Một vài tâm tình qua cuộc Họp Mặt Đồng Hương Di Dân Phát Diệm – Thanh Hóa tại Sài Gòn
Hôm nay, ngày 01 tháng 05 năm 2009, khoảng 3.000 anh chị em di dân đến từ hai giáo phận Phát Diệm và Thanh Hóa quy tụ tại nhà thờ Phát Diệm, Phú Nhuận, Sài Gòn. Với chủ đề: Giáo dục Kitô giáo trong gia đình theo giáo huấn của thánh Phaolô, ngày họp mặt năm nay là lần thứ tư (lần thứ hai đối với người xa quê Phát Diệm) được tổ chức nhờ sáng kiến của Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh, cùng với Ban Tổ Chức gồm quý cha trong hai Ban Đại diện gia đình linh mục và tu sĩ gốc hai giáo phận Phát Diệm và Thanh Hóa tại Sài Gòn. Đây là một cuộc gặp mặt, đúng hơn là ngày hội của những người xa quê, một dịp vô cùng quý báu vừa mang tính mục vụ, vừa mang tính xã hội vì vấn đề người di dân là một trong những ưu tư mục vụ của các đấng Chủ chăn, cũng là một trong những vấn đề mà xã hội cần quan tâm.
Đến với ngày họp mặt di dân này, ngoài Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh, Giám mục giáo phận Thanh Hóa, Giám quản tông tòa giáo phận Phát Diệm, Cha Giuse Phạm Ngọc Khuê, linh mục đại diện Phát Diệm, còn có sự hiện diện của Cha Huỳnh Công Minh, Tổng đại diện Giáo phận Sài Gòn, Cha Phaolô Phạm Trung Dong, linh mục đặc trách di dân giáo phận Sài Gòn, Cha Giuse Phạm Bá Lãm, hạt trưởng hạt Phú Thọ, trưởng Ban Tổ Chức, cùng nhiều linh mục đến từ hai giáo phận mẹ cũng như quý cha, quý nam nữ tu sĩ gốc Phát Diệm và Thanh Hóa. Sự hiện diện của các vị Chủ chăn sở tại cũng như tại hai giáo phận mẹ nói lên sự quan tâm của Giáo hội địa phương đối với con cái mình.
Chủ đề thuyết trình của ngày họp mặt lần này là Bảo vệ sự sống do Cha Giuse Nguyễn Hồng Phước, Dòng Chúa Cứu Thế, thực hiện với hai chủ đề: Yêu hay sống thử và nạn phá thai tại Việt Nam. Đây là những vấn đề nóng bỏng đang làm nhức nhối cho xã hội, nhất là cho các bậc làm cha mẹ cũng như đối với các đấng Chủ chăn, đồng thời cũng đây cũng là một vấn đề hết sức thiết thực cho những người xa quê.
Trong phần khai mạc chào mừng, sau phần phát biểu chào mừng của Cha Giuse Phạm Bá Lãm, trưởng Ban Tổ Chức và của Cha xứ Phát Diệm sở tại Giuse Bùi Bằng Khấn, phần tuyên bố khai mạc ngày họp mặt, Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh đã nói lên lý do và ý nghĩa của ngày họp mặt này, cũng như những ưu tư lo lắng của ngài cũng như các vị Chủ Chăn trước vấn đề di dân và trước những nhu cầu to lớn của những người xa quê.
Đến với ngày Họp Mặt Đồng Hương Di Dân Phát Diệm – Thanh Hóa, tôi đọc được niềm vui trên những khuôn mặt của những chàng trai, những cô gái. Họ đến đây dù từ Phát Diệm, Trì Chính, Dưỡng Điềm… hay từ Tam Tổng, Liên Nghĩa, Ba Làng, Phúc Địa…, dù họ là ai, là những người đang vất vả bươn chải với cuộc sống mưu sinh hay những nam nữ sinh viên, những nam thanh nữ tú, tất cả họ đều cười rất tươi, đều tay bắt mặt mừng trong bầu khí thân thiện như anh em trong một nhà. Em Đoàn Thị Yến, 19 tuổi, sinh viên năm 2, đại học Nông Lâm, quê giáo xứ chính tòa Phát Diệm, nói: « Em vui lắm vì đến đây em được gặp các cha ở quê và nhiều bạn bè. Em thấy thật ấm cúng. Đây là lần thứ hai em đi dự họp mặt. Nhiều người vẫn không biết có buổi họp mặt này đâu, sang năm em sẽ báo cho nhiều bạn em cùng đi ». Em Gioan Nguyễn Minh Tuấn, 23 tuổi, sinh viên năm 3, đại học Công nghiệp, quê Ba Làng (Thanh Hóa), nói: « Em thấy buổi gặp gỡ rất ý nghĩa và bổ ích. Em mong muốn sang năm và sau này Phát Diệm và Thanh Hóa vẫn họp mặt chung như thế này để có nhiều cơ hội gặp gỡ, trao đổi ». Những vũ điệu sôi nổi của nhóm linh hoạt viên Thanh Hóa, cũng như những điệu múa, điệu nhảy của các em công nhân Phát Diệm đang làm tại công ty may Hà Thủy và xưởng mộc Sơn Lâm (Q.8) đã làm nóng lên bầu khí lễ hội.
Bên cạnh niềm vui được gặp gỡ nhau với thân phận người xa quê, tôi còn thấy trong ánh mắt của họ có cả những ưu tư lo lắng vì cuộc sống mưu sinh của những người đang bươn chải với cuộc sống nơi đất khách quê người. Có bao nhiêu người thì có bấy nhiêu cảnh ngộ, có bấy nhiêu lý do làm họ phải xa quê hương, xa gia đình để đi một nơi khác làm ăn, lập nghiệp. Đức Cha Giuse nói với một niềm cảm thông sâu sắc: « Không ai muốn bỏ quê mà đi cả, nhưng vì cuộc sống, vì cơm áo, nhiều người đã bỏ quê hương lại sau lưng. Người ở quê như cha mẹ, anh em cũng như các vị Chủ Chăn, ai cũng thổn thứ, băn khoăn với hoàn cảnh của các con ». Trong phần chia sẻ, Đức Cha Giuse nói rằng ngài ngạc nhiên khi thấy trong nhóm linh hoạt viên Phát Diệm có nhiều em thấp bé, hỏi ra mới biết một điều làm ngài xót xa: các em đó còn rất bé, mới học đến lớp 7 lớp 8 là phải nghỉ học, xa gia đình để vào miền Nam làm ăn.
Người xa quê là những người chấp nhận sự thua thiệt nơi xứ người. Họ có thể bị chèn ép trong công việc, bị bóc lột sức lao động giữa một thành phố văn minh, giầu có. Người xa quê bỏ sức khỏe của mình ra để đổi lấy miếng cơm manh áo, làm việc có thể nặng nhọc vất vả gấp nhiều lần người dân sở địa, nhưng đa số họ chấp nhận sống không có bảo hiểm, ốm đau bệnh tật họ phải tự lo lắng chữa chạy hết. Họ là những người chịu nhiều rủi ro hơn cả: nguy cơ bị lạm dụng sức lao động, lạm dụng tình dục… Ngọ Minh Hoàng 26 tuổi, sinh viên năm 3, Cao đẳng Công nghệ, quê giáo xứ Ngọc Sơn (Thanh Hóa), nói: « Mơ ước của em trở thành kỹ sư chế tạo máy, nhưng khó quá, anh ạ ! Khó khăn nhất của em bây giờ là làm sao có tiền để ăn học mấy năm ở thành phố này. Em thiếu phương tiện đi lại, thiếu đủ thứ. Để tồn tại, em phải đi làm gia sư. Biết là ảnh hưởng đến học hành, nhưng em không còn cách nào khác ». Chị Phạm Thị Lan, 32 tuổi, thợ may, quê Hướng Đạo (Phát Diệm), tâm sự: « Đúng là xảy nhà ra thất nghiệp. Ở đây, kiếm được đồng tiền chân chính nhiều lúc cực lắm, nhục lắm. Nhiều lần em định về quê cho rồi, nhưng lại nghĩ đến cảnh khó khăn ở quê, lại nghĩ đến việc phải kiếm tiền gửi về cho bố mẹ nuôi các em ăn học, em đành cắn răng chịu đựng ». Em Giuse Phan Tuệ Anh, 24 tuổi, sinh viên năm 3, đại học Luật, quê giáo xứ Phát Diệm, nói: « Từ hai năm nay em không dám xin tiền bố mẹ nữa mà em cố gắng tự lo cho mình bằng cách đi làm thêm ở một nhà hàng. Nhiều hôm đi làm về khuya, trời mưa, đạp xe hàng chục cây số, nước mưa và nước mắt của em cùng rơi ». Cha Huỳnh Công Minh, đại diện ĐHY Gioan B. Phạm Minh Mẫn, cũng bày tỏ những băn khoăn của ĐHY trước những nhu cầu rất lớn của người di dân tại thành phố này. Ngài nhận định rằng, cũng là những người lao động, nhưng người di dân chịu nhiều thiệt thòi hơn rất nhiều so với người thành phố. Tuy vậy, người di dân Công giáo còn một chút may mắn hơn so với các anh em di dân khác vì còn được sự quan tâm của các đấng Chủ chăn tại quê hương cũng như các đấng sở tại.
Ai cũng thấy, một trong những điều mà người xa quê sợ hơn cả, đó là sống cô đơn, cô độc. Cô đơn, cô độc là điều kinh khủng, nhiều khi còn ghê gớm, đáng sợ hơn cả cái thiếu thốn, cái đói, cái khát. Thật vậy, người xa quê thèm một bữa cơm gia đình, một tiếng nói bi bô của con trẻ, một mái nhà của mình…Hơn ai hết, người xa quê là những người thiếu thốn tình cảm. Đối với họ, nhu cầu tình cảm cũng quan trọng không kém gì những nhu cầu vật chất. Họ chấp nhận xa gia đình, xa những người thân, để sống với những người xa lạ, để đánh đổi lấy miếng cơm manh áo với hy vọng được đổi đời. Cha Hồng Phước, trong phần thuyết trình chủ đề Yêu và sống thử cũng nêu lên rằng: vì thiếu thốn tình cảm, những người trẻ xa quê dễ dàng bị cuốn vào những cuộc tình, những cuộc sống chung chạ không hôn thú, và tất nhiên, sau đó kéo theo hằng loạt vấn đề về tâm sinh lý như bệnh xã hội, có thai ngoài ý muốn, nạo phá thai… Nguyễn Tùng Cương, 23 tuổi, sinh viên năm 3 ngành công nghệ thông tin, gốc giáo xứ Phương Thượng (Phát Diệm), tâm sự: « Cuộc sống ở thành phố này có quá nhiều cám dỗ mà em không ngờ tới. Làm sao để vượt qua được những cám dỗ là điều em ưu tư nhất ». Em Ngọ Minh Hoàng (Thanh Hóa) nói: « Cám dỗ và cạm bẫy thì ở đâu mà chẳng có. Cần có một bản lĩnh. Theo em, chính gốc gác Kitô giáo của mình tạo nên bản lĩnh. Tuy vậy, không phải người Công giáo nào cũng có bản lĩnh ».
.JPG)
Trước những hoàn cảnh của họ, Giáo hội cần làm gì để giúp những người xa quê dịu đi một chút nỗi đau, làm nhẹ đi một chút lo âu, có một giải pháp cho những mắc mớ tình cảm, cũng như cuộc sống mưu sinh của họ ? Làm gì để những người con Phát Diệm,Thanh Hóa của mình có cuộc sống tốt hơn, đỡ khổ hơn ? Tôi nghĩ, đây là những ưu tư của Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh, vị mục tử rất nhạy cảm với cuộc sống của con cái mình. Qua việc Đức Cha sáng kiến tổ chức buổi họp mặt này, cũng như ở quê nhà, khi Đức Cha trực tiếp đi thăm đồng bào lương giáo sau những trận lụt ở vùng Nho Quan, Gia Viễn hoặc ở Thanh Hóa chứng tỏ rằng, vị mục tử luôn canh cánh bên lòng những trăn trở về hoàn cảnh sống, về những số phận đáng thương của con cái mình. Tuy vậy, ai cũng biết rằng với khả năng, vị trí và hoàn cảnh của mình, các đấng Chủ Chăn không có thể tìm thị trường việc làm, không thể hỗ trợ tiền của để giúp tất cả những người di dân… Vậy, những người xa quê cần ở các ngài cái gì ? Tôi thiết nghĩ, người xa quê cần ở các ngài trước tiên là lời cầu nguyện, một sự thông cảm, một sự ân cần, những giải pháp nào đó của các ngài cho cuộc sống thiết thực của họ. Đức Cha Giuse cho biết rằng Đức Hồng Y Gioan B. Phạm Minh Mẫn, Chủ tịch Ủy ban Di dân HĐGMVN, thường xuyên kêu gọi quan tâm, giúp đỡ những người nghèo khổ trong đó có những người di dân tại phía Nam. Có thể thấy rằng DCCT tại Hà Nội và Sài Gòn là những nơi thường có những hành động rất thiết thực dành cho người xa quê. Ngoài những mục vụ dành cho người xa quê như thánh lễ, tổ chức các lớp giáo lý…, các tu sinh, tu sĩ của Dòng thường dành ngày Chủ Nhật và các dịp lễ, Tết đi thăm hỏi, động viên, chia sẻ với những người nghèo xa quê. Qua phần thuyết trình của Cha Hồng Phước, ta thấy DCCT cũng như một số Dòng đặc biệt quan tâm đến việc bảo vệ sự sống như phong trào chống phá thai, giúp đỡ động viên không phá thai bằng mọi cách. Đó cũng là một giải pháp hết sức thiết thực để giúp đỡ người xa quê.
Một trong những thành công của buổi Họp Mặt Đồng Hương Phát Diệm – Thanh Hóa là bài thuyết trình về việc bảo vệ sự sống của Cha Nguyễn Hồng Phước, DCCT. Bài thuyết trình của ngài làm cho mọi người giật mình, sửng sốt vì con số nạo phá thai được thống kê tại các bệnh viện ở thành phố Sài Gòn từ năm 2003 đến nay lên đến 100.000 cas/ năm. Việt Nam được xếp vào một trong ba nước có số người nạo phá thai cao nhất thế giới. Đó là một hiện tượng vô nhân đạo, gây nhức nhối cho nhiều người, nhưng thật trớ trêu, việc đó lại được xem là hợp pháp, được hỗ trợ, khuyến khích, thậm chí còn được coi là quyền được Pháp luật bảo vệ. Bài thuyết trình của Cha Hồng Phước rất thú vị, rất thực tế cho người xa quê vì đó là những kinh nghiệm, những kiến thức, những nghiên cứu nghiêm túc giúp cho họ có một cái nhìn đúng đắn về giá trị của sự sống, về tình dục, tình yêu. Qua phần trình chiếu những hình ảnh thai nhi, người di dân được đánh động về hậu quả khôn lường của lối sống gấp, lối sống buông thả đồng thời đồng thời họ giúp họ nhận thức rõ hơn vai trò, giá trị của mình, giúp họ biết trân trọng và yêu quý sự sống mà chỉ mình Thiên Chúa mới có quyền cho hoặc lấy đi. Khi Cha Hồng Phước nói đến những ca nạo phá thai với những hình ảnh thai nhi qua màn ảnh, tôi thấy nhiều cô gái, nhiều chàng trai đăm chiêu, một chút kinh hãi, một chút buồn buồn. Tôi thấy những giọt nước mắt lăn dài trên má vài người. Có cô gái bịt mặt lại. Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh: « Đề tài rất thiết thực đối với người di dân. Có lẽ những sáng kiến, hành động để bảo vệ sự sống ở đây có một không hai trên thế giới ». Cha Hồng Phúc, Chính xứ nhà thờ chính tòa Phát Diệm, chia sẻ: « Bài thuyết trình của Cha Hồng Phước rất súc tích, ý nghĩa, cảm động và cảm phục DCCT ». Giờ ăn trưa, em Gioan Nguyễn Minh Tuấn (Ba Làng, Thanh Hóa) nói: « Bài thuyết trình của cha Phước giúp em hiểu sâu hơn nhiều điều về em và cuộc sống quanh em, giúp em ý thức hơn trách nhiệm của mình trong tình yêu, cuộc sống ». Bạn Nguyễn Thị Dung, 27 tuổi, công nhân may, quê Phát Diệm, nói: « Những hình ảnh thai nhi làm em sợ quá ! Em muốn nghe lại bài thuyết trình này vì ở trên gác em chỉ nhìn thấy hình mà không nghe thấy gì. Em tiếc là màn ảnh thì nhỏ, người lại đông, nhà thờ này rất bí, nên nhiều người không thể nghe nhìn được trọn vẹn ». Bài nói chuyện cũng như những chứng từ cụ thể và sinh động của chị Sang và chị Trần Thị Liễu, trưởng nhóm Bảo vệ sự sống của DCCT đánh động thực sự người xa quê Phát Diệm và Thanh Hóa.
Ban Tổ Chức đã đưa ra mục đích của buổi Họp Mặt Đồng Hương Di Dân Phát Diệm – Thanh Hóa này là « để sưởi ấm tình đồng hương và củng cố tinh thần đạo đức », nhưng nhiều người lấy làm tiếc là ở phần họp chung cũng như phần họp riêng của từng giáo phận, người xa quê có quá ít thời gian để có một sự liên kết, giao lưu với nhau nhắm tới một sự trao đổi, chia sẻ về công việc về cuộc sống hoặc được thông tin về tình hình quê nhà. Em Lê Văn Dũng, 23 tuổi, sv năm 3, đại học Giao thông, quê xứ chính tòa Phát Diệm, nói: « Tiếc quá, chúng em không có không gian, thời gian để giao lưu. Chúng em rất cần được gặp gỡ trao đổi với những người làm hoặc học cùng ngành để có thêm cơ hội việc làm, cơ hội hiểu biết và kinh nghiệm. Em mong muốn lần sau Ban Tổ Chức tạo cho các khối ngành nghề của hai giáo phận gặp nhau ». Em Phaolô Đinh Văn Dũng, 29 tuổi, sv Luật, quê Phúc Địa (Thanh Hóa), nói: « Chúng em được nghe quá nhiều, nhưng không có cơ hội để phát biểu ý kiến. Chúng em hoàn toàn bị động. Em nghĩ, nên tạo ra những cơ hội để đối thoại, chia sẻ ». Em Ignace Đỗ Văn Đạt, cựu sinh viên, trưởng nhóm sinh viên Ninh Bình, cùng ý kiến với bạn Dũng: « Buổi họp mặt này nghe nhiều hơn nói, thiên về thuyết giáo hơn là giao lưu. Tuy nhiên, trong khuôn khổ và điều kiện như thế này, làm được như thế là tuyệt vời rồi. Em cảm thấy rất ấm áp khi gặp lại người cùng quê ». Nên chăng, các cha dành thời gian hơn, tạo nhiều cơ hội hơn, để hiểu cụ thể hơn cuộc sống xa quê của con cái mình, để lắng những chia sẻ, những niềm vui nỗi buồn của họ. Thực tế, Cha đặc trách di dân Phát Diệm Phaolô Nguyễn Tất Ứng và thầy Phaolô Nguyễn Xuân An đã vào Sài Gòn trước hàng tuần để đi đến nhiều khu vực có người di dân Phát Diệm sinh sống để thăm hỏi và thông báo ngày họp mặt. Đức Cha Giuse nói: « Sang năm tôi cũng muốn vào thật sớm để có thể trực tiếp đến thăm anh chị em được nhiều hơn ».
Trong buổi sinh hoạt theo giáo phận. Với tình thương của vị mục tử, Đức Cha Giuse đã làm rất nhiều người Phát Diệm cảm động khi ngài nói: “Cha rất thương chúng con Phát Diệm ở miền Nam. Cha là người Thanh Hóa, nhưng Thanh Hóa từ Phát Diệm mà ra, nên mỗi lần cha gặp người Phát Diệm, mỗi lần cha đến Nhà thờ đá cha đều nhớ đến cội nguồn của mình. Cha thán phục người Phát Diệm. Người Phát Diệm ở trong nước cũng như ở nước ngoài rất yêu và gắn bó với quê hương mình. Phát Diệm có một lịch sử hào hùng. Phát Diệm đã cống hiến cho Giáo Hội nhiều giám mụ, linh mục và nam nữ tu sĩ. Thanh Hóa có được như hôm nay là nhờ Phát Diệm…”. Tiếp theo, Cha Giuse Phạm Ngọc Khuê, đại diện Giáo phận Phát Diệm và Cha Giuse Phạm Bá Lãm, trưởng ban tổ chức, cũng có những lời dặn dò chân tình của người cha với anh chị em xa quê là con cái của mình. Một ngày được cầu nguyện, được sinh hoạt tại giáo xứ Phát Diệm, tại Nhà Vãng lai Phát Diệm, anh chị em xa quê như được sống tại nhà của riêng mình.
Ngày họp mặt thành công ở Sài Gòn làm tôi lại nhớ đến những người xa quê Phát Diệm -Thanh Hóa ở những nơi khác như ở Hà Nội, Hải Phòng…trong đó, một bộ phận không nhỏ là những sinh viên. Hầu hết họ là con em xuất thân từ nông dân nên rất nghèo.Tôi biết nhiều gia đình ở Phát Diệm đã phải bán đất, bán nhà để cho con em được đi học. Vì thương gia đình, nhiều em vừa học vừa làm, nhiều em phải ăn mì tôm cả tuần để đi học, nhiều em phải chấp nhận sống rất chật chội, thiếu thốn vì không có tiền để thuê ở riêng. Là những thanh niên có hiểu biết, có trí thức, năng động, nếu họ được nâng đỡ, quan tâm dù chỉ về mặt tinh thần như những buổi họp mặt thế này, thì sau này họ sẽ trở thành những trí thức gắn bó, tha thiết xây dựng Giáo hội, những tông đồ nhiệt tình, xã hội sẽ bớt đi những tệ nạn…Thực tế, những năm gần đây, sinh viên xa quê đã làm được khá nhiều việc đáng khích lệ: Sinh viên Thanh Hóa đã tổ chức nhiều đợt tĩnh tâm, nhiều đợt đi làm từ thiện; sinh viên Phát Diệm tại Hà Nội từ năm 2007 đến nay mỗi tháng duy trì việc ra một số Nội san sinh viên Phát Diệm, và hàng năm nhóm này tổ chức thành công nhiều đợt giúp thí sinh ở quê đi thi đại học nhằm giúp các em ổn định tâm lý đi thi đồng thể giảm bớt những chi phí, những gánh nặng cho gia đình thí sinh… Những việc của các em đáng được khích lệ biết bao ! Thật thiếu sót nếu ta không quan tâm đến sinh viên xa quê, một bộ phận trí thức Công giáo tương lai của Giáo hội. Việc vun đắp, xây dựng, phát triển con người còn quan trọng hơn việc xây dựng những cơ sở vật chất đồ sộ. Lúc ăn cơm, em Lê Anh T., sinh viên đại học Ngoại ngữ Tin học, quê giáo phận Phát Diệm, nói nhỏ với tôi: « Cha xứ ở quê em kia kìa, nhưng em ngại gặp cha lắm. Nhà em cách nhà xứ có 200m, nhưng cha chẳng biết em đâu vì ngài có bao giờ quan tâm xem xứ của mình có bao nhiêu em học phổ thông, bao nhiêu em học đại học cũng như việc các em xa quê ra thành phố học thế nào đâu ! ». Năm 2006, khi Nhóm Sinh viên Công giáo Phát Diệm thành lập tại Hà Nội, một số người phản đối cái tên Sinh viên giáo phận Phát Diệm và yêu cầu bỏ chữ giáo phận đi vì giáo phận không lập nên nhóm đó ! ( ? ), vì sợ rằng giáo phận có thể bị liên lụy ( ! ). Thiển nghĩ, việc các em sinh viên đó làm được những gì, sống đạo thế nào, làm thế nào để sống và học tập cho tốt mới là điều quan trọng chứ không phải là cái tên nhóm.
Sau thánh lễ sốt sắng do Đức Cha Giuse chủ tế là nghi thức chia tay. Việc Thánh giá Chúa Kitô được truyền đi từ trên xuống dưới cuối nhà thờ để người xa quê Phát Diệm – Thanh Hóa ý thức hơn được giá trị của sự hiệp nhất, yêu thương. Hàng nghìn người không phân biệt Phát Diệm hay Thanh Hóa đã bịn rịn chia tay các Chủ Chăn của mình, rồi chia tay nhau. Nhìn dòng người từ nhà thờ Phát Diệm tỏa ra các con đường để về nơi trọ của mình, tôi chắc rằng sau một ngày gặp gỡ tuy ngắn ngủi, nhưng mỗi người đều tìm được những niềm vui cho riêng mình dù những thao thức về cuộc sống vẫn canh cánh khôn nguôi bên lòng họ. Anh chị em xa quê Thanh Hóa và Phát Diệm ra về trong tâm tình cảm tạ Thiên Chúa, tri ân Đức Cha, cảm ơn Ban Tổ Chức, Cha Chánh xứ và giáo dân giáo xứ Phát Diệm tại Phú Nhuận, Cha Giám đốc Dương Đình Tảo, quý cha Nhà vãng lai Phát Diệm, các cộng đoàn tu trì và mọi người đã hy sinh, vất vả, tạo mọi điều kiện phục vụ anh chị em trong ngày gặp mặt.
Nắng Sài Gòn vẫn còn rực rỡ. Anh chị em xa quê mong ước ngày gặp lại gần nhất.
Sài Gòn, 01/05/2009
Một người con Phát Diệm
Hôm nay, ngày 01 tháng 05 năm 2009, khoảng 3.000 anh chị em di dân đến từ hai giáo phận Phát Diệm và Thanh Hóa quy tụ tại nhà thờ Phát Diệm, Phú Nhuận, Sài Gòn. Với chủ đề: Giáo dục Kitô giáo trong gia đình theo giáo huấn của thánh Phaolô, ngày họp mặt năm nay là lần thứ tư (lần thứ hai đối với người xa quê Phát Diệm) được tổ chức nhờ sáng kiến của Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh, cùng với Ban Tổ Chức gồm quý cha trong hai Ban Đại diện gia đình linh mục và tu sĩ gốc hai giáo phận Phát Diệm và Thanh Hóa tại Sài Gòn. Đây là một cuộc gặp mặt, đúng hơn là ngày hội của những người xa quê, một dịp vô cùng quý báu vừa mang tính mục vụ, vừa mang tính xã hội vì vấn đề người di dân là một trong những ưu tư mục vụ của các đấng Chủ chăn, cũng là một trong những vấn đề mà xã hội cần quan tâm.
Đến với ngày họp mặt di dân này, ngoài Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh, Giám mục giáo phận Thanh Hóa, Giám quản tông tòa giáo phận Phát Diệm, Cha Giuse Phạm Ngọc Khuê, linh mục đại diện Phát Diệm, còn có sự hiện diện của Cha Huỳnh Công Minh, Tổng đại diện Giáo phận Sài Gòn, Cha Phaolô Phạm Trung Dong, linh mục đặc trách di dân giáo phận Sài Gòn, Cha Giuse Phạm Bá Lãm, hạt trưởng hạt Phú Thọ, trưởng Ban Tổ Chức, cùng nhiều linh mục đến từ hai giáo phận mẹ cũng như quý cha, quý nam nữ tu sĩ gốc Phát Diệm và Thanh Hóa. Sự hiện diện của các vị Chủ chăn sở tại cũng như tại hai giáo phận mẹ nói lên sự quan tâm của Giáo hội địa phương đối với con cái mình.Chủ đề thuyết trình của ngày họp mặt lần này là Bảo vệ sự sống do Cha Giuse Nguyễn Hồng Phước, Dòng Chúa Cứu Thế, thực hiện với hai chủ đề: Yêu hay sống thử và nạn phá thai tại Việt Nam. Đây là những vấn đề nóng bỏng đang làm nhức nhối cho xã hội, nhất là cho các bậc làm cha mẹ cũng như đối với các đấng Chủ chăn, đồng thời cũng đây cũng là một vấn đề hết sức thiết thực cho những người xa quê.
Trong phần khai mạc chào mừng, sau phần phát biểu chào mừng của Cha Giuse Phạm Bá Lãm, trưởng Ban Tổ Chức và của Cha xứ Phát Diệm sở tại Giuse Bùi Bằng Khấn, phần tuyên bố khai mạc ngày họp mặt, Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh đã nói lên lý do và ý nghĩa của ngày họp mặt này, cũng như những ưu tư lo lắng của ngài cũng như các vị Chủ Chăn trước vấn đề di dân và trước những nhu cầu to lớn của những người xa quê.
Đến với ngày Họp Mặt Đồng Hương Di Dân Phát Diệm – Thanh Hóa, tôi đọc được niềm vui trên những khuôn mặt của những chàng trai, những cô gái. Họ đến đây dù từ Phát Diệm, Trì Chính, Dưỡng Điềm… hay từ Tam Tổng, Liên Nghĩa, Ba Làng, Phúc Địa…, dù họ là ai, là những người đang vất vả bươn chải với cuộc sống mưu sinh hay những nam nữ sinh viên, những nam thanh nữ tú, tất cả họ đều cười rất tươi, đều tay bắt mặt mừng trong bầu khí thân thiện như anh em trong một nhà. Em Đoàn Thị Yến, 19 tuổi, sinh viên năm 2, đại học Nông Lâm, quê giáo xứ chính tòa Phát Diệm, nói: « Em vui lắm vì đến đây em được gặp các cha ở quê và nhiều bạn bè. Em thấy thật ấm cúng. Đây là lần thứ hai em đi dự họp mặt. Nhiều người vẫn không biết có buổi họp mặt này đâu, sang năm em sẽ báo cho nhiều bạn em cùng đi ». Em Gioan Nguyễn Minh Tuấn, 23 tuổi, sinh viên năm 3, đại học Công nghiệp, quê Ba Làng (Thanh Hóa), nói: « Em thấy buổi gặp gỡ rất ý nghĩa và bổ ích. Em mong muốn sang năm và sau này Phát Diệm và Thanh Hóa vẫn họp mặt chung như thế này để có nhiều cơ hội gặp gỡ, trao đổi ». Những vũ điệu sôi nổi của nhóm linh hoạt viên Thanh Hóa, cũng như những điệu múa, điệu nhảy của các em công nhân Phát Diệm đang làm tại công ty may Hà Thủy và xưởng mộc Sơn Lâm (Q.8) đã làm nóng lên bầu khí lễ hội.
Bên cạnh niềm vui được gặp gỡ nhau với thân phận người xa quê, tôi còn thấy trong ánh mắt của họ có cả những ưu tư lo lắng vì cuộc sống mưu sinh của những người đang bươn chải với cuộc sống nơi đất khách quê người. Có bao nhiêu người thì có bấy nhiêu cảnh ngộ, có bấy nhiêu lý do làm họ phải xa quê hương, xa gia đình để đi một nơi khác làm ăn, lập nghiệp. Đức Cha Giuse nói với một niềm cảm thông sâu sắc: « Không ai muốn bỏ quê mà đi cả, nhưng vì cuộc sống, vì cơm áo, nhiều người đã bỏ quê hương lại sau lưng. Người ở quê như cha mẹ, anh em cũng như các vị Chủ Chăn, ai cũng thổn thứ, băn khoăn với hoàn cảnh của các con ». Trong phần chia sẻ, Đức Cha Giuse nói rằng ngài ngạc nhiên khi thấy trong nhóm linh hoạt viên Phát Diệm có nhiều em thấp bé, hỏi ra mới biết một điều làm ngài xót xa: các em đó còn rất bé, mới học đến lớp 7 lớp 8 là phải nghỉ học, xa gia đình để vào miền Nam làm ăn.
Người xa quê là những người chấp nhận sự thua thiệt nơi xứ người. Họ có thể bị chèn ép trong công việc, bị bóc lột sức lao động giữa một thành phố văn minh, giầu có. Người xa quê bỏ sức khỏe của mình ra để đổi lấy miếng cơm manh áo, làm việc có thể nặng nhọc vất vả gấp nhiều lần người dân sở địa, nhưng đa số họ chấp nhận sống không có bảo hiểm, ốm đau bệnh tật họ phải tự lo lắng chữa chạy hết. Họ là những người chịu nhiều rủi ro hơn cả: nguy cơ bị lạm dụng sức lao động, lạm dụng tình dục… Ngọ Minh Hoàng 26 tuổi, sinh viên năm 3, Cao đẳng Công nghệ, quê giáo xứ Ngọc Sơn (Thanh Hóa), nói: « Mơ ước của em trở thành kỹ sư chế tạo máy, nhưng khó quá, anh ạ ! Khó khăn nhất của em bây giờ là làm sao có tiền để ăn học mấy năm ở thành phố này. Em thiếu phương tiện đi lại, thiếu đủ thứ. Để tồn tại, em phải đi làm gia sư. Biết là ảnh hưởng đến học hành, nhưng em không còn cách nào khác ». Chị Phạm Thị Lan, 32 tuổi, thợ may, quê Hướng Đạo (Phát Diệm), tâm sự: « Đúng là xảy nhà ra thất nghiệp. Ở đây, kiếm được đồng tiền chân chính nhiều lúc cực lắm, nhục lắm. Nhiều lần em định về quê cho rồi, nhưng lại nghĩ đến cảnh khó khăn ở quê, lại nghĩ đến việc phải kiếm tiền gửi về cho bố mẹ nuôi các em ăn học, em đành cắn răng chịu đựng ». Em Giuse Phan Tuệ Anh, 24 tuổi, sinh viên năm 3, đại học Luật, quê giáo xứ Phát Diệm, nói: « Từ hai năm nay em không dám xin tiền bố mẹ nữa mà em cố gắng tự lo cho mình bằng cách đi làm thêm ở một nhà hàng. Nhiều hôm đi làm về khuya, trời mưa, đạp xe hàng chục cây số, nước mưa và nước mắt của em cùng rơi ». Cha Huỳnh Công Minh, đại diện ĐHY Gioan B. Phạm Minh Mẫn, cũng bày tỏ những băn khoăn của ĐHY trước những nhu cầu rất lớn của người di dân tại thành phố này. Ngài nhận định rằng, cũng là những người lao động, nhưng người di dân chịu nhiều thiệt thòi hơn rất nhiều so với người thành phố. Tuy vậy, người di dân Công giáo còn một chút may mắn hơn so với các anh em di dân khác vì còn được sự quan tâm của các đấng Chủ chăn tại quê hương cũng như các đấng sở tại.
Ai cũng thấy, một trong những điều mà người xa quê sợ hơn cả, đó là sống cô đơn, cô độc. Cô đơn, cô độc là điều kinh khủng, nhiều khi còn ghê gớm, đáng sợ hơn cả cái thiếu thốn, cái đói, cái khát. Thật vậy, người xa quê thèm một bữa cơm gia đình, một tiếng nói bi bô của con trẻ, một mái nhà của mình…Hơn ai hết, người xa quê là những người thiếu thốn tình cảm. Đối với họ, nhu cầu tình cảm cũng quan trọng không kém gì những nhu cầu vật chất. Họ chấp nhận xa gia đình, xa những người thân, để sống với những người xa lạ, để đánh đổi lấy miếng cơm manh áo với hy vọng được đổi đời. Cha Hồng Phước, trong phần thuyết trình chủ đề Yêu và sống thử cũng nêu lên rằng: vì thiếu thốn tình cảm, những người trẻ xa quê dễ dàng bị cuốn vào những cuộc tình, những cuộc sống chung chạ không hôn thú, và tất nhiên, sau đó kéo theo hằng loạt vấn đề về tâm sinh lý như bệnh xã hội, có thai ngoài ý muốn, nạo phá thai… Nguyễn Tùng Cương, 23 tuổi, sinh viên năm 3 ngành công nghệ thông tin, gốc giáo xứ Phương Thượng (Phát Diệm), tâm sự: « Cuộc sống ở thành phố này có quá nhiều cám dỗ mà em không ngờ tới. Làm sao để vượt qua được những cám dỗ là điều em ưu tư nhất ». Em Ngọ Minh Hoàng (Thanh Hóa) nói: « Cám dỗ và cạm bẫy thì ở đâu mà chẳng có. Cần có một bản lĩnh. Theo em, chính gốc gác Kitô giáo của mình tạo nên bản lĩnh. Tuy vậy, không phải người Công giáo nào cũng có bản lĩnh ».
Trước những hoàn cảnh của họ, Giáo hội cần làm gì để giúp những người xa quê dịu đi một chút nỗi đau, làm nhẹ đi một chút lo âu, có một giải pháp cho những mắc mớ tình cảm, cũng như cuộc sống mưu sinh của họ ? Làm gì để những người con Phát Diệm,Thanh Hóa của mình có cuộc sống tốt hơn, đỡ khổ hơn ? Tôi nghĩ, đây là những ưu tư của Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh, vị mục tử rất nhạy cảm với cuộc sống của con cái mình. Qua việc Đức Cha sáng kiến tổ chức buổi họp mặt này, cũng như ở quê nhà, khi Đức Cha trực tiếp đi thăm đồng bào lương giáo sau những trận lụt ở vùng Nho Quan, Gia Viễn hoặc ở Thanh Hóa chứng tỏ rằng, vị mục tử luôn canh cánh bên lòng những trăn trở về hoàn cảnh sống, về những số phận đáng thương của con cái mình. Tuy vậy, ai cũng biết rằng với khả năng, vị trí và hoàn cảnh của mình, các đấng Chủ Chăn không có thể tìm thị trường việc làm, không thể hỗ trợ tiền của để giúp tất cả những người di dân… Vậy, những người xa quê cần ở các ngài cái gì ? Tôi thiết nghĩ, người xa quê cần ở các ngài trước tiên là lời cầu nguyện, một sự thông cảm, một sự ân cần, những giải pháp nào đó của các ngài cho cuộc sống thiết thực của họ. Đức Cha Giuse cho biết rằng Đức Hồng Y Gioan B. Phạm Minh Mẫn, Chủ tịch Ủy ban Di dân HĐGMVN, thường xuyên kêu gọi quan tâm, giúp đỡ những người nghèo khổ trong đó có những người di dân tại phía Nam. Có thể thấy rằng DCCT tại Hà Nội và Sài Gòn là những nơi thường có những hành động rất thiết thực dành cho người xa quê. Ngoài những mục vụ dành cho người xa quê như thánh lễ, tổ chức các lớp giáo lý…, các tu sinh, tu sĩ của Dòng thường dành ngày Chủ Nhật và các dịp lễ, Tết đi thăm hỏi, động viên, chia sẻ với những người nghèo xa quê. Qua phần thuyết trình của Cha Hồng Phước, ta thấy DCCT cũng như một số Dòng đặc biệt quan tâm đến việc bảo vệ sự sống như phong trào chống phá thai, giúp đỡ động viên không phá thai bằng mọi cách. Đó cũng là một giải pháp hết sức thiết thực để giúp đỡ người xa quê. Một trong những thành công của buổi Họp Mặt Đồng Hương Phát Diệm – Thanh Hóa là bài thuyết trình về việc bảo vệ sự sống của Cha Nguyễn Hồng Phước, DCCT. Bài thuyết trình của ngài làm cho mọi người giật mình, sửng sốt vì con số nạo phá thai được thống kê tại các bệnh viện ở thành phố Sài Gòn từ năm 2003 đến nay lên đến 100.000 cas/ năm. Việt Nam được xếp vào một trong ba nước có số người nạo phá thai cao nhất thế giới. Đó là một hiện tượng vô nhân đạo, gây nhức nhối cho nhiều người, nhưng thật trớ trêu, việc đó lại được xem là hợp pháp, được hỗ trợ, khuyến khích, thậm chí còn được coi là quyền được Pháp luật bảo vệ. Bài thuyết trình của Cha Hồng Phước rất thú vị, rất thực tế cho người xa quê vì đó là những kinh nghiệm, những kiến thức, những nghiên cứu nghiêm túc giúp cho họ có một cái nhìn đúng đắn về giá trị của sự sống, về tình dục, tình yêu. Qua phần trình chiếu những hình ảnh thai nhi, người di dân được đánh động về hậu quả khôn lường của lối sống gấp, lối sống buông thả đồng thời đồng thời họ giúp họ nhận thức rõ hơn vai trò, giá trị của mình, giúp họ biết trân trọng và yêu quý sự sống mà chỉ mình Thiên Chúa mới có quyền cho hoặc lấy đi. Khi Cha Hồng Phước nói đến những ca nạo phá thai với những hình ảnh thai nhi qua màn ảnh, tôi thấy nhiều cô gái, nhiều chàng trai đăm chiêu, một chút kinh hãi, một chút buồn buồn. Tôi thấy những giọt nước mắt lăn dài trên má vài người. Có cô gái bịt mặt lại. Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh: « Đề tài rất thiết thực đối với người di dân. Có lẽ những sáng kiến, hành động để bảo vệ sự sống ở đây có một không hai trên thế giới ». Cha Hồng Phúc, Chính xứ nhà thờ chính tòa Phát Diệm, chia sẻ: « Bài thuyết trình của Cha Hồng Phước rất súc tích, ý nghĩa, cảm động và cảm phục DCCT ». Giờ ăn trưa, em Gioan Nguyễn Minh Tuấn (Ba Làng, Thanh Hóa) nói: « Bài thuyết trình của cha Phước giúp em hiểu sâu hơn nhiều điều về em và cuộc sống quanh em, giúp em ý thức hơn trách nhiệm của mình trong tình yêu, cuộc sống ». Bạn Nguyễn Thị Dung, 27 tuổi, công nhân may, quê Phát Diệm, nói: « Những hình ảnh thai nhi làm em sợ quá ! Em muốn nghe lại bài thuyết trình này vì ở trên gác em chỉ nhìn thấy hình mà không nghe thấy gì. Em tiếc là màn ảnh thì nhỏ, người lại đông, nhà thờ này rất bí, nên nhiều người không thể nghe nhìn được trọn vẹn ». Bài nói chuyện cũng như những chứng từ cụ thể và sinh động của chị Sang và chị Trần Thị Liễu, trưởng nhóm Bảo vệ sự sống của DCCT đánh động thực sự người xa quê Phát Diệm và Thanh Hóa.
Ban Tổ Chức đã đưa ra mục đích của buổi Họp Mặt Đồng Hương Di Dân Phát Diệm – Thanh Hóa này là « để sưởi ấm tình đồng hương và củng cố tinh thần đạo đức », nhưng nhiều người lấy làm tiếc là ở phần họp chung cũng như phần họp riêng của từng giáo phận, người xa quê có quá ít thời gian để có một sự liên kết, giao lưu với nhau nhắm tới một sự trao đổi, chia sẻ về công việc về cuộc sống hoặc được thông tin về tình hình quê nhà. Em Lê Văn Dũng, 23 tuổi, sv năm 3, đại học Giao thông, quê xứ chính tòa Phát Diệm, nói: « Tiếc quá, chúng em không có không gian, thời gian để giao lưu. Chúng em rất cần được gặp gỡ trao đổi với những người làm hoặc học cùng ngành để có thêm cơ hội việc làm, cơ hội hiểu biết và kinh nghiệm. Em mong muốn lần sau Ban Tổ Chức tạo cho các khối ngành nghề của hai giáo phận gặp nhau ». Em Phaolô Đinh Văn Dũng, 29 tuổi, sv Luật, quê Phúc Địa (Thanh Hóa), nói: « Chúng em được nghe quá nhiều, nhưng không có cơ hội để phát biểu ý kiến. Chúng em hoàn toàn bị động. Em nghĩ, nên tạo ra những cơ hội để đối thoại, chia sẻ ». Em Ignace Đỗ Văn Đạt, cựu sinh viên, trưởng nhóm sinh viên Ninh Bình, cùng ý kiến với bạn Dũng: « Buổi họp mặt này nghe nhiều hơn nói, thiên về thuyết giáo hơn là giao lưu. Tuy nhiên, trong khuôn khổ và điều kiện như thế này, làm được như thế là tuyệt vời rồi. Em cảm thấy rất ấm áp khi gặp lại người cùng quê ». Nên chăng, các cha dành thời gian hơn, tạo nhiều cơ hội hơn, để hiểu cụ thể hơn cuộc sống xa quê của con cái mình, để lắng những chia sẻ, những niềm vui nỗi buồn của họ. Thực tế, Cha đặc trách di dân Phát Diệm Phaolô Nguyễn Tất Ứng và thầy Phaolô Nguyễn Xuân An đã vào Sài Gòn trước hàng tuần để đi đến nhiều khu vực có người di dân Phát Diệm sinh sống để thăm hỏi và thông báo ngày họp mặt. Đức Cha Giuse nói: « Sang năm tôi cũng muốn vào thật sớm để có thể trực tiếp đến thăm anh chị em được nhiều hơn ».
Trong buổi sinh hoạt theo giáo phận. Với tình thương của vị mục tử, Đức Cha Giuse đã làm rất nhiều người Phát Diệm cảm động khi ngài nói: “Cha rất thương chúng con Phát Diệm ở miền Nam. Cha là người Thanh Hóa, nhưng Thanh Hóa từ Phát Diệm mà ra, nên mỗi lần cha gặp người Phát Diệm, mỗi lần cha đến Nhà thờ đá cha đều nhớ đến cội nguồn của mình. Cha thán phục người Phát Diệm. Người Phát Diệm ở trong nước cũng như ở nước ngoài rất yêu và gắn bó với quê hương mình. Phát Diệm có một lịch sử hào hùng. Phát Diệm đã cống hiến cho Giáo Hội nhiều giám mụ, linh mục và nam nữ tu sĩ. Thanh Hóa có được như hôm nay là nhờ Phát Diệm…”. Tiếp theo, Cha Giuse Phạm Ngọc Khuê, đại diện Giáo phận Phát Diệm và Cha Giuse Phạm Bá Lãm, trưởng ban tổ chức, cũng có những lời dặn dò chân tình của người cha với anh chị em xa quê là con cái của mình. Một ngày được cầu nguyện, được sinh hoạt tại giáo xứ Phát Diệm, tại Nhà Vãng lai Phát Diệm, anh chị em xa quê như được sống tại nhà của riêng mình.
Ngày họp mặt thành công ở Sài Gòn làm tôi lại nhớ đến những người xa quê Phát Diệm -Thanh Hóa ở những nơi khác như ở Hà Nội, Hải Phòng…trong đó, một bộ phận không nhỏ là những sinh viên. Hầu hết họ là con em xuất thân từ nông dân nên rất nghèo.Tôi biết nhiều gia đình ở Phát Diệm đã phải bán đất, bán nhà để cho con em được đi học. Vì thương gia đình, nhiều em vừa học vừa làm, nhiều em phải ăn mì tôm cả tuần để đi học, nhiều em phải chấp nhận sống rất chật chội, thiếu thốn vì không có tiền để thuê ở riêng. Là những thanh niên có hiểu biết, có trí thức, năng động, nếu họ được nâng đỡ, quan tâm dù chỉ về mặt tinh thần như những buổi họp mặt thế này, thì sau này họ sẽ trở thành những trí thức gắn bó, tha thiết xây dựng Giáo hội, những tông đồ nhiệt tình, xã hội sẽ bớt đi những tệ nạn…Thực tế, những năm gần đây, sinh viên xa quê đã làm được khá nhiều việc đáng khích lệ: Sinh viên Thanh Hóa đã tổ chức nhiều đợt tĩnh tâm, nhiều đợt đi làm từ thiện; sinh viên Phát Diệm tại Hà Nội từ năm 2007 đến nay mỗi tháng duy trì việc ra một số Nội san sinh viên Phát Diệm, và hàng năm nhóm này tổ chức thành công nhiều đợt giúp thí sinh ở quê đi thi đại học nhằm giúp các em ổn định tâm lý đi thi đồng thể giảm bớt những chi phí, những gánh nặng cho gia đình thí sinh… Những việc của các em đáng được khích lệ biết bao ! Thật thiếu sót nếu ta không quan tâm đến sinh viên xa quê, một bộ phận trí thức Công giáo tương lai của Giáo hội. Việc vun đắp, xây dựng, phát triển con người còn quan trọng hơn việc xây dựng những cơ sở vật chất đồ sộ. Lúc ăn cơm, em Lê Anh T., sinh viên đại học Ngoại ngữ Tin học, quê giáo phận Phát Diệm, nói nhỏ với tôi: « Cha xứ ở quê em kia kìa, nhưng em ngại gặp cha lắm. Nhà em cách nhà xứ có 200m, nhưng cha chẳng biết em đâu vì ngài có bao giờ quan tâm xem xứ của mình có bao nhiêu em học phổ thông, bao nhiêu em học đại học cũng như việc các em xa quê ra thành phố học thế nào đâu ! ». Năm 2006, khi Nhóm Sinh viên Công giáo Phát Diệm thành lập tại Hà Nội, một số người phản đối cái tên Sinh viên giáo phận Phát Diệm và yêu cầu bỏ chữ giáo phận đi vì giáo phận không lập nên nhóm đó ! ( ? ), vì sợ rằng giáo phận có thể bị liên lụy ( ! ). Thiển nghĩ, việc các em sinh viên đó làm được những gì, sống đạo thế nào, làm thế nào để sống và học tập cho tốt mới là điều quan trọng chứ không phải là cái tên nhóm.
Sau thánh lễ sốt sắng do Đức Cha Giuse chủ tế là nghi thức chia tay. Việc Thánh giá Chúa Kitô được truyền đi từ trên xuống dưới cuối nhà thờ để người xa quê Phát Diệm – Thanh Hóa ý thức hơn được giá trị của sự hiệp nhất, yêu thương. Hàng nghìn người không phân biệt Phát Diệm hay Thanh Hóa đã bịn rịn chia tay các Chủ Chăn của mình, rồi chia tay nhau. Nhìn dòng người từ nhà thờ Phát Diệm tỏa ra các con đường để về nơi trọ của mình, tôi chắc rằng sau một ngày gặp gỡ tuy ngắn ngủi, nhưng mỗi người đều tìm được những niềm vui cho riêng mình dù những thao thức về cuộc sống vẫn canh cánh khôn nguôi bên lòng họ. Anh chị em xa quê Thanh Hóa và Phát Diệm ra về trong tâm tình cảm tạ Thiên Chúa, tri ân Đức Cha, cảm ơn Ban Tổ Chức, Cha Chánh xứ và giáo dân giáo xứ Phát Diệm tại Phú Nhuận, Cha Giám đốc Dương Đình Tảo, quý cha Nhà vãng lai Phát Diệm, các cộng đoàn tu trì và mọi người đã hy sinh, vất vả, tạo mọi điều kiện phục vụ anh chị em trong ngày gặp mặt.
Nắng Sài Gòn vẫn còn rực rỡ. Anh chị em xa quê mong ước ngày gặp lại gần nhất.
Sài Gòn, 01/05/2009
Một người con Phát Diệm