Chuẩn bị cử hành Năm Thánh 2010
Ngày 12 tháng 10 năm 2007, trong « Bản Ðúc Kết Ðại Hội của Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam Lần X, từ ngày 8-12/10/2007 » tại Hà nội, Đức Tổng Giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt, Tổng Thư ký Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam đã ghi nhận rằng «Ðại hội quyết định tổ chức mừng kỷ niệm 50 năm thành lập hàng Giáo phẩm Việt nam bằng những hoạt động có ý nghĩa nhằm phát huy sức mạnh của mọi thành phần Dân Chúa để phát triển Giáo hội»[1].
Một năm sau, Ngày 17 tháng 11 năm 2007, Đức Cha Phaolô Nguyễn Văn Hòa, Nguyên Chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, đã xác nhận dự án của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam cho năm 2010, đã được quyết định trong Đại Hội HĐGM VN lần X, tại Hà Nội, từ 08 đến 12 tháng 10 năm 2007: “Một trong những công trình mới sẽ được thực hiện trong những năm sắp tới đây là việc tổ chức "Công Nghị Giáo Hội Công Giáo Việt Nam vào năm 2010" nhân dịp kỉ niệm 50 năm thành lập Hàng Giáo Phẩm Việt Nam. Công việc này đã được HÐGMVN ủy nhiệm cho Ðức Hồng Y Phạm Minh Mẫn. Ngài đã làm một Dự Thảo, nói về ý nghĩa, mục dích và công việc chuẩn bị cho Công Nghị, mà nhiều mạng tin học Công Giáo Việt Nam đã phổ biến gần đây, trong đó có Vietcatholic. Ðây là một dự án lớn, vì trong Công Nghị, Giáo Hội Việt Nam sẽ có dịp nhìn lại những việc đã qua và hoạch định những việc sẽ làm trong tương lai. Các Ủy Ban Giám Mục, Các Ủy ban trù bị, nghiên cứu sẽ có rất nhiều việc phải làm: xem lại các mặt đã có, đánh giá lịch sử những mặt ấy,…,.. sẽ có nhiều mặt nghiên cứu phải thực hiện trong nhiều lãnh vực mục vụ khác nhau: tiên tri, tư tế, mục tử, loan báo tin mừng,… (ĐC Nguyễn Văn Hòa nói về Giáo Hội VN / Trần Văn Cảnh [2])
Đây quả thật là một quyết định rất quan trọng, liên hệ đến vận mệnh của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam, kỷ niệm quãng đường lịch sử gần 500 năm truyền giáo qua 3 thời kỳ: 126 năm Bảo Hộ (1533-1659), 300 năm Tông Toà (1659-1960), và 50 năm Chánh Toà (1960-2010). Việc chuẩn bị chắc chắn phải được tổ chức qui củ. Những việc chuẩn bị nào đã được làm để chuẩn bị cử hành Năm Thánh 2010 cho Cộng Đồng Dân Chúa Việt Nam ?
1. « Dự thảo chuẩn bị tổ chức Công Nghị Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam năm 2010», ngày 15.10.2007, do ĐHY PHẠM MINH MẪN
Từ khi quyết định được công bố, bốn chuẩn bị đã được thực hiện. Chuẩn bị thứ nhất là bản « Dự thảo chuẩn bị tổ chức Công Nghị Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam năm 2010 », được Đức Hồng Y Gioan B. Phạm Minh Mẫn thực hiện và cho phổ biến ngày 15. 10. 2007, ba ngày sau khi được trao phó trách nhiệm. Trong những dòng đầu của bản dự thảo, ĐHY đã nói rõ rằng: « Ðược Ðại Hội Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam giao nhiệm vụ chuẩn bị tổ chức Công Nghị Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam năm 2010 (Công Nghị GHCG.VN. 2010), kỷ niệm 50 năm Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam bước sang thời kỳ Chánh Toà với sự hình thành Hàng Giáo Phẩm Việt Nam, tôi sơ thảo đề án chuẩn bị và gởi đến quý Giám mục, quý linh mục, quý tu sĩ, quý giáo dân, để xin mọi người góp ý bổ sung, điều chỉnh [3] ».
2. « Đề án: Cộng Đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành NĂM THÁNH 2010 », ngày 30.11.2007, do ĐHY Phạm Minh Mẫn
Sau khi phổ biến bản dự thảo, ĐHY Phạm Minh Mẫn đã gặp hai nhóm tư vấn ở Giáo Phận (Sài Gòn) và ở Rôma. Theo gợi ý của hai nhóm tư vấn này, ĐHY đã nới rộng nội dung của Công Nghị ra thành Đại Hội Dân Chúa Việt Nam. Đó là lý do khiến ngài cho phổ biến tài liệu thứ hai, ngày 30.11.2007, nhan đề là « Đề án: Cộng Đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành NĂM THÁNH 2010 ». « Kính gởi: Hội Đồng Giám Mục VN, quý Tổng Giám Mục và Giám Mục VN; Đồng kính gởi: Quý Linh Mục, Tu Sĩ, Giáo Dân thuộc Cộng đồng Dân Chúa VN ở các Châu lục.
Sau ba lần hội ý với nhóm Tư Vấn tại Giáo Phận và nhóm Tư Vấn tại Roma, nay tôi thấy việc Cộng Đồng Dân Chúa VN cử hành Năm Thánh 2010, trong đó có Đại Hội Dân Chúa VN thì tiện lợi và đem lại nhiều ơn ích hơn là tổ chức Công Đồng như đã dự kiến. Tôi sơ thảo đề án này, xin gởi đến quý Đức cha, quý Linh mục, Tu sĩ, Giáo dân, để xin góp ý điều chỉnh, bổ sung [4] ».
3. « Nội quy về việc Cộng đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành Năm Thánh 2010 », ngày 27.03.2008, do Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn
Trong Hội nghị Thường niên ở Đền Thánh Đức Mẹ Bãi Dâu, ngày 27 tháng 03 năm 2008, Vũng Tàu, Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam đã phê chuẩn “Nội quy về việc Cộng đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành Năm Thánh 2010”. Đây là một tài liệu chính thức của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam. Trong tài li ệu này, những điều căn bản đã được ấn định và trình bày rõ rệt qua bốn phần quan trọng: I- Ý nghĩa và Mục đích, II- Cử hành năm thánh 2010, III- Đại Hội Dân Chúa Việt Nam, IV-Phân công và phân nhiệm. Sau đây, xin trích phần I về « Ý nghĩa và Mục Đích [5]» của Cộng Đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành năm thánh 2000:
31. Ý nghĩa
Năm Thánh 2010 ghi dấu thời điểm kỷ niệm: (1) 350 năm thành lập hai Giáo phận Tông Toà Đàng Ngoài và Đàng Trong (x. Sắc Chỉ Super Cathedram, 9-9-1659, của Đức Alexandre VII), (2) 50 năm thiết lập phẩm trật Giáo hội Công giáo tại Việt Nam với 3 Giáo tỉnh Hà Nội - Huế - Saigon (x. Sắc Chỉ Venerabilium Nostrorum 24-11-1960). Thời gian cử hành Năm Thánh từ 24-11-2009 đến lễ Hiển Linh 2011, đi từ khởi điểm và chứng nhân đức tin đến toả sáng và chia sẻ niềm tin.
32. Mục đích
Việc cử hành Năm Thánh 2010 nhằm:
(1) Nhìn lại quãng đường lịch sử gần 500 năm truyền giáo qua 3 thời kỳ: 126 năm Bảo Hộ (1533-1659), 300 năm Tông Toà (1659-1960), đặc biệt là 50 năm Chánh Toà (1960-2010). Nhìn lại lịch sử nhằm mời gọi cộng đồng Dân Chúa Việt Nam cùng chung lòng tạ ơn Chúa đã thương ban cho Dân Người được hình thành, tồn tại và phát triển qua những thăng trầm của lịch sử, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn đối với Toà Thánh và các bậc tiền nhân đã góp phần tích cực vào việc loan Tin Mừng và xây dựng Giáo Hội trên đất nước Việt Nam.
(2) Nhìn lại lịch sử cùng với những thẩm định về đời sống Giáo Hội nhằm rút ra những bài học lịch sử cho việc thi hành sứ vụ yêu thương và phục vụ của Chúa Kitô, trong cộng đồng dân tộc cũng như cộng đồng thế giới hôm nay.
(3) Đồng thời cũng nhìn tới tương lai trong bối cảnh văn hoá xã hội đang đổi thay của những thập niên đầu thiên niên kỷ III, nhằm vận động cộng đồng Dân Chúa một lòng quyết tâm đáp trả tình thương của Chúa, và làm mới hình ảnh gia đình Giáo Hội tại Việt Nam theo hình mẫu mà Công đồng Vatican II 1965 đã phác hoạ như sau:
• Giáo Hội hiệp thông: đào sâu mối hiệp thông giữa cộng đoàn tín hữu với Thiên Chúa trong Đức Kitô nhờ Chúa Thánh Thần, củng cố sự hiệp thông giữa các thành phần Dân Chúa, giáo sĩ, tu sĩ, giáo dân, trong mỗi Giáo Hội địa phương, hiệp thông giữa các Giáo Hội địa phương với nhau cũng như với Giáo Hội toàn cầu;
• Giáo Hội tham gia: mọi thành phần Dân Chúa, giáo sĩ, tu sĩ, giáo dân, đều có quyền và trách nhiệm tham dự vào mầu nhiệm, hiệp thông và sứ vụ của Giáo Hội, mỗi thành phần theo đặc sủng của mình;
• Giáo Hội vì loài người: quyền bính và sứ vụ của Giáo Hội là quyền và trách nhiệm yêu thương và phục vụ cho sự sống của mọi người anh em đồng bào và đồng loại.
4. Cuộc họp Ban Tổ Chức NĂM THÁNH 2010, ngày 08.04.2008 [6]
Để thống nhất đường hướng chung và phân công cụ thể cho việc chuẩn bị Năm Thánh 2010, Ban Tổ Chức đã họp tại Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận TP.HCM, dưới sự chủ toạ của Đức Hồng y GB. Phạm Minh Mẫn.
Tham dự cuộc họp gồm có 20 vị: ĐHY Phạm Minh Mẫn, Đức Cha Stephanô Nguyễn Như Thể, Tổng Giám mục Giáo phận Huế, Đức Cha Giuse Ngô Quang Kiệt, Tổng Giám mục Giáo phận Hà Nội, Đức Cha Phêrô Trần Đình Tứ, Đức Cha Phaolô Bùi Văn Đọc, Cha Tổng Đại diện GB. Huỳnh Công Minh, Cha Inhaxiô Hồ Văn Xuân. và các linh mục tổng thư ký của 14 uỷ ban giám mục: Lm. Giuse Trịnh Tín Ý (UB Văn Hoá), Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn (UB BAXH, UB Truyền thông), Lm. Rôcô Nguyễn Duy (UB Thánh nhạc), Lm. Phanxicô Vũ Phan Long (UB Kinh Thánh), Lm. Phêrô Nguyễn Văn Khảm (UB Giáo lý Đức tin), Lm. Phêrô Lê Tấn Bảo (UB Phụng tự), Lm. Vinh Sơn Phạm Trung Thành, CSSR (UB Nghệ thuật thánh), Lm. Giuse Đỗ Mạnh Hùng (UB Giáo sĩ - chủng sinh), Lm. Phêrô Nguyễn Văn Khải, CSSR (UB Tu sĩ), Lm. Giuse Tạ Huy Hoàng (UB Giáo dân), lm. Luy Nguyễn Anh Tuấn (UB Mục vụ Gia đình), Lm. Đaminh Ngô Quang Tuyên (UB Loan báo Tin Mừng), Lm. Giuse Đỗ Đình Ánh (UB Mục vụ Di dân).
Mở đầu cuộc họp, Đức Hồng y giới thiệu nội quy về việc Cộng đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành Năm Thánh 2010 đã được Hội đồng Giám mục Việt Nam (HĐGMVN) phê chuẩn ngày 27-3-2008, trong Hội nghị Thường niên ở Đền Thánh Đức Mẹ Bãi Dâu, Vũng Tàu, và nêu ra một vài điểm đề nghị.
Sau đó các quí vị đã đi họp riêng nhóm, trong các tiểu ban của Ban Tổ Chức:
• Nhóm I gồm Đức Hồng y và các đức cha tham dự, cha tổng đại diện Huỳnh Công Minh và cha Hồ Văn Xuân.
• Nhóm II là tiểu ban Nghiên cứu Lịch sử, gồm các cha Trịnh Tín Ý, Nguyễn Ngọc Sơn và cha Nguyễn Duy.
• Nhóm III là tiểu ban Giáo hội Mầu nhiệm, gồm các cha Vũ Phan Long (OFM), Nguyễn Văn Khảm, Lê Tấn Bảo, Phạm Trung Thành (CSSR).
• Nhóm IV là tiểu ban Giáo hội Hiệp thông, gồm các cha Đỗ Mạnh Hùng, Nguyễn Văn Khải (CCSR), Tạ Huy Hoàng, Nguyễn Anh Tuấn, Lê Quang Việt.
• Nhóm V là tiểu ban Giáo hội Sứ vụ, gồm các cha Ngô Quang Tuyên, Nguyễn Ngọc Sơn, Đỗ Đình Ánh.
Rồi về họp chung. Theo báo cáo kết quả làm việc của các nhóm, hội nghị đã nhất trí một số điểm sau đây:
41. Thời gian và địa điểm tổ chức Năm Thánh 2010:
- Sẽ được khai mạc ở TGP Hà Nội vào ngày lễ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, 24-11-2009,
- và sẽ bế mạc tại TGP Huế ngày lễ Hiển Linh, 2-1-2011.
- Đại hội dân Chúa Việt Nam sẽ được tổ chức tại TGP TP.HCM, từ ngày 21 đến 28-11-2010.
42. Về tài chính, BTC yêu cầu mỗi giáo phận đóng góp 1,000 USD lúc khởi đầu và trong mỗi giáo phận sẽ tổ chức 1 ngày để quyên góp cho Đại hội. BTC không vận động quyên góp nơi các cộng đồng Việt Nam hải ngoại, sẵn sàng nhận sự đóng góp của các cá nhân và tổ chức nào muốn giúp đỡ cho BTC Năm Thánh.
43. Ban Thư ký Thường trực gồm các linh mục sau đây:
- Lm. Phêrô Nguyễn Văn Khảm (TTMV), Trưởng ban
- Lm. Giuse Trịnh Tín Ý (Nhà Truyền Thống)
- Lm. Giuse Đỗ Mạnh Hùng (ĐCV Thánh Giuse)
- Lm. Gioan Bùi Thái Sơn (Giáo luật)
- Lm. Rôcô Nguyễn Duy (Phụng vụ)
- Lm. Giuse Nguyễn Văn Am (tiểu ban GH Mầu nhiệm)
- Lm. Luy Nguyễn Anh Tuấn (tiểu ban GH Hiệp thông)
- Lm. Đaminh Ngô Quang Tuyên (tiểu ban GH Sứ vụ)
- Lm. Inhaxiô Hồ Văn Xuân (Tài chính)
- Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn (Truyền thông), Thư ký
44. Phân công Ban Cố vấn:
-Đức cha Phêrô Trần Đình Tứ, tư vấn cho tiểu ban GH Mầu nhiệm.
-Đức cha Phaolô Bùi Văn Đọc, tư vấn cho tiểu ban GH Hiệp thông.
-Đức TGM Stephanô Nguyễn Như Thể, tư vấn cho tiểu ban GH Sứ vụ.
-Đức TGM Giuse Ngô Quang Kiệt, Đức Cha Giuse Vũ Duy Thống, tư vấn cho BTC Năm Thánh.
-Lm. Tổng Đại diện GB. Huỳnh Công Minh, tư vấn cho tiểu ban Nghiên cứu Lịch sử.
LỜI KẾT
Tháng 10 năm 2007, Hội Đồng Giám Mục quyết định tổ chức Công Nghị Giáo Hội Công Giáo Việt Nam vào năm 2010. Trong sáu tháng đầu, bấu khí hồ hởi, bốn chuẩn bị đã được mau chóng thực hiện:
• « Dự thảo chuẩn bị tổ chức Công Nghị Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam năm 2010», ngày 15.10.2007, do ĐHY PHẠM MINH MẪN
• « Đề án: Cộng Đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành NĂM THÁNH 2010 », ngày 30.11.2007, do ĐHY Phạm Minh Mẫn
• « Nội quy về việc Cộng đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành Năm Thánh 2010 », ngày 27.03.2008, do Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn
• Cuộc họp Ban Tổ Chức NĂM THÁNH 2010, ngày 08.04.2008, xác định thời gian, địa điểm và phân công, phân nhiệm cụ thể.
Theo bản Nội qui [7], những công việc chuẩn bị tiếp theo cho năm 2008 và 2009 sẽ đại cương như sau:
(1) Năm 2008 : HĐGM VN thống nhất và xin Toà Thánh cho mở Năm Thánh 2010. Đồng thời, HĐGM VN phê chuẩn Ban Tổ chức cử hành Năm Thánh, và hình thành những Tiểu Ban chuyên môn. Trong năm 2008, các Tiểu Ban cần soạn xong tài liệu học tập, hội thảo, tổ chức lễ hội, cầu nguyện, hành hương theo những chủ đề giúp cho cộng đồng Dân Chúa trong các giáo tỉnh, giáo phận, giáo xứ, dòng tu, tu hội, Đại Chủng viện, các đoàn thể giáo dân, các phong trào tông đồ ý thức tạ ơn Chúa, và quyết tâm cùng nhau làm mới hình ảnh Giáo Hội tại Việt Nam.
(2) Chủ đề của Năm Thánh 2010 là : GIÁO HỘI TẠI VIỆT NAM: Mầu nhiệm - Hiệp thông - Sứ vụ
Chủ đề này được triển khai theo 3 chủ điểm lớn sau đây:
- Giáo Hội mầu nhiệm, với chức năng ngôn sứ và tư tế (mục vụ Thánh Kinh, Lời Chúa, giáo lý đức tin, Phụng tự, lòng đạo đức bình dân, kinh sách).
- Giáo Hội hiệp thông, với chức năng mục tử (mục vụ tổ chức và điều hành giáo phận, giáo xứ, dòng tu, tu hội, các tổ chức mục vụ, các đoàn thể tông đồ giáo dân, tạo tương quan liên đới, đối thoại, hợp tác, đối nội, đối ngoại).
- Giáo Hội sứ vụ, với chức năng thi hành sứ vụ yêu thương và phục vụ cho Tin Mừng và cho sự sống dồi dào của mọi người, đặc biệt người kém may mắn, bị bỏ rơi (mục vụ truyền giáo, văn hoá giáo dục, y tế, bác ái xã hội, phát triển, di dân).
(3) Năm 2009, các giáo tỉnh, giáo phận, giáo xứ, dòng tu, Đại Chủng viện, đoàn thể tông đồ giáo dân, tổ chức cho cộng đoàn Dân Chúa cử hành lễ hội, học tập, hội thảo, góp ý, đề xuất, cầu nguyện, hành hương vào một số dịp và theo 3 chủ đề đã nêu trên… Phát hành Kỷ Yếu 50 năm thiết lập Phẩm trật Giáo hội Công giáo tại Việt Nam với 3 giáo tỉnh Hà Nội - Huế - Sài Gòn, với phần nhìn lại các thời kỳ lịch sử truyền giáo, đặc biệt thời kỳ chính toà…
Paris, ngày 08 tháng 11 năm 2010
Trần Văn Cảnh
Ghi chú
[1] http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/veritas/index.html
[2] http://www.giaoxuvnparis.org/htm/vanhoagiaoxu/cambut/tranvcanh/gxvnparis/18.htm
[3] http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/veritas/index.html
[4] VietCatholic News (Thứ Ba 04/12/2007 22:14)
[5] http://v2.hdgmvietnam.org/Default.aspx?tabid=209&ctl=ViewArticleDetail&mid=556&ArticlePK=100
[6] http://v2.hdgmvietnam.org/Default.aspx?tabid=209&ctl=ViewArticleDetail&mid=556&ArticlePK=104
[7] http://v2.hdgmvietnam.org/Default.aspx?tabid=209&ctl=ViewArticleDetail&mid=556&ArticlePK=100
Ngày 12 tháng 10 năm 2007, trong « Bản Ðúc Kết Ðại Hội của Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam Lần X, từ ngày 8-12/10/2007 » tại Hà nội, Đức Tổng Giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt, Tổng Thư ký Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam đã ghi nhận rằng «Ðại hội quyết định tổ chức mừng kỷ niệm 50 năm thành lập hàng Giáo phẩm Việt nam bằng những hoạt động có ý nghĩa nhằm phát huy sức mạnh của mọi thành phần Dân Chúa để phát triển Giáo hội»[1].
Một năm sau, Ngày 17 tháng 11 năm 2007, Đức Cha Phaolô Nguyễn Văn Hòa, Nguyên Chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, đã xác nhận dự án của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam cho năm 2010, đã được quyết định trong Đại Hội HĐGM VN lần X, tại Hà Nội, từ 08 đến 12 tháng 10 năm 2007: “Một trong những công trình mới sẽ được thực hiện trong những năm sắp tới đây là việc tổ chức "Công Nghị Giáo Hội Công Giáo Việt Nam vào năm 2010" nhân dịp kỉ niệm 50 năm thành lập Hàng Giáo Phẩm Việt Nam. Công việc này đã được HÐGMVN ủy nhiệm cho Ðức Hồng Y Phạm Minh Mẫn. Ngài đã làm một Dự Thảo, nói về ý nghĩa, mục dích và công việc chuẩn bị cho Công Nghị, mà nhiều mạng tin học Công Giáo Việt Nam đã phổ biến gần đây, trong đó có Vietcatholic. Ðây là một dự án lớn, vì trong Công Nghị, Giáo Hội Việt Nam sẽ có dịp nhìn lại những việc đã qua và hoạch định những việc sẽ làm trong tương lai. Các Ủy Ban Giám Mục, Các Ủy ban trù bị, nghiên cứu sẽ có rất nhiều việc phải làm: xem lại các mặt đã có, đánh giá lịch sử những mặt ấy,…,.. sẽ có nhiều mặt nghiên cứu phải thực hiện trong nhiều lãnh vực mục vụ khác nhau: tiên tri, tư tế, mục tử, loan báo tin mừng,… (ĐC Nguyễn Văn Hòa nói về Giáo Hội VN / Trần Văn Cảnh [2])
Đây quả thật là một quyết định rất quan trọng, liên hệ đến vận mệnh của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam, kỷ niệm quãng đường lịch sử gần 500 năm truyền giáo qua 3 thời kỳ: 126 năm Bảo Hộ (1533-1659), 300 năm Tông Toà (1659-1960), và 50 năm Chánh Toà (1960-2010). Việc chuẩn bị chắc chắn phải được tổ chức qui củ. Những việc chuẩn bị nào đã được làm để chuẩn bị cử hành Năm Thánh 2010 cho Cộng Đồng Dân Chúa Việt Nam ?
1. « Dự thảo chuẩn bị tổ chức Công Nghị Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam năm 2010», ngày 15.10.2007, do ĐHY PHẠM MINH MẪN
Từ khi quyết định được công bố, bốn chuẩn bị đã được thực hiện. Chuẩn bị thứ nhất là bản « Dự thảo chuẩn bị tổ chức Công Nghị Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam năm 2010 », được Đức Hồng Y Gioan B. Phạm Minh Mẫn thực hiện và cho phổ biến ngày 15. 10. 2007, ba ngày sau khi được trao phó trách nhiệm. Trong những dòng đầu của bản dự thảo, ĐHY đã nói rõ rằng: « Ðược Ðại Hội Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam giao nhiệm vụ chuẩn bị tổ chức Công Nghị Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam năm 2010 (Công Nghị GHCG.VN. 2010), kỷ niệm 50 năm Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam bước sang thời kỳ Chánh Toà với sự hình thành Hàng Giáo Phẩm Việt Nam, tôi sơ thảo đề án chuẩn bị và gởi đến quý Giám mục, quý linh mục, quý tu sĩ, quý giáo dân, để xin mọi người góp ý bổ sung, điều chỉnh [3] ».
2. « Đề án: Cộng Đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành NĂM THÁNH 2010 », ngày 30.11.2007, do ĐHY Phạm Minh Mẫn
Sau khi phổ biến bản dự thảo, ĐHY Phạm Minh Mẫn đã gặp hai nhóm tư vấn ở Giáo Phận (Sài Gòn) và ở Rôma. Theo gợi ý của hai nhóm tư vấn này, ĐHY đã nới rộng nội dung của Công Nghị ra thành Đại Hội Dân Chúa Việt Nam. Đó là lý do khiến ngài cho phổ biến tài liệu thứ hai, ngày 30.11.2007, nhan đề là « Đề án: Cộng Đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành NĂM THÁNH 2010 ». « Kính gởi: Hội Đồng Giám Mục VN, quý Tổng Giám Mục và Giám Mục VN; Đồng kính gởi: Quý Linh Mục, Tu Sĩ, Giáo Dân thuộc Cộng đồng Dân Chúa VN ở các Châu lục.
Sau ba lần hội ý với nhóm Tư Vấn tại Giáo Phận và nhóm Tư Vấn tại Roma, nay tôi thấy việc Cộng Đồng Dân Chúa VN cử hành Năm Thánh 2010, trong đó có Đại Hội Dân Chúa VN thì tiện lợi và đem lại nhiều ơn ích hơn là tổ chức Công Đồng như đã dự kiến. Tôi sơ thảo đề án này, xin gởi đến quý Đức cha, quý Linh mục, Tu sĩ, Giáo dân, để xin góp ý điều chỉnh, bổ sung [4] ».
3. « Nội quy về việc Cộng đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành Năm Thánh 2010 », ngày 27.03.2008, do Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn
Trong Hội nghị Thường niên ở Đền Thánh Đức Mẹ Bãi Dâu, ngày 27 tháng 03 năm 2008, Vũng Tàu, Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam đã phê chuẩn “Nội quy về việc Cộng đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành Năm Thánh 2010”. Đây là một tài liệu chính thức của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam. Trong tài li ệu này, những điều căn bản đã được ấn định và trình bày rõ rệt qua bốn phần quan trọng: I- Ý nghĩa và Mục đích, II- Cử hành năm thánh 2010, III- Đại Hội Dân Chúa Việt Nam, IV-Phân công và phân nhiệm. Sau đây, xin trích phần I về « Ý nghĩa và Mục Đích [5]» của Cộng Đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành năm thánh 2000:
31. Ý nghĩa
Năm Thánh 2010 ghi dấu thời điểm kỷ niệm: (1) 350 năm thành lập hai Giáo phận Tông Toà Đàng Ngoài và Đàng Trong (x. Sắc Chỉ Super Cathedram, 9-9-1659, của Đức Alexandre VII), (2) 50 năm thiết lập phẩm trật Giáo hội Công giáo tại Việt Nam với 3 Giáo tỉnh Hà Nội - Huế - Saigon (x. Sắc Chỉ Venerabilium Nostrorum 24-11-1960). Thời gian cử hành Năm Thánh từ 24-11-2009 đến lễ Hiển Linh 2011, đi từ khởi điểm và chứng nhân đức tin đến toả sáng và chia sẻ niềm tin.
32. Mục đích
Việc cử hành Năm Thánh 2010 nhằm:
(1) Nhìn lại quãng đường lịch sử gần 500 năm truyền giáo qua 3 thời kỳ: 126 năm Bảo Hộ (1533-1659), 300 năm Tông Toà (1659-1960), đặc biệt là 50 năm Chánh Toà (1960-2010). Nhìn lại lịch sử nhằm mời gọi cộng đồng Dân Chúa Việt Nam cùng chung lòng tạ ơn Chúa đã thương ban cho Dân Người được hình thành, tồn tại và phát triển qua những thăng trầm của lịch sử, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn đối với Toà Thánh và các bậc tiền nhân đã góp phần tích cực vào việc loan Tin Mừng và xây dựng Giáo Hội trên đất nước Việt Nam.
(2) Nhìn lại lịch sử cùng với những thẩm định về đời sống Giáo Hội nhằm rút ra những bài học lịch sử cho việc thi hành sứ vụ yêu thương và phục vụ của Chúa Kitô, trong cộng đồng dân tộc cũng như cộng đồng thế giới hôm nay.
(3) Đồng thời cũng nhìn tới tương lai trong bối cảnh văn hoá xã hội đang đổi thay của những thập niên đầu thiên niên kỷ III, nhằm vận động cộng đồng Dân Chúa một lòng quyết tâm đáp trả tình thương của Chúa, và làm mới hình ảnh gia đình Giáo Hội tại Việt Nam theo hình mẫu mà Công đồng Vatican II 1965 đã phác hoạ như sau:
• Giáo Hội hiệp thông: đào sâu mối hiệp thông giữa cộng đoàn tín hữu với Thiên Chúa trong Đức Kitô nhờ Chúa Thánh Thần, củng cố sự hiệp thông giữa các thành phần Dân Chúa, giáo sĩ, tu sĩ, giáo dân, trong mỗi Giáo Hội địa phương, hiệp thông giữa các Giáo Hội địa phương với nhau cũng như với Giáo Hội toàn cầu;
• Giáo Hội tham gia: mọi thành phần Dân Chúa, giáo sĩ, tu sĩ, giáo dân, đều có quyền và trách nhiệm tham dự vào mầu nhiệm, hiệp thông và sứ vụ của Giáo Hội, mỗi thành phần theo đặc sủng của mình;
• Giáo Hội vì loài người: quyền bính và sứ vụ của Giáo Hội là quyền và trách nhiệm yêu thương và phục vụ cho sự sống của mọi người anh em đồng bào và đồng loại.
4. Cuộc họp Ban Tổ Chức NĂM THÁNH 2010, ngày 08.04.2008 [6]
Để thống nhất đường hướng chung và phân công cụ thể cho việc chuẩn bị Năm Thánh 2010, Ban Tổ Chức đã họp tại Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận TP.HCM, dưới sự chủ toạ của Đức Hồng y GB. Phạm Minh Mẫn.
Tham dự cuộc họp gồm có 20 vị: ĐHY Phạm Minh Mẫn, Đức Cha Stephanô Nguyễn Như Thể, Tổng Giám mục Giáo phận Huế, Đức Cha Giuse Ngô Quang Kiệt, Tổng Giám mục Giáo phận Hà Nội, Đức Cha Phêrô Trần Đình Tứ, Đức Cha Phaolô Bùi Văn Đọc, Cha Tổng Đại diện GB. Huỳnh Công Minh, Cha Inhaxiô Hồ Văn Xuân. và các linh mục tổng thư ký của 14 uỷ ban giám mục: Lm. Giuse Trịnh Tín Ý (UB Văn Hoá), Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn (UB BAXH, UB Truyền thông), Lm. Rôcô Nguyễn Duy (UB Thánh nhạc), Lm. Phanxicô Vũ Phan Long (UB Kinh Thánh), Lm. Phêrô Nguyễn Văn Khảm (UB Giáo lý Đức tin), Lm. Phêrô Lê Tấn Bảo (UB Phụng tự), Lm. Vinh Sơn Phạm Trung Thành, CSSR (UB Nghệ thuật thánh), Lm. Giuse Đỗ Mạnh Hùng (UB Giáo sĩ - chủng sinh), Lm. Phêrô Nguyễn Văn Khải, CSSR (UB Tu sĩ), Lm. Giuse Tạ Huy Hoàng (UB Giáo dân), lm. Luy Nguyễn Anh Tuấn (UB Mục vụ Gia đình), Lm. Đaminh Ngô Quang Tuyên (UB Loan báo Tin Mừng), Lm. Giuse Đỗ Đình Ánh (UB Mục vụ Di dân).
Mở đầu cuộc họp, Đức Hồng y giới thiệu nội quy về việc Cộng đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành Năm Thánh 2010 đã được Hội đồng Giám mục Việt Nam (HĐGMVN) phê chuẩn ngày 27-3-2008, trong Hội nghị Thường niên ở Đền Thánh Đức Mẹ Bãi Dâu, Vũng Tàu, và nêu ra một vài điểm đề nghị.
Sau đó các quí vị đã đi họp riêng nhóm, trong các tiểu ban của Ban Tổ Chức:
• Nhóm I gồm Đức Hồng y và các đức cha tham dự, cha tổng đại diện Huỳnh Công Minh và cha Hồ Văn Xuân.
• Nhóm II là tiểu ban Nghiên cứu Lịch sử, gồm các cha Trịnh Tín Ý, Nguyễn Ngọc Sơn và cha Nguyễn Duy.
• Nhóm III là tiểu ban Giáo hội Mầu nhiệm, gồm các cha Vũ Phan Long (OFM), Nguyễn Văn Khảm, Lê Tấn Bảo, Phạm Trung Thành (CSSR).
• Nhóm IV là tiểu ban Giáo hội Hiệp thông, gồm các cha Đỗ Mạnh Hùng, Nguyễn Văn Khải (CCSR), Tạ Huy Hoàng, Nguyễn Anh Tuấn, Lê Quang Việt.
• Nhóm V là tiểu ban Giáo hội Sứ vụ, gồm các cha Ngô Quang Tuyên, Nguyễn Ngọc Sơn, Đỗ Đình Ánh.
Rồi về họp chung. Theo báo cáo kết quả làm việc của các nhóm, hội nghị đã nhất trí một số điểm sau đây:
41. Thời gian và địa điểm tổ chức Năm Thánh 2010:
- Sẽ được khai mạc ở TGP Hà Nội vào ngày lễ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, 24-11-2009,
- và sẽ bế mạc tại TGP Huế ngày lễ Hiển Linh, 2-1-2011.
- Đại hội dân Chúa Việt Nam sẽ được tổ chức tại TGP TP.HCM, từ ngày 21 đến 28-11-2010.
42. Về tài chính, BTC yêu cầu mỗi giáo phận đóng góp 1,000 USD lúc khởi đầu và trong mỗi giáo phận sẽ tổ chức 1 ngày để quyên góp cho Đại hội. BTC không vận động quyên góp nơi các cộng đồng Việt Nam hải ngoại, sẵn sàng nhận sự đóng góp của các cá nhân và tổ chức nào muốn giúp đỡ cho BTC Năm Thánh.
43. Ban Thư ký Thường trực gồm các linh mục sau đây:
- Lm. Phêrô Nguyễn Văn Khảm (TTMV), Trưởng ban
- Lm. Giuse Trịnh Tín Ý (Nhà Truyền Thống)
- Lm. Giuse Đỗ Mạnh Hùng (ĐCV Thánh Giuse)
- Lm. Gioan Bùi Thái Sơn (Giáo luật)
- Lm. Rôcô Nguyễn Duy (Phụng vụ)
- Lm. Giuse Nguyễn Văn Am (tiểu ban GH Mầu nhiệm)
- Lm. Luy Nguyễn Anh Tuấn (tiểu ban GH Hiệp thông)
- Lm. Đaminh Ngô Quang Tuyên (tiểu ban GH Sứ vụ)
- Lm. Inhaxiô Hồ Văn Xuân (Tài chính)
- Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn (Truyền thông), Thư ký
44. Phân công Ban Cố vấn:
-Đức cha Phêrô Trần Đình Tứ, tư vấn cho tiểu ban GH Mầu nhiệm.
-Đức cha Phaolô Bùi Văn Đọc, tư vấn cho tiểu ban GH Hiệp thông.
-Đức TGM Stephanô Nguyễn Như Thể, tư vấn cho tiểu ban GH Sứ vụ.
-Đức TGM Giuse Ngô Quang Kiệt, Đức Cha Giuse Vũ Duy Thống, tư vấn cho BTC Năm Thánh.
-Lm. Tổng Đại diện GB. Huỳnh Công Minh, tư vấn cho tiểu ban Nghiên cứu Lịch sử.
LỜI KẾT
Tháng 10 năm 2007, Hội Đồng Giám Mục quyết định tổ chức Công Nghị Giáo Hội Công Giáo Việt Nam vào năm 2010. Trong sáu tháng đầu, bấu khí hồ hởi, bốn chuẩn bị đã được mau chóng thực hiện:
• « Dự thảo chuẩn bị tổ chức Công Nghị Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam năm 2010», ngày 15.10.2007, do ĐHY PHẠM MINH MẪN
• « Đề án: Cộng Đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành NĂM THÁNH 2010 », ngày 30.11.2007, do ĐHY Phạm Minh Mẫn
• « Nội quy về việc Cộng đồng Dân Chúa Việt Nam cử hành Năm Thánh 2010 », ngày 27.03.2008, do Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn
• Cuộc họp Ban Tổ Chức NĂM THÁNH 2010, ngày 08.04.2008, xác định thời gian, địa điểm và phân công, phân nhiệm cụ thể.
Theo bản Nội qui [7], những công việc chuẩn bị tiếp theo cho năm 2008 và 2009 sẽ đại cương như sau:
(1) Năm 2008 : HĐGM VN thống nhất và xin Toà Thánh cho mở Năm Thánh 2010. Đồng thời, HĐGM VN phê chuẩn Ban Tổ chức cử hành Năm Thánh, và hình thành những Tiểu Ban chuyên môn. Trong năm 2008, các Tiểu Ban cần soạn xong tài liệu học tập, hội thảo, tổ chức lễ hội, cầu nguyện, hành hương theo những chủ đề giúp cho cộng đồng Dân Chúa trong các giáo tỉnh, giáo phận, giáo xứ, dòng tu, tu hội, Đại Chủng viện, các đoàn thể giáo dân, các phong trào tông đồ ý thức tạ ơn Chúa, và quyết tâm cùng nhau làm mới hình ảnh Giáo Hội tại Việt Nam.
(2) Chủ đề của Năm Thánh 2010 là : GIÁO HỘI TẠI VIỆT NAM: Mầu nhiệm - Hiệp thông - Sứ vụ
Chủ đề này được triển khai theo 3 chủ điểm lớn sau đây:
- Giáo Hội mầu nhiệm, với chức năng ngôn sứ và tư tế (mục vụ Thánh Kinh, Lời Chúa, giáo lý đức tin, Phụng tự, lòng đạo đức bình dân, kinh sách).
- Giáo Hội hiệp thông, với chức năng mục tử (mục vụ tổ chức và điều hành giáo phận, giáo xứ, dòng tu, tu hội, các tổ chức mục vụ, các đoàn thể tông đồ giáo dân, tạo tương quan liên đới, đối thoại, hợp tác, đối nội, đối ngoại).
- Giáo Hội sứ vụ, với chức năng thi hành sứ vụ yêu thương và phục vụ cho Tin Mừng và cho sự sống dồi dào của mọi người, đặc biệt người kém may mắn, bị bỏ rơi (mục vụ truyền giáo, văn hoá giáo dục, y tế, bác ái xã hội, phát triển, di dân).
(3) Năm 2009, các giáo tỉnh, giáo phận, giáo xứ, dòng tu, Đại Chủng viện, đoàn thể tông đồ giáo dân, tổ chức cho cộng đoàn Dân Chúa cử hành lễ hội, học tập, hội thảo, góp ý, đề xuất, cầu nguyện, hành hương vào một số dịp và theo 3 chủ đề đã nêu trên… Phát hành Kỷ Yếu 50 năm thiết lập Phẩm trật Giáo hội Công giáo tại Việt Nam với 3 giáo tỉnh Hà Nội - Huế - Sài Gòn, với phần nhìn lại các thời kỳ lịch sử truyền giáo, đặc biệt thời kỳ chính toà…
Paris, ngày 08 tháng 11 năm 2010
Trần Văn Cảnh
Ghi chú
[1] http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/veritas/index.html
[2] http://www.giaoxuvnparis.org/htm/vanhoagiaoxu/cambut/tranvcanh/gxvnparis/18.htm
[3] http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/veritas/index.html
[4] VietCatholic News (Thứ Ba 04/12/2007 22:14)
[5] http://v2.hdgmvietnam.org/Default.aspx?tabid=209&ctl=ViewArticleDetail&mid=556&ArticlePK=100
[6] http://v2.hdgmvietnam.org/Default.aspx?tabid=209&ctl=ViewArticleDetail&mid=556&ArticlePK=104
[7] http://v2.hdgmvietnam.org/Default.aspx?tabid=209&ctl=ViewArticleDetail&mid=556&ArticlePK=100