Giáo Xứ Paris học hỏi và cử hành Năm Thánh 2010
Bài 7:
Cộng đoàn Công Giáo Việt Nam Paris
hướng về tương lai xây dựng Giáo Hội
như lòng Chúa mong muốn, 2007-2010
Paris. Chúa nhật 20/06/2010. Thánh lễ 10 giờ đã được 8 linh mục Giáo Phận Đà Nẵng trên đường dự lễ bế mạc Năm Linh Mục từ Rôma về, ghé thăm giáo xứ và đồng tế. Thánh lễ 11g30, đã được 2 linh mục Giáo Phận Thanh Hóa đồng tế. Trước thánh lễ 11g30, GXVN Paris đã dành 10 phút để học hỏi về Năm Thánh 2010 (1). GS Trần Văn Cảnh giới thiệu với Cộng Đoàn về « Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp hướng về tương lai xây dựng Giáo Hội như lòng Chúa mong muốn » (2). Bài giới thiệu được chia làm hai phần: phần trình bày và phần hỏi thưa.
A. PHẦN TRÌNH BÀY
Từ khi người Công Giáo Việt Nam đến Pháp lần đầu tiên đến nay, 4 cơ cấu tổ chức đã được dành cho họ.
• Từ 1784 đến 1947: chưa có cơ cấu, hay cơ cấu chưa được công nhận.
• Từ 1947 đến 1952: cơ cấu được chính thức công nhận đầu tiên cho tất cả mọi người Công Giáo Việt Nam tại Pháp là Liên Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp, mà trụ sở đặt tại Paris với Ban Trị Sự Trung Ương được các đại biểu bầu với nhiệm kỳ 2 năm và vị linh mục tuyên Úy do Giáo Sĩ Đoàn đề cử.
• Từ 1952 đến 1977, cơ cấu chính thức cho mọi người Công Giáo Việt Nam tại Pháp được tên mới là Tổ chức Truyền Giáo Việt Nam tại Pháp, mà Giám Đốc là một linh mục việt nam, được các Giám Mục Việt Nam đề nghị và được Tổng GM Paris bổ nhiệm để làm việc tại trung ương Paris. Các linh mục việt nam khác, cùng làm việc với Giám Đốc, đều được gọi là thừa sai.
• Từ 1977 đến 2010, HĐGM Pháp đặt cho người công giáo việt nam một quy chế mới. Đó là quy chế Tuyên Úy Đoàn các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp, mà người đứng đầu trách nhiệm là Đại Diện của Ủy Ban Giám Mục Ngoại Kiều Vụ bên cạnh các tuyên úy Việt Nam tại Pháp (cũng gọi là Tổng Tuyên Úy). Cha Samuel Trương Đình Hoè là linh mục đầu tiên được bổ nhiệm vào chức vụ này. Cũng năm 1997 này, Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam Paris được nâng lên hàng giáo xứ trong Tổng Giáo Phận Paris, mà cha sở là người trách nhiệm, nhưng biệt lập với Đại Diện của Ủy Ban Giám Mục Ngoại Kiều Vụ bên cạnh Các Tuyên Úy Việt Nam tại Pháp.
Năm 2006, để kỷ niệm 30 năm thành lập, Các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp đã họp Đại hội Quốc gia tại Lộ Đức và đã đưa ra một hướng tiến tương lai.
Tựa vào những kinh nghiệm sống, có thành công và thất bại, có khó khăn và may mắn, tương lai của Các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp là do họ chọn lựa lấy. Chọn theo hướng nào và dựa vào những yếu tố nào ? Ba cái nhìn từ ba quan điểm hoàn toàn khác nhau đã dược giới thiệu với Các Cộng Đoàn, trong tập « Kỷ Yếu 30 năm hành trình Đức Tin của Các Cộng Đoàn Công Giáo Vệt Nam tại Pháp, 1996-2006 ».
Cái nhìn dân sự của một công dân Pháp gốc Việt Nam, Ông Bùi Xuân Quang, thì bảo rằng: « Người Pháp chỉ hoàn toàn trọng nể một người Việt nếu người này yêu nước, yêu văn hóa của mình, mở rộng trí tuệ và tâm hồn đón nhận văn hóa Tây phương và biết yêu người đồng hương của mình”(3).
Cái nhìn của một vị trách nhiệm các tuyên úy của Các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp, cha Hà Quang Minh, thì ghi nhận rằng: « Một cách cụ thể, người Công giáo Việt Nam vừa tham dự vào nếp sống tôn giáo địa phương, vừa hợp tác vào những sinh hoạt của cộng đoàn Việt Nam. Đó là chiều hướng mục vụ hiện nay và trong tương lai”(4).
Còn cái nhìn của một vị trách nhiệm Giáo Hội Công Giáo Pháp, cha J.C. Lucquin, tổng thơ ký Uỷ Ban Giám Mục Ngoại Kiều Vụ thì xác tín rằng: « Trung thành với truyền thống của mình và đồng thời cởi mở với những giá trị mới. Đó là hai tiêu chuẩn có thể đặt ra cho việc huấn luyện người trẻ VN”(5).
Cả ba cái nhìn đều đi đến một gợi ý duy nhất cho hướng tiến tương lai: « Trung thành vói truyền thống của mình và mở ra với những giá trị mới ».
Từ hướng tương lai « Là mình, mà mở ra với những giá trị mới », một số công việc đã được thực hiện.
Năm 2008, Ban Mục Vụ Giới Trưởng Thành đã học hỏi về « “Nhưng thách đố hôm nay và những giải đáp ». Ba thách đố lớn đã dược đặt ra: thách đố gia đình, thách đố cộng doàn, thách đố giáo hội. Giải đáp căn bản nằm trong bí quyết « Đối thoại Cha mẹ-Con cái, Lớp tre già-Lớp măng mọc ».
Năm 2009, hai đề tài đã được hai Ban Mục vụ học hỏi: « Cái đẹp, nét đẹp của cuộc đời, nét đẹp của ơn gọi » cho Giới trẻ và « Đức Ái trong gia đình, cộng đoàn và xã hội » cho Giới trưởng thành
Năm 2010, toàn thể các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp, họp Đại Hội trong hai ngày 03-04/07/2010 tại Paris, để học hỏi, cử hành và Mừng Năm Thánh 2010 với Giáo Hội Việt Nam.
Năm 2007, để kỷ niệm 60 năm thành lập, 1977-2007, Giáo Xứ Việt Nam Paris đã cử hành NĂM HỒNG ÂN và đưa ra một hướng đi cho tương lai. Trong buổi Tọa Đàm ngày 30/09/2007, một trong những vị tham dự đã đưa ra một nhận định và một đề nghị.
Nhận định về quá khứ và hiện tại ở giáo xứ, ông cho rằng 60 năm hiện hữu của giáo xứ có thể được chia làm hai thời kỳ chính: 33 năm đầu (1947-1980) xây nền; và 27 năm sau (1980-2007) phát triển.
Riêng thời phát triển 1980-2007, năm chương trình phát triền đă được thực hiện:
1980-1983: xây dựng cơ cấu tổ chức: Thành lập Ban Thần Học Giáo Dân để vận động và thành lập các ban đại diện cho các địa điểm và đơn vị mục vụ; Thành lập Hội Ðồng Mục Vụ.
1984-1989: phát triển văn hoá giáo dục: Phát hành Báo Giáo Xứ, bộ mới; Lập Ðoàn Thiếu Nhi Thánh Thể; Tu bổ cơ sở, lập sổ vàng xây dựng cơ sở; Khởi xướng bữa tiệc xuân giáo xứ; Phát huy lễ hội văn hoá; Đào tạo nhân sự giáo sĩ, đề nghị phong chức phó tế vĩnh viễn cho một số người; Lập « Hội yểm trợ ơn gọi tận hiến ».
1990-1996: Phát triển Ðời sống thiêng liêng: Khai trương Thư Viện Giáo xứ; Khai trương phong trào CURSILLO; Thành lập Ban Mục Vụ Gia Ðình
1997-2001: Phát triển đời sống văn hoá, cơ sở vật chất và liên đới xã hội: Tu thư tập thể, viết sách chung. Nhận cơ sở mới; Thành lập Liên đới nghề nghiệp trong 5 ngành có nhiều người việt nam: Chuyên Gia, Thân Hữu Taxi, Doanh Thương, Dịch Vụ, Xây Dựng.
2002-2007: Phát triển và tự lập tài chánh: Lập mạng lưới www.giaoxuvnparis.org; Lập nhóm đặc trách ‘Tiền giúp Giáo Hộĩ’, Giáo xứ hoàn toàn tự lập về tài chánh; thành lập điạ điểm mục vụ mới ở Antony
Nói về tương lai ông xin đề nghị 3 ước vọng:
Lưu tâm hơn đến mục vụ xã hội, đặc biệt đến người già để tổ chức cho họ họp mặt, thảo luận, giải trí.
Lưu tâm nữa đến nguồn lực tài chánh hầu đưa ra một kế hoạch tăng tiến vì Giáo Xứ đã tự lập mà các khoản chi thì nhiều.
Lưu tâm hơn nữa đến các sinh hoạt văn hoá vì cùng với đức tin, nó là nguồn lực của cộng đoàn.
Theo lời ước vọng này, một chương trình hành động đã được thực hiện, định hướng cho một tương lai có nhiều thách đố.
Về « Mục Vụ Xã Hội, đặc biệt hướng đến người cao niên », ba sinh hoạt đã được thực hiện, hướng đến các bậc cao niên. Nhóm sinh hoạt thứ nhất dành cho các bậc cao niên đã được thực hiện vào năm 1999. Đó là lễ thượng thọ, thường tổ chức chung với ngày Khánh nhật hôn nhân hằng năm, vào lễ Thánh Gia, do Nhóm Mục Vụ Gia Đình thực hiện.
Nhóm hoạt động thứ hai không chỉ dành cho các bậc cao niên, nhưng chung cho nhiều người khác nữa. Đó là việc cầu nguyên cho những người quá cố và chia sẻ thân tình với tang quyến. Công việc này đã được Ban Thường Vụ tân cử của Hội Đồng Mục Vụ xướng xuất và khai sinh ngày 02/11/2008, với tên gọi là Hội Tobia, dưới sự chủ tọa của Đức Cha Nguyễn Chí Linh và sự chứng dám của toàn cộng đoàn.
Nhóm sinh hoạt thứ ba do một số anh chị em thiện nguyện Nhóm Chuyên gia lập ra từ năm 2009, và chính thức khai mạc với Tết Cao Niên ngày 15/02/2009. Nhóm sinh hoạt này bao gồm nhiều việc khác nhau: tổ chức tết, du ngoạn chung, hội họp trao đổi về một đề tài liên hệ đến cao niên, Hội họp văn hóa để giải trí, nghe nhạc, tham dự chung với cộng đoàn trong một vài dịp thân hữu, như ngày thân hữu, ngày liên đới nghề nghiệp,…
Về những sinh hoạt Văn Hóa Đức Tin, bản chất vốn là những sinh hoạt xã hội bác ái, nhưng được mở ra dưới nhiều hình thức tinh thần, nặng chiều văn hoá giáo dục và hướng về tiên phòng: Những quầy hhướng nghiệp, trang hướng nghiệp, giới thiệu các nghề có tương lai do các Nhóm Liên Đới Nghề Nghiệp thực hiện từ 2006. Những buổi thuyết trình học hỏi về việc hôn nhân gia đình và giáo dục con cái do Nhóm Gia Đình Trẻ thực hiện, đặc biệt những đề tài mới đây, đã gây một tiếng vang tốt đẹp: giáo dục con cái ở bậc tiểu và trung học năm 2007, hôn nhận dị chủng năm 2008, quản lý việc con cái xử dụng Internet năm 2009. Và những buổi thuyết trình mới đây liên hệ đến bảo vệ sức khoẻ, tránh các bệnh truyền nhiễm, do các bác sỹ thực hiện đã được nhiều hồi âm rất tích cực: Y khoa phòng ngừa; Các bệnh cúm, cúm heo, năm 2009. Ngoài ra sinh hoạt Văn hóa và văn nghệ của Nhóm Thư Viện, với việc quản lý 10 000 đầu sách, để phục vụ đồng bào lương giáo Paris; sinh hoạt tu thư của Nhóm Báo chí và Tu thư, với 10 số báo hàng năm và trên 20 đầu sách xuất bản cũng là những hoạt động văn hóa âm thầm mà Giáo Xứ hằng kiên trì đảm nhiệm.
Qua những hoạt động vừa trình bày trên đây, ở các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp, cũng như ở Giáo Xứ Việt Nam Paris, phải chăng một chiều hướng tương lai xây dựng Giáo Hội như lòng Chúa mong muốn đang dược từ từ vẽ ra: Giaì đáp những thách đố của xã hội hôm nay; tìm về Chúa là Chân, Thiện, Mỹ; Dùng những phương tiện văn hóa xã hội để làm vững và chia sẻ đức tin, hầu xây dưng một giáo hội hiệp thông, tham gia và vì loài người.
B. PHẦN HỎI-ĐÁP
Sau phần trình bày của GS Trần Văn Cảnh, Ông Nguyễn Văn Thơm, Ủy Viên Xây Dựng, HĐMV đã đặt ra với GS Cảnh năm câu hỏi.
1- H. Giáo Hội thi hành sứ vụ loan báo Tin Mừng của mình với một nhiệt tình mới như thế nào?
T. Giáo Hội chia sẻ cùng một hành trình với dân tộc và phục vụ anh chị em mình trong cuộc tìm kiếm Thiên Chúa và vươn tới một đời sống nhân bản tốt đẹp hơn, trong việc phân định những điều Chúa muốn thực hiện cũng như qui tụ mọi người trong gia đình của Ngài. Giáo Hội không có sứ vụ điều khiển và tổ chức xã hội trần thế, nhưng Giáo Hội có nhiệm vụ cổ võ cho công bằng, giúp mọi người theo đuổi công ích, tìm kiếm công lý và hòa bình.
2- H. Giáo Hội Việt Nam nên thi hành sứ vụ loan báo Tin Mừng với phương thức mới nào ?
T. Giáo Hội Việt Nam nên đối thoại với văn hoá dân tộc vì Giáo Hội không thể loan báo Đức Kitô và Tin Mừng của Ngài cho đồng bào của mình mà không hiểu họ là ai, thuộc nền văn hoá nào. Hơn nữa, văn hóa dân tộc có thể cống hiến cho Giáo Hội nhiều cơ hội đào sâu sứ điệp Tin Mừng và làm cho việc rao giảng trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn. Điều đó có nghĩa là: một đàng, Giáo Hội tiếp nhận những giá trị tốt đẹp của văn hoá và thu dụng những yếu tố tích cực tìm thấy trong văn hoá; đàng khác, gạt bỏ những yếu tố trong văn hoá không phù hợp với Tin Mừng và thăng tiến những điều thiện hảo tìm thấy trong văn hóa dân tộc.
3- H. Vào thời điểm ân sủng của Năm Thánh, Giáo Hội Việt Nam muốn canh tân mục vụ theo hướng nào?
T. Giáo Hội Việt Nam không thể có một hướng đi nào khác hơn là bước đi theo Con Thiên Chúa nhập thể, điểm gặp gỡ của Thiên Chúa và con người. Theo hướng này, Giáo Hội Việt Nam muốn quan tâm trước tiên đến hiện trạng của con người và xã hội hôm nay, từ đó phân định và khám phá ra điều Thiên Chúa muốn nói cho Giáo Hội đang chia sẻ cùng một hành trình với dân tộc của mình.
4. H. Xã hội Việt Nam đang phải đối diện với những thách đố nào?
T. Xã hội Việt Nam hiện nay đang phải đối diện với bảy thách đố sau đây:
– Một là những tác động tiêu cực của tiến trình toàn cầu hoá kinh tế;
– Hai là hố ngăn cách giữa người giàu và người nghèo ngày càng sâu rộng;
– Ba là sự bùng phát về di dân và các tệ nạn xã hội;
– Bốn là vấn đề ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng;
– Năm là sự yếu kém của hệ thống an sinh xã hội và chăm sóc y tế;
– Sáu là sự lạm dụng nền công nghệ thông tin hiện đại tác hại trên nhiều bộ phận xã hội, nhất là giới trẻ;
– Bảy là tình trạng bị thiệt thòi của những anh chị em dân tộc thiểu số.
Đứng trước những thuận lợi và khó khăn của xã hội, Giáo Hội Việt Nam không bi quan và thất đảm, nhưng tin rằng đây là bối cảnh trong đó Thiên Chúa là chủ của lịch sử vẫn đang hoạt động để các biến cố của hồng ân cứu độ lại được thực hiện cho dân tộc Việt Nam hôm nay.
5- H. Đời sống gia đình tại Việt Nam đang phải đối diện với những vấn đề nào?
T. Đời sống gia đình tại Việt Nam đang trải qua nhiều biến đổi. Mô hình truyền thống về gia đình đang lỏng lẻo dần. Mối tương quan giữa cha mẹ và con cái có nguy cơ rạn nứt, sự chung thủy trong hôn nhân bị đe dọa, số ly dị đang lớn dần cũng như nạn phá thai đang đến mức báo động ngay giữa các Kitô hữu, trào lưu sống thử cũng đã có mặt giữa các bạn trẻ Công giáo. Trước những tiêu cực trong đời sống gia đình, Giáo Hội Việt Nam minh định hôn nhân là một ơn gọi và những người sống trong bậc hôn nhân đều được mời gọi đạt tới sự thánh thiện cao độ của đức ái trọn lành; còn gia đình là nền tảng của Giáo Hội và xã hội, là chiếc nôi và trường dạy sự hiệp thông.
Giờ đây, để kết thúc phần hiệp thông với Giáo Hội Mẹ Việt Nam trong Năm Thánh 2010, mời Cộng Đoàn cùng đọc « Kinh Năm Thánh 2010 ».
Paris, ngày 30 tháng 05 năm 2010
Trần Văn Cảnh
(Viết theo Tài liệu học hỏi trong Năm Thánh
http://www.hdgmvietnam.org/tai-lieu-hoc-hoi-trong-nam-thanh-toan-tap/1719.83.6.aspx)
Chú thích:
(1). Để sống Năm Thánh 2010, Hội Đồng Giám Mục Việt Nam đã đề nghị một phương thức hai điểm: 1- « Có những cử hành chung cho cả nước và có những cử hành riêng cho địa phương ». 2- « Cử hành năm Thánh 2010 là dịp để chúng ta cùng nhau nhìn lại chặng đường lịch sử đã qua trong tâm tình tạ ơn vì biết bao hồng ân Chúa ban, tạ ơn vì những hy sinh của các bậc tiền nhân, các ân nhân cũng như các chứng nhân đức tin; đồng thời tạ lỗi vì đã chưa bày tỏ được hình ảnh Giáo Hội như lòng Chúa mong ước. Đây cũng là cơ hội cho ta nhìn vào hiện tại với cặp mắt đức tin để phân định những thách đố cũng như những thuận lợi cho đời sống và sứ mạng của Giáo Hội. Đây còn là thời điểm thúc đẩy chúng ta nhìn tới tương lai với quyết tâm xây dựng một Giáo Hội như gia đình của Chúa, như cộng đoàn hiệp thông huynh đệ, và là cộng đoàn loan báo Tin Mừng Chúa Kitô nhằm phục vụ sự sống và phẩm giá của mọi người, nhất là những người nghèo khổ ».
Theo phương thức trên, Ban Giám Đốc Giáo Xứ Việt Nam Paris đã đưa ra một chương trình « Học hỏi về Năm Thánh 2010 » thực hiện trong 8 tuần lễ. Mỗi chúa nhật, trước thánh lễ 11 giờ 30, Ban Giám Đốc đã mời Giáo Sư Trần Văn Cảnh hướng dẫn Cộng đoàn học hỏi về lịch sử Giáo Hội Việt Nam và lịch sử Cộng đoàn Công giáo Việt Nam Paris.
1. 09/05: Dẫn nhập: Tìm hiểu Năm Thánh 2010
2. 16/05: GHVN hình thành, 1533-1659
3. 23/05: GHVN phát triển, 1659-1960
4. 30/05, GHVN trưởng thành, 1960-hôm nay
5. 06/06: trở về nguồn CGVN tại Pháp, 1784-1977
6. 13/06: Xem dấu chỉ hiện tại CGVN tại Pháp, 1977-2006
7. 20/06: Hướng tương lai CGVN tại Pháp, 2007-2010
8. 27/06: Hướng tương lai cho GHVN
9. Và lần thứ 9, GXVN Paris sẽ theo Tuyên Úy Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp và toàn thể các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp, để tổ chức Đại Hội Mừng Năm Thánh 2010 với Giáo Hội Việt Nam, trong hai ngày 03-04/07/2010 tại Paris với sự tham dự của Đức Hồng Y André Vingt-Trois, Tổng Giám Mục Paris, Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục Pháp và Đức Giám Mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục Việt Nam.
(2). Xin xem thêm:
Về Các CĐCGVN tại Pháp
http://www.vietcatholic.net/News/Clients/ReadArticle.aspx?ID=36433
30 Năm hành trình đức tin của các cộng đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp (1976-2006) (bài 3) /GS.Trần Văn Cảnh (05-Aug-2006 00:19)
30 năm hành trình đức tin của các cộng đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp (1976-2006) (bài 2) /GS.Trần Văn Cảnh (04-Aug-2006 01:01)
30 Năm hành trình đức tin của các cộng đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp (1976-2006) (bài I) /GS.Trần Văn Cảnh (03-Aug-2006 01:13)
http://ghhv.quetroi.net/63TVCANH/63TVCANHHanhTrinhDucTinCongGiaoVNTaiPhap01.htm
Về GXVN Paris:
http://www.conggiaovietnam.net/index.php?m=module2&v=chapter&id=13&ib=40&ict=516
http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=detailbook&id=53&ib=306
http://www.giaoxuvnparis.org/htm/vanhoagiaoxu/cambut/tranvcanh/gxvnparis/12.htm
(3). Bùi Xuân Quang, Người Việt sống trên đất Pháp, trong Kỷ Yếu 30 năm hành trình đức tin của Các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp (1976-2006), tr.114-119.
(4). Hà quang Minh, Tuyên Úy Đoàn, trong: Kỷ Yếu 30 năm hành trình đức tin của Các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp (1976-2006), tr.8-13
(5). Lucquin J.C., (Sr Marie Pascale Lài tóm lược) Quan điểm của Giáo Hội Pháp về giới trẻ Việt Nam, trong: Kỷ Yếu 30 năm hành trình đức tin của Các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp (1976-2006), tr.120-123
Bài 7:
Cộng đoàn Công Giáo Việt Nam Paris
hướng về tương lai xây dựng Giáo Hội
như lòng Chúa mong muốn, 2007-2010
Paris. Chúa nhật 20/06/2010. Thánh lễ 10 giờ đã được 8 linh mục Giáo Phận Đà Nẵng trên đường dự lễ bế mạc Năm Linh Mục từ Rôma về, ghé thăm giáo xứ và đồng tế. Thánh lễ 11g30, đã được 2 linh mục Giáo Phận Thanh Hóa đồng tế. Trước thánh lễ 11g30, GXVN Paris đã dành 10 phút để học hỏi về Năm Thánh 2010 (1). GS Trần Văn Cảnh giới thiệu với Cộng Đoàn về « Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp hướng về tương lai xây dựng Giáo Hội như lòng Chúa mong muốn » (2). Bài giới thiệu được chia làm hai phần: phần trình bày và phần hỏi thưa.
A. PHẦN TRÌNH BÀY
 |
• Từ 1784 đến 1947: chưa có cơ cấu, hay cơ cấu chưa được công nhận.
• Từ 1947 đến 1952: cơ cấu được chính thức công nhận đầu tiên cho tất cả mọi người Công Giáo Việt Nam tại Pháp là Liên Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp, mà trụ sở đặt tại Paris với Ban Trị Sự Trung Ương được các đại biểu bầu với nhiệm kỳ 2 năm và vị linh mục tuyên Úy do Giáo Sĩ Đoàn đề cử.
• Từ 1952 đến 1977, cơ cấu chính thức cho mọi người Công Giáo Việt Nam tại Pháp được tên mới là Tổ chức Truyền Giáo Việt Nam tại Pháp, mà Giám Đốc là một linh mục việt nam, được các Giám Mục Việt Nam đề nghị và được Tổng GM Paris bổ nhiệm để làm việc tại trung ương Paris. Các linh mục việt nam khác, cùng làm việc với Giám Đốc, đều được gọi là thừa sai.
• Từ 1977 đến 2010, HĐGM Pháp đặt cho người công giáo việt nam một quy chế mới. Đó là quy chế Tuyên Úy Đoàn các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp, mà người đứng đầu trách nhiệm là Đại Diện của Ủy Ban Giám Mục Ngoại Kiều Vụ bên cạnh các tuyên úy Việt Nam tại Pháp (cũng gọi là Tổng Tuyên Úy). Cha Samuel Trương Đình Hoè là linh mục đầu tiên được bổ nhiệm vào chức vụ này. Cũng năm 1997 này, Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam Paris được nâng lên hàng giáo xứ trong Tổng Giáo Phận Paris, mà cha sở là người trách nhiệm, nhưng biệt lập với Đại Diện của Ủy Ban Giám Mục Ngoại Kiều Vụ bên cạnh Các Tuyên Úy Việt Nam tại Pháp.
Năm 2006, để kỷ niệm 30 năm thành lập, Các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp đã họp Đại hội Quốc gia tại Lộ Đức và đã đưa ra một hướng tiến tương lai.
Tựa vào những kinh nghiệm sống, có thành công và thất bại, có khó khăn và may mắn, tương lai của Các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp là do họ chọn lựa lấy. Chọn theo hướng nào và dựa vào những yếu tố nào ? Ba cái nhìn từ ba quan điểm hoàn toàn khác nhau đã dược giới thiệu với Các Cộng Đoàn, trong tập « Kỷ Yếu 30 năm hành trình Đức Tin của Các Cộng Đoàn Công Giáo Vệt Nam tại Pháp, 1996-2006 ».
Cái nhìn dân sự của một công dân Pháp gốc Việt Nam, Ông Bùi Xuân Quang, thì bảo rằng: « Người Pháp chỉ hoàn toàn trọng nể một người Việt nếu người này yêu nước, yêu văn hóa của mình, mở rộng trí tuệ và tâm hồn đón nhận văn hóa Tây phương và biết yêu người đồng hương của mình”(3).
Cái nhìn của một vị trách nhiệm các tuyên úy của Các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp, cha Hà Quang Minh, thì ghi nhận rằng: « Một cách cụ thể, người Công giáo Việt Nam vừa tham dự vào nếp sống tôn giáo địa phương, vừa hợp tác vào những sinh hoạt của cộng đoàn Việt Nam. Đó là chiều hướng mục vụ hiện nay và trong tương lai”(4).
Còn cái nhìn của một vị trách nhiệm Giáo Hội Công Giáo Pháp, cha J.C. Lucquin, tổng thơ ký Uỷ Ban Giám Mục Ngoại Kiều Vụ thì xác tín rằng: « Trung thành với truyền thống của mình và đồng thời cởi mở với những giá trị mới. Đó là hai tiêu chuẩn có thể đặt ra cho việc huấn luyện người trẻ VN”(5).
Cả ba cái nhìn đều đi đến một gợi ý duy nhất cho hướng tiến tương lai: « Trung thành vói truyền thống của mình và mở ra với những giá trị mới ».
Từ hướng tương lai « Là mình, mà mở ra với những giá trị mới », một số công việc đã được thực hiện.
Năm 2008, Ban Mục Vụ Giới Trưởng Thành đã học hỏi về « “Nhưng thách đố hôm nay và những giải đáp ». Ba thách đố lớn đã dược đặt ra: thách đố gia đình, thách đố cộng doàn, thách đố giáo hội. Giải đáp căn bản nằm trong bí quyết « Đối thoại Cha mẹ-Con cái, Lớp tre già-Lớp măng mọc ».
Năm 2009, hai đề tài đã được hai Ban Mục vụ học hỏi: « Cái đẹp, nét đẹp của cuộc đời, nét đẹp của ơn gọi » cho Giới trẻ và « Đức Ái trong gia đình, cộng đoàn và xã hội » cho Giới trưởng thành
Năm 2010, toàn thể các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp, họp Đại Hội trong hai ngày 03-04/07/2010 tại Paris, để học hỏi, cử hành và Mừng Năm Thánh 2010 với Giáo Hội Việt Nam.
Năm 2007, để kỷ niệm 60 năm thành lập, 1977-2007, Giáo Xứ Việt Nam Paris đã cử hành NĂM HỒNG ÂN và đưa ra một hướng đi cho tương lai. Trong buổi Tọa Đàm ngày 30/09/2007, một trong những vị tham dự đã đưa ra một nhận định và một đề nghị.
Nhận định về quá khứ và hiện tại ở giáo xứ, ông cho rằng 60 năm hiện hữu của giáo xứ có thể được chia làm hai thời kỳ chính: 33 năm đầu (1947-1980) xây nền; và 27 năm sau (1980-2007) phát triển.
Riêng thời phát triển 1980-2007, năm chương trình phát triền đă được thực hiện:
1980-1983: xây dựng cơ cấu tổ chức: Thành lập Ban Thần Học Giáo Dân để vận động và thành lập các ban đại diện cho các địa điểm và đơn vị mục vụ; Thành lập Hội Ðồng Mục Vụ.
1984-1989: phát triển văn hoá giáo dục: Phát hành Báo Giáo Xứ, bộ mới; Lập Ðoàn Thiếu Nhi Thánh Thể; Tu bổ cơ sở, lập sổ vàng xây dựng cơ sở; Khởi xướng bữa tiệc xuân giáo xứ; Phát huy lễ hội văn hoá; Đào tạo nhân sự giáo sĩ, đề nghị phong chức phó tế vĩnh viễn cho một số người; Lập « Hội yểm trợ ơn gọi tận hiến ».
1990-1996: Phát triển Ðời sống thiêng liêng: Khai trương Thư Viện Giáo xứ; Khai trương phong trào CURSILLO; Thành lập Ban Mục Vụ Gia Ðình
1997-2001: Phát triển đời sống văn hoá, cơ sở vật chất và liên đới xã hội: Tu thư tập thể, viết sách chung. Nhận cơ sở mới; Thành lập Liên đới nghề nghiệp trong 5 ngành có nhiều người việt nam: Chuyên Gia, Thân Hữu Taxi, Doanh Thương, Dịch Vụ, Xây Dựng.
2002-2007: Phát triển và tự lập tài chánh: Lập mạng lưới www.giaoxuvnparis.org; Lập nhóm đặc trách ‘Tiền giúp Giáo Hộĩ’, Giáo xứ hoàn toàn tự lập về tài chánh; thành lập điạ điểm mục vụ mới ở Antony
Nói về tương lai ông xin đề nghị 3 ước vọng:
Lưu tâm hơn đến mục vụ xã hội, đặc biệt đến người già để tổ chức cho họ họp mặt, thảo luận, giải trí.
Lưu tâm nữa đến nguồn lực tài chánh hầu đưa ra một kế hoạch tăng tiến vì Giáo Xứ đã tự lập mà các khoản chi thì nhiều.
Lưu tâm hơn nữa đến các sinh hoạt văn hoá vì cùng với đức tin, nó là nguồn lực của cộng đoàn.
Theo lời ước vọng này, một chương trình hành động đã được thực hiện, định hướng cho một tương lai có nhiều thách đố.
Về « Mục Vụ Xã Hội, đặc biệt hướng đến người cao niên », ba sinh hoạt đã được thực hiện, hướng đến các bậc cao niên. Nhóm sinh hoạt thứ nhất dành cho các bậc cao niên đã được thực hiện vào năm 1999. Đó là lễ thượng thọ, thường tổ chức chung với ngày Khánh nhật hôn nhân hằng năm, vào lễ Thánh Gia, do Nhóm Mục Vụ Gia Đình thực hiện.
Nhóm hoạt động thứ hai không chỉ dành cho các bậc cao niên, nhưng chung cho nhiều người khác nữa. Đó là việc cầu nguyên cho những người quá cố và chia sẻ thân tình với tang quyến. Công việc này đã được Ban Thường Vụ tân cử của Hội Đồng Mục Vụ xướng xuất và khai sinh ngày 02/11/2008, với tên gọi là Hội Tobia, dưới sự chủ tọa của Đức Cha Nguyễn Chí Linh và sự chứng dám của toàn cộng đoàn.
Nhóm sinh hoạt thứ ba do một số anh chị em thiện nguyện Nhóm Chuyên gia lập ra từ năm 2009, và chính thức khai mạc với Tết Cao Niên ngày 15/02/2009. Nhóm sinh hoạt này bao gồm nhiều việc khác nhau: tổ chức tết, du ngoạn chung, hội họp trao đổi về một đề tài liên hệ đến cao niên, Hội họp văn hóa để giải trí, nghe nhạc, tham dự chung với cộng đoàn trong một vài dịp thân hữu, như ngày thân hữu, ngày liên đới nghề nghiệp,…
Về những sinh hoạt Văn Hóa Đức Tin, bản chất vốn là những sinh hoạt xã hội bác ái, nhưng được mở ra dưới nhiều hình thức tinh thần, nặng chiều văn hoá giáo dục và hướng về tiên phòng: Những quầy hhướng nghiệp, trang hướng nghiệp, giới thiệu các nghề có tương lai do các Nhóm Liên Đới Nghề Nghiệp thực hiện từ 2006. Những buổi thuyết trình học hỏi về việc hôn nhân gia đình và giáo dục con cái do Nhóm Gia Đình Trẻ thực hiện, đặc biệt những đề tài mới đây, đã gây một tiếng vang tốt đẹp: giáo dục con cái ở bậc tiểu và trung học năm 2007, hôn nhận dị chủng năm 2008, quản lý việc con cái xử dụng Internet năm 2009. Và những buổi thuyết trình mới đây liên hệ đến bảo vệ sức khoẻ, tránh các bệnh truyền nhiễm, do các bác sỹ thực hiện đã được nhiều hồi âm rất tích cực: Y khoa phòng ngừa; Các bệnh cúm, cúm heo, năm 2009. Ngoài ra sinh hoạt Văn hóa và văn nghệ của Nhóm Thư Viện, với việc quản lý 10 000 đầu sách, để phục vụ đồng bào lương giáo Paris; sinh hoạt tu thư của Nhóm Báo chí và Tu thư, với 10 số báo hàng năm và trên 20 đầu sách xuất bản cũng là những hoạt động văn hóa âm thầm mà Giáo Xứ hằng kiên trì đảm nhiệm.
Qua những hoạt động vừa trình bày trên đây, ở các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp, cũng như ở Giáo Xứ Việt Nam Paris, phải chăng một chiều hướng tương lai xây dựng Giáo Hội như lòng Chúa mong muốn đang dược từ từ vẽ ra: Giaì đáp những thách đố của xã hội hôm nay; tìm về Chúa là Chân, Thiện, Mỹ; Dùng những phương tiện văn hóa xã hội để làm vững và chia sẻ đức tin, hầu xây dưng một giáo hội hiệp thông, tham gia và vì loài người.
B. PHẦN HỎI-ĐÁP
Sau phần trình bày của GS Trần Văn Cảnh, Ông Nguyễn Văn Thơm, Ủy Viên Xây Dựng, HĐMV đã đặt ra với GS Cảnh năm câu hỏi.
1- H. Giáo Hội thi hành sứ vụ loan báo Tin Mừng của mình với một nhiệt tình mới như thế nào?
T. Giáo Hội chia sẻ cùng một hành trình với dân tộc và phục vụ anh chị em mình trong cuộc tìm kiếm Thiên Chúa và vươn tới một đời sống nhân bản tốt đẹp hơn, trong việc phân định những điều Chúa muốn thực hiện cũng như qui tụ mọi người trong gia đình của Ngài. Giáo Hội không có sứ vụ điều khiển và tổ chức xã hội trần thế, nhưng Giáo Hội có nhiệm vụ cổ võ cho công bằng, giúp mọi người theo đuổi công ích, tìm kiếm công lý và hòa bình.
2- H. Giáo Hội Việt Nam nên thi hành sứ vụ loan báo Tin Mừng với phương thức mới nào ?
T. Giáo Hội Việt Nam nên đối thoại với văn hoá dân tộc vì Giáo Hội không thể loan báo Đức Kitô và Tin Mừng của Ngài cho đồng bào của mình mà không hiểu họ là ai, thuộc nền văn hoá nào. Hơn nữa, văn hóa dân tộc có thể cống hiến cho Giáo Hội nhiều cơ hội đào sâu sứ điệp Tin Mừng và làm cho việc rao giảng trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn. Điều đó có nghĩa là: một đàng, Giáo Hội tiếp nhận những giá trị tốt đẹp của văn hoá và thu dụng những yếu tố tích cực tìm thấy trong văn hoá; đàng khác, gạt bỏ những yếu tố trong văn hoá không phù hợp với Tin Mừng và thăng tiến những điều thiện hảo tìm thấy trong văn hóa dân tộc.
3- H. Vào thời điểm ân sủng của Năm Thánh, Giáo Hội Việt Nam muốn canh tân mục vụ theo hướng nào?
T. Giáo Hội Việt Nam không thể có một hướng đi nào khác hơn là bước đi theo Con Thiên Chúa nhập thể, điểm gặp gỡ của Thiên Chúa và con người. Theo hướng này, Giáo Hội Việt Nam muốn quan tâm trước tiên đến hiện trạng của con người và xã hội hôm nay, từ đó phân định và khám phá ra điều Thiên Chúa muốn nói cho Giáo Hội đang chia sẻ cùng một hành trình với dân tộc của mình.
4. H. Xã hội Việt Nam đang phải đối diện với những thách đố nào?
T. Xã hội Việt Nam hiện nay đang phải đối diện với bảy thách đố sau đây:
– Một là những tác động tiêu cực của tiến trình toàn cầu hoá kinh tế;
– Hai là hố ngăn cách giữa người giàu và người nghèo ngày càng sâu rộng;
– Ba là sự bùng phát về di dân và các tệ nạn xã hội;
– Bốn là vấn đề ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng;
– Năm là sự yếu kém của hệ thống an sinh xã hội và chăm sóc y tế;
– Sáu là sự lạm dụng nền công nghệ thông tin hiện đại tác hại trên nhiều bộ phận xã hội, nhất là giới trẻ;
– Bảy là tình trạng bị thiệt thòi của những anh chị em dân tộc thiểu số.
Đứng trước những thuận lợi và khó khăn của xã hội, Giáo Hội Việt Nam không bi quan và thất đảm, nhưng tin rằng đây là bối cảnh trong đó Thiên Chúa là chủ của lịch sử vẫn đang hoạt động để các biến cố của hồng ân cứu độ lại được thực hiện cho dân tộc Việt Nam hôm nay.
5- H. Đời sống gia đình tại Việt Nam đang phải đối diện với những vấn đề nào?
T. Đời sống gia đình tại Việt Nam đang trải qua nhiều biến đổi. Mô hình truyền thống về gia đình đang lỏng lẻo dần. Mối tương quan giữa cha mẹ và con cái có nguy cơ rạn nứt, sự chung thủy trong hôn nhân bị đe dọa, số ly dị đang lớn dần cũng như nạn phá thai đang đến mức báo động ngay giữa các Kitô hữu, trào lưu sống thử cũng đã có mặt giữa các bạn trẻ Công giáo. Trước những tiêu cực trong đời sống gia đình, Giáo Hội Việt Nam minh định hôn nhân là một ơn gọi và những người sống trong bậc hôn nhân đều được mời gọi đạt tới sự thánh thiện cao độ của đức ái trọn lành; còn gia đình là nền tảng của Giáo Hội và xã hội, là chiếc nôi và trường dạy sự hiệp thông.
Giờ đây, để kết thúc phần hiệp thông với Giáo Hội Mẹ Việt Nam trong Năm Thánh 2010, mời Cộng Đoàn cùng đọc « Kinh Năm Thánh 2010 ».
Paris, ngày 30 tháng 05 năm 2010
Trần Văn Cảnh
(Viết theo Tài liệu học hỏi trong Năm Thánh
http://www.hdgmvietnam.org/tai-lieu-hoc-hoi-trong-nam-thanh-toan-tap/1719.83.6.aspx)
Chú thích:
(1). Để sống Năm Thánh 2010, Hội Đồng Giám Mục Việt Nam đã đề nghị một phương thức hai điểm: 1- « Có những cử hành chung cho cả nước và có những cử hành riêng cho địa phương ». 2- « Cử hành năm Thánh 2010 là dịp để chúng ta cùng nhau nhìn lại chặng đường lịch sử đã qua trong tâm tình tạ ơn vì biết bao hồng ân Chúa ban, tạ ơn vì những hy sinh của các bậc tiền nhân, các ân nhân cũng như các chứng nhân đức tin; đồng thời tạ lỗi vì đã chưa bày tỏ được hình ảnh Giáo Hội như lòng Chúa mong ước. Đây cũng là cơ hội cho ta nhìn vào hiện tại với cặp mắt đức tin để phân định những thách đố cũng như những thuận lợi cho đời sống và sứ mạng của Giáo Hội. Đây còn là thời điểm thúc đẩy chúng ta nhìn tới tương lai với quyết tâm xây dựng một Giáo Hội như gia đình của Chúa, như cộng đoàn hiệp thông huynh đệ, và là cộng đoàn loan báo Tin Mừng Chúa Kitô nhằm phục vụ sự sống và phẩm giá của mọi người, nhất là những người nghèo khổ ».
Theo phương thức trên, Ban Giám Đốc Giáo Xứ Việt Nam Paris đã đưa ra một chương trình « Học hỏi về Năm Thánh 2010 » thực hiện trong 8 tuần lễ. Mỗi chúa nhật, trước thánh lễ 11 giờ 30, Ban Giám Đốc đã mời Giáo Sư Trần Văn Cảnh hướng dẫn Cộng đoàn học hỏi về lịch sử Giáo Hội Việt Nam và lịch sử Cộng đoàn Công giáo Việt Nam Paris.
1. 09/05: Dẫn nhập: Tìm hiểu Năm Thánh 2010
2. 16/05: GHVN hình thành, 1533-1659
3. 23/05: GHVN phát triển, 1659-1960
4. 30/05, GHVN trưởng thành, 1960-hôm nay
5. 06/06: trở về nguồn CGVN tại Pháp, 1784-1977
6. 13/06: Xem dấu chỉ hiện tại CGVN tại Pháp, 1977-2006
7. 20/06: Hướng tương lai CGVN tại Pháp, 2007-2010
8. 27/06: Hướng tương lai cho GHVN
9. Và lần thứ 9, GXVN Paris sẽ theo Tuyên Úy Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp và toàn thể các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp, để tổ chức Đại Hội Mừng Năm Thánh 2010 với Giáo Hội Việt Nam, trong hai ngày 03-04/07/2010 tại Paris với sự tham dự của Đức Hồng Y André Vingt-Trois, Tổng Giám Mục Paris, Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục Pháp và Đức Giám Mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục Việt Nam.
(2). Xin xem thêm:
Về Các CĐCGVN tại Pháp
http://www.vietcatholic.net/News/Clients/ReadArticle.aspx?ID=36433
30 Năm hành trình đức tin của các cộng đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp (1976-2006) (bài 3) /GS.Trần Văn Cảnh (05-Aug-2006 00:19)
30 năm hành trình đức tin của các cộng đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp (1976-2006) (bài 2) /GS.Trần Văn Cảnh (04-Aug-2006 01:01)
30 Năm hành trình đức tin của các cộng đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp (1976-2006) (bài I) /GS.Trần Văn Cảnh (03-Aug-2006 01:13)
http://ghhv.quetroi.net/63TVCANH/63TVCANHHanhTrinhDucTinCongGiaoVNTaiPhap01.htm
Về GXVN Paris:
http://www.conggiaovietnam.net/index.php?m=module2&v=chapter&id=13&ib=40&ict=516
http://www.dunglac.org/index.php?m=module2&v=detailbook&id=53&ib=306
http://www.giaoxuvnparis.org/htm/vanhoagiaoxu/cambut/tranvcanh/gxvnparis/12.htm
(3). Bùi Xuân Quang, Người Việt sống trên đất Pháp, trong Kỷ Yếu 30 năm hành trình đức tin của Các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp (1976-2006), tr.114-119.
(4). Hà quang Minh, Tuyên Úy Đoàn, trong: Kỷ Yếu 30 năm hành trình đức tin của Các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp (1976-2006), tr.8-13
(5). Lucquin J.C., (Sr Marie Pascale Lài tóm lược) Quan điểm của Giáo Hội Pháp về giới trẻ Việt Nam, trong: Kỷ Yếu 30 năm hành trình đức tin của Các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Pháp (1976-2006), tr.120-123