TUẦN THÁNH TẠI GIÁO PHẬN BẮC NINH
Bắc Ninh là một trong những giáo phận lớn nhất của Giáo Hội Việt Nam, trải dài trên các tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang, Bắc Kạn, Thái Nguyên và Vĩnh Phúc cùng một số huyện, xã của các tỉnh lân cận như thành phố Hà Nội, Tuyên Quang, Hưng Yên, Hải Dương, Lạng Sơn và Phú Thọ. Dân số trong Giáo phận khoảng 9,000,000 người, trong đó số người Công giáo khoảng 125,000 người. Người dân ở các tỉnh đồng bằng sống chủ yếu bằng nghề nông, trong khi người dân ở miền núi chủ yếu sống nhờ vào nương rẫy và các sản phẩm từ rừng núi. Trong Giáo phận, ngoài người Kinh còn có các dân tộc anh em khác sống rải rác ở các tỉnh vùng núi như H’Mông, Dao, Tày, Nùng, Cao Lan, Hoa Mèo và Sán Dìu. Với ước mong sao cho nhiều người được lãnh nhận ơn toàn xá trong năm thánh này, Đức Cha Cosma, giám mục Giáo phận Bắc Ninh, đã quyết định đi một số nơi trên khắp Giáo phận cử hành Thánh Lễ và các nghi thức Tuần Thánh.
* Chúa Nhật Lễ Lá: Chúa Nhật Lễ Lá diễn ra hoành tráng và náo nhiệt như cảnh tượng Đức Giêsu tiến vào thành Thánh cách đây gần hai nghìn năm. Hàng ngàn các bạn trẻ từ khắp nơi trong giáo phận về Tòa Giám Mục tham dự đại hội giới trẻ lần thứ nhất của giáo phận Bắc Ninh. Khi nghe các bạn trẻ cầm cành lá trên tay hô vang khẩu hiệu “Tôi chọn Giêsu! Tôi chọn Giêsu!”, tôi nhớ đến lời ca hùng tráng cùa dân thành Giêrusalem xưa “Hôsana! Hôsana! Vạn tuế Con vua Đavít mà đến.”
* Thứ Hai Tuần Thánh: Ngay từ sáng sớm Đức Cha đã khởi hành từ Tòa Giám Mục đến giáo xứ Vĩnh Ngọc, cách Tòa Giám Mục Bắc Ninh 265 Km về phía Bắc. Vĩnh Ngọc là một trong những xứ miền núi xa xôi nhất của giáo phận, thuộc huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang. Có khoảng 1000 người đến tham dự Thánh Lễ vào lúc 2g00 chiều. Thánh Lễ diễn ra thật sốt sắng và cảm động, bởi vì “từ tạo thiện lập địa đến nay”, đây là lần đầu tiên giáo xứ mới có Đức Cha đến cử hành Thánh Lễ vào Tuần Thánh. Sau thánh lễ Đức Cha lên đường về giáo xứ Đồng Chương cách Vĩnh Ngọc 100 Km để hôm sau thuận tiện cho lễ Làm Phép Dầu.
*Thứ Ba Tuần Thánh: Khác với những năm trước, năm nay lễ Làm Phép dầu được cử hành vào thứ ba Tuần Thánh và được cử hành tại giáo xứ Đồng Chương để cho bà con giáo dân ở vùng núi được tham dự Thánh Lễ Làm Phép Dầu. Cảnh tượng Thánh Lễ hôm nay càng chứng tỏ cho thấy giáo phận là một gia đình duy nhất, vì mọi thành phần Dân Chúa (linh mục, phó tế, nam nữ tu sĩ và khoảng 6000 giáo dân) trong giáo phận đã quy tụ về đây với vị chủ chăn chung là Đức Cha giáo phận để cùng nhau cử hành Thánh Lễ. Đức Cha Cosma cử hành Thánh Lễ lúc 9g00 sáng, hầu hết các cha trong giáo phận cùng về đây hiệp dâng Thánh Lễ và để nhắc lại lời hứa trong ngày lễ truyền chức. Buổi chiều, Đức Cha đến giáo xứ Vân Cương thuộc huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú thọ để dâng Thánh Lễ ngày thứ ba Tuần Thánh cho hơn 1000 giáo dân tại đây.
* Thứ Tư Tuần Thánh: Đức Cha đến giáo xứ Tử Nê cách Tòa Giám Mục Bắc Ninh 40 Km về phía Nam để dâng Thánh Lễ an táng cho ông cố của cha Đaminh Nguyễn Xuân Trường. Ngay sau Thánh Lễ, Đức Cha cùng cha quản lý Tòa Giám Mục Phêrô Chu Quang Tòng và thầy phó tế Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thắng đã đến thăm phế tích của giáo xứ Kẻ Mốt (Đức Trai) xưa. Khu phế tích giáo xứ Kẻ Mốt thuộc tỉnh Hải Dương, nằm bên hữu ngạn sông Thái Bình, hiện chỉ còn lại duy nhất một đoạn móng nhà thờ dài khoảng 7-8 m. Kẻ Mốt là một trong những xứ truyền thống, lâu đời nhất của Giáo Hội Việt Nam nói chung và giáo phận Bắc Ninh nói riêng, ngay từ khi thành lập hai giáo phận tông tòa Đàng Trong và Đàng Ngoài cách nay 350 năm, Kẻ Mốt đã có tên trong danh sách các xứ của giáo phận Đàng Ngoài. Không những chỉ là một xứ truyền thống lâu đời, Kẻ Mốt còn là một xứ sầm uất và năng động vào loại bậc nhất ở Việt Nam, nơi đây đã từng là trụ sở của Tòa Giám Mục Đông Đàng Ngoài (1841), có chủng viện (1841-1883) và dòng tu. Hơn thế nữa, xứ Kẻ Mốt là nơi sản sinh ra 6 trong số 117 vị thánh tử đạo của Việt Nam. Sau khi thăm khu phế tích Kẻ Mốt, phái đoàn đã cùng về giáo xứ Thọ Ninh để dâng Thánh Lễ ngày thứ tư Tuần Thánh vào lúc 6g 30’ tối.
* Thứ Năm Tuần Thánh: Đức Cha khởi hành đi thăm họ Đồng Bầu, họ La Muôi và họ Làng Chanh, đây là ba họ đạo nhỏ nằm rải rác ở vùng núi thuộc huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Buổi tối, Đức Cha đến dâng Thánh Lễ Tiệc Ly lúc 7g00 tại giáo xứ Nhã Lộng thuộc tỉnh Thái Nguyên, cách Tòa Giám Mục 60 km về phía Bắc. Khoảng 2000 người tham dự Thánh Lễ trong bầu khí trang nghiêm sốt sắng, đặc biệt Đức Cha đã rửa tội và ban bí tích thêm sức cho 9 anh chị em dự tòng trong Thánh Lễ này.
* Thứ Sáu Tuần Thánh: Đức Cha đi thăm giáo họ Rõm và khu giáo điểm Dược Thượng thuộc huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội. Sau đó Đức Cha đến họ Bến Đông thuộc huyện Đông Anh, họ Kim Anh (Bến Già) và họ Bến Dừa ở huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội để lần chuỗi Mân Côi, đi Đàng Thánh Giá và cử hành nghi thức Suy Tôn Thánh Giá cách trong thể với cha xứ và với khoảng 2000 giáo dân trong xứ Nội Bài và các xứ họ lân cận.
* Thứ Bẩy Tuần Thánh: Đức Cha đi đến xứ Ngọ Xá thuộc huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc giang để cử hành Thánh Lễ vọng Phục sinh. Thánh Lễ vọng Phục sinh được cử hành lúc 7g00 tối, có khoảng gần 2000 người tín hữu tham dự. Trong Thánh Lễ, Đức Cha cũng đã rửa tội và ban bí tích thêm sức cho 11 anh chị em dự tòng.
* Chúa Nhật Phục Sinh: Đức Cha đi xứ Dâu thuộc huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh để cử hành lễ Phục Sinh. Xứ Dâu nằm ở phía tả ngạn sông Đuống và là vùng đất văn hiến của vùng Kinh Bắc. Ngôi Chùa của làng Dâu có niên biểu từ thế kỉ thứ hai, và từ trung tâm này, Phật Giáo đã phát triển khắp nơi ở Miền Bắc và Miền Trung Việt Nam qua các thế kỷ. Đến với xứ Dâu, chúng ta cũng có thể ghé thăm vết tích cố đô Luy Lâu của vùng đất Giao Chỉ, thăm nơi ở, nơi làm việc và lăng của thái thú Sĩ Nhiếp (187-226). Trong Thánh Lễ, Đức Cha mời gọi mọi người hãy cầu nguyện cách đặc biệt cho những người đã có công đưa Phật giáo, Nho giáo vào vùng đất này, bởi vì hạt giống Lời Chúa đã được Chúa Thánh Thần ươm trồng nơi hai tôn giáo này để chuẩn bị trước cho Tin Mừng của Chúa đến. Đức Cha cũng kêu mời người Kitô hữu trong Thánh Lễ hôm nay hãy làm cho hạt giống Lời Chúa được ươm trồng trong vùng đất dày truyền thống văn vật này được nảy mầm và mọc lên.
Qua hành trình đi khắp nơi trong giáo phận để cử hành các mầu nhiệm trong Tuần Thánh, người viết nhận thấy Bắc Ninh đang dần dần được hồi sinh sau những thăng trầm của lịch sử giáo phận trong hơn 100 năm qua. Giống như những ngày sau hết trong cuộc đời dương thế của Đức Giêsu, giáo phận Bắc Ninh có những lúc lúc gặp khó khăn thử thách và tưởng như giáo phận không còn tồn tại được nữa, nhưng Chúa đã Phục Sinh thì chúng ta hoàn toàn có thể hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn cho giáo phận. Ngày nay, tuy vẫn còn mang nhiều “vết thương” nơi mình, nhưng nhờ vào sự quan phòng của Đấng Phục Sinh, giáo phận Bắc Ninh vẫn đang dần được hồi sinh cùng với Đức Kitô.
Bắc Ninh ngày 5/04/2010
Bắc Ninh là một trong những giáo phận lớn nhất của Giáo Hội Việt Nam, trải dài trên các tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang, Bắc Kạn, Thái Nguyên và Vĩnh Phúc cùng một số huyện, xã của các tỉnh lân cận như thành phố Hà Nội, Tuyên Quang, Hưng Yên, Hải Dương, Lạng Sơn và Phú Thọ. Dân số trong Giáo phận khoảng 9,000,000 người, trong đó số người Công giáo khoảng 125,000 người. Người dân ở các tỉnh đồng bằng sống chủ yếu bằng nghề nông, trong khi người dân ở miền núi chủ yếu sống nhờ vào nương rẫy và các sản phẩm từ rừng núi. Trong Giáo phận, ngoài người Kinh còn có các dân tộc anh em khác sống rải rác ở các tỉnh vùng núi như H’Mông, Dao, Tày, Nùng, Cao Lan, Hoa Mèo và Sán Dìu. Với ước mong sao cho nhiều người được lãnh nhận ơn toàn xá trong năm thánh này, Đức Cha Cosma, giám mục Giáo phận Bắc Ninh, đã quyết định đi một số nơi trên khắp Giáo phận cử hành Thánh Lễ và các nghi thức Tuần Thánh.
* Chúa Nhật Lễ Lá: Chúa Nhật Lễ Lá diễn ra hoành tráng và náo nhiệt như cảnh tượng Đức Giêsu tiến vào thành Thánh cách đây gần hai nghìn năm. Hàng ngàn các bạn trẻ từ khắp nơi trong giáo phận về Tòa Giám Mục tham dự đại hội giới trẻ lần thứ nhất của giáo phận Bắc Ninh. Khi nghe các bạn trẻ cầm cành lá trên tay hô vang khẩu hiệu “Tôi chọn Giêsu! Tôi chọn Giêsu!”, tôi nhớ đến lời ca hùng tráng cùa dân thành Giêrusalem xưa “Hôsana! Hôsana! Vạn tuế Con vua Đavít mà đến.”
* Thứ Hai Tuần Thánh: Ngay từ sáng sớm Đức Cha đã khởi hành từ Tòa Giám Mục đến giáo xứ Vĩnh Ngọc, cách Tòa Giám Mục Bắc Ninh 265 Km về phía Bắc. Vĩnh Ngọc là một trong những xứ miền núi xa xôi nhất của giáo phận, thuộc huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang. Có khoảng 1000 người đến tham dự Thánh Lễ vào lúc 2g00 chiều. Thánh Lễ diễn ra thật sốt sắng và cảm động, bởi vì “từ tạo thiện lập địa đến nay”, đây là lần đầu tiên giáo xứ mới có Đức Cha đến cử hành Thánh Lễ vào Tuần Thánh. Sau thánh lễ Đức Cha lên đường về giáo xứ Đồng Chương cách Vĩnh Ngọc 100 Km để hôm sau thuận tiện cho lễ Làm Phép Dầu.
*Thứ Ba Tuần Thánh: Khác với những năm trước, năm nay lễ Làm Phép dầu được cử hành vào thứ ba Tuần Thánh và được cử hành tại giáo xứ Đồng Chương để cho bà con giáo dân ở vùng núi được tham dự Thánh Lễ Làm Phép Dầu. Cảnh tượng Thánh Lễ hôm nay càng chứng tỏ cho thấy giáo phận là một gia đình duy nhất, vì mọi thành phần Dân Chúa (linh mục, phó tế, nam nữ tu sĩ và khoảng 6000 giáo dân) trong giáo phận đã quy tụ về đây với vị chủ chăn chung là Đức Cha giáo phận để cùng nhau cử hành Thánh Lễ. Đức Cha Cosma cử hành Thánh Lễ lúc 9g00 sáng, hầu hết các cha trong giáo phận cùng về đây hiệp dâng Thánh Lễ và để nhắc lại lời hứa trong ngày lễ truyền chức. Buổi chiều, Đức Cha đến giáo xứ Vân Cương thuộc huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú thọ để dâng Thánh Lễ ngày thứ ba Tuần Thánh cho hơn 1000 giáo dân tại đây.
* Thứ Tư Tuần Thánh: Đức Cha đến giáo xứ Tử Nê cách Tòa Giám Mục Bắc Ninh 40 Km về phía Nam để dâng Thánh Lễ an táng cho ông cố của cha Đaminh Nguyễn Xuân Trường. Ngay sau Thánh Lễ, Đức Cha cùng cha quản lý Tòa Giám Mục Phêrô Chu Quang Tòng và thầy phó tế Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thắng đã đến thăm phế tích của giáo xứ Kẻ Mốt (Đức Trai) xưa. Khu phế tích giáo xứ Kẻ Mốt thuộc tỉnh Hải Dương, nằm bên hữu ngạn sông Thái Bình, hiện chỉ còn lại duy nhất một đoạn móng nhà thờ dài khoảng 7-8 m. Kẻ Mốt là một trong những xứ truyền thống, lâu đời nhất của Giáo Hội Việt Nam nói chung và giáo phận Bắc Ninh nói riêng, ngay từ khi thành lập hai giáo phận tông tòa Đàng Trong và Đàng Ngoài cách nay 350 năm, Kẻ Mốt đã có tên trong danh sách các xứ của giáo phận Đàng Ngoài. Không những chỉ là một xứ truyền thống lâu đời, Kẻ Mốt còn là một xứ sầm uất và năng động vào loại bậc nhất ở Việt Nam, nơi đây đã từng là trụ sở của Tòa Giám Mục Đông Đàng Ngoài (1841), có chủng viện (1841-1883) và dòng tu. Hơn thế nữa, xứ Kẻ Mốt là nơi sản sinh ra 6 trong số 117 vị thánh tử đạo của Việt Nam. Sau khi thăm khu phế tích Kẻ Mốt, phái đoàn đã cùng về giáo xứ Thọ Ninh để dâng Thánh Lễ ngày thứ tư Tuần Thánh vào lúc 6g 30’ tối.
* Thứ Năm Tuần Thánh: Đức Cha khởi hành đi thăm họ Đồng Bầu, họ La Muôi và họ Làng Chanh, đây là ba họ đạo nhỏ nằm rải rác ở vùng núi thuộc huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Buổi tối, Đức Cha đến dâng Thánh Lễ Tiệc Ly lúc 7g00 tại giáo xứ Nhã Lộng thuộc tỉnh Thái Nguyên, cách Tòa Giám Mục 60 km về phía Bắc. Khoảng 2000 người tham dự Thánh Lễ trong bầu khí trang nghiêm sốt sắng, đặc biệt Đức Cha đã rửa tội và ban bí tích thêm sức cho 9 anh chị em dự tòng trong Thánh Lễ này.
* Thứ Sáu Tuần Thánh: Đức Cha đi thăm giáo họ Rõm và khu giáo điểm Dược Thượng thuộc huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội. Sau đó Đức Cha đến họ Bến Đông thuộc huyện Đông Anh, họ Kim Anh (Bến Già) và họ Bến Dừa ở huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội để lần chuỗi Mân Côi, đi Đàng Thánh Giá và cử hành nghi thức Suy Tôn Thánh Giá cách trong thể với cha xứ và với khoảng 2000 giáo dân trong xứ Nội Bài và các xứ họ lân cận.
* Thứ Bẩy Tuần Thánh: Đức Cha đi đến xứ Ngọ Xá thuộc huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc giang để cử hành Thánh Lễ vọng Phục sinh. Thánh Lễ vọng Phục sinh được cử hành lúc 7g00 tối, có khoảng gần 2000 người tín hữu tham dự. Trong Thánh Lễ, Đức Cha cũng đã rửa tội và ban bí tích thêm sức cho 11 anh chị em dự tòng.
* Chúa Nhật Phục Sinh: Đức Cha đi xứ Dâu thuộc huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh để cử hành lễ Phục Sinh. Xứ Dâu nằm ở phía tả ngạn sông Đuống và là vùng đất văn hiến của vùng Kinh Bắc. Ngôi Chùa của làng Dâu có niên biểu từ thế kỉ thứ hai, và từ trung tâm này, Phật Giáo đã phát triển khắp nơi ở Miền Bắc và Miền Trung Việt Nam qua các thế kỷ. Đến với xứ Dâu, chúng ta cũng có thể ghé thăm vết tích cố đô Luy Lâu của vùng đất Giao Chỉ, thăm nơi ở, nơi làm việc và lăng của thái thú Sĩ Nhiếp (187-226). Trong Thánh Lễ, Đức Cha mời gọi mọi người hãy cầu nguyện cách đặc biệt cho những người đã có công đưa Phật giáo, Nho giáo vào vùng đất này, bởi vì hạt giống Lời Chúa đã được Chúa Thánh Thần ươm trồng nơi hai tôn giáo này để chuẩn bị trước cho Tin Mừng của Chúa đến. Đức Cha cũng kêu mời người Kitô hữu trong Thánh Lễ hôm nay hãy làm cho hạt giống Lời Chúa được ươm trồng trong vùng đất dày truyền thống văn vật này được nảy mầm và mọc lên.
Qua hành trình đi khắp nơi trong giáo phận để cử hành các mầu nhiệm trong Tuần Thánh, người viết nhận thấy Bắc Ninh đang dần dần được hồi sinh sau những thăng trầm của lịch sử giáo phận trong hơn 100 năm qua. Giống như những ngày sau hết trong cuộc đời dương thế của Đức Giêsu, giáo phận Bắc Ninh có những lúc lúc gặp khó khăn thử thách và tưởng như giáo phận không còn tồn tại được nữa, nhưng Chúa đã Phục Sinh thì chúng ta hoàn toàn có thể hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn cho giáo phận. Ngày nay, tuy vẫn còn mang nhiều “vết thương” nơi mình, nhưng nhờ vào sự quan phòng của Đấng Phục Sinh, giáo phận Bắc Ninh vẫn đang dần được hồi sinh cùng với Đức Kitô.
Bắc Ninh ngày 5/04/2010