HUẾ - Chiều ngày25 tháng 10, sau khi tham dự thánh lễ ban sáng khai mạc Niên Học 2009-2010 của gần 800 Anh Chị em Sinh Viên tại Trung Tâm Mục Vụ Tổng Giáo Phận Huế, khi nhìn những nụ cười tươi nở, những gương mặt trẻ trung tràn trào sức sống, với bao ước mơ, hoài bảo ủ ấp chan chứa trong tâm hồn, tôi chợt nghĩ phải viết đôi điều như một chút gì đó gợi ý với những người trẻ mến thương!
Họ là những sinh viên, là giới trẻ trí thức - giới trẻ tương lai của Đất Nước con Rồng cháu Tiên, tương lai của một Giáo Hội Việt Nam đang tiến vào Năm Thánh kỉ niệm 350 năm thành lập hai Giáo Phận Tông Toà Đàng Ngoài và Đàng Trong (x. Sắc Chỉ “Super Cathedram”, 9/9/1659, của Đức Thánh Cha Alexandre VII); và 50 năm thiết lập Hàng Giáo Phẩm Việt Nam của 3 Giáo Tỉnh Hà Nội, Huế, Sài Gòn (x. Tông Hiến “Venerabilium Nostrorum”, 24/11/1960).
Họ tươi cưòi và lạc quan là phải rồi, bởi vì chủ đề của ngày khai giảng năm nay "Lạy Thầy, xin cho con được sáng" dựa vào bài Tin Mừng theo thánh Mát cô (10,51).
Một nhà văn, được mệnh danh là "nhà kể truyện sống động" (A.M Roguet), thuật lại biến cố anh mù Bactimê của thành phố Giêrikhô được Chúa Giêsu chữa sáng mắt. Anh mù này có lẽ cũng đã có nụ cười tươi nở trên môi như mấy anh chị sinh viên hôm nay, bởi vì Phúc Âm nói rỏ "anh nhìn thấy được và đi theo Người trên con đường Người đi". Phải vui lắm mới có thể đi theo Chúa Giêsu trên con đường khổ giá của Người như Người từng tuyên bố: "Ai muốn theo Ta, phải bỏ mình, vác thập giá mình mà theo Ta", và cũng phải lạc quan yêu đời lắm mới có thể giong ruổi theo Người trên hành trình "nghịch lý" của Tin Mừng: mất để được - chết để sống.
Sợ hãi, đau khổ, mới làm tắt nụ cười. Chỉ có sợ hãi mới làm cho con người không còn thấy được những khía cạnh đáng cười, đáng vui trong cuộc sống. Nụ cười và sự lạc quan luôn là nét nổi bật nơi những người có niềm tin.
Thành thử đưa ra những định hướng sống cách đúng đắn cho người trẻ hôm nay tìm thấy lại nụ cười, gặp lại đựợc niềm tin, chính là giúp họ tìm ra ánh sáng, thoát ra khỏi bao "mê hồn trận" của các ý thức hệ, của các xa lộ thông tin nhũng nhiễu giữa thực và hư, chân và giả, giữa hạnh phúc đích thực và hạnh phúc chóng qua, là giúp họ "nhìn thấy được và đi theo Chúa Giêsu trên con đường Người đi."
Những tâm tình chia sẻ của Đức Cha Phụ Tá Phanxicô Xavie Lê văn Hồng trong Thánh Lễ Khai Giảng Niên Học của sinh viên hôm nay, thực đúng là một trong những định hướng lý tưởng cho giới trẻ, cho sinh viên hôm nay.
Ngay từ đầu Thánh Lễ, Đức Cha đã dõng dạc mời gọi anh chị em sinh viên khi trỏ về lại với mái trường đại học thân yêu, "thì không chỉ để tìm kiếm một số kiến thức hay một mãnh bằng, mà còn để trưởng thành, lớn lên trong mọi phương diện, từ tri thức, tâm lý, nhân bản và nhất là, lớn lên trong đời sống tâm linh đạo đức nữa". Lớn lên như một con người toàn diện, chứ không chỉ lớn lên cách què quặt hay khập khiễng với một mớ kiến thức nào đó mà thôi! Lớn lên để thành thành thân, mà cả thành nhân nữa.
Khởi đi từ một tiền đề có tính giáo dục của Kitô giáo như thế, Đức Cha đưa ra những nhận định rất sâu sắc về những bệnh mù trong xét đoán hay bệnh mù của tâm hồn, có khả năng làm con người còi cọc trong trưởng thành nhân cách và tâm linh.
Đức Cha nói: "Mù trong xét đoán, hay còn gọi là bệnh mù chủ quan, đó là khi chúng ta chỉ sáng mắt với người khác, nhưng lại tối mắt với chính mình. Sáng mắt để thấy cái rác trong mắt người anh em, nhưng lại mù để cố tình không thấy cái xà to tướng trong con mắt của chính mình. Thi sĩ La Fontaine viết một bài ngụ ngôn về hai cái bị: mỗi người chúng ta thường mang hai cái bị, một bị mang trước ngực, một bị sau lưng. Trong cái bị trước ngực, chúng ta bỏ vào đó tất cả những xấu xa tội lỗi, khuyết điểm của người khác, và chúng ta luôn sáng mắt với cái bị nầy để chỉ trích phê bình, để nói xấu anh chị em mình; còn cái bị sau lưng, chúng ta thường thu dấu tất cả cái xấu xa tội lỗi của mình và thường cố tình nhắm mắt để không thấy lỗi lầm của bản thân. Đó không phải là một bệnh mù sao? Bệnh mù chủ quan này là căn nguyên sinh ra không biết bao nhiêu tội lỗi khác trong đời sống đạo đức.
Bệnh mù thứ hai là bệnh mù tâm hồn: tội lỗi là một hình thức mù lòa. Tội lỗi làm cho chúng ta không ở trong ánh sáng tình thương của Chúa, tội lỗi che khuất lương tâm, để chúng ta không còn nhìn thấy đường lối và thánh ý của Chúa trong cuộc đời mình".
Nhận chân sự thật về căn bệnh mù lòa trầm kha của mình, thì không gì hơn là "phải khiêm tốn ý thức và xác tín rằng chúng ta đang mù, để rồi chạy đến với Chúa và cầu xin: Lạy Chúa, xin thương xót con, Lạy Chúa xin cho con được sáng mắt...Thấy Chúa trong anh chị em chúng con để yêu thương và kính trọng, để không phê phán một cách bất công. Thấy chính bản thân con, một con người tội lỗi với bao thiếu sót và lầm lỗi để sống khiêm tốn và thành tâm sửa đổi".
Và như một người cha nhân từ mà cũng rất thẳng thắn rõ ràng, Đức Cha vừa khẳng định vừa đưa ra những hướng dẫn cụ thể cho những người trẻ hôm nay, những ngưòi vừa nhiệt thành quảng đại, mà cũng vừa rất dễ nhẹ dạ lầm đường lạc lối, đang phải đối đầu với những những thách đố của thời đại. Đức Cha nói:
"Trưởng thành toàn diện bao gồm cả đời sống thể chất, tình cảm, tâm lý, và tâm linh nữa. Thiếu một trong những yếu tố trên sẽ tạo ra khủng hoảng trong cuộc đời.
Một người công giáo trưởng thành phải có một niềm tin sắt đá vào tình thương và sự quan phòng của Thiên Chúa, phải biết sống kết hiệp với Ngài bằng một đời sống cầu nguyện ý thức và sống động, như tâm sự của người con đối với Cha trên trời, đừng để thói quen và sự nhàm chán làm mất vẻ tươi trẻ và sinh động của tâm tình cầu nguyện.
Sự trưởng thành tâm linh còn phải được củng cố bằng tình yêu: yêu Chúa và yêu người như Chúa đòi hỏi. Trong môi trường học đường, các bạn có trăm ngàn cơ hội để phát triển sự trưởng thành toàn diện của mình.
Cuối cùng, một thái độ sống buông thả, thiếu đạo đức, vô trách nhiệm, ích kỷ và hưởng thụ sẽ bóp chết sự trưởng thành của các bạn. Trái lại, tinh thần kỷ luật, lòng đạo đức, ý thức trách nhiệm, quảng đại dấn thân, yêu thương và phục vụ là những hướng đi tích cực để các bạn phát triển toàn diện sự trưởng thành của người Kitô hữu"
Xin cám ơn Đức Cha đã đưa ra những định hướng thiết thực cho người trẻ hôm nay, và dĩ nhiên, những định hướng này sẽ là hành trang cho đời họ vui sống, nếu họ biết nghiền ngẫm và suy tư những điều hữu ích và quá "khó kiếm" này giữa giòng đời ô trọc hôm nay.
Có lẽ ở đây giòng thơ nhạc "Một chút" của tác giả Thông Vi Vu trong "Hạt giống tâm hồn" cũng gợi lên chút gì đó suy tư và hành động cho người trẻ hôm nay trong những bước tập tễnh khởi đầu chăng?
"Một chút những viên đá nhỏ, hợp thành ngọn núi lớn.
Một chút những bước chân đi xa về muôn lối.
Một chút những phút ủi an dịu xoa ngàn nỗi sầu.
Chỉ một chút khởi đầu tương lai sẽ đẹp mầu -
Một chút trong đời, chỉ một chút, chút xíu thôi.
Những chút chút bé nhỏ mà làm cho đời thêm mới.
Một chút trong đời trở thành một chút thật tuyệt vời.
Chắt chiu từng chút ấy cho đời này thêm sáng tươi".
Họ là những sinh viên, là giới trẻ trí thức - giới trẻ tương lai của Đất Nước con Rồng cháu Tiên, tương lai của một Giáo Hội Việt Nam đang tiến vào Năm Thánh kỉ niệm 350 năm thành lập hai Giáo Phận Tông Toà Đàng Ngoài và Đàng Trong (x. Sắc Chỉ “Super Cathedram”, 9/9/1659, của Đức Thánh Cha Alexandre VII); và 50 năm thiết lập Hàng Giáo Phẩm Việt Nam của 3 Giáo Tỉnh Hà Nội, Huế, Sài Gòn (x. Tông Hiến “Venerabilium Nostrorum”, 24/11/1960).
Họ tươi cưòi và lạc quan là phải rồi, bởi vì chủ đề của ngày khai giảng năm nay "Lạy Thầy, xin cho con được sáng" dựa vào bài Tin Mừng theo thánh Mát cô (10,51).
Một nhà văn, được mệnh danh là "nhà kể truyện sống động" (A.M Roguet), thuật lại biến cố anh mù Bactimê của thành phố Giêrikhô được Chúa Giêsu chữa sáng mắt. Anh mù này có lẽ cũng đã có nụ cười tươi nở trên môi như mấy anh chị sinh viên hôm nay, bởi vì Phúc Âm nói rỏ "anh nhìn thấy được và đi theo Người trên con đường Người đi". Phải vui lắm mới có thể đi theo Chúa Giêsu trên con đường khổ giá của Người như Người từng tuyên bố: "Ai muốn theo Ta, phải bỏ mình, vác thập giá mình mà theo Ta", và cũng phải lạc quan yêu đời lắm mới có thể giong ruổi theo Người trên hành trình "nghịch lý" của Tin Mừng: mất để được - chết để sống.
Sợ hãi, đau khổ, mới làm tắt nụ cười. Chỉ có sợ hãi mới làm cho con người không còn thấy được những khía cạnh đáng cười, đáng vui trong cuộc sống. Nụ cười và sự lạc quan luôn là nét nổi bật nơi những người có niềm tin.
Thành thử đưa ra những định hướng sống cách đúng đắn cho người trẻ hôm nay tìm thấy lại nụ cười, gặp lại đựợc niềm tin, chính là giúp họ tìm ra ánh sáng, thoát ra khỏi bao "mê hồn trận" của các ý thức hệ, của các xa lộ thông tin nhũng nhiễu giữa thực và hư, chân và giả, giữa hạnh phúc đích thực và hạnh phúc chóng qua, là giúp họ "nhìn thấy được và đi theo Chúa Giêsu trên con đường Người đi."
Những tâm tình chia sẻ của Đức Cha Phụ Tá Phanxicô Xavie Lê văn Hồng trong Thánh Lễ Khai Giảng Niên Học của sinh viên hôm nay, thực đúng là một trong những định hướng lý tưởng cho giới trẻ, cho sinh viên hôm nay.
Ngay từ đầu Thánh Lễ, Đức Cha đã dõng dạc mời gọi anh chị em sinh viên khi trỏ về lại với mái trường đại học thân yêu, "thì không chỉ để tìm kiếm một số kiến thức hay một mãnh bằng, mà còn để trưởng thành, lớn lên trong mọi phương diện, từ tri thức, tâm lý, nhân bản và nhất là, lớn lên trong đời sống tâm linh đạo đức nữa". Lớn lên như một con người toàn diện, chứ không chỉ lớn lên cách què quặt hay khập khiễng với một mớ kiến thức nào đó mà thôi! Lớn lên để thành thành thân, mà cả thành nhân nữa.
Khởi đi từ một tiền đề có tính giáo dục của Kitô giáo như thế, Đức Cha đưa ra những nhận định rất sâu sắc về những bệnh mù trong xét đoán hay bệnh mù của tâm hồn, có khả năng làm con người còi cọc trong trưởng thành nhân cách và tâm linh.
Đức Cha nói: "Mù trong xét đoán, hay còn gọi là bệnh mù chủ quan, đó là khi chúng ta chỉ sáng mắt với người khác, nhưng lại tối mắt với chính mình. Sáng mắt để thấy cái rác trong mắt người anh em, nhưng lại mù để cố tình không thấy cái xà to tướng trong con mắt của chính mình. Thi sĩ La Fontaine viết một bài ngụ ngôn về hai cái bị: mỗi người chúng ta thường mang hai cái bị, một bị mang trước ngực, một bị sau lưng. Trong cái bị trước ngực, chúng ta bỏ vào đó tất cả những xấu xa tội lỗi, khuyết điểm của người khác, và chúng ta luôn sáng mắt với cái bị nầy để chỉ trích phê bình, để nói xấu anh chị em mình; còn cái bị sau lưng, chúng ta thường thu dấu tất cả cái xấu xa tội lỗi của mình và thường cố tình nhắm mắt để không thấy lỗi lầm của bản thân. Đó không phải là một bệnh mù sao? Bệnh mù chủ quan này là căn nguyên sinh ra không biết bao nhiêu tội lỗi khác trong đời sống đạo đức.
Bệnh mù thứ hai là bệnh mù tâm hồn: tội lỗi là một hình thức mù lòa. Tội lỗi làm cho chúng ta không ở trong ánh sáng tình thương của Chúa, tội lỗi che khuất lương tâm, để chúng ta không còn nhìn thấy đường lối và thánh ý của Chúa trong cuộc đời mình".
Nhận chân sự thật về căn bệnh mù lòa trầm kha của mình, thì không gì hơn là "phải khiêm tốn ý thức và xác tín rằng chúng ta đang mù, để rồi chạy đến với Chúa và cầu xin: Lạy Chúa, xin thương xót con, Lạy Chúa xin cho con được sáng mắt...Thấy Chúa trong anh chị em chúng con để yêu thương và kính trọng, để không phê phán một cách bất công. Thấy chính bản thân con, một con người tội lỗi với bao thiếu sót và lầm lỗi để sống khiêm tốn và thành tâm sửa đổi".
Và như một người cha nhân từ mà cũng rất thẳng thắn rõ ràng, Đức Cha vừa khẳng định vừa đưa ra những hướng dẫn cụ thể cho những người trẻ hôm nay, những ngưòi vừa nhiệt thành quảng đại, mà cũng vừa rất dễ nhẹ dạ lầm đường lạc lối, đang phải đối đầu với những những thách đố của thời đại. Đức Cha nói:
"Trưởng thành toàn diện bao gồm cả đời sống thể chất, tình cảm, tâm lý, và tâm linh nữa. Thiếu một trong những yếu tố trên sẽ tạo ra khủng hoảng trong cuộc đời.
Một người công giáo trưởng thành phải có một niềm tin sắt đá vào tình thương và sự quan phòng của Thiên Chúa, phải biết sống kết hiệp với Ngài bằng một đời sống cầu nguyện ý thức và sống động, như tâm sự của người con đối với Cha trên trời, đừng để thói quen và sự nhàm chán làm mất vẻ tươi trẻ và sinh động của tâm tình cầu nguyện.
Sự trưởng thành tâm linh còn phải được củng cố bằng tình yêu: yêu Chúa và yêu người như Chúa đòi hỏi. Trong môi trường học đường, các bạn có trăm ngàn cơ hội để phát triển sự trưởng thành toàn diện của mình.
Cuối cùng, một thái độ sống buông thả, thiếu đạo đức, vô trách nhiệm, ích kỷ và hưởng thụ sẽ bóp chết sự trưởng thành của các bạn. Trái lại, tinh thần kỷ luật, lòng đạo đức, ý thức trách nhiệm, quảng đại dấn thân, yêu thương và phục vụ là những hướng đi tích cực để các bạn phát triển toàn diện sự trưởng thành của người Kitô hữu"
Xin cám ơn Đức Cha đã đưa ra những định hướng thiết thực cho người trẻ hôm nay, và dĩ nhiên, những định hướng này sẽ là hành trang cho đời họ vui sống, nếu họ biết nghiền ngẫm và suy tư những điều hữu ích và quá "khó kiếm" này giữa giòng đời ô trọc hôm nay.
Có lẽ ở đây giòng thơ nhạc "Một chút" của tác giả Thông Vi Vu trong "Hạt giống tâm hồn" cũng gợi lên chút gì đó suy tư và hành động cho người trẻ hôm nay trong những bước tập tễnh khởi đầu chăng?
"Một chút những viên đá nhỏ, hợp thành ngọn núi lớn.
Một chút những bước chân đi xa về muôn lối.
Một chút những phút ủi an dịu xoa ngàn nỗi sầu.
Chỉ một chút khởi đầu tương lai sẽ đẹp mầu -
Một chút trong đời, chỉ một chút, chút xíu thôi.
Những chút chút bé nhỏ mà làm cho đời thêm mới.
Một chút trong đời trở thành một chút thật tuyệt vời.
Chắt chiu từng chút ấy cho đời này thêm sáng tươi".