trọng khác từ công việc của các chiến binh của chúng ta chống lại các cơ sở hỗ trợ cỗ máy chiến tranh của Nga”, đồng thời nói thêm rằng “đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến này”.
Theo thông báo của chính quyền Nga, ít nhất 17 người, trong đó có hai trẻ em, đã bị thương trong vụ tấn công tại tỉnh Mạc Tư Khoa.
Vụ tấn công đã gây ra sự gián đoạn lớn cho hoạt động hàng không, với việc hãng hàng không quốc doanh Aeroflot và công ty con Rossiya phải hủy hơn 170 chuyến bay đến và đi từ Mạc Tư Khoa và hoãn hơn 110 chuyến khác, theo các tuyên bố của công ty.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa, đồng thời cho biết ít nhất năm đám cháy đã được ghi nhận tại cơ sở này.
Dữ liệu sơ bộ cho thấy một tổ hợp giải quyết dầu khí, các đơn vị lọc dầu thứ cấp và một kho chứa dầu đang bốc cháy, Bộ Tổng tham mưu cho biết.
Trong cuộc tấn công vào Nga ngày 18 tháng 6, kho nhiên liệu Gukovo ở tỉnh Rostov của Nga cũng bị trúng bom. Theo Bộ Tổng tham mưu, cơ sở này được sử dụng để lưu trữ và trung chuyển nhiên liệu và chất bôi trơn phục vụ cho quân đội và cơ sở hạ tầng giao thông của Nga.
Phát biểu với các nhà báo vào ngày 18 tháng 6, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo rằng Ukraine sẽ tiếp tục đáp trả nếu Putin từ chối chấm dứt chiến tranh.
“Nếu Putin không muốn chấm dứt cuộc chiến này, chúng tôi sẽ không ngồi yên. Chúng tôi sẽ đáp trả, và sự đáp trả phải mạnh mẽ. Nếu Ukraine bốc cháy, Mạc Tư Khoa cũng sẽ như vậy”, ông nói, mô tả cuộc tấn công gần đây là phản ứng trước vụ tấn công của Nga vào tu viện Kyiv Pechersk Lavra ngày 15 tháng 6.
Tổng thống cũng kêu gọi tăng cường áp lực lên Nga, cho rằng các biện pháp trừng phạt nên nhắm vào lĩnh vực năng lượng, hạm đội ngầm, doanh thu dầu khí, hệ thống ngân hàng, sản xuất vũ khí và công nghiệp quốc phòng của nước này.
Tổng thống Zelenskiy nói: “Chúng ta phải làm cho Nga cảm thấy rằng việc tiếp tục cuộc chiến này là vô nghĩa. Quan trọng nhất, người dân Nga cần bắt đầu cảm nhận được rằng chỉ có một người, Putin, đang tiến hành cuộc chiến này, trong khi người dân thường phải gánh chịu hậu quả.”
Tổng thống Zelenskiy nói thêm rằng áp lực lên Điện Cẩm Linh nên đến từ “mọi phía”.
“Người Ukraine, người Âu Châu và người Mỹ đều phải gây áp lực lên Putin. Người Nga cũng cần phải thức tỉnh và gây áp lực lên nhà lãnh đạo của họ”, tổng thống nói.
Phản ứng trước cuộc tấn công vào Mạc Tư Khoa, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha nói rằng những người Nga hỏi “Chuyện gì đang xảy ra vậy?” nên hỏi thẳng Putin.
“Tôi có thể trả lời. Đất nước của các ông đã phát động cuộc chiến tranh xâm lược chống lại đất nước chúng tôi. Trong nhiều năm, họ đã giết hại người dân của chúng tôi. Giờ các ông đã biết chuyện gì đang xảy ra, hãy hỏi Putin xem ông ấy định khi nào thì chấm dứt nó,” Sybiha viết.
Ảnh và video do người dân đăng tải lên mạng xã hội cho thấy các vụ cháy và nổ xảy ra ở nhiều địa điểm trên khắp thành phố, bao gồm cả nhà máy lọc dầu ở quận Kapotnya. Kênh theo dõi Telegram Exilenova-Plus đã công bố đoạn phim do người dân địa phương quay lại, cho thấy các đám cháy tại nhà máy lọc dầu, các tầng trên cùng của một tòa nhà cao tầng bốc cháy và khói cuồn cuộn bao trùm thủ đô.
Ông Sobyanin báo cáo “thiệt hại nhỏ” đối với một tòa nhà tại trung tâm mua sắm Sadovod ở phía đông nam thành phố, trong khi Thống đốc tỉnh Mạc Tư Khoa, Andrey Vorobyov, cho biết các tòa nhà dân cư ở vùng ngoại ô Mạc Tư Khoa cũng bị hư hại.
Theo ông Vorobyov, tại quận Zhukovsky, một tòa nhà chung cư nhiều tầng bị hư hại và cư dân đã được di tản. Mảnh vỡ từ máy bay điều khiển từ xa cũng gây hư hại cho một trung tâm thể dục, một trung tâm mua sắm và một khu công nghiệp ở Lyubertsy, trong khi đó, các vụ cháy và thiệt hại được báo cáo tại các ngôi nhà ở Chekhov và Pavlovsky Posad.
Cuộc tấn công diễn ra hai ngày sau khi Ukraine dùng máy bay điều khiển từ xa tầm xa tấn công Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa vào ngày 16 tháng 6, trong một chiến dịch mà Tổng thống Volodymyr Zelenskiy gọi là “một phản ứng chính đáng đối với các cuộc tấn công của Nga”.
Nhà máy lọc dầu này là một trong những nhà máy lớn nhất ở Nga, cung cấp khoảng 40% thị trường nhiên liệu Mạc Tư Khoa và phần lớn xăng dầu của khu vực. Nó cũng cung cấp nhiên liệu hàng không cho cả bốn phi trường lớn của Mạc Tư Khoa và có công suất chế biến hơn 12 triệu tấn dầu thô mỗi năm, theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine.
Theo các nguồn tin trong ngành công nghiệp Nga được Reuters trích dẫn, cuộc tấn công ngày 16 tháng 6 được tường trình đã làm ngừng hoạt động tại Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa. Một cuộc tấn công trước đó của Ukraine vào ngày 17 tháng 5 cũng đã làm gián đoạn sản xuất tại cơ sở này.
Một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa riêng biệt của Ukraine nhằm vào các cơ sở dầu mỏ của Nga đã được báo cáo tại tỉnh Rostov, thuộc thị trấn Gukovo.
Theo hình ảnh và video lan truyền trên mạng xã hội, người dân địa phương đã báo cáo về một vụ cháy lớn trong khu vực sau cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine. Hãng Astra cho biết một kho chứa dầu ở Gukovo đã bị trúng bom, theo phân tích dữ liệu công khai.
Thống đốc tỉnh Rostov, Yury Slyusar, tuyên bố vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đã khiến một người thiệt mạng và hai người khác bị thương, cả hai đều đã được đưa vào bệnh viện.
Slyusar cũng báo cáo thiệt hại đối với một đầu máy xe lửa và hỏa hoạn tại “hai cơ sở thương mại”. Ông không đề cập đến kho dầu hoặc chỉ rõ cơ sở nào bị tấn công.
Gukovo nằm gần biên giới Ukraine, chỉ cách tỉnh Luhansk bị tạm chiếm vài kilomet.
Nằm gần Biển Azov và giáp biên giới Ukraine, tỉnh Rostov đóng vai trò hậu cần quan trọng đối với nỗ lực chiến tranh của Nga do vị trí gần các chiến tuyến. Các kho chứa dầu, nhà máy lọc dầu và các cơ sở hạ tầng khác trong khu vực đã nhiều lần trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công từ Ukraine.
Trong những tháng gần đây, Ukraine đã tăng cường chiến dịch tấn công tầm xa nhằm vào các mục tiêu quân sự, công nghiệp và năng lượng bên trong lãnh thổ Nga, với việc máy bay điều khiển từ xa liên tục vươn tới Mạc Tư Khoa và các khu vực khác cách biên giới Ukraine hàng trăm km.
Để đáp trả, Nga đã tăng cường hệ thống phòng không ở thủ đô, triển khai các hệ thống phòng không Pantsir-SMD-E mới trên nóc các tòa nhà dân sự ở Mạc Tư Khoa.
Những biện pháp này vẫn không ngăn được máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công thành phố hai lần trong tuần qua.
[Kyiv Independent: Ukraine launches largest drone attack on Moscow since start of Russia's full-scale invasion, hits oil refinery]
2. Các nhà tuyên truyền Nga kêu gọi bắt giữ người liên quan đến video máy bay điều khiển từ xa ở Mạc Tư Khoa.
Các nhà tuyên truyền của Nga đã kêu gọi truy tố hình sự, bắt giữ và thẩm vấn những cư dân Mạc Tư Khoa đã quay phim và chia sẻ video về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào thủ đô Nga gần đây.
Theo tờ The Moscow Times, các yêu cầu này được đưa ra hôm Thứ Sáu, 19 Tháng Sáu, sau vụ việc mà các quan chức Nga mô tả là cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa lớn nhất của Ukraine vào Mạc Tư Khoa kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu.
Vladimir Solovyov, người dẫn chương trình trên kênh Solovyov Live thuộc sở hữu nhà nước, đã kêu gọi các cơ quan an ninh Nga mở các vụ án phản quốc đối với những cư dân Mạc Tư Khoa đã quay phim lại vụ tấn công.
Ông Solovyov cho biết ông đã thấy khoảng 100 video từ Mạc Tư Khoa lan truyền trên các kênh Telegram của Ukraine trong cuộc tấn công và kêu gọi chính quyền sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt để xác định những người chịu trách nhiệm.
Ông ta mô tả những người làm ra các video là “những người trợ giúp tự nguyện” của quân đội Ukraine và cho rằng họ nên bị bắt giữ và thẩm vấn.
Theo bản báo cáo, Solovyov nói: “Tất cả những ai gửi những đoạn video như vậy đều phải bị bỏ tù.”
Những bình luận này được đưa ra sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu chính của Mạc Tư Khoa ở Kapotnya, một trong những cơ sở năng lượng có tầm quan trọng chiến lược nhất của thủ đô, sau một vụ tấn công khác vào cùng địa điểm này hôm thứ Hai.
Nhà máy lọc dầu này, nằm cách Điện Cẩm Linh khoảng 15 km (9 dặm), cung cấp một phần đáng kể nhu cầu nhiên liệu của Mạc Tư Khoa và được tường trình đã bị tấn công lần thứ hai trong vòng một tuần.
Vụ tấn công đã gây ra nhiều vụ cháy và làm dấy lên cuộc tranh luận mới ở Nga về việc kiểm soát thông tin và việc công khai chia sẻ hình ảnh từ các sự kiện quân sự.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận rằng các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine đã nhắm vào nhà máy lọc dầu chính của Mạc Tư Khoa, cũng như các mục tiêu ở vùng Rostov của Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine.
Tổng thống Zelenskiy gọi đó là “phản ứng công bằng” trước các cuộc tấn công leo thang của Nga vào các thành phố của Ukraine.
Tổng thống Zelenskiy nói: “Đây là một phản ứng hoàn toàn chính đáng đối với các cuộc tấn công của Nga vào các thành phố và cộng đồng của chúng ta, và là một kết quả quan trọng khác từ công việc của binh lính chúng ta nhằm chống lại các cơ sở hỗ trợ cỗ máy chiến tranh của Nga”.
Đầu tuần này, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine cũng đã tấn công một kho chứa dầu ở vùng Krasnodar của Nga.
Các nhà phân tích cho biết gần một phần ba công suất lọc dầu của Nga – 2,14 triệu thùng mỗi ngày – hiện đang ngừng hoạt động do các cuộc tấn công liên tiếp của Ukraine.
Các vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh tình trạng thiếu nhiên liệu lan rộng khắp hơn 25 khu vực của Nga.
Hôm thứ Ba, Tatneft, một trong những công ty dầu khí lớn nhất của Nga, đã tạm thời hạn chế việc bán xăng và dầu diesel trên toàn quốc.
Theo các biện pháp tương tự, Rosneft được tường trình đã giới hạn lượng mua ở mức 90 lít (24 gallon) mỗi xe hoặc container, trong khi Lukoil giới hạn lượng bán ở mức 100 lít (26 gallon) mỗi giao dịch.
Kyiv đã mô tả các cuộc tấn công đang diễn ra nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga là “các biện pháp trừng phạt dài hạn” được thiết kế để làm suy yếu khả năng tài chính của Mạc Tư Khoa trong cuộc xâm lược Ukraine.
[Kyiv Post: Russian Propagandists Call for Arrests Over Moscow Drone Videos]
3. Vance chỉ trích “sự hoảng loạn” của Israel về thỏa thuận hạt nhân Iran, nói rằng Tổng thống Trump là nhà lãnh đạo thế giới duy nhất vẫn còn thích Israel.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hôm thứ Năm đã chỉ trích các quan chức Israel vì không ủng hộ thỏa thuận hạt nhân giữa Mỹ và Iran, cáo buộc các bộ trưởng cánh hữu cực đoan thiếu sự trân trọng đối với sự hỗ trợ của Mỹ, khi ông trình bày lý lẽ ủng hộ bản ghi nhớ mới được ký kết tại một cuộc họp báo ở Tòa Bạch Ốc.
“Các bạn đã thấy những người trong nội các của Bibi lên tiếng chỉ trích thỏa thuận này, và ở một số khía cạnh, họ đã công kích cá nhân tổng thống Hoa Kỳ,” ông nói với các phóng viên, sử dụng biệt danh của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, người mà ông không trực tiếp chỉ trích.
“Thứ nhất, Donald J. Trump là nguyên thủ quốc gia duy nhất trên toàn thế giới hiện nay có thiện cảm với Israel. Và ông ấy lại chính là nguyên thủ quốc gia của một siêu cường thế giới,” Vance nói.
“Nếu tôi là thành viên nội các của chính phủ Israel, có lẽ tôi sẽ không tấn công đồng minh mạnh mẽ duy nhất còn lại của mình trên toàn thế giới.”
“Điều nữa mà tôi muốn nói là trong ba tháng qua, hai phần ba số vũ khí phòng thủ bảo vệ đất nước các bạn đều do người Mỹ chế tạo và được trả tiền bằng tiền thuế của người dân Mỹ”, ông nói.
“Vấn đề của Israel không phải là vấn đề của Donald J. Trump. Và bất cứ ai ở Israel nghĩ rằng vấn đề lớn nhất của họ cũng là vấn đề của tổng thống Hoa Kỳ thì cần phải tỉnh táo và nhận ra thực tế về tình hình mà Hoa Kỳ đang phải đối mặt,” Vance kết luận.
Những bình luận của Vance đề cập đến Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich và Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben Gvir, những cộng sự cực hữu của Netanyahu, cả hai đều kêu gọi Israel phớt lờ các điều khoản của thỏa thuận, mô tả nó là mối nguy hiểm đối với an ninh quốc gia.
'Bạn không thể chỉ dùng giết chóc để giải quyết mọi vấn đề.'
Trước đó, Vance nói với tờ The New York Times rằng ông thấy “toàn bộ sự hoảng loạn ở Israel này hơi kỳ lạ”, cho rằng mối lo ngại về thỏa thuận này xuất phát từ sự ngờ vực vô căn cứ đối với Mỹ.
“Rõ ràng là nhiều bộ phận trong hệ thống chính trị và dân chúng Israel rất nhạy cảm về thỏa thuận này,” ông nói. “Nhưng tôi cũng nghĩ rằng họ đang nắm bắt một số thông tin sai lệch về thỏa thuận và lan truyền nó, dẫn đến tình trạng hoảng loạn.”
Khi được hỏi ông sẽ trả lời các bộ trưởng như thế nào, Vance nói: “Tôi đoán câu trả lời của tôi dành cho họ sẽ là: Đề xuất cụ thể của các ông là gì? Các ông là một quốc gia có chín triệu dân. Các ông không thể chỉ dùng bạo lực để giải quyết mọi vấn đề an ninh quốc gia mà mình đang gặp phải.”
Tổng thống Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký biên bản ghi nhớ vào thứ Tư, sớm hơn hai ngày so với dự kiến ban đầu.
Với thỏa thuận có hiệu lực, Tehran đã nhận được sự cứu trợ kinh tế quy mô lớn và về nguyên tắc đã đồng ý pha loãng lượng uranium đã làm giàu của mình trong thời gian tới.
Tuy nhiên, bản ghi nhớ này không giải quyết được bất kỳ mục tiêu chiến tranh nào mà Mỹ và Israel đã tuyên bố sau các cuộc tấn công chung khởi đầu cuộc chiến hồi tháng Hai. Thay vào đó, nó chỉ hoãn thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran và các vấn đề cốt lõi khác sang giai đoạn đàm phán 60 ngày, mà theo ông Vance đã bắt đầu từ thứ Năm.
Một số quan chức cho rằng vòng đàm phán đầu tiên sẽ được tổ chức vào thứ Sáu, trong khi những người khác cho rằng thời gian không xác định sẽ phù hợp với cuối tuần.
Ông Vance cho biết các quan chức Iran gặp khó khăn trong việc rời khỏi đất nước, điều này cho thấy cuộc gặp có thể cần thêm thời gian để được sắp xếp.
Phó tổng thống dường như phân biệt giữa các cuộc đàm phán kỹ thuật và các cuộc đàm phán với các nhà lãnh đạo chính trị — và ông dự định sẽ tham dự các cuộc đàm phán với các nhà lãnh đạo chính trị.
Ông ấy nói vẫn dự định đến Thụy Sĩ vào cuối tuần này để đàm phán, nhưng điều này có thể thay đổi.
Mỹ và Iran coi Israel là đối tượng của Bản ghi nhớ, gọi tắt là MOU, cũng như các thỏa thuận ngừng bắn trước đó giữa hai nước, mặc dù Giêrusalem - nơi đã phát động cuộc chiến chống lại Iran cùng với Mỹ vào ngày 28 tháng 2 - không được đưa vào các cuộc đàm phán.
[Times Of Israel: Vance slams Israeli ‘freakout’ over Iran deal, says Trump only world leader who still likes Israel]
4. Tổng thống Trump chỉ trích những người muốn một thỏa thuận toàn diện hơn với Iran.
Tổng thống Trump đã chỉ trích mạnh mẽ những người cáo buộc ông nhượng bộ Iran, gọi họ là “ngu ngốc” và cho rằng việc kéo dài chiến tranh có thể dẫn đến “khủng hoảng kinh tế quốc tế”.
“Không có quốc gia nào đến gặp chúng tôi và nói ‘xin hãy tiếp tục ném bom vào họ, xin hãy tiếp tục ném bom’ — chỉ những người ngu ngốc mới nói như vậy,” Tổng thống Trump nói khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh G7 tại Évian-les-Bains, Pháp. “Điều duy nhất tôi không muốn thấy là, tôi không muốn thấy thảm họa kinh tế. … Mỗi khi chúng ta nói về khả năng hòa bình, thị trường chứng khoán lại tăng vọt như hỏa tiễn.”
Việc Tổng thống Trump mạnh mẽ lên án những người chỉ trích, kể cả một số người trong chính đảng của ông, cho thấy áp lực mà chính quyền của ông đang phải chịu để thuyết phục mọi người chấp nhận một thỏa thuận mà thoạt nhìn không đáp ứng được nhiều mục tiêu mà tổng thống đã đề ra trong suốt cuộc chiến kéo dài bốn tháng.
Tổng thống Trump cho biết thỏa thuận này không đề cập rõ ràng đến việc Iran có được giữ lại hỏa tiễn đạn đạo của mình hay không và liệu nước này có được phép duy trì chương trình hạt nhân cho mục đích dân sự hay không, đồng thời gọi cả hai điều đó là “lẽ thường”.
Những người chỉ trích thỏa thuận này lo ngại về việc bản ghi nhớ thiếu điều khoản cấm rõ ràng Iran khởi động lại chương trình hạt nhân của mình. Họ nói những điều mà Tổng thống Trump đang cố gắng đạt được chính xác là những gì đã diễn ra trước cuộc tấn công ngày 28 Tháng Hai; và Hoa Kỳ mất hàng trăm tỷ để chẳng đạt được bất cứ điều gì mới.
Lời bào chữa của Tổng thống Trump xoay quanh ý tưởng rằng Mỹ đã đạt được hầu hết những gì có thể từ chiến dịch quân sự và phong tỏa hải quân của mình. Ông đã khẳng định rằng người Mỹ thiếu “can đảm” để thực hiện những hành động mạnh mẽ hơn và hôm nay giải thích rằng việc ném bom thêm nữa có nguy cơ phá hủy nền kinh tế toàn cầu.
Những phát biểu này là lời lẽ thẳng thắn nhất mà Tổng thống Trump từng nói về tác động của chiến tranh đối với nền kinh tế, khi việc đóng cửa eo biển Hormuz đã làm tăng giá dầu toàn cầu. Ông nói rằng ông không muốn bị so sánh với cựu Tổng thống Herbert Hoover, người có nhiệm kỳ bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc Đại suy thoái. Trước đó, Tổng thống Trump tỏ ra thờ ơ với tác động của chiến tranh đối với nền kinh tế, nói rằng giá dầu tăng cao là “đáng giá” để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và hứa rằng giá dầu sẽ nhanh chóng giảm xuống sau khi chiến tranh kết thúc.
“Việc đó sẽ dễ dàng hơn, và tôi có thể làm hài lòng một nhóm 10% người dân, nhưng đó sẽ là điều sai trái, và nó có thể gây ra, có thể gây ra một cuộc khủng hoảng kinh tế quốc tế”, ông nói.
Bản ghi nhớ dự kiến sẽ được Phó Tổng thống JD Vance ký tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu. Tuy nhiên, Tổng thống cho biết hôm thứ Tư rằng việc ký kết có thể diễn ra sớm hơn. Việc ký kết dự kiến sẽ mở ra vòng đàm phán mới về một thỏa thuận cuối cùng.
“Nếu không hoàn thành trong 60 ngày, cũng không sao. Chúng ta sẽ quay lại ném bom,” Tổng thống Trump nói, nhấn mạnh tầm quan trọng của hai tháng tới. Nhưng lời hứa đó không còn sức nặng như vài tháng trước. Ông đã nói rõ mong muốn chấm dứt giao tranh và các cuộc ném bom không làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.
Tổng thống cho biết thỏa thuận này cho phép các quốc gia khác đầu tư vào Iran khi nền kinh tế nước này mở cửa trở lại. Eo biển Hormuz dự kiến sẽ mở cửa sau khi văn kiện được ký kết, và Tổng thống Trump nói rằng Mỹ sẵn sàng giải tỏa các tài sản bị đóng băng của Iran nếu Tehran tiếp tục tuân thủ thỏa thuận và không theo đuổi vũ khí hạt nhân.
Ông nói rằng ông không phản đối việc Iran tái thiết nền kinh tế với sự giúp đỡ của các nước khác vì ông không muốn người dân Iran “chết đói”.
Tổng thống Trump tuyên bố rằng một số điều không được ghi rõ trong văn bản, nhưng Iran vẫn phải tuân thủ các thỏa thuận bằng miệng.
“Nếu họ không tôn trọng thỏa thuận, hoặc một số điều thậm chí không được đề cập trong thỏa thuận, thì đó chỉ là bản ghi nhớ, nhưng chúng ta có sự hiểu biết ngầm về một số điều nhất định mà không cần văn bản. Và nếu họ không tôn trọng điều đó, chúng ta có thể sẽ quay lại ném bom họ cho đến khi họ tôn trọng thỏa thuận,” ông nói.
Sau nhiều ngày các đảng viên Cộng hòa và Dân chủ yêu cầu minh bạch, một quan chức cao cấp trong chính quyền đã đọc văn bản thỏa thuận cho các phóng viên ngay sau bài phát biểu bảo vệ mạnh mẽ của Tổng thống Trump.
Thỏa thuận này cam kết cả hai bên ngừng bắn ngay lập tức, một quá trình chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ và 60 ngày miễn phí phí cầu đường tại eo biển Hormuz. Mỹ sẽ ngay lập tức miễn trừ các lệnh trừng phạt để Iran có thể bắt đầu bán dầu và cũng sẽ bắt đầu quá trình giải phóng các khoản tiền bị đóng băng, với Ngân hàng Trung ương Iran được tự do quyết định cách chi tiêu số tiền đó. Iran cũng sẽ phải đóng băng chương trình hạt nhân của mình và giúp rà phá bom mìn ở eo biển.
Mọi thứ khác đều được để ngỏ cho đàm phán, và những cam kết hạt nhân có thể kiểm chứng mà Tòa Bạch Ốc đã đề cao vẫn chỉ là tham vọng. Mặc dù eo biển Hormuz sẽ hoạt động miễn phí trong 60 ngày, nhưng điều đó cho phép Iran và Oman quyết định cách thức quản lý tuyến đường thủy quan trọng này sau đó, điều này có thể chính thức hóa quyền kiểm soát của họ.
Mặc dù Tòa Bạch Ốc hy vọng văn bản sơ bộ sẽ củng cố lập luận rằng các lợi ích dành cho Iran dựa trên hiệu quả thực hiện, nhưng trên thực tế, nó dường như chứng minh điều ngược lại đối với một số khoản cứu trợ tài chính. Văn bản này cũng không làm giảm bớt sự thất vọng của các nhà phê bình thuộc đảng Cộng hòa, những người lo ngại về khoản cứu trợ kinh tế trả trước mà Iran có thể nhận được và ngôn ngữ có thể hạn chế hành động của Israel ở Li Băng. Thỏa thuận cũng không đề cập gì đến hỏa tiễn đạn đạo, một mối quan ngại chính của các quốc gia vùng Vịnh và Israel. Họ cũng bất bình vì thỏa thuận không nói gì về khả năng làm giàu uranium của Iran mà Tổng thống Trump từng tuyên bố là lằn ranh đỏ.
“Chính quyền Trump đã nói với chúng tôi suốt một tuần rằng hãy tấn công giới truyền thông vì đưa tin giả và tiếp tay cho phe cứng rắn Iran. [Chính quyền] vừa xác nhận rằng mọi thông tin được đưa ra đều chính xác 100%”, một chiến lược gia về chính sách đối ngoại của đảng Cộng hòa giấu tên cho biết khi thảo luận về chiến lược của chính quyền.
Trong cuộc họp báo, Tổng thống Trump gợi ý rằng Iran nên được phép duy trì một số khả năng hỏa tiễn đạn đạo. Ông và nhóm của mình đã viện dẫn hỏa tiễn đạn đạo của Iran để biện minh cho việc phát động chiến tranh hồi tháng Hai, nói rằng những hỏa tiễn đó là lá chắn cho chương trình hạt nhân của Iran, cho phép nước này gây ra sự tàn phá trong khu vực.
“Họ phải có một số vì những người khác cũng có,” Tổng thống Trump nói. “Hỏa tiễn không phải là vấn đề, chúng gây thiệt hại một chút…nhưng chúng không làm nổ tung hành tinh.”
Ông cho biết các quốc gia vùng Vịnh sẽ giải quyết các vấn đề phi hạt nhân với Iran.
[CBSNews: Trump goes after critics who want a more comprehensive deal with Iran]
5. Ông Netanyahu nói Israel sẽ không rút quân khỏi khu vực an ninh ở Li Băng.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã mạnh mẽ lên án việc quân đội Israel bị buộc phải rút khỏi khu vực an ninh của mình ở miền nam Li Băng bất chấp bản ghi nhớ hợp tác với Iran.
Văn bản thỏa thuận kêu gọi “chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Li Băng, và cam kết từ nay trở đi không phát động bất kỳ cuộc chiến tranh hay hoạt động quân sự nào chống lại nhau, và kiềm chế việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại nhau, đồng thời bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Li Băng”.
Hezbollah cho biết phần cuối của điều khoản đó có nghĩa là lực lượng Israel phải rời khỏi lãnh thổ Li Băng, và họ sẽ coi đó là vi phạm thỏa thuận nếu lực lượng này không làm vậy. Ông Netanyahu nói ông không có kế hoạch làm như vậy.
“Giống như cách chúng ta đã khôi phục an ninh và thịnh vượng cho khu vực Gaza, chúng ta cũng sẽ khôi phục an ninh và thịnh vượng cho các cộng đồng phía bắc,” ông Netanyahu phát biểu tại lễ khánh thành một con đường vào tối thứ Năm. “Điều này đòi hỏi phải duy trì vùng an ninh ở miền nam Li Băng, và điều đó có nghĩa là chúng ta sẽ không rút khỏi đó chừng nào nhu cầu an ninh của Israel còn cần thiết.”
Tuy nhiên, thủ tướng đã cảm ơn Mỹ vì sự hỗ trợ trong chiến tranh, một sự nhượng bộ ở một mức độ nào đó.
“Cuộc đấu tranh vẫn chưa kết thúc, và còn nhiều thách thức phía trước,” ông nói. “Những thách thức này đòi hỏi chúng ta phải giữ bình tĩnh, kiên quyết bảo vệ lợi ích an ninh của mình, đồng thời duy trì mối liên hệ quan trọng với những người bạn Mỹ đã sát cánh chiến đấu bên cạnh chúng ta, và chúng tôi rất trân trọng điều này.”
[CBSNews: Israel will not withdraw from security zone in Lebanon, Netanyahu says]
6. Rick Scott phản đối việc giải phóng các tài sản bị đóng băng, cho rằng số tiền đó nên được sử dụng để chi trả cho Chiến dịch Epic Fury.
Thượng Nghị Sĩ bang Florida, Rick Scott, một thành viên đảng Cộng hòa, đã lên tiếng phản đối việc Mỹ giải tỏa tài sản bị đóng băng của Iran hôm thứ Ba, cho rằng số tiền đó thay vào đó nên được sử dụng để chi trả cho Chiến dịch Epic Fury.
“Tôi có thể nói với các bạn một điều, tôi không nghĩ có bất kỳ ai trong Quốc hội sẽ ủng hộ việc cấp tiền cho họ,” Scott nói. “Và thực tế là, nếu chúng ta có bất kỳ khoản tiền nào của họ, họ nên trả cho những chi phí mà chúng ta phải bỏ ra để làm điều này, để cố gắng giúp họ tỉnh ngộ, để họ ngừng giết hại chúng ta.”
Phó Tổng thống JD Vance nhắc lại rằng Mỹ sẽ không viện trợ tiền cho Iran, nhưng vẫn để ngỏ khả năng giải tỏa tài sản bị đóng băng.
“Điều chúng tôi đã nói là chúng tôi sẵn sàng thảo luận về việc giải tỏa tài sản bị đóng băng, nhưng một thỏa thuận quan trọng hơn nhiều là dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với nền kinh tế của họ - miễn là họ đưa ra những cam kết dài hạn về chương trình hạt nhân,” Vance nói với chương trình “CBS Mornings” hôm thứ Hai.
Theo Vance, cho đến nay chưa có tài sản nào được giải phóng, nhưng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đã tuyên bố theo thỏa thuận, nước này sẽ nhận được một nửa trong số khoảng 24 tỷ đô la bị đóng băng từ lâu trước khi các cuộc đàm phán cuối cùng bắt đầu trong thời gian gia hạn lệnh ngừng bắn 60 ngày.
“Các điều khoản của bản ghi nhớ đã được soạn thảo theo cách mà các cam kết của phía Mỹ liên quan đến việc thả tài sản được quy định rõ ràng và có thể thực thi, và Hoa Kỳ sẽ có nghĩa vụ thực hiện các cam kết của mình”, nhà lãnh đạo Ngân hàng Trung ương Iran, Abdolnaser Hemmati, nói với hãng thông tấn Tasnim của Iran hôm thứ Ba.
[CBSNews: Rick Scott opposes releasing frozen assets, says money should be used to pay for Operation Epic Fury]
7. Tổng thống Zelenskiy có cuộc điện đàm hậu G7 với Tổng thống Trump và ông Macron, cho rằng cuộc điện đàm này “có thể tạo ra sự khác biệt lớn”.
Sau khi hội nghị thượng đỉnh G7 kết thúc, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, trong bối cảnh Kyiv đang tăng cường nỗ lực để bảo đảm các cuộc đàm phán trực tiếp với Putin.
Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang nỗ lực thúc đẩy trở lại cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Zelenskiy và Putin — một cuộc gặp sẽ đánh dấu cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện.
“Đây là cuộc đàm phán phối hợp quan trọng có thể tạo ra sự khác biệt lớn. Chúng tôi đã kết thúc các cuộc thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh G7”, Tổng thống Zelenskiy nói sau cuộc điện đàm.
“Tôi biết ơn Tổng thống Trump vì sự quan tâm của ông ấy dành cho Ukraine.”
Hai tổng thống đã gặp nhau vào ngày 16 tháng 6 bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp để thảo luận về nhu cầu phòng không của Ukraine. Tổng thống Zelenskiy cho biết ông đã nêu khả năng Ukraine xin giấy phép sản xuất hệ thống phòng không và hỏa tiễn từ Mỹ.
Theo Tổng thống Zelenskiy, Tổng thống Trump đã phản ứng tích cực với đề xuất này.
Tổng thống Trump cũng mô tả cuộc gặp trước đó với tổng thống Ukraine là “tốt đẹp”, và nói rằng Nga “nên đạt được một thỏa thuận”.
Cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh các cuộc thương lượng do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga vẫn đang bị đình trệ.
Tiến trình hòa bình về cơ bản đã bị đóng băng kể từ tháng Hai, các quan chức cho rằng sự chậm lại này là do Washington tập trung vào chiến dịch quân sự chống lại Iran.
Trong bối cảnh các nỗ lực hòa bình vẫn bế tắc, Mạc Tư Khoa tiếp tục leo thang các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự và các di tích văn hóa của Ukraine.
Trong cuộc gặp ngày 16 tháng 6, Tổng thống Zelenskiy đã cho Tổng thống Trump xem những bức ảnh về thiệt hại mà Kyiv Pechersk Lavra phải gánh chịu trong một cuộc tấn công gần đây của Nga, một động thái mà theo một nguồn tin thân cận với cuộc gặp, đã khiến tổng thống Mỹ thất vọng.
Ngày 15 tháng 6, Tổng thống Zelenskiy cho biết ông hy vọng Tổng thống Trump có thể giúp dàn xếp một cuộc gặp ba bên tại Hoa Kỳ giữa ông, Putin và tổng thống Mỹ.
Tổng thống Zelenskiy nói: “Nếu Nga cũng từ chối cơ hội này, thì cần phải gây áp lực”.
Điện Cẩm Linh liên tục tránh một cuộc gặp giữa Putin và Tổng thống Zelenskiy tại một quốc gia trung lập, thay vào đó khăng khăng đòi tổng thống Ukraine phải đến Mạc Tư Khoa. Kyiv đã bác bỏ đề xuất này, cho rằng đó là một nỗ lực nhằm tránh các cuộc đàm phán có ý nghĩa.
“Tôi sẽ không đến Mạc Tư Khoa để gặp Putin. Chúng ta có thể gặp nhau ở Thổ Nhĩ Kỳ, Thụy Sĩ hoặc Trung Đông”, tổng thống Ukraine nói với các phóng viên vào ngày 17 tháng 6.
[Kyiv Independent: Zelensky holds post-G7 call with Trump and Macron, says it 'could make a big difference']
8. Pakistan tuyên bố thỏa thuận sẽ có hiệu lực “ngay lập tức”, với việc Iran mở cửa eo biển Hormuz và Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa.
Bản ghi nhớ hợp tác giữa Mỹ và Iran sẽ có hiệu lực “ngay lập tức” sau khi tổng thống hai nước ký kết, Thủ tướng Pakistan Shebhaz Sharif, người đã giúp làm trung gian hòa giải các cuộc đàm phán giữa hai bên, cho biết.
Ông Sharif nói “bước đầu tiên, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ ngay lập tức mở lại eo biển Hormuz và Hoa Kỳ sẽ ngay lập tức dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân.”
“Việc ký kết thỏa thuận này ở cấp cao nhất của chính phủ hai nước thể hiện cam kết của cả hai bên đối với một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột,” ông nói.
Tổng thống Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký bản ghi nhớ hợp tác hôm thứ Tư, một quan chức Mỹ nói với CBS News. Ông Trump sau đó nói với các phóng viên rằng ông đã ký thỏa thuận tại Versailles khi tham dự buổi tiếp đón do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chủ trì sau khi tham dự hội nghị thượng đỉnh G7.
Trong hệ thống chính trị của Iran, quan chức quyền lực nhất không phải là tổng thống, mà là Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei.
[CBSNews: Pakistan says deal will take “immediate effect,” with Iran opening Strait of Hormuz and U.S. dropping blockade]
9. Tổng thống Iran gọi việc chấm dứt chiến tranh là “bước đi quan trọng”, nhưng “vẫn sẵn sàng cho mọi kịch bản”.
Tổng thống Iran cảnh báo rằng một thỏa thuận cuối cùng để chấm dứt chiến tranh vẫn chưa đạt được và dường như ông vẫn để ngỏ khả năng hành động quân sự nếu không đạt được thỏa thuận đó, nói rằng bản ghi nhớ hiện tại chỉ là một “bước quan trọng”.
“Chúng ta đã đạt được một bước quan trọng để chấm dứt chiến tranh và bắt đầu đàm phán, nhưng vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng, và chúng ta sẵn sàng cho mọi kịch bản”, Tổng thống Masoud Pezeshkian nói với hãng thông tấn nhà nước bán chính thức Tasnim.
Tổng thống Trump hôm thứ Ba phát biểu tại hội nghị G7 rằng ông nghĩ vòng đàm phán tiếp theo với Iran có thể “diễn ra khá nhanh... cũng có thể kéo dài hơn, nhưng có thể diễn ra nhanh chóng.”
Thỏa thuận hiện tại, dự kiến được ký kết vào thứ Sáu tại Thụy Sĩ, dường như quy định 60 ngày để đàm phán một thỏa thuận cuối cùng, bao gồm cả những gì sẽ xảy ra với chương trình hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, nội dung chính xác của bản ghi nhớ vẫn chưa được công bố.
Iran đã cảnh báo Mỹ và Israel rằng các cuộc tấn công tiếp theo ở Li Băng sẽ vi phạm thỏa thuận hiện hành, một điểm bất đồng rõ ràng giữa Israel và Iran. Israel tuyên bố sẽ tiếp tục hiện diện ở miền nam Li Băng và bảo lưu quyền tự vệ.
[CBSNews: Iranian president calls stop to war “important step,” but “remain ready for any scenario”]
10. Ông Rutte cho biết Âu Châu đã thay thế “hầu hết” các lực lượng bị Mỹ rút đi khỏi lục địa này.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết các đồng minh Âu Châu của NATO đã cam kết thay thế phần lớn trang thiết bị chiến trường mà Mỹ đang rút khỏi lô hàng phân bổ cho liên minh.
Cuối tháng trước, Washington thông báo với các đồng minh NATO rằng họ sẽ rút một loạt các năng lực quân sự, bao gồm máy bay ném bom chiến lược, máy bay chiến đấu, máy bay điều khiển từ xa, tàu ngầm và tàu chiến, khỏi kho vũ khí mà liên minh có thể huy động trong thời chiến.
“Những gì chúng tôi đang nỗ lực thực hiện là bảo đảm những gì mà Mỹ đã cung cấp cho đến nay sẽ được hoàn thiện,” ông nói với các phóng viên ở Brussels. “Hầu hết [và] phần lớn đã được hoàn thành — một số gần như đã xong, và một số cần thêm tranh luận và thảo luận.”
“ Mỹ đang nói rằng, 'chúng tôi đã điều chỉnh đóng góp của mình cho mô hình lực lượng NATO', điều đó có nghĩa là các đồng minh khác phải tăng cường đóng góp. Chúng tôi thấy rằng các đồng minh Âu Châu và Canada sẵn sàng, mong muốn và có khả năng làm nhiều hơn nữa.”
Theo hai nhà ngoại giao NATO và một người quen thuộc với vấn đề này, những người được yêu cầu giấu tên để có thể phát biểu tự do, Mỹ đã thông báo với các đồng minh vào tháng trước rằng quyết định của họ sẽ có hiệu lực ngay lập tức. Tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung là tờ báo đầu tiên đưa tin về mốc thời gian này.
Trên thực tế, việc Mỹ rút quân đồng nghĩa với việc những năng lực này sẽ không còn được đưa vào kế hoạch chiến tranh của NATO, nhưng Washington vẫn có thể triển khai chúng trong thời chiến.
Đáp lại, các đồng minh Âu Châu đang gấp rút tăng cường và thay thế những khí tài quân sự đó. Một số trong số đó có thể là sự thay thế tương đương dựa trên đề nghị từ các đồng minh, các nhà ngoại giao cho biết, trong khi những khí tài khác có thể đòi hỏi tư duy sáng tạo — bao gồm cả việc thay thế các khí tài trên không truyền thống bằng máy bay điều khiển từ xa. Một số khác nữa, như máy bay ném bom chiến lược, sẽ khó khăn hơn, vì Âu Châu không có phương án thay thế.
“Các đồng minh sẽ cam kết các đề nghị mới của họ vào đầu tháng 7… và sẽ được thực hiện ngay lập tức,” một trong các nhà ngoại giao cho biết, trước thềm hội nghị thượng đỉnh Ankara của liên minh vào ngày 7-8 tháng 7. “Vì vậy, nếu các đề nghị phù hợp được đưa ra, sẽ không có bất kỳ khoảng trống nào.”
Một nhà ngoại giao NATO thứ ba cho biết: “Các đồng minh Âu Châu đã bắt đầu thực hiện… các năng lực cần thiết”, và nói thêm: “Chúng tôi thiết kế [các kế hoạch] với sự tham gia của tất cả các đồng minh và các bên đóng góp có liên quan, vì vậy chúng tôi có một biên độ an toàn về năng lực và thời gian thực hiện”.
Việc cắt giảm này phản ánh nỗ lực lâu dài của Tổng thống Donald Trump nhằm thu hẹp vai trò của Mỹ trong một liên minh mà ông đã nhiều lần chỉ trích là vô dụng đối với Washington. Nó cũng nhấn mạnh sự chuyển hướng quân sự của chính quyền sang các khu vực khác, như khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
[Politico: Europe has replaced ‘most’ forces removed by US from NATO plans, Rutte says]
11. Graham nói ông “khá hoài nghi” về các cuộc đàm phán với Iran trong tương lai, nhưng “cũng đáng để thử”.
Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham của bang Nam Carolina nói với đài CBS News rằng ông “khá hoài nghi” về các cuộc đàm phán dự kiến giữa Mỹ và Iran, nhưng sẵn sàng “chờ xem”.
Hai nước đã đồng ý ký kết một bản ghi nhớ về việc gia hạn lệnh ngừng bắn, mở lại eo biển Hormuz và khởi động các cuộc đàm phán hạt nhân dài hạn hơn trong vòng 60 ngày tới.
Khi được hỏi liệu ông có tin rằng thỏa thuận ban đầu đó là một ý tưởng tốt hay xấu, vị Dân biểu đảng Cộng hòa và người có quan điểm cứng rắn lâu năm đối với Iran cho biết: “Tôi vẫn chưa biết.”
“Ý tôi là, tôi thích ý tưởng mở cửa eo biển và chấm dứt xung đột,” ông nói. “Về việc các cuộc đàm phán sẽ diễn ra như thế nào về lâu dài… hãy chờ xem. Tôi chưa đưa ra phán xét, nhưng tôi không phản đối việc khởi động lại tiến trình.”
Graham nói thêm: “Khi nói đến Iran, tôi khá hoài nghi, nhưng bạn sẽ không bao giờ biết cho đến khi thử, vì vậy đáng để thử.”
Ông Graham đã phát biểu với các phóng viên sau khi ông và các nhà lập pháp đảng Cộng hòa khác gặp Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth để thảo luận về Iran và yêu cầu cấp thêm kinh phí của Ngũ Giác Đài.
[CBSNews: Graham says he's “pretty skeptical” about future Iran talks, but “it's worth a try”]
12. Đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin cuộc phong tỏa hải quân của Mỹ tại eo biển Hormuz bắt đầu được dỡ bỏ.
Đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin hôm thứ Ba rằng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng và tàu thuyền của Iran dường như đang được dỡ bỏ.
“Hôm nay là một ngày đầy biến động ở eo biển Hormuz, Vịnh Ba Tư và bờ biển Biển Makran,” một phóng viên của đài IRIB cho biết. “Dựa trên các đánh giá thực địa của tôi từ các cơ quan hàng hải, một số bên tham gia thương mại hàng hải và các nguồn tin quân sự, có những dấu hiệu cho thấy việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đang được tiến hành.”
Phóng viên cho biết ba tàu chở dầu của Iran và hai tàu khác chở hàng hóa thiết yếu đang di chuyển từ Ấn Độ Dương về phía Iran.
Ít nhất một tàu chở dầu thuộc sở hữu của chính phủ Iran, vốn chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, đã vượt qua đường ranh giới phong tỏa của Mỹ ở Vịnh Oman hôm thứ Ba, theo dữ liệu công khai được trang web theo dõi MarineTraffic.com cung cấp.
[CBSNews: Iranian state TV reports U.S. naval blockade in Strait of Hormuz starting to lift]
13. Nga khủng bố Kyiv bằng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa suốt đêm.
Vào đêm 18 tháng 6, Nga đã phóng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa tấn công vào Kyiv theo từng đợt riêng biệt.
Những tiếng nổ đầu tiên được nghe thấy ở thủ đô vào khoảng 1 giờ 30 phút sáng giờ địa phương. Các nhà báo của Kyiv Independent tại hiện trường cho biết đã nghe thấy tiếng nổ, và các quan chức nói rằng Nga đã phóng hỏa tiễn đạn đạo vào thành phố.
Vụ nổ xảy ra sau những cảnh báo từ Không quân Ukraine, lực lượng trước đó đã phát đi cảnh báo hỏa tiễn đạn đạo tới Kyiv. Tymur Tkachenko, nhà lãnh đạo Cơ quan Quân sự Thành phố Kyiv, sau đó xác nhận rằng hỏa tiễn Nga đang tấn công thành phố.
Hiện chưa có thông tin ngay lập tức về thiệt hại hoặc thương vong. Cảnh báo trên không đã được hủy bỏ vào khoảng 2 giờ 39 phút sáng.
Nhưng chỉ hơn một giờ sau, còi báo động lại vang lên khi máy bay điều khiển từ xa của Nga bay lượn quanh thành phố. Các nhà báo của Kyiv Independent một lần nữa đưa tin về những tiếng nổ lớn và các quan chức kêu gọi người dân tìm nơi trú ẩn. Cảnh báo trên không cũng được ban hành cho khu vực xung quanh.
Ngoài thủ đô, nhiều vụ nổ khác đã được báo cáo tại các thành phố Sumy và Poltava. Mức độ thiệt hại do cuộc tấn công gây ra vẫn chưa rõ ràng, và các cuộc không kích của Nga vẫn đang tiếp diễn ở nhiều khu vực tại Ukraine.
Vụ tấn công xảy ra chỉ vài ngày sau khi Nga phát động cuộc tấn công quy mô lớn vào Kyiv khiến 5 người thiệt mạng và 35 người khác bị thương. Vụ tấn công ngày 15 tháng 6 cũng gây hư hại cho Nhà thờ Đức Mẹ Lên Trời tại Kyiv Pechersk Lavra, một tu viện thế kỷ 11 và là Di sản Thế giới được UNESCO công nhận, nằm trong số những địa danh tôn giáo và văn hóa quan trọng nhất của Ukraine.
Khả năng bảo vệ các thành phố của Ukraine khỏi hỏa tiễn đạn đạo của Nga phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung cấp hỏa tiễn đánh chặn Patriot ngày càng cạn kiệt — loại đạn dược dành cho hệ thống phòng không do Mỹ sản xuất, vốn vẫn là vũ khí duy nhất được chứng minh là hiệu quả chống lại các mối đe dọa từ hỏa tiễn đạn đạo.
[Kyiv Independent: Russia terrorizes Kyiv with ballistic missiles, drones overnight]
14. Tại triển lãm quốc phòng hàng đầu ở Paris, Ukraine đã giới thiệu hỏa tiễn Sea Trident nặng 10 tấn có khả năng săn lùng máy bay điều khiển từ xa dưới nước.
Công ty quốc phòng Ukraine Global Mark đã giới thiệu máy bay điều khiển từ xa hạng nặng dưới nước Sea Trident tại triển lãm Eurosatory 2026 ở Paris, theo UNIAN. Nền tảng này được thiết kế để tấn công các mục tiêu chiến lược, thực hiện các nhiệm vụ hậu cần và vận chuyển, vận chuyển hàng hóa, cũng như đánh chặn và vô hiệu hóa các phương tiện điều khiển từ xa dưới nước khác.
Tàu ngầm Sea Trident có trọng lượng rẽ nước 10.000 kg, tầm hoạt động 2.000 hải lý, khả năng tải trọng 1.000 kg và độ sâu hoạt động lên đến 60 mét. Hệ thống này có khả năng tự hành hoàn toàn và điều hướng thích ứng.
Việc ra mắt hệ thống Sea Trident phản ánh sự chuyển dịch rộng lớn hơn trong ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine hướng tới các hệ thống điều khiển từ xa dưới nước. Các máy bay điều khiển từ xa trên mặt nước của Ukraine, như Magura V5 và các loại khác, đã đẩy lùi Hạm đội Hắc Hải của Nga khỏi các căn cứ chính ở Crimea và làm giảm vai trò của Hạm đội xuống chỉ còn là lực lượng hỗ trợ cho các hoạt động trên bộ của Nga.
Thông số kỹ thuật của Sea Trident: nền tảng ngầm hạng nặng với tải trọng 1.000 kg.
Theo thông số kỹ thuật của Global Mark được trình bày tại Eurosatory 2026, tàu Sea Trident có các thông số sau: kích thước 10 × 2 × 1,5 mét, tốc độ tối đa 10 hải lý/giờ (khoảng 18,5 km/giờ) và tốc độ hành trình 6 hải lý/giờ (khoảng 11 km/giờ).
Các thông số này cho phép Sea Trident thực hiện các nhiệm vụ kéo dài và hoạt động ở các khu vực ven biển có mức độ nguy hiểm cao. Độ sâu hoạt động 60 mét giới hạn phạm vi hoạt động của giàn khoan ở vùng nước tương đối nông. Sea Trident được thiết kế cho các hoạt động ven biển và thềm lục địa hơn là các nhiệm vụ ở đại dương sâu.
Global Mark đã thiết kế Sea Trident cho nhiều loại nhiệm vụ khác nhau. Khả năng đánh chặn và vô hiệu hóa các UUV khác là điều hiếm thấy. Điều này giúp Sea Trident trở thành cả một nền tảng tấn công và một phương tiện phòng thủ chống UUV.
Thiết kế đa chức năng này cho thấy Ukraine nhận thức được rằng các hoạt động điều khiển từ xa dưới nước có khả năng trở thành một lĩnh vực tranh chấp trong chiến tranh Nga-Ukraine và trong các cuộc xung đột hàng hải rộng lớn hơn.
Global Mark đã giới thiệu hệ thống Sea Trident tại triển lãm Eurosatory 2026 nhưng chưa tiết lộ giai đoạn phát triển hay thời gian sẵn sàng hoạt động của hệ thống này. Eurosatory là triển lãm quốc phòng trên bộ và trên không lớn nhất thế giới, và việc các hệ thống của Ukraine xuất hiện tại đây cho thấy sự định vị thị trường thương mại hơn là việc triển khai hoạt động thực tế trong quân đội Ukraine.
[Kyiv Independent: At Paris top defense exhibition, Ukraine unveiled 10-ton Sea Trident that can hunt underwater drones]