PHAN THIẾT - Bầu trời buổi sớm 30-4 của ba mươi tư mùa kỷ niệm thật u ám! Mưa suốt đêm qua, làm con đường vào Tàmon trơn trượt vì bùn lầy đỏ cả mặt đường! Hình như nhà ai cũng vắng vẻ. Tất cả đều tập trung lên Nhà Thờ Tàmon cho ngày lịch sử trọng đại của họ: Ngày Thành Lập Giáo Xứ Tàmon và đón Linh mục Quản Xứ Tiên Khởi Phaolô Nguyễn Văn Linh.
Xem hình ảnh
Đức Giám Mục Phaolô Nguyễn Thanh Hoan, Giám Mục Giáo Phận Phan Thiết cùng 20 Linh Mục về Giáo Họ Tàmon trong tiếng trống chiêng mừng đón. Thỉnh thoảng, vài tiếng chuông trên tháp chuông rung lên - không thấy tiếng chuông liên hồi, vì tháp chuông rung lắc đến kinh sợ!
Chưa tới 200 giáo dân trong ngôi nhà thờ chật hẹp với hơn 500 người bên ngoài nhà thờ đang lắng nghe Lm. Hạt Trưởng Hạt Hàm Thuận Nam, Cha Phêrô Nguyễn Hữu Nhường đọc quyết định thành lập Giáo Xứ Tà Mon và bài sai do Đức GM giáo phận đã ký. Tiếng vỗ tay thật lớn, thật dài, thay lời Tạ ơn Chúa, cảm tạ Mẹ Giáo Hội.
Đức GM Phaolô vui mừng với Tân Giáo Xứ Tàmon với lời nhắn nhủ: 120 hộ với hơn 800 giáo dân đang chung sống với hơn 400 hộ lương dân cùng xã, con số ấy cho thấy, sự trẻ trung của một giáo xứ có tiềm năng phát triển và truyền giáo. Ngài giới thiệu Cha Quản Xứ tiên khởi Phaolô Nguyễn Văn Linh vừa 40 tuổi trẻ trung, và 7 năm linh mục, đã làm phó xứ 3 giáo xứ, trong đó có phó giáo xứ Hiệp Đức của Tàmon! Ngài kêu gọi Tân Giáo Xứ cộng tác với Cha xứ để phát triển GX. Sau nghi thức tuyên xưng đức tin, Ngài trao chìa khóa nhà tạm cho Cha Quản Xứ, Ngài dẫn Cha Quản Xứ mở đóng cửa nhà thờ, Ngài đưa vào tòa giải tội… Qua những nghi thức nầy, mọi tín hữu nhận ra rằng, chính Đức Giám Mục là Chủ Chăn của họ, và Cha Quản xứ được ủy thác các việc của Ngài.
Trong bài Giảng, Đức Cha đã nhấn mạnh đến những nhu cầu của đời sống con người: vật chất, tinh thần, đức tin - ấm no, hạnh phúc, và được thờ phượng Chúa. Ngài đặc biệt lưu tâm đến mầu nhiệm giáo hội nơi mỗi giáo xứ: cộng đoàn đức tin, cộng đoàn truyền giáo, và cộng đoàn yêu thương hiệp nhất.
Trước khi kết thúc Thánh Lễ, Cha Quản Xứ Tiên Khởi Tà Mon đã thưa lời cảm tạ chân thành đến 2 Đức Cha Nicolas và Phaolô, Cha Hạt Trưởng, quí Cha tiền nhiệm, quí Cha, quí thầy, quí nữ tu, hội đồng và cộng đoàn. Lời cảm tạ ngắn gọn nhưng thật cảm động vì ý Chúa đã thương cho Cha đến với Tàmon rất sớm, từ những ngày mới chịu chức, và hôm nay lại làm quản xứ nơi nầy- thật thân thương và cũng đầy trách nhiệm.
“Hôm nay là ngày Thiên Chúa dựng nên, chúng tôi vui mừng sung sướng triền miên…”
Quả là một ngày vui mừng của Tàmon - một Tàmon mang tiếng là vừa nghèo vừa khổ đến nỗi trong vùng nầy không ai quên được câu nói “hoàn cảnh tàmon” đã đi vào phương ngữ.
Tà Mon thuộc miền núi, xã Tân Lập, Huyện Hàm Thuận Nam bây giờ, nguyên là một vùng rừng núi âm u. Trong chiến tranh, có thể nói, là vùng chia nhau quản lý - ngày quốc gia, đêm cộng sản. Sau 1975, Tamon ít người lui tới vì sợ bom, mìn, và u minh lắm.
Năm 1977 nhà nước đưa một số đồng bào 7 xã, thuộc huyện Hàm Tân gồm: Tân Sơn, Cam Mỹ, Cam Bình, Tân Thiện, Tân An, Tân Hòa, Phước Hội đến đây thành lập vùng Kinh Tế Mới. Đa phần là đồng bào từ Quảng Trị đến hết miền Trung Trung Bộ mới di tản vào những ngày trước 30-04-1975. Rừng thiêng nước độc, hai bàn tay trắng vì mới bỏ xứ ra đi, trợ cấp 13kg lương thực hỗ lốn, lang, mì, bo bo cho một người/ tháng, những người cầm súng cầm bút của chế độ trước, giờ đây phải cầm rựa cầm cuốc cầm cày... ấy là, thời khởi thủy của Tà Mon.
Theo phạm vi địa lý tôn giáo, Tà Mon bấy giờ thuộc Giáo xứ Hiệp Đức. Nhưng Giáo xứ Hiệp Đức không có Linh mục Quản xứ.
Từ 1977 đến 1980, đoàn chiên lạc tìm nhau để làm quen và phát hiện dần những con cái của Thiên Chúa, hình thành một cộng đồng cơ bản của Đức tin Kitô Giáo họp nhau kinh nguyện tại các gia đình.
Năm 1982, Linh mục Phanxicô Xavie Lê Quang Diễn từ trại cải tạo về nhận quản xứ Hiệp Đức, nhưng suốt 2 năm liền chưa được phép thi hành tác vụ Linh mục. Mặc dù vậy, Ngài đã thường xuyên thăm viếng và ủi an hơn 20 gia đình công giáo mới tìm lại được. Ngài lập chi họ Tà Mon và nhờ Cha GB. Trương Văn Hiếu, GX. Hòa Vinh, và Cha Stephano Lê Công Mỹ, GX. Đông Hà, giúp các bí tích cần kíp trong thời gian này.
Năm 1984 Cha FX được phép thi hành tác vụ Linh mục, Ngài thành lập Praesidium Đức Mẹ Vô Nhiễm gồm 7 thành viên với công tác tìm lại những con chiên lạc, gỡ rối...Quí Ông Bênêđictô Lê Công Kính và Phêrô Ngô Công Giải nhận trách nhiệm phát triển Praesidium và thu hồi về cho Tà Mon các con cái của Chúa. Kết quả là, tháng 12-1988 Cha FX dâng thánh lễ đầu tiên tại tư gia Ông Bênêđictô Lê Công Kính với hơn 100 Giáo dân Kinh Tế Mới. Từ đó cứ mỗi tuần có thánh lễ vào thứ sáu và có thánh lễ các dịp lễ trọng.
Năm 1992, con số giáo dân tìm lại được và rửa tội mới đã lên đến 40 hộ công giáovà gần 250 giáo dân, và vẫn phải tham dự Thánh Lễ tại tư gia ông Kính.
Ngày 17-02-1993, sau khi thỉnh ý cha Quản xứ FX và trình Đức Cha Nicolas, mọi người đồng tâm nhất trí làm đơn gửi chính quyền xin xây nhà thờ họ.
Đến tháng 12-1997, được giấy phép xây dựng nhà thờ với một diện tích lọt lòngkhá khiêm tốn: 10m x 20m. Được Đức Cha Nicolas hỗ trợ và Cha FX Lê Quang Diễn chỉ đạo công trình, mọi người cùng nhau xây dựng Thánh đường thật vội vã và tạm thời vì đồng tiền ít ỏi. Cha FX nâng chi họ Tà Mon lên hàng Giáo họ. Có các Nữ tu Dòng Thánh Phao Lô Thành Sartre Cộng Đoàn Hiệp Đức đến giúp Giáo Họ việc dạy giáo lý, ca đoàn, phụng vụ.
Năm 2000, Cha FX bàn giao cho Cha sở mới là Cha Phêrô Phan Ngọc Cẩm. Cha Phêrô tiếp tục công trình của vị tiền nhiệm bằng việc tăng thêm lịch Thánh lễ 3 ngày/tuần và giao cho Cha Phó FX. Đặng Hùng Tân và GB. Ngô Đình Long đảm trách.
Năm 2004, Cha Phêrô Nguyễn Hữu Nhường, Hạt trưởng Hạt Hàm Thuận Nam về Quản xứ cùng với Cha Phó Phêrô Võ Tấn Luật. Và sau khi Cha Luật về làm Chánh xứ Lương sơn, hai Cha Phó Giacôbê Nguyễn Minh Luận và Phaolô Nguyễn Văn Linh thay nhau giúp giáo họ Tàmon cho đến nay. Cha Chính xứ Hiệp Đức Phêrô Nguyễn Hữu Nhường đã dày công chuẩn bị cho Giáo Họ Tàmon từ nhân sự cấp Hội Đồng Giáo Xứ đến cơ sở vật chất tạm thời là một nhà xứ cùng các đóng góp quan trọng trong vai trò Hội Đồng Tư Vấn để Tàmon được nâng lên Hàng Giáo Xứ như hôm nay. Mặc dầu còn quá nhiều việc cho Cha xứ mới: nhà thờ chật hẹp và xuống cấp, tháp chuông phải làm lại, chưa có phòng Giáo Lý, chưa có giếng nước, chưa có máy điện riêng… nhưng tất cả đến đây đã là bài ca tạ ơn cho một Tàmon 30-4-2009 Tân Giáo Xứ.
Thật là một niềm vui trọng đại.
Nếu vì biến cố 30-4 của ba mươi tư năm về trước mà đoàn người di tản từ Gio Linh, Đông Hà, La Vang, Thạch Hà… đã bỏ nơi chôn nhau cắt rốn, thì 30-4-2009 hôm nay, lại là ngày Tạ ơn Chúa vô cùng vì mắt Chúa đã đoái trông đến con cái Ngài, ban cho một Tàmon quê hương mới, sau ba mươi tư năm lầm lũi, giá lạnh, côi cút trong hóc núi hang rừng dày đặc đạn bom một thời chinh chiến.
Hãy ca tụng Chúa vì muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương.
Xem hình ảnh
Đức Giám Mục Phaolô Nguyễn Thanh Hoan, Giám Mục Giáo Phận Phan Thiết cùng 20 Linh Mục về Giáo Họ Tàmon trong tiếng trống chiêng mừng đón. Thỉnh thoảng, vài tiếng chuông trên tháp chuông rung lên - không thấy tiếng chuông liên hồi, vì tháp chuông rung lắc đến kinh sợ! Chưa tới 200 giáo dân trong ngôi nhà thờ chật hẹp với hơn 500 người bên ngoài nhà thờ đang lắng nghe Lm. Hạt Trưởng Hạt Hàm Thuận Nam, Cha Phêrô Nguyễn Hữu Nhường đọc quyết định thành lập Giáo Xứ Tà Mon và bài sai do Đức GM giáo phận đã ký. Tiếng vỗ tay thật lớn, thật dài, thay lời Tạ ơn Chúa, cảm tạ Mẹ Giáo Hội.
Đức GM Phaolô vui mừng với Tân Giáo Xứ Tàmon với lời nhắn nhủ: 120 hộ với hơn 800 giáo dân đang chung sống với hơn 400 hộ lương dân cùng xã, con số ấy cho thấy, sự trẻ trung của một giáo xứ có tiềm năng phát triển và truyền giáo. Ngài giới thiệu Cha Quản Xứ tiên khởi Phaolô Nguyễn Văn Linh vừa 40 tuổi trẻ trung, và 7 năm linh mục, đã làm phó xứ 3 giáo xứ, trong đó có phó giáo xứ Hiệp Đức của Tàmon! Ngài kêu gọi Tân Giáo Xứ cộng tác với Cha xứ để phát triển GX. Sau nghi thức tuyên xưng đức tin, Ngài trao chìa khóa nhà tạm cho Cha Quản Xứ, Ngài dẫn Cha Quản Xứ mở đóng cửa nhà thờ, Ngài đưa vào tòa giải tội… Qua những nghi thức nầy, mọi tín hữu nhận ra rằng, chính Đức Giám Mục là Chủ Chăn của họ, và Cha Quản xứ được ủy thác các việc của Ngài.
Trong bài Giảng, Đức Cha đã nhấn mạnh đến những nhu cầu của đời sống con người: vật chất, tinh thần, đức tin - ấm no, hạnh phúc, và được thờ phượng Chúa. Ngài đặc biệt lưu tâm đến mầu nhiệm giáo hội nơi mỗi giáo xứ: cộng đoàn đức tin, cộng đoàn truyền giáo, và cộng đoàn yêu thương hiệp nhất.
Trước khi kết thúc Thánh Lễ, Cha Quản Xứ Tiên Khởi Tà Mon đã thưa lời cảm tạ chân thành đến 2 Đức Cha Nicolas và Phaolô, Cha Hạt Trưởng, quí Cha tiền nhiệm, quí Cha, quí thầy, quí nữ tu, hội đồng và cộng đoàn. Lời cảm tạ ngắn gọn nhưng thật cảm động vì ý Chúa đã thương cho Cha đến với Tàmon rất sớm, từ những ngày mới chịu chức, và hôm nay lại làm quản xứ nơi nầy- thật thân thương và cũng đầy trách nhiệm.
“Hôm nay là ngày Thiên Chúa dựng nên, chúng tôi vui mừng sung sướng triền miên…”
Quả là một ngày vui mừng của Tàmon - một Tàmon mang tiếng là vừa nghèo vừa khổ đến nỗi trong vùng nầy không ai quên được câu nói “hoàn cảnh tàmon” đã đi vào phương ngữ.
Tà Mon thuộc miền núi, xã Tân Lập, Huyện Hàm Thuận Nam bây giờ, nguyên là một vùng rừng núi âm u. Trong chiến tranh, có thể nói, là vùng chia nhau quản lý - ngày quốc gia, đêm cộng sản. Sau 1975, Tamon ít người lui tới vì sợ bom, mìn, và u minh lắm.
Năm 1977 nhà nước đưa một số đồng bào 7 xã, thuộc huyện Hàm Tân gồm: Tân Sơn, Cam Mỹ, Cam Bình, Tân Thiện, Tân An, Tân Hòa, Phước Hội đến đây thành lập vùng Kinh Tế Mới. Đa phần là đồng bào từ Quảng Trị đến hết miền Trung Trung Bộ mới di tản vào những ngày trước 30-04-1975. Rừng thiêng nước độc, hai bàn tay trắng vì mới bỏ xứ ra đi, trợ cấp 13kg lương thực hỗ lốn, lang, mì, bo bo cho một người/ tháng, những người cầm súng cầm bút của chế độ trước, giờ đây phải cầm rựa cầm cuốc cầm cày... ấy là, thời khởi thủy của Tà Mon.
Theo phạm vi địa lý tôn giáo, Tà Mon bấy giờ thuộc Giáo xứ Hiệp Đức. Nhưng Giáo xứ Hiệp Đức không có Linh mục Quản xứ.
Từ 1977 đến 1980, đoàn chiên lạc tìm nhau để làm quen và phát hiện dần những con cái của Thiên Chúa, hình thành một cộng đồng cơ bản của Đức tin Kitô Giáo họp nhau kinh nguyện tại các gia đình.
Năm 1982, Linh mục Phanxicô Xavie Lê Quang Diễn từ trại cải tạo về nhận quản xứ Hiệp Đức, nhưng suốt 2 năm liền chưa được phép thi hành tác vụ Linh mục. Mặc dù vậy, Ngài đã thường xuyên thăm viếng và ủi an hơn 20 gia đình công giáo mới tìm lại được. Ngài lập chi họ Tà Mon và nhờ Cha GB. Trương Văn Hiếu, GX. Hòa Vinh, và Cha Stephano Lê Công Mỹ, GX. Đông Hà, giúp các bí tích cần kíp trong thời gian này.
Năm 1984 Cha FX được phép thi hành tác vụ Linh mục, Ngài thành lập Praesidium Đức Mẹ Vô Nhiễm gồm 7 thành viên với công tác tìm lại những con chiên lạc, gỡ rối...Quí Ông Bênêđictô Lê Công Kính và Phêrô Ngô Công Giải nhận trách nhiệm phát triển Praesidium và thu hồi về cho Tà Mon các con cái của Chúa. Kết quả là, tháng 12-1988 Cha FX dâng thánh lễ đầu tiên tại tư gia Ông Bênêđictô Lê Công Kính với hơn 100 Giáo dân Kinh Tế Mới. Từ đó cứ mỗi tuần có thánh lễ vào thứ sáu và có thánh lễ các dịp lễ trọng.
Năm 1992, con số giáo dân tìm lại được và rửa tội mới đã lên đến 40 hộ công giáovà gần 250 giáo dân, và vẫn phải tham dự Thánh Lễ tại tư gia ông Kính.
Ngày 17-02-1993, sau khi thỉnh ý cha Quản xứ FX và trình Đức Cha Nicolas, mọi người đồng tâm nhất trí làm đơn gửi chính quyền xin xây nhà thờ họ.
Đến tháng 12-1997, được giấy phép xây dựng nhà thờ với một diện tích lọt lòngkhá khiêm tốn: 10m x 20m. Được Đức Cha Nicolas hỗ trợ và Cha FX Lê Quang Diễn chỉ đạo công trình, mọi người cùng nhau xây dựng Thánh đường thật vội vã và tạm thời vì đồng tiền ít ỏi. Cha FX nâng chi họ Tà Mon lên hàng Giáo họ. Có các Nữ tu Dòng Thánh Phao Lô Thành Sartre Cộng Đoàn Hiệp Đức đến giúp Giáo Họ việc dạy giáo lý, ca đoàn, phụng vụ.
Năm 2000, Cha FX bàn giao cho Cha sở mới là Cha Phêrô Phan Ngọc Cẩm. Cha Phêrô tiếp tục công trình của vị tiền nhiệm bằng việc tăng thêm lịch Thánh lễ 3 ngày/tuần và giao cho Cha Phó FX. Đặng Hùng Tân và GB. Ngô Đình Long đảm trách.
Năm 2004, Cha Phêrô Nguyễn Hữu Nhường, Hạt trưởng Hạt Hàm Thuận Nam về Quản xứ cùng với Cha Phó Phêrô Võ Tấn Luật. Và sau khi Cha Luật về làm Chánh xứ Lương sơn, hai Cha Phó Giacôbê Nguyễn Minh Luận và Phaolô Nguyễn Văn Linh thay nhau giúp giáo họ Tàmon cho đến nay. Cha Chính xứ Hiệp Đức Phêrô Nguyễn Hữu Nhường đã dày công chuẩn bị cho Giáo Họ Tàmon từ nhân sự cấp Hội Đồng Giáo Xứ đến cơ sở vật chất tạm thời là một nhà xứ cùng các đóng góp quan trọng trong vai trò Hội Đồng Tư Vấn để Tàmon được nâng lên Hàng Giáo Xứ như hôm nay. Mặc dầu còn quá nhiều việc cho Cha xứ mới: nhà thờ chật hẹp và xuống cấp, tháp chuông phải làm lại, chưa có phòng Giáo Lý, chưa có giếng nước, chưa có máy điện riêng… nhưng tất cả đến đây đã là bài ca tạ ơn cho một Tàmon 30-4-2009 Tân Giáo Xứ.
Thật là một niềm vui trọng đại.
Nếu vì biến cố 30-4 của ba mươi tư năm về trước mà đoàn người di tản từ Gio Linh, Đông Hà, La Vang, Thạch Hà… đã bỏ nơi chôn nhau cắt rốn, thì 30-4-2009 hôm nay, lại là ngày Tạ ơn Chúa vô cùng vì mắt Chúa đã đoái trông đến con cái Ngài, ban cho một Tàmon quê hương mới, sau ba mươi tư năm lầm lũi, giá lạnh, côi cút trong hóc núi hang rừng dày đặc đạn bom một thời chinh chiến.
Hãy ca tụng Chúa vì muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương.