Ngày Hội Gia Đình Trẻ TGP Sài Gòn: Yêu Thương là Tha Thứ
“Gia đình ơi! hãy trở về” (FC 17) là lời mời gọi tha thiết của Ban Mục Vụ Gia Đình Tổng Giáo Phận Sài Gòn gửi đến các gia đình Công Giáo nhân Năm Thánh 2010 qua việc tổ chức Ngày Hội Gia Đình Trẻ 19/12/2010 và Đại Hội Gia Đình Năm Thánh 26/12/2010. Đó là lời mời gọi hãy trở về với họa ảnh tình yêu ban đầu của Thiên Chúa dành cho con người, tức là trở về với Thiên Chúa Tình Thương để trở thành chứng tích Tình Yêu hiệp thông của Ba Ngôi Thiên Chúa giữa trần gian. Vì trong ý định Thiên Chúa, gia đình được tạo dựng theo hình ảnh của Thiên Chúa Ba Ngôi, yêu thương và hiệp nhất. Nhưng qua tội nguyên tổ, sự dữ đã xâm nhập vào thế gian, vào gia đình, vào mỗi con người qua tính đối kháng, bất tuân Thiên Chúa, không khoan nhượng lẫn nhau và từ đó gia đình dần tan vỡ theo cơn lốc sự dữ của thế gian qua dòng lịch sử.
Xem hình
Xã hội hôm nay có lắm vấn nạn liên quan đến gia đình, xuất phát từ gia đình, từ những đổ vỡ của gia đình: bạo hành gia đình, bạo lực học đường, nạn phá thai, ly dị… Nguyên nhân có thể thấy rõ là do những bất hòa, những xung đột trong đời sống vợ chồng, trong đời sống hôn nhân, người chồng, người vợ không làm tròn trách nhiệm với nhau và không làm tròn trách nhiệm đối với con cái. Vì sự cao ngạo, vì tính đối kháng sẵn có từ trong tâm thức nên người làm chồng, làm vợ đã không chấp nhận sự khác biệt của người bạn đời mà điều chỉnh bản thân để gia đình trở nên cái nôi sự sống. Để hóa giải đối kháng trong hôn nhân cần phải nhận biết lỗi lầm và tham gia vào hành trình của sự tha thứ từ cả hai phía, người xin được tha thứ và người tha thứ. “Tha thứ trong đời sống gia đình, trong tương quan vợ chồng” là đề tài mà Ngày Hội Gia Đình Trẻ Tổng Giáo Phận Sài Gòn đã đưa ra phân tích để 104 cặp gia đình trẻ tham dự Ngày Hội được chìm trong bầu khí của chia sẻ, học hỏi, tĩnh tâm nhằm nhận biết cách vun đắp đời sống gia đình được tràn đầy trong Tình Yêu Thiên Chúa.
Chương trình của ngày hội được bắt đầu bằng việc các gia đình trẻ gửi con em mình cho các bạn tình nguyện viên Nhóm Emmanuel chăm sóc suốt từ sáng đến chiều để cha mẹ có khoảng không gian riêng của sự lắng đọng tâm hồn. Sau những lời chúc tụng, ngợi khen Thiên Chúa, cha Louis Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng Ban Mục Vụ Gia Đình TGP Sài Gòn đã mời gọi các gia đình chuẩn bị tâm hồn để mừng Chúa Giáng Sinh, ngài cho hay việc quy tụ các cặp gia đình trẻ đến với Ngày Hội là nhằm làm cho các gia đình có thể có được hạnh phúc thâm sâu hơn trong tình yêu Thiên Chúa. Cha đã giới thiệu gia đình anh Hoàng Anh Ngọc và chị Quỳnh Giao chia sẻ đề tài “Tha thứ trong đời sống gia đình, trong tương quan vợ chồng” như là chủ đề xuyên suốt của Ngày Hội với sự hỗ trợ của gia đình anh chị Oanh – Xuyên.
Anh chị Ngọc – Giao đã chia sẻ chân tình bằng kinh nghiệm đời sống gia đình của mình và bắt đầu bằng những câu hỏi: “Cái gì đã làm cho một ngày nào đó có một con người xa lạ đi vào đời tôi và trở nên một cái gì đó không thể thiếu được trong đời tôi?”; “Phẩm chất nào của người vợ, người chồng của tôi, tôi đã từng quý nhất? Người con gái đã làm gì để đi vào đời ta, người thanh niên ấy đã làm gì đi vào đời ta?” “Vậy trải qua bao thăng trầm của đời sống hôn nhân dầu một năm hay 10 năm, phẩm chất ấy bây giờ ra sao?”
Câu trả lời là gia đình mình, vợ mình, chồng mình trước hết là một món quà cho nhau nhưng sau vài năm chung sống với nhau thì lại có cảm giác rằng đời sống vợ/chồng là một gánh nặng, con cái là một trách nhiệm và cuộc sống hằng ngày là cơm áo gạo tiền. Đó là một thực tế nhưng cần phải hiểu rằng trước khi vợ tôi, chồng tôi là một trách nhiệm thì đó là một hồng ân mà Chúa trao ban cho mình. Ban tổ chức Ngày Hội Gia đình trẻ cố tình dành cả một ngày để vợ chồng có không gian riêng cùng bên nhau chia sẻ, học hỏi mà không vướng bận chuyện con cái nhằm kêu gọi hãy cảm nghiệm để rồi vợ chồng cùng đón nhận nhau trở lại như một món món quà mà bao năm trước cả hai đã từng hăm hở, háo hức, rộn ràng đón nhận trong ngày lễ thành hôn tuyên hứa với nhau trước mặt Chúa.
Vấn đề cần đặt ra là đi tìm hiểu những xung khắc, xung đột, những va chạm trong đời sống vợ chồng để tìm ra lối thoát. Mỗi người là một cá thể có những thế giới quan, sở thích, quan niệm riêng về cuộc sống và khi chung sống với nhau sẽ có những va chạm do những khác biệt đó. Có những người nhìn nhận không đúng về xung đột khi chỉ nhìn thấy sự khác biệt giữa vợ chồng dẫn đến xung đột như là một bi kịch của đời sống gia đình và không thể chấp nhận được. Nguyên nhân thường do lý tưởng hóa mối tình ban đầu, kỳ vọng về một tình yêu hòa tan, ước mơ rằng hai vợ chồng hòa tan vào nhau làm một, không còn sự khác biệt nào khác nên không mở lòng ra và nhìn nhận có sự khác biệt và dẫn đến xung đột trong đời sống vợ chồng.
Khuynh hướng sai lệch thứ hai là xem thường, xem nhẹ, né tránh xung đột và có thể được củng cố bằng sự nhường nhịn. Nhưng sự nhường nhịn, nhẫn nhục mà không hiểu thấu nhau có thể gặm nhắm làm chết đi tình yêu vợ chồng. Cần có cái nhìn quân bình về xung khắc, xung đột trong đời sống vợ chồng. Xung đột không có giá trị luân lý, mà giá trị luân lý nằm ở cách nhìn nhận xung đột và giải quyết xung đột.
Bên cạnh những mối bất hòa là những tổn thương nội tâm trong gia đình. Tổn thương nội tâm có thể được cảm nhận như là một nỗi đau, nguyên nhân của nỗi đau chính là sự thiếu vắng, từ thiếu vắng gây ra đau khổ làm tổn thương nội tâm. Có 3 loại tổn thương nội tâm thường hay xảy ra: Tổn thương nội tâm do đời sống gây ra, ít nhiều ảnh hưởng đến đời sống tương quan vợ chồng, chẳng hạn như những áp lực từ phía gia đình chồng/gia đình vợ; một trong hai người thất nghiệp….; Tổn thương liên quan đến thời thơ ấu: do hấp thụ từ cách giáo dục gia trưởng từ cha mẹ nên có thể phản ứng khi gặp cách đối xử đó hoặc lặp lại cách giáo dục đó một cách khắc nghiệt hơn.; Tổn thương gắn với tội lỗi: tội nguyên tổ và tội của hiện tại. Tội nguyên tổ là trong tự bản chất, trong nội tâm có những rạn nứt, trục trặc, mất đi sự hiệp nhất với Thiên Chúa, với anh em và với bản thân con người mình. Những xúc phạm và tổn thương lẫn nhau phạm đến tình yêu thương xuất phát từ sự ích kỷ, chiếm đoạt, ghen tuông, cứng lòng gây ra những tổn thương đến đời sống vợ chồng.
Hành trình đi vào tha thứ là hành trình đón nhận sự thật về chính con người mình. Bản thân mỗi người không hoàn hảo như lòng mình mong muốn cũng như người bạn đời mong đợi vì bản chất mỗi người là bất toàn. Nhưng cần phải nhìn lại để sửa những thói quen, những chọn lựa để cuộc sống được hòa hợp trong sự khác biệt.
Tha thứ là một hành trình đón nhận sự thật về chính những bất toàn, những khiếm khuyết của nhau. Tha thứ là đi vào trong hành trình của khiêm nhường để nhận ra những sai sót của mình. Dù là nam hay nữ thì rào cản lớn cho hành trình tha thứ chính là sự kiêu ngạo, mối tội đầu tiên trong 7 mối tội đầu, nếu không đi vào hành trình của sự tha thứ được chính là sự kiêu hãnh về con người mình. Tha thứ không phải là cố quên đi, không phải là sự xóa bỏ nhưng là khi không còn đau vì tổn thương mà trở nên tự do, không phải là chối bỏ sự xúc phạm, tha thứ không phải là yếu đuối mà là sự can đảm cả về mặt nhân bản và về mặt tâm linh đối với cả người xin được tha thứ và người tha thứ.
Để học cách tha thứ cần tập tha thứ trong những chuyện nhỏ. Thư Êphêsô khuyên rằng: “Chớ để mặt trời lặn mà cơn giận vẫn còn”; “lỗ nhỏ đắm thuyền”. Tình yêu vợ chồng có thể chết đi từ những tổn thương chất chứa theo thời gian, từ những xung đột không được giải quyết, điều hết sức nguy hiểm cho cuộc hôn nhân và cứ thế con thuyền vợ chồng sẽ đắm vào một lúc nào đó. Để tha thứ cần khách quan hóa sự việc để xác định xem sự dữ làm cho đau khổ là gì: ích kỷ, vô trách nhiệm, cộc cằn, ghen tuông…; mức độ sự việc nghiêm trọng đến mức nào và cần từ bỏ không giữ lại hiềm thù, không giữ lại cảm giác nạn nhân.
Có những lúc tha thứ dường như vượt quá sức của bản thân con người, xin tha thứ hay thực hiện hành vi tha thứ đều phải do thiện chí của đôi bên, nhưng lại có lúc người muốn xin tha thứ, người kia lại không muốn tha thứ. Lúc đó hãy tìm đến Thiên Chúa: “Hãy tha thứ cho nhau như chính Thiên Chúa đã tha cho anh em” vì trong lời cầu nguyện và trong bí tích hòa giải chúng ta đón nhận sức mạnh để tha thứ và đón nhận tha thứ.
Hoa trái của sự tha thứ là mầu nhiệm của sự Phục Sinh khi đời sống vợ chồng đối diện với sự dữ, và hành trình tha thứ là hành trình của một cuộc vượt qua để sau khi tha thứ nghĩa là sau khi đón nhận cái tối tăm của người bạn đời thì sẽ đón nhận ánh sáng sự tha thứ trước tiên là của Thiên Chúa và đồng thời là sự tha thứ của nhau để tình yêu trổ hoa phục sinh nhằm nếm lại hạnh phúc của đời sống vợ chồng, của tình yêu đôi lứa. Đó là hoa trái của hành trình tha thứ, đó là viễn cảnh của mầu nhiệm phục sinh mà mỗi cặp vợ chồng được mời gọi sống nơi gia đình mình, nơi con cái mình.
Sau những chia sẻ buổi sáng là giờ Chầu Thánh Thể để các tham dự viên thinh lặng, mọi người lắng lòng lại, dâng tâm tình chiêm ngắm Chúa Giêsu Thánh Thể.
Sau giờ cơm trưa thân mật giữa các gia đình, buổi chiều các tham dự viên được chia ra thành 8 nhóm Nam và 8 nhóm Nữ để chia sẻ thảo luận riêng với nhau về đề tài đã được học hỏi ban sáng và dựa trên 3 câu hỏi thảo luận đã được ban tổ chức đặt ra: Chia sẻ quan điểm về cách xử lý xung đột trong đời sống gia đình? Ý kiến của anh/chị và theo quan điểm của anh/chị đâu là rào cản của sự tha thứ? Hãy chia sẻ cảm nghiệm về hoa quả của sự tha thứ? Sau khi thảo luận, các nhóm trưởng đã trình bày lại các ý kiến của nhóm mình cho ban tổ chức với sự hiện diện của Đức Hồng Y Gioan Baotixita. Rất nhiều nguyên nhân và cách xử lý xung đột cùng rào cản và hoa quả của sự tha thứ được nêu ra.
Các ý kiến của một nhóm thảo luận về câu thứ nhất nói đến sự nhường nhịn trong tương quan qua lại với nhau, sự đối thoại trong đời sống gia đình, sự hiệp nhất, sửa đổi khuyết tật bản thân… Rào cản của sự tha thứ có thể là do cái tôi của mỗi người, những bệnh tật, khó khăn, con cái, thiếu đối thoại, thiếu cầu nguyện, không có đời sống nội tâm, thiếu thinh lặng, thiếu kiến thức, thiếu thông cảm, không chấp nhận hoàn cảnh, không chấp nhận cá tính của người bạn đời. Trải nghiệm hoa quả tha thứ dựa vào bí tích hay sự cầu nguyện để tác động đến đời sống gia đình, đối thoại với nhau để hiểu nhau trong đời sống gia đình.
Sau khi thảo luận các cặp gia đình được chọn lựa một trong các hoạt động: Chầu Thánh Thể, đến với Bí tích hòa giải, đến với các chuyên gia tư vấn tâm lý hoặc các cặp gia đình tìm góc riêng tư để tâm tình chia sẻ sau gần một ngày học hỏi rồi thảo luận nhóm, đây có thể là giờ phút gia đình trao cho nhau những cảm thông, những hứa hẹn cho một bước ngoặc trong đời sống của họ.
Trong Ngày Hội Gia Đình, nói đến các hoạt động của các bậc cha mẹ không thể không nói đến các hoạt động của các em thiếu nhi con em của các cặp gia đình. Các em được chia ra theo các nhóm tuổi: dưới 3 tuổi, từ 3 đến 8 tuổi và từ 9 tuổi trở lên để có những hoạt động phù hợp với từng nhóm tuổi. Các em vui chơi, sinh hoạt vòng tròn, vẽ tranh, tô màu hang đá Giáng Sinh, tập kịch, tập múa, tập hát để chuẩn bị tham dự Thánh Lễ và cả làm quen với việc Chầu Thánh Thể. Riêng các em dưới 3 tuổi được các cô trong nhóm Emmanuel chăm sóc thật cẩn thận bằng kinh nghiệm của những người nuôi dạy trẻ để các em không đòi cha mẹ. Hoa quả của những hoạt động nơi những em thiếu nhi được thể hiện bằng vở kịch diễn lại câu chuyện Giáng Sinh trước giờ bắt đầu Thánh Lễ. Dù chỉ tập dợt trong một buổi nhưng các em đã diễn đạt thật tốt tạo nên những tràng pháo tay của các bậc cha mẹ sau từng lời thoại, từng điểm nhấn của vở kịch. Để đạt được kết quả đó và để tạo thuận lợi cho mọi hoạt động của Ngày Hội, 120 thiện nguyện viên nhóm Emmanuel đã tham gia phục vụ cho ngày hội bằng lòng nhiệt tình với sự chuẩn bị trước đó hơn hai tháng.
Vào lúc 04 giờ chiều, Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn đã đến dâng Thánh lễ cầu nguyện cho các gia đình và nhân dịp này ban phép lành Toàn Xá Năm Thánh cho mọi người tham dự Thánh Lễ.
Trong lời nói đầu Lễ, Đức Hồng Y đã nói đến mầu nhiệm Giáng Sinh để đón mừng Chúa Giáng Thế làm người ở giữa chúng ta, chia sẻ phận người để mở ra cho mỗi người, mọi người con đường đi đến sự sống mới bình an, yêu thương hơn, hạnh phúc hơn. Ngài cũng mời gọi các cặp gia đình Tạ ơn Chúa đã ban cho món quà sự sống, và món quà gia đình để trở thành cái nôi vun tưới sự sống phát triển, trở thành mái ấm tình thương, thành mái trường đầu tiên giáo dục con cái thành người hữu ích cho xã hội.
Trong bài giảng Lễ, ngài cho hay nhờ vào niềm tin mãnh liệt, niềm tin tuyệt đối vào Thiên Chúa mà Thánh Giuse và Mẹ Maria đã làm theo thánh ý Chúa để tạo điều kiện để Chúa làm người ở giữa chúng ta. Những bất đồng, bất hòa, ít nhiều xung đột trong gia đình có nguyên nhân sâu xa nhất là tính đối kháng trong mỗi người, vốn là hậu quả của tội nguyên tổ ở lại trong mỗi người làm cho gia đình không làm theo ý Chúa, ý Chúa ban cho gia đình trở thành cái nôi của sự sống cho mỗi người, cho nhân loại. Chúa nhập thể làm người để loan truyền Tin Mừng sự sống, con người hợp tác để xây dựng lối sống văn hóa sự sống, Chúa đến công bố luật yêu thương nên con người cần hợp tác để xây dựng văn minh tình thương cho gia đình, cho xã hội, cho đất nước. Chúa đến để mở con đường đi đến sự sống mới, đi đến tình thương mới, nếu mỗi gia đình đi trên con đường đó thì sẽ nhận được sự bình an mà Chúa Giáng Sinh mang đến cho mọi người.
Đa số các cặp gia đình được chọn đến với Ngày Hội nghĩ rằng gia đình mình hạnh phúc rồi nhưng hôm nay trong bầu khí học hỏi, chia sẻ, tĩnh tâm, các các gia đình mới có dịp quay về với sự thật, vì nhiều anh chị cho rằng do muốn gia đình mình không xảy ra xung đột nên nhường nhịn người vợ hoặc người chồng của mình. Sự nhường nhịn quá mức mà không phân tích vấn đề đến nơi đến chốn làm cho mỗi bên cứ nghĩ rằng mình không có lỗi trong sự việc xung đột nên không tha thứ thật lòng mà luôn giữ lại những ấm ứt trong lòng một ít. Sự tích lũy này lâu ngày sẽ trở nên nguy hiểm có thể gặm nhắm mỗi người, và một ngày nào đó sẽ như giọt nước tràn ly, bùng nổ làm đổ vỡ gia đình. Hôm nay đây, đến với bầu khí tĩnh tâm các gia đình mới có dịp nhận ra sự thật, sự khác biệt của nhau để bổ túc cho nhau và đi vào hành trình tha thứ thật lòng, hòa giải cho nhau trong sự hiện diện của Thiên Chúa, quay trở về với bản chất ban đầu của gia đình là yêu thương và hiệp nhất.
Sài Gòn, ngày 22 tháng 12 năm 2010,
 |
Xem hình
Xã hội hôm nay có lắm vấn nạn liên quan đến gia đình, xuất phát từ gia đình, từ những đổ vỡ của gia đình: bạo hành gia đình, bạo lực học đường, nạn phá thai, ly dị… Nguyên nhân có thể thấy rõ là do những bất hòa, những xung đột trong đời sống vợ chồng, trong đời sống hôn nhân, người chồng, người vợ không làm tròn trách nhiệm với nhau và không làm tròn trách nhiệm đối với con cái. Vì sự cao ngạo, vì tính đối kháng sẵn có từ trong tâm thức nên người làm chồng, làm vợ đã không chấp nhận sự khác biệt của người bạn đời mà điều chỉnh bản thân để gia đình trở nên cái nôi sự sống. Để hóa giải đối kháng trong hôn nhân cần phải nhận biết lỗi lầm và tham gia vào hành trình của sự tha thứ từ cả hai phía, người xin được tha thứ và người tha thứ. “Tha thứ trong đời sống gia đình, trong tương quan vợ chồng” là đề tài mà Ngày Hội Gia Đình Trẻ Tổng Giáo Phận Sài Gòn đã đưa ra phân tích để 104 cặp gia đình trẻ tham dự Ngày Hội được chìm trong bầu khí của chia sẻ, học hỏi, tĩnh tâm nhằm nhận biết cách vun đắp đời sống gia đình được tràn đầy trong Tình Yêu Thiên Chúa.
Chương trình của ngày hội được bắt đầu bằng việc các gia đình trẻ gửi con em mình cho các bạn tình nguyện viên Nhóm Emmanuel chăm sóc suốt từ sáng đến chiều để cha mẹ có khoảng không gian riêng của sự lắng đọng tâm hồn. Sau những lời chúc tụng, ngợi khen Thiên Chúa, cha Louis Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng Ban Mục Vụ Gia Đình TGP Sài Gòn đã mời gọi các gia đình chuẩn bị tâm hồn để mừng Chúa Giáng Sinh, ngài cho hay việc quy tụ các cặp gia đình trẻ đến với Ngày Hội là nhằm làm cho các gia đình có thể có được hạnh phúc thâm sâu hơn trong tình yêu Thiên Chúa. Cha đã giới thiệu gia đình anh Hoàng Anh Ngọc và chị Quỳnh Giao chia sẻ đề tài “Tha thứ trong đời sống gia đình, trong tương quan vợ chồng” như là chủ đề xuyên suốt của Ngày Hội với sự hỗ trợ của gia đình anh chị Oanh – Xuyên.
Anh chị Ngọc – Giao đã chia sẻ chân tình bằng kinh nghiệm đời sống gia đình của mình và bắt đầu bằng những câu hỏi: “Cái gì đã làm cho một ngày nào đó có một con người xa lạ đi vào đời tôi và trở nên một cái gì đó không thể thiếu được trong đời tôi?”; “Phẩm chất nào của người vợ, người chồng của tôi, tôi đã từng quý nhất? Người con gái đã làm gì để đi vào đời ta, người thanh niên ấy đã làm gì đi vào đời ta?” “Vậy trải qua bao thăng trầm của đời sống hôn nhân dầu một năm hay 10 năm, phẩm chất ấy bây giờ ra sao?”
Câu trả lời là gia đình mình, vợ mình, chồng mình trước hết là một món quà cho nhau nhưng sau vài năm chung sống với nhau thì lại có cảm giác rằng đời sống vợ/chồng là một gánh nặng, con cái là một trách nhiệm và cuộc sống hằng ngày là cơm áo gạo tiền. Đó là một thực tế nhưng cần phải hiểu rằng trước khi vợ tôi, chồng tôi là một trách nhiệm thì đó là một hồng ân mà Chúa trao ban cho mình. Ban tổ chức Ngày Hội Gia đình trẻ cố tình dành cả một ngày để vợ chồng có không gian riêng cùng bên nhau chia sẻ, học hỏi mà không vướng bận chuyện con cái nhằm kêu gọi hãy cảm nghiệm để rồi vợ chồng cùng đón nhận nhau trở lại như một món món quà mà bao năm trước cả hai đã từng hăm hở, háo hức, rộn ràng đón nhận trong ngày lễ thành hôn tuyên hứa với nhau trước mặt Chúa.
Vấn đề cần đặt ra là đi tìm hiểu những xung khắc, xung đột, những va chạm trong đời sống vợ chồng để tìm ra lối thoát. Mỗi người là một cá thể có những thế giới quan, sở thích, quan niệm riêng về cuộc sống và khi chung sống với nhau sẽ có những va chạm do những khác biệt đó. Có những người nhìn nhận không đúng về xung đột khi chỉ nhìn thấy sự khác biệt giữa vợ chồng dẫn đến xung đột như là một bi kịch của đời sống gia đình và không thể chấp nhận được. Nguyên nhân thường do lý tưởng hóa mối tình ban đầu, kỳ vọng về một tình yêu hòa tan, ước mơ rằng hai vợ chồng hòa tan vào nhau làm một, không còn sự khác biệt nào khác nên không mở lòng ra và nhìn nhận có sự khác biệt và dẫn đến xung đột trong đời sống vợ chồng.
Khuynh hướng sai lệch thứ hai là xem thường, xem nhẹ, né tránh xung đột và có thể được củng cố bằng sự nhường nhịn. Nhưng sự nhường nhịn, nhẫn nhục mà không hiểu thấu nhau có thể gặm nhắm làm chết đi tình yêu vợ chồng. Cần có cái nhìn quân bình về xung khắc, xung đột trong đời sống vợ chồng. Xung đột không có giá trị luân lý, mà giá trị luân lý nằm ở cách nhìn nhận xung đột và giải quyết xung đột.
Bên cạnh những mối bất hòa là những tổn thương nội tâm trong gia đình. Tổn thương nội tâm có thể được cảm nhận như là một nỗi đau, nguyên nhân của nỗi đau chính là sự thiếu vắng, từ thiếu vắng gây ra đau khổ làm tổn thương nội tâm. Có 3 loại tổn thương nội tâm thường hay xảy ra: Tổn thương nội tâm do đời sống gây ra, ít nhiều ảnh hưởng đến đời sống tương quan vợ chồng, chẳng hạn như những áp lực từ phía gia đình chồng/gia đình vợ; một trong hai người thất nghiệp….; Tổn thương liên quan đến thời thơ ấu: do hấp thụ từ cách giáo dục gia trưởng từ cha mẹ nên có thể phản ứng khi gặp cách đối xử đó hoặc lặp lại cách giáo dục đó một cách khắc nghiệt hơn.; Tổn thương gắn với tội lỗi: tội nguyên tổ và tội của hiện tại. Tội nguyên tổ là trong tự bản chất, trong nội tâm có những rạn nứt, trục trặc, mất đi sự hiệp nhất với Thiên Chúa, với anh em và với bản thân con người mình. Những xúc phạm và tổn thương lẫn nhau phạm đến tình yêu thương xuất phát từ sự ích kỷ, chiếm đoạt, ghen tuông, cứng lòng gây ra những tổn thương đến đời sống vợ chồng.
Hành trình đi vào tha thứ là hành trình đón nhận sự thật về chính con người mình. Bản thân mỗi người không hoàn hảo như lòng mình mong muốn cũng như người bạn đời mong đợi vì bản chất mỗi người là bất toàn. Nhưng cần phải nhìn lại để sửa những thói quen, những chọn lựa để cuộc sống được hòa hợp trong sự khác biệt.
Tha thứ là một hành trình đón nhận sự thật về chính những bất toàn, những khiếm khuyết của nhau. Tha thứ là đi vào trong hành trình của khiêm nhường để nhận ra những sai sót của mình. Dù là nam hay nữ thì rào cản lớn cho hành trình tha thứ chính là sự kiêu ngạo, mối tội đầu tiên trong 7 mối tội đầu, nếu không đi vào hành trình của sự tha thứ được chính là sự kiêu hãnh về con người mình. Tha thứ không phải là cố quên đi, không phải là sự xóa bỏ nhưng là khi không còn đau vì tổn thương mà trở nên tự do, không phải là chối bỏ sự xúc phạm, tha thứ không phải là yếu đuối mà là sự can đảm cả về mặt nhân bản và về mặt tâm linh đối với cả người xin được tha thứ và người tha thứ.
Để học cách tha thứ cần tập tha thứ trong những chuyện nhỏ. Thư Êphêsô khuyên rằng: “Chớ để mặt trời lặn mà cơn giận vẫn còn”; “lỗ nhỏ đắm thuyền”. Tình yêu vợ chồng có thể chết đi từ những tổn thương chất chứa theo thời gian, từ những xung đột không được giải quyết, điều hết sức nguy hiểm cho cuộc hôn nhân và cứ thế con thuyền vợ chồng sẽ đắm vào một lúc nào đó. Để tha thứ cần khách quan hóa sự việc để xác định xem sự dữ làm cho đau khổ là gì: ích kỷ, vô trách nhiệm, cộc cằn, ghen tuông…; mức độ sự việc nghiêm trọng đến mức nào và cần từ bỏ không giữ lại hiềm thù, không giữ lại cảm giác nạn nhân.
Có những lúc tha thứ dường như vượt quá sức của bản thân con người, xin tha thứ hay thực hiện hành vi tha thứ đều phải do thiện chí của đôi bên, nhưng lại có lúc người muốn xin tha thứ, người kia lại không muốn tha thứ. Lúc đó hãy tìm đến Thiên Chúa: “Hãy tha thứ cho nhau như chính Thiên Chúa đã tha cho anh em” vì trong lời cầu nguyện và trong bí tích hòa giải chúng ta đón nhận sức mạnh để tha thứ và đón nhận tha thứ.
Hoa trái của sự tha thứ là mầu nhiệm của sự Phục Sinh khi đời sống vợ chồng đối diện với sự dữ, và hành trình tha thứ là hành trình của một cuộc vượt qua để sau khi tha thứ nghĩa là sau khi đón nhận cái tối tăm của người bạn đời thì sẽ đón nhận ánh sáng sự tha thứ trước tiên là của Thiên Chúa và đồng thời là sự tha thứ của nhau để tình yêu trổ hoa phục sinh nhằm nếm lại hạnh phúc của đời sống vợ chồng, của tình yêu đôi lứa. Đó là hoa trái của hành trình tha thứ, đó là viễn cảnh của mầu nhiệm phục sinh mà mỗi cặp vợ chồng được mời gọi sống nơi gia đình mình, nơi con cái mình.
Sau những chia sẻ buổi sáng là giờ Chầu Thánh Thể để các tham dự viên thinh lặng, mọi người lắng lòng lại, dâng tâm tình chiêm ngắm Chúa Giêsu Thánh Thể.
Sau giờ cơm trưa thân mật giữa các gia đình, buổi chiều các tham dự viên được chia ra thành 8 nhóm Nam và 8 nhóm Nữ để chia sẻ thảo luận riêng với nhau về đề tài đã được học hỏi ban sáng và dựa trên 3 câu hỏi thảo luận đã được ban tổ chức đặt ra: Chia sẻ quan điểm về cách xử lý xung đột trong đời sống gia đình? Ý kiến của anh/chị và theo quan điểm của anh/chị đâu là rào cản của sự tha thứ? Hãy chia sẻ cảm nghiệm về hoa quả của sự tha thứ? Sau khi thảo luận, các nhóm trưởng đã trình bày lại các ý kiến của nhóm mình cho ban tổ chức với sự hiện diện của Đức Hồng Y Gioan Baotixita. Rất nhiều nguyên nhân và cách xử lý xung đột cùng rào cản và hoa quả của sự tha thứ được nêu ra.
Các ý kiến của một nhóm thảo luận về câu thứ nhất nói đến sự nhường nhịn trong tương quan qua lại với nhau, sự đối thoại trong đời sống gia đình, sự hiệp nhất, sửa đổi khuyết tật bản thân… Rào cản của sự tha thứ có thể là do cái tôi của mỗi người, những bệnh tật, khó khăn, con cái, thiếu đối thoại, thiếu cầu nguyện, không có đời sống nội tâm, thiếu thinh lặng, thiếu kiến thức, thiếu thông cảm, không chấp nhận hoàn cảnh, không chấp nhận cá tính của người bạn đời. Trải nghiệm hoa quả tha thứ dựa vào bí tích hay sự cầu nguyện để tác động đến đời sống gia đình, đối thoại với nhau để hiểu nhau trong đời sống gia đình.
Sau khi thảo luận các cặp gia đình được chọn lựa một trong các hoạt động: Chầu Thánh Thể, đến với Bí tích hòa giải, đến với các chuyên gia tư vấn tâm lý hoặc các cặp gia đình tìm góc riêng tư để tâm tình chia sẻ sau gần một ngày học hỏi rồi thảo luận nhóm, đây có thể là giờ phút gia đình trao cho nhau những cảm thông, những hứa hẹn cho một bước ngoặc trong đời sống của họ.
Trong Ngày Hội Gia Đình, nói đến các hoạt động của các bậc cha mẹ không thể không nói đến các hoạt động của các em thiếu nhi con em của các cặp gia đình. Các em được chia ra theo các nhóm tuổi: dưới 3 tuổi, từ 3 đến 8 tuổi và từ 9 tuổi trở lên để có những hoạt động phù hợp với từng nhóm tuổi. Các em vui chơi, sinh hoạt vòng tròn, vẽ tranh, tô màu hang đá Giáng Sinh, tập kịch, tập múa, tập hát để chuẩn bị tham dự Thánh Lễ và cả làm quen với việc Chầu Thánh Thể. Riêng các em dưới 3 tuổi được các cô trong nhóm Emmanuel chăm sóc thật cẩn thận bằng kinh nghiệm của những người nuôi dạy trẻ để các em không đòi cha mẹ. Hoa quả của những hoạt động nơi những em thiếu nhi được thể hiện bằng vở kịch diễn lại câu chuyện Giáng Sinh trước giờ bắt đầu Thánh Lễ. Dù chỉ tập dợt trong một buổi nhưng các em đã diễn đạt thật tốt tạo nên những tràng pháo tay của các bậc cha mẹ sau từng lời thoại, từng điểm nhấn của vở kịch. Để đạt được kết quả đó và để tạo thuận lợi cho mọi hoạt động của Ngày Hội, 120 thiện nguyện viên nhóm Emmanuel đã tham gia phục vụ cho ngày hội bằng lòng nhiệt tình với sự chuẩn bị trước đó hơn hai tháng.
Vào lúc 04 giờ chiều, Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn đã đến dâng Thánh lễ cầu nguyện cho các gia đình và nhân dịp này ban phép lành Toàn Xá Năm Thánh cho mọi người tham dự Thánh Lễ.
Trong lời nói đầu Lễ, Đức Hồng Y đã nói đến mầu nhiệm Giáng Sinh để đón mừng Chúa Giáng Thế làm người ở giữa chúng ta, chia sẻ phận người để mở ra cho mỗi người, mọi người con đường đi đến sự sống mới bình an, yêu thương hơn, hạnh phúc hơn. Ngài cũng mời gọi các cặp gia đình Tạ ơn Chúa đã ban cho món quà sự sống, và món quà gia đình để trở thành cái nôi vun tưới sự sống phát triển, trở thành mái ấm tình thương, thành mái trường đầu tiên giáo dục con cái thành người hữu ích cho xã hội.
Trong bài giảng Lễ, ngài cho hay nhờ vào niềm tin mãnh liệt, niềm tin tuyệt đối vào Thiên Chúa mà Thánh Giuse và Mẹ Maria đã làm theo thánh ý Chúa để tạo điều kiện để Chúa làm người ở giữa chúng ta. Những bất đồng, bất hòa, ít nhiều xung đột trong gia đình có nguyên nhân sâu xa nhất là tính đối kháng trong mỗi người, vốn là hậu quả của tội nguyên tổ ở lại trong mỗi người làm cho gia đình không làm theo ý Chúa, ý Chúa ban cho gia đình trở thành cái nôi của sự sống cho mỗi người, cho nhân loại. Chúa nhập thể làm người để loan truyền Tin Mừng sự sống, con người hợp tác để xây dựng lối sống văn hóa sự sống, Chúa đến công bố luật yêu thương nên con người cần hợp tác để xây dựng văn minh tình thương cho gia đình, cho xã hội, cho đất nước. Chúa đến để mở con đường đi đến sự sống mới, đi đến tình thương mới, nếu mỗi gia đình đi trên con đường đó thì sẽ nhận được sự bình an mà Chúa Giáng Sinh mang đến cho mọi người.
Đa số các cặp gia đình được chọn đến với Ngày Hội nghĩ rằng gia đình mình hạnh phúc rồi nhưng hôm nay trong bầu khí học hỏi, chia sẻ, tĩnh tâm, các các gia đình mới có dịp quay về với sự thật, vì nhiều anh chị cho rằng do muốn gia đình mình không xảy ra xung đột nên nhường nhịn người vợ hoặc người chồng của mình. Sự nhường nhịn quá mức mà không phân tích vấn đề đến nơi đến chốn làm cho mỗi bên cứ nghĩ rằng mình không có lỗi trong sự việc xung đột nên không tha thứ thật lòng mà luôn giữ lại những ấm ứt trong lòng một ít. Sự tích lũy này lâu ngày sẽ trở nên nguy hiểm có thể gặm nhắm mỗi người, và một ngày nào đó sẽ như giọt nước tràn ly, bùng nổ làm đổ vỡ gia đình. Hôm nay đây, đến với bầu khí tĩnh tâm các gia đình mới có dịp nhận ra sự thật, sự khác biệt của nhau để bổ túc cho nhau và đi vào hành trình tha thứ thật lòng, hòa giải cho nhau trong sự hiện diện của Thiên Chúa, quay trở về với bản chất ban đầu của gia đình là yêu thương và hiệp nhất.
Sài Gòn, ngày 22 tháng 12 năm 2010,