Bắc Ninh, ngày 16.12.2008

Thư Mục Vụ Giáng Sinh 2008

“Ngôi Lời đã làm người, và ở giữa chúng ta.” (Ga 1,14)
“Emmanuen: Thiên Chúa ở cùng chúng ta.” (Mt 1,23)

Kính gửi: Quý cha, quý tu sĩ, chủng sinh và
Cộng đoàn Dân Chúa trong Giáo phận Bắc Ninh

Lễ Giáng Sinh hằng năm là dịp hết sức trọng đại, mà nhân loại trên khắp năm châu bất kể lương giáo đều hân hoan chào đón Sinh nhật của Con-Thiên-Chúa-làm-người. Hai câu Thánh Kinh trên đây tuyên xưng rằng, nơi Chúa Giêsu Ngôi Lời Nhập Thể, Thiên Chúa đã đến ở giữa chúng ta và ở cùng chúng ta. Thật ra, Con-Thiên-Chúa-nhập-thể không chỉ đến viếng thăm và cứu độ nhân loại, nhưng còn để nêu gương và chỉ dạy cho nhân loại biết cách sống với Thiên Chúa, biết cách sống với nhau và cho nhau, trong tư cách những người con cái Chúa.

Trong không khí hân hoan mừng Lễ Giáng Sinh năm nay, tôi kêu mời toàn thể đại gia đình Giáo phận - từ quý cha, quý tu sĩ, chủng sinh, đến mọi thành phần Dân Chúa - dành ít thời gian hồi tâm chiêm ngắm cách sống của Chúa Giêsu Ngôi Lời Nhập Thể, để cùng học nơi mẫu gương sống động của Người cách thức sống với Thiên Chúa và sống với tha nhân hôm nay.

1. Sống khiêm nhường và vâng phục Thánh ý Thiên Chúa. Trong thư gửi tín hữu Philipphê, thánh Phaolô cho thấy Ngôi Hai đã khiêm tốn vâng phục Ý Cha đến tột cùng nơi mầu nhiệm Giáng Sinh và thương khó: Đức Giêsu Kitô vốn dĩ là Thiên Chúa, mà không nghĩ phải nhất quyết duy trì địa vị ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng hoàn toàn trút bỏ vinh quang…, trở nên giống phàm nhân, sống như người trần thế; hơn thế Người lại còn hạ mình vâng lời cho đến nỗi bằng lòng chịu chết trên cây thập tự (Ph 2,7-8).

Noi gương Con-Thiên-Chúa-làm-người, người tín hữu cũng được mời gọi sống khiêm nhường vâng phục Thánh ý Chúa Cha, mỗi người tùy theo bậc sống riêng của mình. Mọi tín hữu đều được mời gọi tuân giữ 10 Điều răn của Chúa và 6 điều răn của Hội Thánh; còn mỗi bậc sống thì lại có những bổn phận và đòi có những hy sinh riêng: các mục tử phải từ bỏ ý riêng để vâng phục ý Chúa thể hiện qua những nhu cầu cấp bách của đoàn chiên và qua sự phân công của Giáo hội; các tu sĩ vâng phục ý Chúa qua sứ mạng do bề trên hợp pháp ủy thác; người giáo dân sống theo ý Chúa tùy theo trách nhiệm của mỗi người trong gia đình, trong xã hội, trong làng xóm, trong xứ đạo, trong môi trường nghề nghiệp; các chủng sinh, sinh viên và thanh thiếu niên phải sống vâng phục Thiên Chúa qua việc trung tín chu toàn các bổn phận học tập, trau giồi đức tin, đạo đức và các đức tính nhân bản.

2. Sống yêu thương tỏa sáng.Trong suốt cuộc đời trần thế, Ngôi-Lời-nhập-thể luôn biểu lộ một tình yêu thương tỏa sáng. Nơi nào Người hiện diện, nơi đó tình yêu lan tỏa; đến độ mọi người đều tìm đến với Người để được hưởng những hoa trái của tình yêu ấy. Con-Thiên-Chúa thật dễ gần, dễ mến, dễ làm bạn đối với mọi người, kể cả những người nhỏ bé và bị xã hội khinh miệt như các trẻ em, các bà góa, những người mắc bệnh nan y như bệnh nhân phong, những tội nhân công khai như người thu thuế hay người nữ phạm tội ngoại tình… Với tấm lòng yêu thương vô hạn, Chúa Giêsu ra tay chữa lành mọi người bệnh hoạn tật nguyền; giải thoát người bị quỷ ám khỏi xích xiềng của ma quỷ; ban ơn tha tội và phục hồi nhân phẩm cho những tội nhân; Người cũng đã nhìn Phêrô chối thầy bằng ánh mắt thật trìu mến, khiến ông tỉnh thức và khóc lóc ăn năn. Cao điểm tình yêu của Ngôi-Lời-nhập-thể được tỏa sáng ngay trên Thập giá, khi Người cầu xin Chúa Cha tha tội cho cả nhân loại phản nghịch - trong đó có chúng ta - đã tra tay giết Người: Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm! (Lc 23,34)

Noi gương Con-Thiên-Chúa-làm-người, mọi tín hữu đều được mời gọi làm cho tình yêu của Người được tỏa sáng trở lại ngay trong đời sống và cách sống của mình. Xã hội chung quanh chúng ta đã có quá nhiều, quá đủ những bất công và thù hận, những vu khống và triệt hạ lẫn nhau; vì thế, sống lòng nhân, bác ái, vị tha theo gương Ngôi-Lời-nhập-thể, là dấu chứng lớn nhất chứng tỏ chúng ta là con cái Thiên Chúa, là Kitô-hữu, tức có Chúa Kitô bên trong mình: Người ta cứ dấu này mà nhận biết các con là môn đệ của Thầy, là các con có lòng yêu thương nhau (Ga 15,16).

3. Sống phục vụ trong âm thầm.Các Sách Tin Mừng không nói chi tiết về 30 năm Con-Thiên-Chúa sống ở làng quê Nadarét, trước khi đi thi hành sứ vụ công khai. Thế nhưng chúng ta vẫn có thể học được một bài học lớn lao từ giai đoạn này của Người: đó là sống phục vụ Cha và tha nhân trong âm thầm; là làm mọi công việc nhỏ với một tình yêu lớn. Người ta thường sợ không được thế gian biết đến, không được người đời nhìn nhận công lao của mình; thế mà Chúa Giêsu lại dạy cho biết giá trị không gì có thể sánh được của việc phục vụ trong âm thầm: Đừng để cho tay trái biết việc tay phải làm, hầu cho chỉ một mình Thiên Chúa biết và Người thưởng công cho (Mt 6,3-4.6.18). Được người đời ghi công, hoặc được Thiên Chúa thưởng công, điều nào quý giá hơn?

Đa số chúng ta đều là những con người âm thầm nhỏ bé: một người cha ngày ngày lam lũ ngoài đồng, hay giam mình trong xưởng thợ nhỏ, để kiếm miếng cơm manh áo nuôi sống gia đình; một người mẹ cặm cụi việc nhà phục vụ chồng con; một học sinh, sinh viên sống và học tập vô danh giữa chúng bạn; một nữ tu, linh mục, một thành viên trong ban hành giáo với trăm việc không tên để phục vụ Dân Chúa mà chẳng ai biết đến… Ngay cả một thiểu số trong chúng ta có thể là “người của đại chúng”, nhưng điều ấy cũng không thể ngăn cản họ có được những khoảng khắc sống phục vụ âm thầm theo gương Con-Thiên-Chúa-làm-người.

Sống phục vụ trong âm thầm và làm việc nhỏ với tình yêu lớn, điều đó vừa giúp chúng ta siêu thoát khỏi những bận tâm về mình, về công trạng hay danh giá của bản thân, để dồn hết sức phụng sự Thiên Chúa, phục vụ Giáo hội, phục vụ tha nhân hiệu quả hơn. Phần thưởng lớn lao nhất dành cho những ai sống âm thầm phục vụ, là họ được Thiên Chúa biết đến và được nên giống Con-Thiên-Chúa ở Nadarét ngày xưa.

4. Chú tâm đến việc giáo dục trong gia đình.Khi tôi viết bức thư Mục Vụ giáng sinh này, thì Hội Đồng Giám Mục Việt Nam cũng vừa gửi đi Thư Mục vụ về Môi trường giáo dục gia đình Công giáo. Nói đến gia đình Công giáo, không thể không nhắc đến gia đình Thánh gia mẫu mực ở Nadarét và các thành viên của gia đình Thánh gia. Quả vậy, Con-Thiên-Chúa-làm-người cũng sinh ra và lớn lên trong một mái ấm, với người cha trần thế là Thánh Cả Giuse và người mẹ nhân loại là Đức Trinh Nữ Maria. Bằng gương sáng đạo đức và bằng lời dạy dỗ bảo ban, hai đấng thánh đã cộng tác với Thiên Chúa Cha trong việc hun đúc nơi con trẻ Giêsu một nhân cách cao đẹp, cả về đời sống nhân bản và đức tin lẫn đời sống xã hội và tông đồ, khiến cho Ngôi Lời Nhập Thể ngày càng lớn thì càng thêm vững mạnh và khôn ngoan, cùng được đầy tràn ân nghĩa trước mặt Thiên Chúa và trước mặt người đời (Lc 2,40 và 52).

Bức thư mục vụ của Hội Đồng Giám Mục nêu bật cho thấy nền tảng căn bản của giáo dục gia đình Công giáo là giáo dục tình yêu, là hun đúc cho con trẻ một nhân cách yêu thương, có khả năng thiết lập tương quan tình yêu với Thiên Chúa và với mọi người. Cũng vậy, bức thư phân tích cho thấy những thách đố lớn lao và có thực đối với gia đình ngày nay, do những biến chuyển của xã hội và thế giới tạo ra như: sự nghèo đói và thất học; nạn bạo hành gia đình; sự gia tăng tội phạm thanh thiếu niên; những suy đồi đạo đức gia đình như ly hôn, sống thử trước hôn nhân hay phá thai; tác động của bối cảnh toàn cầu hóa, đô thị hóa và tình trạng di dân kinh tế… Tất cả những yếu tố tiêu cực ấy đã tác động không nhỏ đến việc phá vỡ gia đình hạt nhân truyền thống (gồm cha, mẹ và con cái), cũng như tước đoạt khỏi trẻ em quyền được yêu thương, được chăm sóc và được tôn trọng chính đáng của các em. Cuối cùng, bức thư của Hội Đồng Giám Mục cũng chỉ ra những trọng trách cấp bách của giáo dục gia đình Công giáo là: giáo dục đức tin; giáo dục sống bác ái yêu thương; giáo dục sống theo lương tâm và tôn trọng sự thật; giáo dục các đức tính nhân bản; giáo dục biết tôn trọng và bảo vệ sự sống.

Tất cả những yêu cầu trên sẽ không thể nào được thực hiện, nếu chính cha mẹ, thầy cô, và thế hệ đi trước không thực thi trước các giá trị ấy để nêu gương, rồi dùng lời chỉ bảo để dẫn dắt và thuyết phục con cái, học sinh và thế hệ trẻ. Tôi mong ước các linh mục, tu sĩ và các bậc phụ huynh có cơ hội học tập bức thư mục vụ nói trên của Hội Đồng giám Mục, để hiểu rõ hơn trọng trách giáo dục của mình, cũng như nắm vững đường hướng phải theo trong cách giáo dục con cái và thế hệ trẻ trong giáo phận.

5. Chăm lo phần rỗi cho mọi người. Con-Thiên-Chúa-nhập-thể không chỉ chăm lo cho những nhu cầu thể xác của con người: đó chỉ là công việc trước mắt. Còn mục tiêu tối hậu của mầu nhiệm giáng sinh là để cứu độ nhân loại, tức là dạy cho họ nhận biết và yêu mến Thiên Chúa, thi hành đường lối của Chúa và sống đúng nhân phẩm của mình trong đời sống hiện tại, nhờ đó mỗi người cảm nếm được ngay từ bây giờ sự bình an và niềm vui như Chúa Giêsu từng kinh nghiệm trong cuộc sống trần gian, và sau này được cùng Người hưởng hạnh phúc sung mãn đời đời bên Thiên Chúa.

Qua việc lãnh nhận bí tích rửa tội, người tín hữu cũng được mời gọi trực tiếp hay gián tiếp chăm lo phần rỗi của tha nhân, đặc biệt là phần rỗi của các anh chị em chưa biết Chúa và của những người mà chúng ta chịu trách nhiệm: cha mẹ thì có bổn phận chăm lo và dìu dắt phần linh hồn cho con cháu; thế hệ trước thì phải truyền dạy đức tin cho thế hệ sau; giáo sĩ và tu sĩ thì được Chúa kêu gọi lo việc mục vụ cho toàn thể dân Chúa; người có đạo thì phải giới thiệu Chúa cho người ngoại đạo… Có nhiều phương cách cộng tác vào việc chăm lo phần rỗi của tha nhân: đơn giản nhất và phù hợp với mọi người là bằng lời cầu nguyện, bằng đời sống công bình yêu thương, bằng lời khuyên nhủ và gương sáng đạo đức; xa hơn là bằng việc tham gia các công tác mục vụ và phượng tự của giáo họ, giáo xứ, hay giáo phận; hay cộng tác vào các hoạt động giáo dục đức tin hoặc truyền giảng Tin mừng. Như thế, dù ở bậc sống hay cương vị nào, mỗi người chúng ta đều được mời gọi cân nhắc xem, tôi có thể và tôi nên làm gì hơn để chăm lo phần rỗi linh hồn cho những người tôi coi sóc, và cho những anh chị em sống gần bên tôi nhưng chưa được biết Chúa?

Ước gì việc suy nghĩ và cầu nguyện với các bài học sống động của Chúa Giêsu Ngôi Lời Nhập Thể, sẽ giúp mỗi linh mục, tu sĩ, chủng sinh và mỗi tín hữu canh tân đời sống đức tin và tông đồ của mình, sao cho dịp lễ Giáng Sinh này không chỉ trôi qua với những lễ hội hoành tráng bên ngoài, nhưng để lại những dấu ấn tâm linh sâu đậm bên trong, và làm trổ sinh nhiều ơn ích thiêng liêng trong đời sống và việc phục vụ của mỗi người. Cùng với bức thư mục vụ Giáng sinh này, tôi cũng muốn gửi đến toàn thể quý linh mục, quý cụ ông cụ bà, quý tu sĩ nam nữ và chủng sinh, quý ban hành giáo của các giáo xứ, giáo họ trong Giáo phận, cũng như đến từng ông bà, anh chị em thân thương trong đại gia đình Giáo phận, lời nguyện chúc một Mùa Giáng Sinh tràn đầy thánh đức và sức sống mới của Ngôi-Hai-làm-người vì nhân loại!

Đồng thời, tôi cũng gửi lời chúc mừng Giáng Sinh đến toàn thể anh chị em lương dân đang tham dự Thánh Lễ trọng đại này. Xin Thiên Chúa tuôn đổ muôn phúc lành trên anh chị em và gia đình, vì tất cả nhân loại - không trừ một người nào - đều được Thiên Chúa yêu thương và ban ơn cứu độ, như lời của các thiên thần loan báo trong đêm giáng sinh ngày xưa: “Vinh danh Thiên Chúa trên trời, bình an dưới thế cho loài người Chúa thương!” (Lc 2,14)

Mừng Chúa Giáng Sinh 2008,
Giám mục Giáo phận Bắc Ninh