Năm Linh mục đã khép lại. Một năm qua, có khá nhiều hoạt động, nhiều cuộc gặp gỡ, nhiều sáng kiến để cầu nguyện, cổ võ cho ơn gọi Linh mục, cho thiên chức Linh mục. Điều đó cho thấy “Năm Linh mục đã được đón nhận rất tốt, và cũng cho thấy Năm Linh mục đã đáp ứng khát vọng sâu xa của các Linh mục cũng như toàn thể Dân Thiên Chúa. Đây là thời gian để quan tâm, nhìn nhận và gắn bó cách đặc biệt với hàng Linh mục cao quý, tận tuỵ và không thể thay thế, cũng như với mỗi cá nhân linh mục trong Giáo Hội” (Thư của Đức Hồng Y Claudio Hummes, Bộ trưởng Bộ giáo sĩ, gởi các Linh mục về ngày kết thúc Năm Linh mục).
Quả thế, Giáo Hội luôn yêu mến, ca tụng và tôn trọng các Linh mục. Với chúng tôi – những giáo dân, Thánh chức Linh mục vẫn luôn là một hồng ân, là một sự nâng đỡ linh thánh. Trong sâu thẳm lòng mình, mọi người vẫn luôn nghĩ, luôn nhìn nhận con người Linh mục với tất cả niềm kính yêu.
Ở Việt Nam, mỗi gia đình, gia tộc có người sống đời Linh mục là niềm tự hào, hãnh diện. Tạ ơn Chúa vì ơn gọi Linh mục của Giáo hội Việt Nam vẫn đang tăng triển.
Năm Linh mục kết thúc cũng đồng nghĩa với một khởi đầu mới với nhiều thách đố nhưng cũng nhiều hy vọng. Trong tâm tình đó, với lòng kính yêu và khiêm nhu, xin được chia sẻ vài tâm tình với các Linh mục như một ước mơ cho người Mục tử trở nên trọn lành hơn.
Bài viết xin được chia sẻ vài ưu tư với các Linh mục đang nhận trọng trách quản xứ.
1. Kính nhi viễn chi
Trong Kinh thánh chúng ta vẫn thường gặp hình ảnh người Mục tử Giêsu luôn sống cùng, sống với và sống giữa mọi người. Thậm chí, có lúc Ngài còn bị các kinh sư và Pharisieu chê trách là “dung bữa với những người tỗi lỗi” (Mt 9, 10 – 13; Mc 2, 15 – 17; Lc 5, 29 – 32), tiếp đón bọn gái điếm (Lc 7, 36 – 50). Người luôn hòa vào đám đông với đủ hạng người nhưng không vì thế mà tiếng nói, uy danh và nhân đức của Ngài giảm sút. Hình ảnh người Mục tử Giêsu vừa là thách đố vừa là khuôn mẫu cho các Linh mục noi theo.
Ở Việt Nam – đặc biệt là một số giáo xứ vùng nông thôn mà tôi có dịp ghé thăm, liên đới giữa Linh mục và giáo dân chưa thật sự gần gũi, thân tình. Quan hệ giữa Linh mục và giáo dân là kính nhi viễn chi. Giáo dân chỉ đứng từ xa nhìn về Linh mục với thái độ kính và…sợ! Kính nhi viễn chi nên vị Mục tử chưa hiểu gì nhiều về đàn chiên của mình và ngược lại, giáo dân cũng rất mù mờ về những ưu tư hay phiền muộn của vị mục tử. Có thể xem đây là mối quan hệ thứ bậc hơn là mối quan hệ thân tình cha con.
Điều này cần phải được thay đổi, điều chỉnh nếu không sẽ dẫn đến hai hệ lụy. Một là không có sự tương thông giữa đàn chiên và người Mục tử. Hai là khi Người Mục tử không gần gũi với đoàn chiên thì nhà thờ sẽ không là mái ấm của họ, lòng đạo do thế mà cũng sẽ bị thử thách!
2. Vấn đề quản trị giáo xứ
Trong vai trò là một người quản xứ, các Linh mục phải luôn biết điều tiết mối quan hệ giữa các hội đoàn, giữa các đoàn thể, các giáo họ và thậm chí là mối quan hệ giữa các cá nhân với nhau.Chính vì thế, Linh mục quản xứ được ví như tổng đạo diễn hay giám đốc nhân sự.
Nếu Linh mục quản xứ điều tiết tốt mối quan hệ này, cộng đoàn giáo xứ sẽ êm ấm, đoàn kết. Hơn thế nữa, khi Linh mục biết phát hiện và quý trọng năng lực của những giáo dân có năng lực, nhiều cánh tay đắc lực sẽ tự tìm đến với mình. Nhờ vậy, vai trò của Linh mục quản xứ sẽ được chia sẻ, được nâng đỡ rất nhiều. Điều này đặc biệt quan trọng trong xã hội hôm nay, khi mà công việc quản trị giáo xứ ngày càng nặng nề nhưng mặt khác, số giáo dân có năng lực, có trình độ trong các xứ đạo cũng ngày càng nhiều.
Theo chúng tôi, để làm tốt việc này, Linh mục cần phải có ba điều kiện: Phải có tình yêu thương, phải có sự quyết đoán và phải có sự tinh tế. Yêu thương là điều kiện tiên quyết và bặt buộc của người Mục tử; Quyết đoán bởi Linh mục quản xứ là người đứng đầu, là người đưa ra quyết định sau cùng cho mọi vấn đề của xứ đạo; tinh tế để sửa sai, tinh tế để biết những chuyện tế nhị mà góp ý, mà nâng đỡ cho giáo dân.
3. Và sau cùng là vấn đề….đầu tiên
Đây là một vấn đề rất tế nhị nhưng không thể không nhắc đến. Liên quan đến chuyện khó nói này, tôi thấy có hai việc cần suy nghĩ.
Một là vấn đề xây cất các công trình. Trong thời gian mục vụ, các Linh mục mong ước đóng góp cho Giáo xứ một cải tiến hay công trình gì đó cụ thể. Đây cũng là một tâm lý rất thường tình. Nhưng cần phải cân nhắc thật kỹ lưỡng với các giáo xứ ở các địa phương mà nền kinh tế còn nghèo. Việc xây cất như vậy sẽ là gánh nặng tài chính cho nhiều gia đình. Với các giáo xứ có kinh tế khá hơn, các Linh mục quản xứ có điều kiện đẩy mạnh việc này. Thậm chí, có Giáo xứ mới xây xong công trình này được 03 năm thì cha quản xứ mới thấy lỗi thời, thiều tính thẩm mỹ nên cho phá và xây công trình mới. Bên cạnh những lý do dễ hiểu như tốn kém tài chánh còn có một lý do tế nhị khác là việc đó làm cho các vị tiền nhiệm có mặc cảm khi trở về giáo xứ củ của mình.
Bên cạnh đó, theo thiển ý, các Linh mục cần hạn chế việc mua các phương tiện không thực sự cần thiết, tiêu tốn nhiều tiền bạc. Chỉ nên sắm các phương tiện đi lại vừa phải, hợp túi tiền. Việc một Linh mục quản xứ sử dụng các trang thiết bị đắt tiền, đi lại bằng các phương tiện sang trọng sẽ gây dị nghị và phản cảm.
Trên đây là vài chia sẻ của người viết trong tư cách là một giáo dân. Có thể những vấn đề chia sẻ chưa phải là phổ biến nhưng người viết nghĩ rằng trong một dịp đặc biệt như vậy (Năm Linh mục và Năm Thánh của GH Việt Nam) cũng nên tranh thủ để giải bày, để chia sẻ, để mong ước với các vị Mục tử của mình.
Quả thế, Giáo Hội luôn yêu mến, ca tụng và tôn trọng các Linh mục. Với chúng tôi – những giáo dân, Thánh chức Linh mục vẫn luôn là một hồng ân, là một sự nâng đỡ linh thánh. Trong sâu thẳm lòng mình, mọi người vẫn luôn nghĩ, luôn nhìn nhận con người Linh mục với tất cả niềm kính yêu.
Ở Việt Nam, mỗi gia đình, gia tộc có người sống đời Linh mục là niềm tự hào, hãnh diện. Tạ ơn Chúa vì ơn gọi Linh mục của Giáo hội Việt Nam vẫn đang tăng triển.
Năm Linh mục kết thúc cũng đồng nghĩa với một khởi đầu mới với nhiều thách đố nhưng cũng nhiều hy vọng. Trong tâm tình đó, với lòng kính yêu và khiêm nhu, xin được chia sẻ vài tâm tình với các Linh mục như một ước mơ cho người Mục tử trở nên trọn lành hơn.
Bài viết xin được chia sẻ vài ưu tư với các Linh mục đang nhận trọng trách quản xứ.
1. Kính nhi viễn chi
Trong Kinh thánh chúng ta vẫn thường gặp hình ảnh người Mục tử Giêsu luôn sống cùng, sống với và sống giữa mọi người. Thậm chí, có lúc Ngài còn bị các kinh sư và Pharisieu chê trách là “dung bữa với những người tỗi lỗi” (Mt 9, 10 – 13; Mc 2, 15 – 17; Lc 5, 29 – 32), tiếp đón bọn gái điếm (Lc 7, 36 – 50). Người luôn hòa vào đám đông với đủ hạng người nhưng không vì thế mà tiếng nói, uy danh và nhân đức của Ngài giảm sút. Hình ảnh người Mục tử Giêsu vừa là thách đố vừa là khuôn mẫu cho các Linh mục noi theo.
Ở Việt Nam – đặc biệt là một số giáo xứ vùng nông thôn mà tôi có dịp ghé thăm, liên đới giữa Linh mục và giáo dân chưa thật sự gần gũi, thân tình. Quan hệ giữa Linh mục và giáo dân là kính nhi viễn chi. Giáo dân chỉ đứng từ xa nhìn về Linh mục với thái độ kính và…sợ! Kính nhi viễn chi nên vị Mục tử chưa hiểu gì nhiều về đàn chiên của mình và ngược lại, giáo dân cũng rất mù mờ về những ưu tư hay phiền muộn của vị mục tử. Có thể xem đây là mối quan hệ thứ bậc hơn là mối quan hệ thân tình cha con.
Điều này cần phải được thay đổi, điều chỉnh nếu không sẽ dẫn đến hai hệ lụy. Một là không có sự tương thông giữa đàn chiên và người Mục tử. Hai là khi Người Mục tử không gần gũi với đoàn chiên thì nhà thờ sẽ không là mái ấm của họ, lòng đạo do thế mà cũng sẽ bị thử thách!
2. Vấn đề quản trị giáo xứ
Trong vai trò là một người quản xứ, các Linh mục phải luôn biết điều tiết mối quan hệ giữa các hội đoàn, giữa các đoàn thể, các giáo họ và thậm chí là mối quan hệ giữa các cá nhân với nhau.Chính vì thế, Linh mục quản xứ được ví như tổng đạo diễn hay giám đốc nhân sự.
Nếu Linh mục quản xứ điều tiết tốt mối quan hệ này, cộng đoàn giáo xứ sẽ êm ấm, đoàn kết. Hơn thế nữa, khi Linh mục biết phát hiện và quý trọng năng lực của những giáo dân có năng lực, nhiều cánh tay đắc lực sẽ tự tìm đến với mình. Nhờ vậy, vai trò của Linh mục quản xứ sẽ được chia sẻ, được nâng đỡ rất nhiều. Điều này đặc biệt quan trọng trong xã hội hôm nay, khi mà công việc quản trị giáo xứ ngày càng nặng nề nhưng mặt khác, số giáo dân có năng lực, có trình độ trong các xứ đạo cũng ngày càng nhiều.
Theo chúng tôi, để làm tốt việc này, Linh mục cần phải có ba điều kiện: Phải có tình yêu thương, phải có sự quyết đoán và phải có sự tinh tế. Yêu thương là điều kiện tiên quyết và bặt buộc của người Mục tử; Quyết đoán bởi Linh mục quản xứ là người đứng đầu, là người đưa ra quyết định sau cùng cho mọi vấn đề của xứ đạo; tinh tế để sửa sai, tinh tế để biết những chuyện tế nhị mà góp ý, mà nâng đỡ cho giáo dân.
3. Và sau cùng là vấn đề….đầu tiên
Đây là một vấn đề rất tế nhị nhưng không thể không nhắc đến. Liên quan đến chuyện khó nói này, tôi thấy có hai việc cần suy nghĩ.
Một là vấn đề xây cất các công trình. Trong thời gian mục vụ, các Linh mục mong ước đóng góp cho Giáo xứ một cải tiến hay công trình gì đó cụ thể. Đây cũng là một tâm lý rất thường tình. Nhưng cần phải cân nhắc thật kỹ lưỡng với các giáo xứ ở các địa phương mà nền kinh tế còn nghèo. Việc xây cất như vậy sẽ là gánh nặng tài chính cho nhiều gia đình. Với các giáo xứ có kinh tế khá hơn, các Linh mục quản xứ có điều kiện đẩy mạnh việc này. Thậm chí, có Giáo xứ mới xây xong công trình này được 03 năm thì cha quản xứ mới thấy lỗi thời, thiều tính thẩm mỹ nên cho phá và xây công trình mới. Bên cạnh những lý do dễ hiểu như tốn kém tài chánh còn có một lý do tế nhị khác là việc đó làm cho các vị tiền nhiệm có mặc cảm khi trở về giáo xứ củ của mình.
Bên cạnh đó, theo thiển ý, các Linh mục cần hạn chế việc mua các phương tiện không thực sự cần thiết, tiêu tốn nhiều tiền bạc. Chỉ nên sắm các phương tiện đi lại vừa phải, hợp túi tiền. Việc một Linh mục quản xứ sử dụng các trang thiết bị đắt tiền, đi lại bằng các phương tiện sang trọng sẽ gây dị nghị và phản cảm.
Trên đây là vài chia sẻ của người viết trong tư cách là một giáo dân. Có thể những vấn đề chia sẻ chưa phải là phổ biến nhưng người viết nghĩ rằng trong một dịp đặc biệt như vậy (Năm Linh mục và Năm Thánh của GH Việt Nam) cũng nên tranh thủ để giải bày, để chia sẻ, để mong ước với các vị Mục tử của mình.